100
CHѬѪNG 6. CHҨT LѬӦNG DӴ ÁN

MӨC ĈÍCH
- HiӇu ÿѭӧc tҫm quan trӑng cӫa viӋc quҧn lý chҩt lѭӧng dӵ án
- HiӇu ÿѭӧc các qui trình quҧn lý chҩt lѭӧng
- Nҳm bҳt ÿѭӧc mӝt sӕ kӻ thuұt kiӇm soát chҩt lѭӧng
GIӞI THIӊU CHUNG
Trong các chӫ ÿӅ trѭӟc, chúng ta ÿã ÿӅ cұp ÿӃn ҧnh hѭӣng cӫa lӏch trình và ngân sách lên
các dӵ án CNTT. Chӫ ÿӅ này sӁ tұp trung vào các thách thӭc riêng cӫa viӋc quҧn lý chҩt lѭӧng
trong môi trѭӡng CNTT.
Giҧ sӱ bҥn hoàn thành mӝt dӵ án CNTT ÿúng thӡi hҥn và ÿúng ngân sách, thành công này
không nhӓ chút nào! Tuy nhiên, ngay cҧ khi bҥn ÿã ÿҥt ÿѭӧc thành công này thì chiӃn thҳng sӁ chӍ
là giҧ dӕi khi bҥn nhұn ra rҵng kӃt quҧ chuyӇn giao cӫa bҥn không ÿáp ӭng ÿѭӧc yêu cҫu. Hoһc có
thӇ dӵ án cӫa bҥn ÿã chuyӇn giao mӝt ӭng dөng әn ÿӏnh, mҥnh mӁ và hiӋu suҩt xӱ lý cao tӯ trѭӟc
ÿӃn giӡ nhѭng doanh nghiӋp ÿã phá sҧn trong khi chӡ ÿӧi sҧn phҭm hoàn thành. Sӵ cám dӛ cӫa
viӋc mҥ vàng mӝt ӭng dөng hoһc phình to mӝt mҥng lѭӟi luôn là mӕi ÿe dӑa bҩt biӃn cho các
giám
ÿӕc dӵ án CNTT. ĈӇ ÿiӅu hành dӵ án hiӋu quҧ trong vai trò mӝt giám ÿӕc dӵ án CNTT, bҥn
cҫn phҧi hiӇu cách thӭc quҧn lý và duy trì chҩt lѭӧng trong ÿiӅu kiӋn ràng buӝc vӅ thӡi gian, ngân
sách và tài nguyên, là nhӳng thӭ bҥn sӁ phҧi ÿӕi mһt trong suӕt quá trình triӇn khai dӵ án.
Là mӝt giám ÿӕc CNTT, nhiӋm vө cӫa bҥn là phҧi bàn giao sҧn phҭ
m ÿҥt y
êu cҫu, tiêu
chuҭn ÿһt ra trѭӟc ÿó. Chӫ ÿӅ này sӁ giӟi thiӋu cho bҥn các kӻ thuұt ÿӇ quҧn lý chҩt lѭӧng cӫa dӵ
án mà không gây biӃn ÿӝng lӟn vӅ tài nguyên.
Trong suӕt quá trình thӵc hiӋn dӵ án, làm cách nào ÿӇ biӃt ÿѭӧc bҥn ÿang ÿi ÿúng hѭӟng
cӫa mөc tiêu ÿӅ ra? Bҥn không thӇ dùng quá nhiӅu thӡi gian và tiӅn bҥc, nhѭng vүn phҧi bàn giao
sҧn phҭm. Thách thӭc cӫa mӝt Giám ÿӕc dӵ án CNTT là phҧi thѭӡng xuyên cân bҵng giӳa chҩt
lѭӧng vӟi lӏch trình và chi phí. ViӋc cân bҵng nhѭ thӃ không phҧi là mӝt viӋc dӉ thӵc hiӋn. Chӫ ÿӅ

- Ĉҧm bҧo chҩt lѭӧng (Quality Assurance) – Thѭӡng xuyên ÿánh giá mӝt cách có hӋ thӕng
chҩt lѭӧng tәng thӇ cӫa dӵ án trong quá trình thӵc hiӋn ÿӇ các cә ÿông tin rҵng dӵ án sӁ
ÿҥt ÿѭӧc nhӳng tiêu chuҭn chҩt lѭӧng ÿã ÿӅ ra, cNJng nhѭ các tiêu chuҭn ngành, tiêu chuҭn
quӕc gia. Ĉҧm bҧo chҩt lѭӧng là hoҥt ÿӝng theo hѭӟng phòng ng
ӯa.
- KiӇm soát chҩt lѭӧng (Quanlity Control) – Ĉánh giá các kӃt quҧ chҩt lѭӧng cө thӇ dӵa
trên nhӳng tiêu chuҭn chҩt lѭӧng và xác ÿӏnh cách nâng cao chҩt lѭӧng, loҥi bӓ nhӳng
nguyên nhân làm chҩt lѭӧng không ÿҧm bҧo, ÿѭӧc thӵc hiӋn trong suӕt qui trình kiӇm
soát dӵ án.
Các phѭѫng pháp giám sát chҩt lѭӧng bao gӗm:
- Thanh tra kiӇm ÿӏnh ÿӏnh kì
- KiӇm thӱ xác minh (verification testing)
- KiӇm tra chéo
-
Hӧp du
yӋt chҩt lѭӧng

102
- Khҧo sát nhӳng ngѭӡi có liên quan ÿӃn dӵ án /Nhóm trӑng tâm
NӜI DUNG
1. XÁC ĈӎNH CHҨT LѬӦNG CӪA DӴ ÁN

- KӃ hoҥch quҧn lý chҩt lѭӧng

Trong vài thұp kӹ gҫn ÿây, ÿã có mӝt phong trào hѭӟng tӟi nâng cao chҩt lѭӧng và thay ÿәi
trӑng tâm tӯ thanh tra kiӇm soát chҩt lѭӧng tҥi ÿӏa ÿiӇm sҧn xuҩt (phát hiӋn vҩn ÿӅ) sang ÿҧm bҧo
chҩt lѭӧng. Trong ÿó chҩt lѭӧng là mӝt phҫn không thӇ thiӃu cӫa quá trình thiӃt kӃ (phòng tránh
vҩn ÿӅ). NhiӅu tә chӭc ÿã áp dөng các hӋ thӕng qu
ҧn lý chҩt lѭӧng tәng thӇ (Total Quality


5. ĈiӅu hòa bá
o cáo hiӋu quҧ hoҥt ÿӝng và kӃt quҧ kiӇm ÿӏnh thӵc tӃ vӟi tiêu chuҭn chҩt
lѭӧng và mөc tiêu vӅ hiӋu quҧ hoҥt ÿӝng.
6. Xây dӵng vòng lһp cho hành ÿӝng hiӋu chӍnh trong viӋc xӱ lý biӃn ÿӝng chҩt lѭӧng.
7. Xây dӵng các phѭѫng pháp giҧi quyӃt bҩt ÿӗng giӳa các thành viên trong ÿӝi vӅ sӵ phù
hӧp cӫa các kӃt quҧ chuyӇn giao.

103
8. Lұp kӃ hoҥch báo cáo hiӋu quҧ hoҥt ÿӝng bҵng cách xác ÿӏnh cѫ chӃ phҧn hӗi cho nhà tài
trӧ, ngѭӡi có liên quan ÿӃn dӵ án, và các nhà cung cҩp vӅ tiêu chuҭn chҩt lѭӧng và mөc
tiêu hiӋu quҧ công viӋc.
9. Bҧo ÿҧm kӃ hoҥch tuân thӫ yêu cҫu cӫa nhà tài trӧ và ÿӏnh nghƭa ÿѭӧc các tiêu chí, bao
gӗm kiӇm thӱ chҩp nhұn cho viӋc ký kӃt hoàn tҩt cӫa nhà tài tr
ӧ khi dӵ án
kӃt thúc.
Bài tұp 6-1: Xây dӵng kӃ hoҥch quҧn lý chҩt lѭӧng.
Thӡi gian: 15 phút
Mөc tiêu: Xây dӵng mӝt bҧn kӃ hoҥch quҧn lý chҩt lѭӧng.
Kӏch bҧn: Bҥn có trách nhiӋm lұp mӝt bҧn kӃ hoҥch quҧn ký chҩt lѭӧng cho dӵ án Ӭng
dөng chăm sóc Khách hàng ÿѭӧc phát triӇn nӝi bӝ cho Công ty XYZ.
1. Bҥn sӁ sӱ dөng metric chҩt lѭӧng nào cho dӵ án nà
y?
Các metric có th͋ dùng cho d͹ án này là:
x Tính kh̫ dͭng cͯa giao di͏n
x Tính toàn v́n cͯa dͷ li͏u
x Tính ͝n ÿ͓nh cͯa ͱng dͭng
2. Bҥn sӁ dùng nhӳng loҥi kiӇm thӱ nào?
Các lo̩i ki͋m th͵ có th͋ dùng
x Ki͋m th͵ chͱc năng ÿ͓nh kǤ nh̹m ÿ̫m b̫o chͱc năng tuân thͯ ÿúng yêu c̯u.
x L

nhӳng ngѭӡi liên quan ÿӃn dӵ án hiӇu ÿѭӧc và ÿѭa ra quyӃt ÿӏnh có liên quan ÿӃn các vҩn ÿӅ vӅ
chҩt lѭӧng.
2. ĈҦM BҦO CHҨT LѬӦNG

- BiӃn ÿӝng vӅ chҩt lѭӧng
- Tҫm quan trӑng cӫa biӃn ÿӝng
- Phân tích nguyên nhân sâu xa
- Thӫ tөc quҧn lý chҩt lѭӧng dӵ án
- KiӇm ÿӏnh chҩt lѭӧng
- KӃ hoҥch kiӇm thӱ

Ĉҧm bҧo chҩt lѭӧng (Quality Assurance) là hoҥt ÿӝng thѭӡng xuyên ÿánh giá mӝt cách có
hӋ thӕng chҩt lѭӧng tәng thӇ cӫa dӵ án trong quá trình thӵc hiӋn ÿӇ các cә ÿông tin rҵng dӵ án sӁ
ÿҥt ÿѭӧc nhӳng tiêu chuҭn chҩt lѭӧng ÿã ÿӅ ra cNJng nhѭ các tiêu chuҭn ngành, tiêu chuҭn quӕc
gia. Ĉҧm bҧo chҩt lѭӧng là hoҥt ÿӝng theo hѭӟng phòng ngӯa.
a) BiӃn ÿӝng vӅ
chҩt lѭӧng
Nhѭ ÿã ÿѭӧc thҧo luұn ӣ các chӫ ÿӅ trѭӟc, nhiӅu tә chӭc ÿã áp dөng HӋ thӕng Quҧn lý Chҩt
lѭӧng tәng thӇ (TQM) theo mô hình Phát triӇn Quy trình liên tөc. Giám ÿӕc dӵ án là ngѭӡi chӏu
trách nhiӋm cuӕi cùng trong khâu quҧn lý chҩt lѭӧng; tuy nhiên, viӋc ÿánh giá chҩt lѭӧng lҥi là
trách nhiӋm cӫa bӝ phұn bҧo ÿҧm chҩt lѭӧng.

105

Hình 6-2. Chu trình quҧn lý chҩt lѭӧng phát triӇn liên tөc
Theo nhѭ hình 6-2, quy trình chҩt lѭӧng bҳt ÿҫu tӯ giai ÿoҥn lên k͇ ho̩ch, khi ÿó tә chӭc
quyӃt ÿӏnh sӁ làm gì và làm bҵng cách nào. Giai ÿoҥn này ÿѭӧc thӵc hiӋn khi triӇn khai kӃ hoҥch
dӵ án và kӃ hoҥch quҧn lý chҩt lѭӧng. Nó bao gӗm các bѭӟc xác ÿӏnh yêu cҫu, các ngѭӥng chҩt
lѭӧng, các rӫi ro; kiӇm ÿӏnh và kiӇm tra các tiӃn trình ÿӇ ÿҧm bҧo chҩt lѭӧn
g.

Giҧ sӱ trong mӝt dӵ án trӏ giá 5 triӋu ÿô la, biӃn ÿӝng chi phí là 5.000 ÿô la, tҫm quan trӑng
cӫa biӃn ÿӝng sӁ rҩt thҩp. Nhѭng vӟi biӃn ÿӝng chi phí là 5.000 ÿô la trong mӝt dӵ án trӏ giá
50.000 ÿô la, tҫm quan trӑng sӁ cao hѫn nhiӅu.
Ví dө: BiӃn ÿӝng lӏch trì
nh
Mӝt Giám ÿӕc dӵ án quҧn lý cùng lúc 10 dӵ án và ÿang thiӃu nhân viên. Trong ÿó, bҧy dӵ
án ÿang thӵc hiӋn ÿúng lӏch trình. Ba dӵ án còn lҥi có HiӋu suҩt lӏch trình lҫn lѭӧt là 0.98, 0.96 và
0.975. Mһc dù biӃn ÿӝng lӏch trình cӫa dӵ án thӭ hai và thӭ ba là cao hѫn, nhѭng vүn còn thҩp và
có khҧ năng theo kӏp lӏch trình. Dӵ án có HiӋu suҩt lӏch trình (SPI) bҵng 0.
98 là mӝt dӵ án thӵc
hiӋn nhiӋm vө trӑng yӃu và ÿѭӧc thӵc hiӋn theo quy trình; do ÿó giám ÿӕc dӵ án phҧi tҥm thӡi
chuyӇn các thành viên tӯ các dӵ án khác sang ÿӇ hiӋu chӍnh biӃn ÿӝng cӫa dӵ án này.
c) Phân tích nguyên nhân sâu xa
Phân tích nguyên nhân sâu xa là kӻ thuұt xác ÿӏnh nguyên nhân chính xác cӫa vҩn ÿӅ, và
khi loҥi bӓ ÿѭӧc nguyên nhân ÿó thì vҩn ÿӅ sӁ không xҧy ra lҫn nӳa.
Ví dө:
Mӝt
ӭng dөng
tùy biӃn ÿѭӧc phát triӇn ÿӇ dùng cho bӝ phұn bán hàng và mӝt thiӃt bӏ này
giúp hӑ in hóa ÿѫn tҥi các ÿiӇm giao dӏch vӟi khách hàng. Chѭѫng trình này thӍnh thoҧng lҥi tính
sai thuӃ mua hàng trên hóa ÿѫn. Mһc dù lúc ÿҫu, ngѭӡi ta cho rҵng ÿoҥn mã ÿӇ tính toán thuӃ có
vҩn ÿӅ; nhѭng sau hàng giӡ sӱa lӛi, ngѭӡi ta xác ÿӏnh ÿѭӧc nguyên nhân sâu xa là do mӝt sӕ sҧn
phҭm trong phҫn dӳ liӋu không ÿѭӧc xӃp loҥi khiӃn cho tӍ lӋ bӏ sai.
d) Thӫ tөc quҧn lý chҩt lѭӧng dӵ án
Quҧn lý chҩt lѭӧng dӵ án
ÿѭӧc thӵc hiӋn theo các bѭӟc sau:
1. TiӃn hành kiӇm ÿӏnh các gói công viӋc ÿã hoàn thành cNJng nhѭ ÿang thӵc hiӋn ÿӇ
ÿҧm bҧo ÿúng vӟi kӃ hoҥch chҩt lѭӧng dӵ án.
2. TiӃn hành kiӇm ÿӏnh chҩt lѭӧng các gói công viӋc là các ÿiӇm ph
ө thuӝc trên