Luận văn
Đề tài : " INTERNET VÀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ "
Đưa thông tin của mình trên phạm vi không gian ảo rộng lớn không bị
giới hạn bởi vị trí địa lý hay biên giới quốc gia và tất cả những người , những
doanh nghiệp kết nối Internet có thể xem được thông tin này vào bất cứ lúc nào.
Trao đổi thông tin với khách hàng, đối tác nhanh hơn, nhiều hơn với chi
phí thấp hơn nhiều lần so với các phương pháp truyền thống.
Ở Việt nam , Thương mại điện tử đã được bàn đến rất nhiều trong đời sống
kinh tế xã hội. Đã có nhiều doanh nghiệp Việt nam đi đầu trong việc khai thác các
lợi thế của Thương mại điện tử để tìm kiếm các cơ hội kinh doanh mới, quảng bá
thương hiệu, giới thiệu sản phẩm mới đến với đông đảo người tiêu dùng.........
Trong quá trình hội nhập WTO, AFTA quá trình toàn cầu hóa nền kinh tế thì
vấn đề đặt ra hiện nay đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt nam là phải sẵn
sàng thích ứng với môi trường kinh doanh mới dựa trên cơ sở của nền kinh tế số
hóa mà bước đi đầu tiên là phải ứng dụng Thương mại điện tử vào trong chính quá
trình sản xuất kinh doanh của mình.
Tuy vậy, các điều kiện để có thể phát triển Thương mại điện tử ở nước ta vẫn
chưa thực sự sẵn sàng với nhiều lí do khác nhau, như hạ tầng cơ sở kĩ thuật yếu
kém, thiếu nguồn nhân lực có trình độ ứng dụng công nghệ thông tin nghiêm trọng,
chưa có hệ thống pháp luật phù hợp với nền kinh tế số... đó chính là những rào cản
cho chúng ta bước vào kỷ nguyên kỹ thuật số với Thương mại điện tử là bước đi
đầu tiên, tạo tiền đề cho toàn bộ nền kinh tế phát triển nhảy vọt, hòa nhập với nền
kinh tế khu vực và thế giới, góp phần vào việc đẩy nhanh thực hiện cuộc cách
mạng công nghiệp hóa – hiện đại hóa và phát triển nền kinh tế tri thức-một xu
hướng tất yếu của thời đại. Như vậy với những đòi hỏi cấp thiết trên, việc ng dụng và phát triển
Thương mại điện tử vào các doanh nghiệp vừa và nhỏ ngày nay là rất cần thiết.
MỘT SỐ VẤN ĐỀ TỔNG QUAN VỀ INTERNET VÀ THƯƠNG MẠI
ĐIỆN TỬ 1.1 Mạng Internet với các doanh nghiệp.
Internet: Là một hệ thống gồm các mạng máy tính được liên kết với nhau
trên phạm vi toàn thế giới, tạo điều kiện thuận lợi cho các dịch vụ truyền thông dữ
liệu, như đăng nhập từ xa, truyền các tệp tin, thư tín điện tử và các nhóm thông tin.
Internet là một phương pháp nối các mạng máy tính hiện hành, phát triển một
cách rộng rãi tầm hoạt động của từng hệ thống thành viên.
Theo số liệu thống kê của trung tâm thông tin mạng Internet Việt Nam – Bộ Bưu
Chính Viễn Thông ta có số liệu như bảng sau: (Bảng 1)
Tình hình phát triển Internet trên thế giới và trong khu vực tính đến tháng 6
năm 2003
Phần trăm
Quốc Gia
Dân số
Số người sử dụng
Internet
%
Singapore
4,225,000 2,300,000 54.44%
Malaysia
24,000,000 8,000,000 33.33%
Brunei
362,000 35,000 9.67%
Thailand
63,300,000 6,000,000 9.48%
Philippines
Sweden 8,878,000 6,600,000 74.34%
US
292,300,000 177,550,000 60.74%
Hong Kong
7,390,000 4,571,000 61.85% Các Châu lục và thế giới
Châu Úc
31,500,000 10,500,400 33.33%
Châu Mỹ
847,980,000 205,658,500 24.25%
Châu Âu
729,950,000 166,386,500 22.79%
Châu Á
3,808,790,000 201,079,000 5.28%
Châu Phi
897,600,000 7,950,000 0.89%
Thế Giới 6,315,820,000 591,574,400 9.37%
Từ bảng trên chúng ta thấy rõ rằng Internet càng được nhiều người quan tâm, sử
dụng và khai thác. Rõ ràng đây là một xu hướng không tránh khỏi đối với bất cứ
một quốc gia nào, do đó việc tìm hiểu, nâng cao kiến thức và khai thác Internet có
hiệu quả chính là ở mỗi người, mỗi doanh nghiệp và của mọi cấp chính quyền.
Internet với các doanh nghiệp .
Để tạo ra cảm giác an toàn khi sử dụng Internet để liên lạc với các nhà cung cấp
và các khách hàng, một doanh nghiệp cần phải chắc chắn trong việc nhận dạng đối
tác ở phía bên kia của giao dịch và ràng buộc về mặt pháp lý bằng bất kỳ một
thoả thuận nào đó bằng điện tử. Người ta vẫn đang thảo luận để tìm kiếm các
phương thức bảo mật tốt hơn trên Internet và các chủ đề trong các cuộc thảo luận
này là: mã hoá, chữ ký số hoá và chứng chỉ số hoá.
1.2 Thương mại điện tử.
Định nghĩa: Thương mại điện tử là một sự kết hợp giữa các công nghệ và
dịch vụ tạo điều kiện cho quá trình tự động hoá của các giao dịch thương mại và
các thông tin liên quan trong một công ty và giữa công ty với khách hàng và nhà
cung cấp của mình.
Định nghĩa về thương mại điện tử cũng được nhiều tổ chức quốc tế khác nhau
đưa ra. Theo nghĩa rộng rãi nhất thì thương mại điện tử là việc sử dụng các phương
pháp điện tử để làm thương mại; nói chính xác hơn, thương mại điện tử là việc trao
đổi thông tin thương mại thông qua các phương tiện công nghệ điện tử, mà nói
chung là không cần phải in ra giấy trong bất cứ công đoạn nào của toàn bộ quá
trình giao dịch.
Thông tin trong định nghĩa này có thể là bất cứ gì có thể truyền tải bằng kĩ thuật
điện tử như thư từ, tệp tin văn bản, các cơ sở dữ liệu, bản vẽ thiết kế, hình vẽ, đơn
hàng, hoá đơn, biểu giá, hợp đồng......
Uỷ ban Liên Hợp Quốc về luật thương mại quốc tế đã thảo ra Đạo luật mẫu về
thương mại điện tử và đã được Liên Hợp Quốc thông qua:
Thuật ngữ “thương mại”(Commerce) cần được diễn giải theo nghĩa rộng để bao
quát các vấn đề nảy sinh ra từ mọi mối quan hệ mang tính chất thương mại, dù có
hay không có hợp đồng. Các mối quan hệ mang tính chất thương mại
(Commercial) bao gồm, nhưng không phải chỉ bao gồm, các giao dịch sau đây:
“bất cứ giao dịch nào về cung cấp hoặc trao đổi hàng hoá dịch vụ, thoả thuận
phân phối, đại diện hoặc đại lý thương mại, uỷ thác hoa hồng, cho thuê dài hạn,
xây dựng các công trình; tư vấn;kĩ thuật công trình; đầu tư; cấp vốn; ngân hàng;
bảo hiểm; thoả thuận khai thác hoặc tô nhượng; liên doanh và các hình thức khác
về hợp tác công nghiệp hoặc kinh doanh; chuyên chở hàng hoá hay hành khách
bằng đường biển, đường không, đường sắt hay đường bộ.”
Theo tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Thương mại điện tử bao gồm việc
sản xuất, quảng cáo, bán hàng và phân phối sản phẩm được mua bán và thanh
toán trên mạng Internet, nhưng được giao nhận một cách hữu hình, cả các sản
phẩm được giao nhận cũng như những thông tin được số hoá thông qua mạng
dù đã có khoảng 100.000 công ty trên khắp thế giới sử dụng EDI nhưng đa số
những đối tượng được EDI hỗ trợ là những tập đoàn lớn, chính phủ.... Nguyên
nhân là do tính phức tạp, kém khả năng phổ biến, chi phí lắp đặt và quản lý quá cao
.
Ngày nay, với các ứng dụng của Internet, các doanh nghiệp dù ở qui mô nào
cũng có thể liên hệ với nhau bằng điện tử thông qua web, một thế giới các mạng
liên kết bao gồm: mạng toàn cầu (Internet ), mạng nội bộ (Intranet), mạng ngoại
bộ(Extranet) và các mạng giá trị gia tăng (VAN- Value Added Network). Các
mạng thương mại điện tử quản lý sự trao đổi các giao dịch, nó quản lý các đơn đặt
hàng, thông báo chuyển hàng, các hoá đơn bán hàng và tất cả các tài liệu cần thiết
cho công việc kinh doanh. Trong thương mại điện tử, các giao dịch chuyển đi giữa các ứng dụng 24 giờ một ngày, bảy ngày trong một tuần tuỳ theo các sự việc hoặc
các lịch hẹn trước.
Ta có thể thấy rằng thương mại điện tử có một số đặc điểm cơ bản sau:
1. Chi phí đầu tư thấp, phù hợp với mọi qui mô doanh nghiệp,
2. sử dụng kĩ thuật số trong toàn bộ quá trình giao dịch,
3. Giao dịch diễn ra liên tục, không có thời gian trễ,
4. Thông tin chính xác do luôn cập nhật,
5. Tự động hoá trong các giao dịch người – máy,
6. Quá trình thanh toán thực hiện bằng điện tử thông qua các ứng dụng
của thương mại điện tử,
7. Quá trình giao hàng thực hiện bằng điện tử với các mặt hàng số hoá,
Để thấy rõ hơn đặc điểm của thương mại điện tử, ta có thể xem xét một quá
trình mua hàng cho một doanh nghiệp trong hai điều kiện có thể ứng dụng thương
mại điện tử và truyền thống (xem bảng 2). Ta có thể thấy nhiều bước trong hai hình
thức này giống nhau, nhưng phương pháp nhận và truyền thông tin trong cả hai chu
trình lại rất khác nhau. Rất nhiều phương tiện truyền tin được sử dụng trong hình
thức thương mại truyền thống làm cho sự phối hợp trở nên khó khăn hơn và làm
Yêu cầu một loại
hàng
Mẫu yêu cầu, thư yêu
cầu
Thư điện tử Phản hồi nhanh
hơn
Nhận thông tin Bưu chính, trực tiếp Thư điện tử, trang Web Thu nhận thông
tin nhanh hơn
Xem chi tiết sản
phẩm, giá cả
Các quyển catalog Các catalog điện tử trực
tuyến
Thông tin chi
tiết, hình ảnh
phong phú hơn
Kiểm tra khả năng
cung cấp và giá cả
Điện thoại, FAX Thư điện tử Cho kết quả
nhanh hơn
Lập đơn đặt hàng Mẫu in sẵn Thư điện tử, Web Không phải in ấn
Giử đơn hàng (mua)
Nhận đơn hàng (bán
Fax, bưu điện Thư điện tử, EDI Nhanh, chính
xác
Kiểm tra kho hàng Mẫu in sẵn, Điện
Thoại, Fax
Cơ sở dữ liệu trực tuyến Số liệu chính
động hoá
Lợi ích kinh tế của thương mại điện tử
Thương mại điện tử là yếu tố hợp thành của nền kinh tế tri thức; thương mại điện
tử đặc biệt có ý nghĩa đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ do lâu nay có rất ít cơ
hội giao dịch, thiếu thông tin, thiếu đối tác. Thương mại điện tử sẽ đẩy nhanh hơn
tiến độ toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới. Vì vậy các nước đang phát triển như Việt
Nam nếu biết tận dụng tốt những lợi ích của thương mại điện tử sẽ có cơ hội rút
ngắn khoảng cách phát triển với các nước phát triển trên thế giới. Mặc dù đạt được
những hiệu quả nhất định, nhưng thương mại điện tử mới chỉ là khởi đầu, điểm
xuất phát của một sự khởi đầu trong những năm tới. Phần lớn các trang Web hiện
nay chưa sinh lời nhiều, nhưng các doanh nghiệp đều hy vọng chỉ trong một vài
tháng các văn phòng này sẽ tạo ra những khoản lợi nhuận lớn cho họ. Rõ ràng có
những cơ hội lớn chưa từng có cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia vào cuộc
cách mạng thương mại điện tử. Tuy nhiên, cần phải xử lý một số vấn đề về chính
sách và kỹ thuật ở cấp quốc gia để các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tham gia
đầy đủ vào thương mại điện tử
Sự lớn mạnh nhanh chóng của thương mại điện tử giữa các doanh nghiệp thực
hiện được là nhờ:
- Chi phí mua hàng thấp hơn
- Giảm chi phí tồn kho
- Chi phí bán hàng và chi phí tiếp thị thấp hơn
- Tận dụng được các cơ hội kinh doanh
- Vận tải hậu cần có hiệu quả hơn
- Dịch vụ khách hàng phong phú hơn