TRƯỜNG CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH TỈNH THÁI NGUYÊN
NguyÔn Thu Hương
GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
TINH GIẢN BIÊN CHẾ TRONG CÁC
CƠ QUAN, TỔ CHỨC
Lớp bồ dưỡng chương trình chuyên viên
THÁI NGUYÊN – 2009
Đặt vấn đề
Sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước do Đảng cộng sản Việt Nam đề
xướng và lãnh đạo qua mười lăm năm đã đạt được những thành tựu hết sức to
lớn. Trong thành tựu đó, phải kể đến sự đóng góp quan trọng của đội ngũ cán
bộ, công chức nhà nước. Đây là một lực lượng thường trực trong bộ máy Nhà
nước, trực tiếp tiến hành các hoạt động quản lý mọi mặt của đời sống xã hội.
Hiện nay, trong điều kiện phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành
phần vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước theo định
hướng xã hội chủ nghĩa, gắn liền với nó là việc tiếp tục xây dựng và hoàn
thiện Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đang đặt ra yêu cầu
cấp bách phải tăng cường chất lượng của đội ngũ cán bộ công chức nhà nước.
Đảng và Nhà nước nhận thức rõ rằng cán bộ, công chức Nhà nước là
yếu tố có tính quyết định đối với sự vận hành và hiệu lực, hiệu quả quản lý
của bộ máy Nhà nước; đồng thời cũng chỉ rõ: “đội ngũ cán bộ công chức
nhìn chung chưa ngang tầm nhiệm vụ, một số bộ phận không nhỏ thoái hoá
biến chất” chưa đáp ứng được các yêu cầu của quản lý Nhà nước thời kỳ mới.
Để có được đội ngũ công chức trong sạch, vững mạnh, khâu then chốt
là việc đổi mới và hoàn thiện chế độ công chức phù hợp với sự chuyển đổi cơ
chế quản lý, trong đó có vấn đề tinh giản biên chế. Theo hướng này Chính
phủ đã ban hành một số văn bản quan trọng như Nghị định số 169 - HĐBT
ngày 25/5/1991 về công chức Nhà nước, ủy ban thường vụ Quốc hội ban
hành Pháp lệnh cán bộ, công chức số 01/1998/PL-UBTVQH10 ngày
26/2/1998 và các văn bản hướng dẫn thực hiện Pháp lệnh như Nghị định số
95/1998/NĐ-CP về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức; Nghị định số

chính sách đó được thể hiện qua các văn bản pháp quy của Nhà nước: quyết
định 176/HĐBT ngày 14/11/1987 của Hội đồng Bộ trưởng về sắp xếp lại lao
động trong khu vực kinh tế quốc doanh, Quyết định 111/HĐBT ngày
12/4/1991 v/v sắp xếp tổ chức biên chế hành chính, sự nghiệp. Vấn đề biên
chế và tinh giản biên chế trong bộ máy hành chính là vấn đề khó khăn, phức
tạp và cấp bách đặt ra cho tất cả các ngành, các cấp.
3
Mục tiêu của tinh giản biên chế về lâu dài là: Đưa người không đủ tiêu
chuẩn ra khỏi biên chế cơ quan.
Trơớc mắt: đưa được A% (x người) ra khỏi biên chế.
Trong chuyên đề tiểu luận này, chúng tôi xin được nêu vấn đề biên
chế, nhận thức và các giải pháp tinh giản biên chế trong các cơ quan hành
chính hiện nay nhằm giải quyết tốt bài toán tình huống: Vấn đề biên chế và
tinh giản biên chế trong bộ máy hành chính
I. Thực trạng tình hình tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, công
chức
Ở nước ta, trong thời kỳ chiến tranh, chúng ta đã sử dụng cơ chế quản
lý tập trung quan liêu, bao cấp và quan hệ hành chính mệnh lệnh để điều
hành các hoạt động kinh tế-xã hội. Sau khi đất nước thống nhất bước vào thời
bình, trong quá trình xây dựng nền kinh tế mới, việc tiếp tục duy trì cơ chế đó
đã bộc lộ hạn chế và tác động tiêu cực đến sự phát triển của nền kinh tế và
các mặt khác của đời sống xã hội.
Cơ chế cũ đã tạo ra một bộ máy quản lý cồng kềnh, nhiều tầng nấc
hoạt động kém hiệu lực. Có thể nói, chỉ khi chúng ta thực hiện một bước
chuyển có ý nghĩa cách mạng từ cơ chế tập trung quan liêu, bao cấp sang cơ
chế thị trường thì mới thấy rõ lực lượng cán bộ, công chức nước ta bộc lộ
nhiều mặt yếu kém cả về số lượng và phẩm chất, năng lực.
Và do điều kiện lịch sử để lại, đội ngũ cán bộ, công chức trong các cơ
quan hành chính Nhà nước nước ta khá đông đảo phần lớn được đào tạo khá
cơ bản, song quá trình quen thuộc với cơ chế cũ nên khi chuyển sang cơ chế

nghiệp có 1,2 triệu biên chế, trong đó ngành y tế, giáo dục không giảm mà
tiếp tục tăng với tốc độ 70.000 người/năm. Hiện cả nước có khoảng 7 triệu
người (khoảng 1/10 dân số) sống dựa vào ngân sách Nhà nước. Chúng ta có
thể khẳng định: Nếu không thực hiện thành công việc tinh giản biên chế thì
bài toán cải cách hành chính vẫn tiếp tục bị "treo" đáp số.
Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương 7 khóa VIII đã đề ra nhiệm vụ về
"tích cực chỉ đạo việc giảm biên chế hành chính các cơ quan Đảng, Nhà
nước, đoàn thể, biên chế gián tiếp trong các đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp
Nhà nước với mức phấn đấu khoảng 15% và giảm không theo tỷ lệ bình
quân". Tìm lời giải cho tình huống này là một vấn đề không đơn giản.
5
Một số vấn đề mang tính nhạy cảm khi thực hiện tinh giảm biên chế
trong tổ chức nói chung và trong các cơ quan nhà nước nói riêng. Mỗi một
người có thể nhận thức khác nhau về vấn đề này. Lý do có nhiều, có thể thấy
một số lý do chủ yếu sau đây:
- Mô hình chức nghiệp cản trở tinh giảm biên chế
- Chế độ bao cấp
- Khác
Vậy làm cách nào để có thể giảm được số lượng cán bộ, công chức
trên, giảm không theo tỷ lệ bình quân, giảm đúng đối tượng, bảo đảm nâng
cao chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức, ổn định chuyên môn hóa cao,
khắc phục vấn đề tư tưởng,... Đây thật sự là vấn đề lớn của đất nước, một vấn
đề vô cùng khó khăn và phức tạp. Để giải quyết tốt tình huống này, theo
chúng tôi việc đầu tiên cần phải làm là:
Phân tích công việc của các thành viên của tổ chức - mỗi người mô tả
công việc.
Mỗi một đơn vị, cá nhân phải triển khai phân tích công việc.
Mô tả công việc của từng ngơời thông qua cá nhân, tập thể nhận xét.
Đòi hỏi sự ủng hộ của tất cả.
Ai làm?