TRƯỜNG..........................
KHOA…………………… BÁO CÁO TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI
Hoàn thiện tổ chức bộ máy
quản lý công ty vật liệu xây
dựng Cẩm Trướng

1
Lời nói đầu
Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý ở mỗi doanh nghiệp là một đòi hỏi khách
quan, nhất là khi chúng ta chuyển đổi từ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang cơ
chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đây là
một vấn đề khó khăn, phức tạp nhưng có vai trò đặc biệt quan trọng, bởi lẽ đối
tượng của nó là những lao động quản lý có trình độ cao, làm việc trong lĩnh vực
quản lý. Mỗi hoạt động của họ gắn liền với quá trình sản xuất kinh doanh và hiệu
quả hoạt động của doanh nghiệp.
Tương lai của các doanh nghiệp chủ yếu nằm trong tay các cán bộ quản lý và
lãnh đạo trong doanh nghiệp. Nói như vậy không có nghĩa là phủ nhận vai trò của
công nhân viên của doanh nghiệp. Công nhân viên cũng đóng một vai trò quan trọng
nhưng quyết định vẫn ở đội ngũ lao động quản lý. Như vậy, phát triển và hoàn thiện

và xác định các biện pháp về kinh tế, xã hội, tổ chức kỹ thuật. Từ đó họ tác động
đến các yếu tố vật chất của sản xuất kinh doanh.
Quản lý doanh nghiệp là một hoạt động tác động đến hành vi có ý thức của
người lao động và tập thể người lao động, qua đó tác động đến yếu tố vật chất, kỹ
thuật của sản xuất kinh doanh nhằm đạt được mục tiêu đề ra của doanh nghiệp.
Thực chất của quản lý doanh nghiệp là quản lý con người, bởi vì con người là
một trong ba yếu tố của quá trình sản xuất. Trong mọi hệ thống sản xuất, con người
luôn giữ vị trí trung tâm và có ý nghĩa quyết định.
Quản lý con người gồm nhiều chức năng phức tạp. Bởi vì, con người chịu ảnh
hưởng của nhiều yếu tố như: Sinh lý, tâm lý, xã hội... Các yếu tố này luôn có sự hỗ
trợ qua lại, tác động nhau hình thành nhân cách mỗi con người.
- Tổ chức là gì ?
Tổ chức là sự liên kết những cá nhân, những quá trình, những hoạt động trong
hệ thống nhằm thực hiện mục đích đề ra của hệ thống dựa trên cơ sở các nguyên tắc
và nguyên tắc của quản trị quy định.
2. Cơ cấu tổ chức bộ máy doanh nghiệp 3
- Khái niệm cơ cấu tổ chức:
Cơ cấu tổ chức là hình thức tồn tại của tổ chức, biểu thị việc sắp xếp theo trật
tự nào đó của mỗi bộ phận của tổ chức cùng các mối quan hệ giữa chúng.
- Cơ cấu tổ chức bộ máy doanh nghiệp.
Là tổng hợp các bộ phận khác nhau có mối liên hệ và quan hệ phụ thuộc lẫn
nhau, được chuyên môn hoá và có những trách nhiệm, quyền hạn nhất định, được bố
trí theo từng cấp nhằm bảo đảm thực hiện các chức năng quản lý và phục vụ mục
đích chung đã xác định của doanh nghiệp. Đây là hình thức phân công lao động
trong lĩnh vực quản trị, nó có tác động đến quá trình hoạt động của hệ thống quản lý.
Cơ cấu tổ chức quản lý một mặt phản ánh cơ cấu sản xuất, mặt khác nó tác động
tích cực trở lại việc phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

của doanh nghiệp như sau:
a. Nhóm nhân tố thuộc đối tượng quản lý.

- Tình trạng và trình độ phát triển của công nghệ sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp.
- Tính chất và đặc điểm sản xuất: Chủng loại sản phẩm, quy mô sản xuất, loại
hình sản xuất.
Tất cả những yếu tố trên đều ảnh hưởng đến thành phần và nội dung những
chức năng quản lý mà thông qua chúng có ảnh hưởng trực tiếp đến cơ cấu tổ chức
quản lý.
b. Nhóm nhân tố thuộc lĩnh vực quản lý.

- Quan hệ sở hữu tồn tại trong doanh nghiệp.
- Mức độ chuyên môn hoá và tập trung hoá các hoạt động quản trị.
- Trình độ cơ giới hoá và tự động hoá các hoạt động quản trị, trình độ kiến
thức, tay nghề của cán bộ quản lý, hiệu suất lao động của họ.
- Quan hệ phụ thuộc giữa số lượng người bị lãnh đạo và khả năng kiểm tra của
lãnh đạo đối với những hoạt động của những người cấp dưới.
- Chính sách đãi ngộ của doanh nghiệp đối với đội ngũ cán bộ quản lý. 5

B. Các kiểu mô hình cơ cấu tổ chức.

1. Cơ cấu trực tuyến.


1
, B
2
, ..., B
n
là những người thực hiện trong các bộ phận.

Lãnh đạo tuyến I
Lãnh đạo tuyến II

B
n

A
2

A
1

B
1

…Lãnh đạo tổ chức



Cơ cấu tổ chức chức năng được thể hiện qua sơ đồ sau:
Biểu 2: Mô hình cơ cấu tổ chức theo chức năng.

Lãnh đạo chức năng
I
Lãnh đạo chức năng
II

Lãnh đạo doanh
nghiệp

7 A
3

A
2

A
1

A
n

…Lãnh đạo tổ chức

Tham mưu

8
Do có quá nhiều bộ phận chức năng, nên lãnh đạo tổ chức
thường phải họp hành nhiều, gây căng thẳng và mất nhiều thời gian. Người ra còn có
thể xảy ra mâu thuẫn giữa lãnh đạo các tuyến với nhau do không thống nhất được
quyền hạn và quan điểm.
Trong ba mô hình trên thì mô hình trực tuyến chức năng được áp dụng rộng rãi
hơn cả trong giai đoạn hiện nay.
Ngưới ba cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý cơ bản trên còn có kiểu cơ cấu trực
tuyến tham mưu, cơ cấu chính thức, cơ cấu không chính thức, cơ cấu theo khách
hàng...
II. Lao động quản lý.

1. Khái niệm về lao động quản lý, sự phân loại lao động quản lý.Lãnh
đạo
tuyến IB
1A
2

A
1

B
9
1.1. Lao động quản lý.

Lao động quản lý được hiểu là tất cả những người lao động đặc biệt hoạt động
trong bộ máy quản lý và tham gia vào việc thực hiện các chức năng quản lý.
Theo Các Mác thì: “ Lao động quản lý là một dạng lao động đặc biệt của con
người lao động sản xuất, để hoàn thành các chức năng sản xuất khác nhau cần thiết
phải có quá trình đó.”
Trong doanh nghiệp, lao động quản lý bao gồm những người lao động hoạt
động trong bộ máy quản lý và những người thực hiện các chức năng quản lý, đó là:
Giám đốc, các Phó giám đốc, Trưởng- Phó các phòng ban, các nhân viên làm việc
trong các phòng ban chức năng và một sồ người phục vụ khác. Lao động quản lý
đóng vai trò quan trọng, bởi lẽ chỉ cần một sai sót nhỏ của họ có thể gây ảnh hưởng
lớn đến cả quá trình hoạt động.
1.2. Phân loại lao động quản lý

a.
Theo chức năng, vai trò của họ đối với việc quản lý toàn bộ quá trình sản
xuất
Theo cách phân loại này thì lao động quản lý được phân chia ra thành: Nhân
viên quản lý kỹ thuật, nhân viên quản lý kinh tế, nhân viên quản lý hành chính.
- Nhân viên quản lý kỹ thuật: là những người được đào tạo tại các trường kỹ
thuật hoặc đã qua thực tế có trình độ kỹ thuật tương đương, được cấp trên có thẩm
quyền thừa nhận bằng văn bản, đồng thời là người trực tiếp chỉ đạo hoặc trực tiếp
làm công tác kỹ thuật. Đó là Giám đốc hoặc Phó giám đốc, quản đốc phụ trách kỹ
thuật, Trưởng- Phó phòng ban kỹ thuật, các kỹ sư, kỹ thuật viên, nhân viên ở các
phòng ban.
- Nhân viên quản lý kinh tế: Là những người làm công tác lãnh đạo, tổ chức,

động đều được hợp thành từ các yếu tố thành phần sau:
- Yếu tố kỹ thuật: Thể hiện ở sự thực hiện các công việc mang tính chất thiết
kế và mang tính chất chuyên môn như: thiết kế, ứng dụng sản phẩm mới, phân tích
thiết kế và áp dụng các phương án cải tiến công nghệ sản xuất, tổ chức lao động...

11
- Yếu tố tổ chức hành chính: Thể hiện sự thực hiện công việc nhằm tổ chức
thực hiện các phương án thiết kế, các quyết định như lập kế hoạch, hướng dẫn công
việc, điều hành kiểm tra và đánh giá công việc.
- Yếu tố sáng tạo: Thể hiện ở sự thực hiện những công việc như suy nghĩ, tìm
tòi, phát minh ra kiến thức mới, các quyết định, các phương pháp để hoàn thành
công việc.
- Yếu tố thực hành giản đơn: Thể hiện ở sự thực hiện những công việc đơn
giản được thực hiện theo các quy định, hướng dẫn có sẵn như công việc có liên quan
đến thu thập và xử lý thông tin, truyền tin và các công việc phục vụ.
- Yếu tố hội họp và sự vụ: Thể hiện ở sự tham gia vào các cuộc họp về chuyên
môn hoặc giải quyết các công việc có tính thủ tục.
Cả năm yếu tố trên đều có mặt ở nội dung lao động của tất cả các lao động
quản lý nhưng với tỷ trọng khác nhau làm cho nội dung lao động của họ cũng khác
nhau.
3. Đặc điểm của lao động quản lý có ảnh hưởng đến công tác tổ chức lao
động khoa học

Hoạt động của lao động quản lý là hoạt động lao động trí óc và mang tính tâm
lý xã hội cao. Đối tượng bị quản lý ở đây là người lao động và tập thể lao động. Do
đó, đòi hỏi hoạt động của lao động quản lý phải mang tính tâm lý xã hội cao giữa
những người lao động với nhau. Vì đặc điểm này cho nên trong công tác tổ chức lao
động khoa học phải tạo ra được môi trường lao động thoải mái, bầu không khí tâm
lý vui vẻ và đoàn kết trong nội bộ doanh nghiệp.
Thông tin kinh tế vừa là đối tượng lao động, kết quả lao động, vừa là phương

việc, rút ra những thiếu sót, những nguyên nhân ảnh hưởng đến kết quả, vạch ra
những tiềm năng chưa được sử dụng và đề ra những biện pháp khắc phục, xử lý để
sử dụng kịp thời, không ngừng nâng cao hiệu quả kinh tế.
Trong nền kinh tế thị trường, để tồn tại và phát triển, đòi hỏi chủ doanh nghiệp
phải biết cách kinh doanh và kinh doanh có hiệu quả. Để làm được như vậy trong
điều kiện cơ sở vật chất, nguồn vốn, lao động còn hạn chế, các chủ doanh nghiệp

13
cần xác định rõ phương hướng đầu tư, cách đầu tư, biện pháp sử dụng các điều kiện
sẵn có của mình.
Tóm lại, để thực hiện công tác quản lý có hiệu quả đòi hỏi doanh nghiệp phải
có một bộ máy quản lý ổn định và phù hợp. Do đó, việc hoàn thiện tổ chức bộ máy
của công ty vật liệu xây dựng Cẩm Trướng là phù hợp với xu thế chung. Qua đó
giúp cho doanh nghiệp đứng vững và phát triển, đồng thời hoàn thiện được quá trình
sản xuất kinh doanh, tiết kiệm tối đa thời gian lao động, sử dụng hiệu quả những yếu
tố cấu thành của quá trình sản xuất kinh doanh, đồng thời làm cho bộ máy quản lý
gọn nhẹ, năng động, hoạt động nhịp nhàng đạt hiệu quả cao.

Phần thứ hai
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VỀ CƠ CẤU TỔ CHỨC BỘ MÁY
QUẢN LÝ CỦA CÔNG TY VẬT LIỆU XÂY DỰNG CẨM TRƯỚNG
I.Đặc điểm hoạt động cơ bản có ảnh hưởng tới tổ chức bộ máy quản lý
của công ty vật liệu xây dựng Cẩm Trướng
1. Quá trình hình thành và phát triển của công ty

Công ty vật liệu xây dựng Cẩm Trướng tiền thân là xí nghiệp gạch ngói Cẩm
Trướng thuộc Sở xây dựng Thanh Hoá được thành lập lại năm 1995. Trước đó, xí

Cơ sở vật chất của công ty đó là các trang thiết bị đa dạng, khác nhau về trình
độ kỹ thuật bởi lẽ tiền thân của công ty ra đời từ năm 1956 và mới đây, năm 1995
được đầu tư một dây truyền sản xuất gạch tuynel vào loại tiên tiến nhất hiện nay.
Tại cơ sở I tức là xí nghiệp gạch ngói Định Công sản xuất gạch ngói chủ yếu là
làm thủ công và bán thủ công, với kiểu nung truyền thống là nung bằng lò đứng.
Tại nhà máy gạch tuynel Đông Hương, do mới được xây dựng cho nên dây
truyền sản xuất tương đối hiện đại, với công nghệ chủ yếu được sản xuất trong

15
nước. Với dây truyền sản xuất này, việc sản xuất gạch ở đây được cơ giới hoá, tự
động hoá từ khâu vận chuyển nguyên, nhiên liệu cho đến khi tạo ra viên gạch mộc
(gạch chưa nung). Chính vì thế đã giảm được lượng đáng kể lao động chân tay đối
với ngành sản xuất vật liệu xây dựng.
Trong giai đoạn hiện nay, sự cạnh tranh giữa các công ty, xí nghiệp sản xuất
vật liệu xây dựng mà cụ thể ở đây là mặt hàng gạch ngói là rất lớn bởi lẽ: Trên địa
bàn Thanh Hoá còn có hai cơ sở sản xuất gạch tuynel khác, một ở huyện Tĩnh Gia,
một ở huyện Đông Sơn. Vì vậy, công ty cần có chiến lược sản xuất kinh doanh hợp
lý tạo ra lợi thế trong cạnh tranh, mở rộng thị trường tiêu thụ.
Máy móc thiết bị của công ty được thể hiện qua bảng sau:
(Trang sau)



Kho than
Kho đất Máy nạp liệu
Máy nghiền
than
Băng tải phối
liệu
Xilô than
TB. Xử lý tỷ
lệ
Máy cán

17
Thiết bị xử lý
đồng tốc

18
doanh. Tuy nhiên lại vấp phải khó khăn đó là: Đội ngũ lao động trẻ thiếu kinh
nghiệm dễ mắc sai lầm trong sản xuất.
Do đặc điểm của công việc chủ yếu là bốc xếp, vận chuyển vật liệu xây dựng
nên người lao động dễ mắc những chứng bệnh như: xương khớp, các chứng bệnh về
đường hô hấp do môi trường làm việc rất nhiều khói bụi, đặc biệt trong điều kiện
tiếng ồn lớn làm cho người lao động dễ mắc chứng ù tai, đau đầu… Vì vậy, công ty
đã và đang có những biện pháp cải thiện điều kiện làm việc cho công nhân như:
trang bị quần áo bảo hộ lao động, giầy, mũ bảo hộ…
5. Một số đặc điểm khác.

Biểu 6: Tình hình số lao động bình quân và thu nhập bình quân người từ 19997
đến 1999
Năm

Chỉ tiêu

Đơn vị
1997 1998 1999
Tổng số lao động Người 430 430 430
Giá trị tổng sản lượng Triệu đồng 9131,518 8710,2 7777,76
Thu nhập bình quân Nghìn đồng 400 420 424
Lợi nhuận Triệu đồng 14,6 133,76 151,87

Qua những số liệu trên cho ta thấy, công ty hoạt động có hiệu quả trong cơ chế
thị trường, vượt qua được những khó khăn do sự chuyển đổi cơ chế, không ngừng
nâng cao thu nhập cho người lao động.

xây dựng Cẩm Trướng vừa là đại diện của Nhà nước – do Uỷ ban nhân dân tỉnh bổ
nhiệm, vừa là người đại diện cho Công ty – chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động
sản xuất kinh doanh của Công ty.
+ Dưới Giám đốc Công ty có 3 Phó giám đốc phụ trách theo lĩnh vực được
phân công. Các Phó giám đốc là người giúp việc cho Giám đốc.
+ Kế toán trưởng Công ty do Uỷ ban nhân tỉnh Thanh Hoá bổ nhiệm, là người
gúp Giám đốc Công ty thực hiện các pháp lệnh kế toán, thống kê, điều lệ tổ chức kế
toán Nhà nước trong hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty.

20
+ Các phòng ban của Công ty, đứng đầu là các Trưởng phòng và các Phó
phòng ban.
+ Các phân xưởng sản xuất đứng đầu là các Quản đốc và Phó quản đốc.
+ Các tổ đội, đứng đầu là các độ trưởng đội sản xuất, tổ sản xuất.
Biểu 7: Mô hình tổ chức Công ty vật liệu xây dựng Cẩm Trướng.

doanh tiêu
Phòng tổ
chức
hnh
Phân
xưởng
tạo
hình
tuynel
Phân
xưởng
cơ
điện
tuynel
Phân
xưởng
nung
đốt
tuynel
Phân
xưởng
tạo
hình
Định
Công
Phân
xưởng
cơ
điện
Định

- Cơ sở sản xuất của Công ty phân tán, địa bàn hai cơ sở cách xa nhau, giao
thông liên lạc khó khăn. Trong khi đó, toàn bộ bộ máy quản lý của Công ty lại đặt
tại nhà máy gạch tuynel Đông Hương nên bị hạn chế trong công tác chỉ đạo sản
xuất, khó hỗ trợ nhau khi gặp khó khăn.
 Phân công và hiệp tác lao động trong Công ty vật liệu sản xuất Cẩm Trướng.

+ Phân công lao động:
Trong Công ty, để hoàn thành công việc một cách nhanh chóng và đạt được
hiệu quả cao, Công ty đã thực hiện phân công lao động tức là chia nhỏ toàn bộ công

22
việc trong Công ty cho từng phòng, từng đội, từng phân xưởng. Từ đó, mỗi đơn vị
lại giao công việc cụ thể cho từng người. Làm như vậy, công việc được tiến hành
một cách nhanh chóng nhưng quá trình giao việc lại phải phù hợp với từng người.
Để dễ quản lý, Công ty đã chia toàn bộ hệ thống quản lý ra làm nhiều chức năng.
Việc phân công các chức năng là căn cứ vào trình độ chuyên môn – kỹ năng kỹ sảo
cùng các điều kiện lao động khác của lao động quản lý. Sau khi nhận nhiệm vụ, các
phòng ban sẽ căn cứ vào trình độ mỗi các nhân trong phòng mình để giao việc cho
từng người sao cho phù hợp với khả năng của họ.
+ Hiệp tác lao động:

Mỗi bộ phận của Công ty đảm nhiệm một phần công việc của xí nghiệp. Nhưng
kết quả cuối cùng là sự kết hợp tất cả các kết quả của toàn bộ các bộ phận đó và sự
kết hợp này được gọi là hiệp tác lao động. Phân công lao động càng sâu thì hiệp tác
lao động càng rộng. Sự chặt chẽ của hiệp tác lao động phụ thuộc vào mức độ hợp lý
của phân công lao động và ngược lại. Thực tế ở Công ty vật liệu xây dựng Cẩm
Trướng đã phân công công việc cho mỗi phòng ban. Đồng thời trong quá trình làm
việc giữa các phòng ban luôn có mói liên hệ chặt chẽ với nhau.
Trong từng phòng luôn có người đứng đầu để quản lý đó là Trưởng phòng, sau
đó là Phó phòng và các nhân viên khác. Mỗi người một việc do vậy, công việc của

9 Phân xưởng cơ điện Định Công 1 1 1
10 Phân xưởng tạo hình Định Công 2 2 2
11 Phân xưởng nung đốt Định Công 2 2 2
12 Tổng số lao động quản lý 50 50 50
13 Tổng số cán bộ công nhân viên 430 430 430

Qua biểu trên ta thấy, số cán bộ công nhân viên toàn Công ty không có biến
động trong 3 năm gần đây từ năm 1997 đến năm 1999. Trong đó cơ cấu lao động
cũng không thay đổi, tổng số lao động quản lý vẫn giữ nguyên ở mức ổn định là 50
người. Điều đó thể hiện sự ổn định về mặt lao động của Công ty. Đây là một yếu tố
quan trọng giúp Công ty làm ăn có hiệu quả.
Cũng theo biểu trên, ta tính được tỷ lệ lao động quản lý trong toàn Công ty là
11,6% tổng số cán bộ công nhân viên chức toàn Công ty. Theo nghiên cứu ở các
doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả thì tỷ lệ này là từ khoảng 9 đến 12%. Như vậy, bộ

24
máy quản lý của Công ty vật liêu xây dựng Cẩm Trướng có quy mô phù hợp với yêu
cầu thực tế (so với các doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả). Tức là bộ máy quản lý
không quá cồng kềnh. Về mặt này thì ta thấy phù hợp với yêu cầu đối với việc xây
dựng cơ cấu tổ chức quản lý.
Tuy nhiên, việc bố trí lao động quản lý ở Công ty lại là vấn đề cần phải bàn.
Hiện nay, trong bộ máy quản lý của Công ty có hiện tượng làm trái ngành nghề
được đào tạo. Điều này được thể hiện qua biểu sau:
Biểu 9: Cơ cấu lao động theo nghề – lao động quản lý.
Stt Nghề nghiệp Số lượng(người) % so với tổng số
1 Kinh tế tài chính 17 34
2 Kinh tế lao động 4 8
3 Kinh tế kế hoạch 10 20
4 Kỹ thuật viên 11 22
5 Lao động hành chính 8 16