Chào các bạn
Chương 3
Phân tích tâm lý hành vi
phạm tội
Th.s. Dương Thị Loan
Khoa pháp luật hình sự
NỘI DUNG CHƯƠNG 3
2.1 Nguyên nhân tâm lý xã hội của
hành vi phạm tội
2.2.Cấu trúc tâm lý của hành vi phạm
tội
2.3.Hậu quả tâm lý của hành vi phạm
tội
2.1 Nguyên nhân tâm lý xã hội của
hành vi phạm tội
2.1.1 Khái niệm hành vi phạm tội
2.1.2 Khái niệm nguyên nhân tâm lý
của hành vi phạm tội
2.1.3. Các nguyên nhân làm hình thành
đặc điểm tâm lý tiêu cực trong tâm lý
nhân cách
2.1.1 Khái niệm hành vi phạm tội
Hành vi phạm tội là một hành động có
ý thức của một con người cụ thể xâm
hại đến các quy định chung mà pháp
luật nghiêm cấm được thể hiện rõ
chây lười, thụ động trong công việc.
+ Cá nhân có thái độ tiêu cực đối với vai trò xã hội
của bản thân. Chẳng hạn, một người làm nghề y,
nhưng anh ta lại không có được thái độ y đức cần
thiết. Hệ quả là anh ta đã lợi dụng nghề nghiệp để lừa
đảo, hoặc có thái độ vô trách nhiệm đối với người
bệnh đó chính là những biểu hiện lệch lạc trong tâm
lý cá nhân.
2.Quá trình tiếp thu kinh nghiệm xã hội
Nguyên nhân dẫn đến những lệch lạc trong
tâm lý của cá nhân.
+ Cá nhân không tích cực, không tự giác tiếp
thu kinh nghiệm xã hội. Chính sự thiêú hụt kiến
thức sẽ dẫn đến những lệch lạc trong nhận
thức, thái độ và hình thành những đặc điểm
tâm lý tiêu cực ở cá nhân.
+ Trong các kinh nghiệm mà cá nhân tiếp thu
có những khiếm khuyết, lệch lạc nhất định.
+ Cá nhân chỉ quan tâm tiếp thu những kinh
nghiệm mà nhờ đó có thể thoả mãn nhu cầu
của bản thân
3. Hệ thống giao tiếp
Nguyên nhân dẫn đến những lệch lạc trong tâm lý của
cá nhân.
+ Các quan hệ giao tiếp cơ bản trong đời sống và hoạt động của
cá nhân không thực hiện được đầy đủ chức năng của mình.
+ Cá nhân tham gia vào các quan hệ giao tiếp ở những nhóm
không chuẩn mực, có hoạt động không lành mạnh, có mục đích
thuẫn, bất đồng với xã hội, làm giảm ý thức pháp luật
của các nhân
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG
1.Theo thống kê của Công an Q.1 (TP.HCM) cho thấy năm 2012 cơ quan
này bắt giữ 92 đối tượng cướp giật. Qua kiểm tra đã xác định 16 đối tượng
trong số này nghiện ma túy, chiếm hơn 17% tổng số đối tượng cướp giật bị
bắt. Trong 83 người bị bắt về hành vi trộm cắp tài sản có mười người
nghiện ma túy. Đây là hai hành vi có số người nghiện gây ra cao nhất trong
tất cả các vụ phạm pháp hình sự
2. Cuồng sát cô giáo và bạn bè
Ngày 2/2/1996, Barry Loukaitis, 14 tuổi, mặc quần áo như một tay cao bồi
miền Tây với chiếc mũ to chùm kín đầu rồi đi vào lớp đại số ở Moses Lake,
Washington. Rút trong người 2 khẩu súng ngắn với 78 viên đạn, Barry lạnh
lùng giờ lên rồi bóp cò. Nạn nhân đầu tiên là bé Manuel Vela, 14 tuổi. Phát
đạn trúng đầu và khiến cậu bé tử vong ngay lập tức. Không hề run sợ trước
cảnh bạn mình chết trong vũng máu, Loukaitis tiếp tục quay súng sang cô
“bạn gái” cũ của mình. Bé gái 13 tuổi này cũng “hưởng trọn” phát đạn và tử
vong. Loukaitis cuối cùng nhằm thẳng giáo viên môn đại số Leona Caaires
và… bóp cò , và liên tục lặp đi lặp lại: “Dành cho môn đại số quái quỷ này”.
Sau khi giết hại 3 người và sát thương 7 bạn bè, Loukaitis đổ lỗi rằng "tâm
trạng của mình không tốt". Một bạn cùng lớp cho rằng Loukaitis nghĩ rằng
em sẽ được "vui vẻ" khi tạo được 1 seri giết người như vậy.
3. Sau khi nghi phạm hiếp, giết nữ sinh lớp 12 Lê Tuấn Anh bị bắt giữ, tại
cơ quan điều tra, ngoài việc hồn nhiên nhận là họ hàng của Lê Văn
Luyện, chân dung về hung thủ cũng khiến không ít người rùng mình.
Theo tìm hiểu của phóng viên, bản tính tên này cũng hay có thói chấp vặt
thuẫn và cuối cùng ly dị vào năm 1996 vì bố hắn ngoại tình. Mẹ y, Jo Ann Phillips,
cũng là một người phụ nữ độc đoán, sau khi ly dị càng trở nên cay nghiệt, luôn
đay nghiến cậu con trai. Hắn cũng có ảnh hưởng một chút từ bệnh tâm thần “gia
truyền”, vốn đã kéo dài 3 thế hệ nhà Loukaitis.
Thêm vào đó, đến trường còn là một cực hình với cậu nhóc sát nhân điên loạn
này vì luôn bị các “đại ca” trong trường bắt nạt. Các bạn cùng lớp cho biết cậu
thường bị các đàn anh đánh đập, có lần còn bị vùi đầu vào bồn vệ sinh. Còn có
lần, cậu còn bị đón ngã xuống sàn và lột hết quần áo.
2.2.Cấu trúc tâm lý của
hành vi phạm tội
1. Nhu cầu
2 .Động cơ phạm tội
3 .Mục đích phạm tội
4 .Quyết định thực hiện hành vi phạm tội
5. Phương thức thực hiện hành vi phạm tội
6 .Điều kiện, hoàn cảnh phạm tội
1. Nhu cầu
. Nhu cầu của người phạm tội có nhiều điểm
khác biệt so với nhu cầu của những người bình
thường chung có những nét đặc trưng sau:
+ Tính nghèo nàn, hạn hẹp của hệ thống nhu
cầu.
+ Sự đòi hỏi quá cao của các nhu cầu thuộc
cấp độ thấp (các nhu cầu sinh lý, các nhu cầu
vật chất)
+ Tính suy đồi và thiếu lành mạnh.
2 .Động cơ phạm tội
phương án, phương tiện phạm tội, thể hiện ý chí và lý
trí của người phạm tội, thái độ của họ đối với hành vi
phạm tội và hậu quả của nó.
+ Quyết định thực hiện hành vi phạm tội có thể được
đưa ra trong chốc lát dưới tác động trực tiếp của tình
huống, hoặc xuất phát từ những khuôn mẫu hành
động đã có trong quá khứ, hoặc là kết quả của một
quá trình đấu tranh tư tưởng lâu dài, khó khăn. Quyết
định thực hiện hành vi phạm tội có thể là quyết định có
cơ sở, hợp lý, tối ưu hoặc là quyết định nông nổi,
manh động, thiếu cơ sở 5. Phương thức thực hiện
hành vi phạm tội.
Phương thức thực hiện hành vi phạm tội là dấu
hiệu cơ bản để đánh giá về tội phạm. Làm rõ
phương thức thực hiện hành vi phạm tội cho
thấy tội phạm được thực hiện do cố ý, được
chuẩn bị trước hay bất ngờ, cái gì được sử
dụng, tính chất và mức độ nguy hiểm của hành6.Điều kiện,hoàn cảnh phạm tội
+ Mỗi hành vi phạm tội luôn được thực hiện
trong một tình huống nhất định với những điều
kiện, hoàn cảnh cụ thể về không gian, thời gian
và những sự kiện có liên quan xảy ra trong tình
huống đó
Người phạm tội nhận thức được ý nghĩa
và hậu quả của hành vi phạm tội, họ có
thể có những ăn năn, hối hận.
-
Người phạm tội lo lắng cho sự an toàn
của bản thân, lo sợ bị phát hiện và trừng
trị.
-
Sự hoạt động tích cực của tư duy để
tìm cách đối phó với cơ quan điều tra,
hòng che dấu hành vi phạm tội.