Bước đầu nhận xét nội dung ngữ âm trong các
sách dạy tiếng Việt của Hàn Quốc hiện nay Kim Ja Huyn
Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn
Luận văn ThS ngành: Ngôn ngữ học; Mã số: 60 22 01
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Phúc
Năm bảo vệ: 2010
Abstract: Nghiên cứu về ngữ âm, một trong ba phần cơ bản của việc cung cấp
ngữ liệu đối với mục đích dạy tiếng. Xác định khái niệm về ngữ âm tiếng Việt và
hệ thống ngữ âm tiếng Việt hoàn chỉnh nhất hiện nay đã được đưa ra trong âm vị
học tiếng Việt mở rộng của TS. Hoàng Cao Cương. Thống kê phần ngữ âm được
cung cấp và số lượng trang sách dành cho phần ngữ âm trong mỗi giáo trình, đưa
ra bảng biểu về tình hình dạy ngữ âm trong các giáo trình dạy tiếng Việt ở Hàn
Quốc. Tiến hành so sánh các phần ngữ âm được đưa ra trong các giáo trình, luận
văn chỉ ra những đặc điểm cũng như thực trạng dạy ngữ âm trong các giáo trình
dạy tiếng Việt ở Hàn Quốc. Đưa ra những kiến giải cần thiết cho việc biên soạn
giáo trình và cung cấp vốn kiến thức ngữ âm cần thiết đối với việc học tiếng Việt
của người nước ngoài mà cụ thể ở đây là việc dạy và học tiếng Việt của người Hàn
Quốc.
Keywords: Ngôn ngữ học; Ngữ âm; Tiếng Việt; Hàn Quốc
Content
1. Lý do nghiên cứu
Đất nước Việt Nam đang trong thời kì hội nhập và phát triển. Đặc biệt sau khi gia
nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), vị thế của Việt Nam ngày càng được củng cố
và nâng cao trên trường quốc tế. Tiếng Việt đã và đang trở thành phương tiện đắc dụng
để mọi người trên thế giới tìm hiểu, tiếp cận với văn minh, văn hoá Việt Nam. Đồng thời,
dung lẫn phương pháp là hết sức cần thiết và cũng là một đòi hỏi của thực tế khách quan.
Trong luận văn này, chúng tôi có ý định khảo sát việc cung cấp và phương pháp
luyện tập nội dung ngữ âm (bình diện phát âm) trong một số giáo trình dạy và học tiếng
Việt tiêu biểu hiện đã và đang được sử dụng tại Hàn Quốc. Từ đó, chúng tôi cố gắng tìm
hiểu và hi vọng đưa ra được một vài đặc điểm quan trọng nhằm góp thêm một ý tưởng
cùng các nhà chuyên môn, nhà sư phạm dạy tiếng trong quá trình hiệu chỉnh, bổ sung và
biên soạn các giáo trình dạy tiếng Việt tại Hàn Quốc (phần phát âm) ngày càng hoàn
thiện hơn.
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Trong luận văn này, chúng tôi tập trung nghiên cứu bình diện ngữ âm (phần dạy
và luyện phát âm) trong các giáo trình dạy tiếng Việt được xuất bản và sử dụng tại Hàn
Quốc từ năm 1970 đến nay. Quá trình khảo sát được tiến hành và thực hiện trên cả hai
lĩnh vực: lĩnh vực cung cấp cứ liệu ngữ âm (mặt chất liệu) và lĩnh vực kĩ năng, bao gồm
cả những thủ pháp luyện phát âm tiếng Việt đã được các tác giả giới thiệu trong mỗi giáo
trình, sách công cụ.
- Trong tình hình thực tế của việc dạy tiếng Việt ở Hàn Quốc hiện nay, giáo trình
là một vấn đề quan trọng vì nó đóng vai trò là cầu nối, có tính chất công cụ đối với người
dạy và người học. Thông qua giáo trình, sách công cụ, chúng ta có thể tìm hiểu về
phương pháp, kĩ năng mà các nhà soạn thảo gửi gắm trong đó. Hiện nay, có rất nhiều
giáo trình dạy tiếng Việt cho người Hàn Quốc, phong phú về chủng loại và đa dạng về
hình thức. Đã có nhiều tác giả tham gia vào công việc này với những định hướng khác
nhau. Chính vì vậy có một tình trạng phổ biến là giữa các giáo trình, sách công cụ, danh
sách phần ngữ âm học có số lượng khác nhau và tên gọi của các phần ngữ âm được đưa
ra là không đồng nhất. Trong đó nổi lên một vấn đề: đó là tính thống nhất và tính chuẩn
mực cho các giáo trình dạy tiếng. Điều này gây rất nhiều khó khăn cho người dạy và
người học đối với phần ngữ âm. Vì vậy, luận văn này thực hiện khảo sát phần ngữ âm
được cung cấp trong các giáo trình dạy tiếng Việt tại Hàn Quốc ở các phần như sau:
- Danh sách các giáo trình có phần dạy ngữ âm tiếng Việt và phân loại nhóm giáo
trình dựa vào mức độ cung cấp phần ngữ âm tiếng Việt từ đơn giản đến đầy đủ, chi tiết.
- Thống kê các phần ngữ âm được đưa ra ở mỗi giáo trình, dung lượng dành cho
5. Phương pháp và tư liệu nghiên cứu
- Trong luận văn, chúng tôi chủ yếu áp dụng phương pháp thống kê (số lượng các
đơn vị ngữ âm, danh mục các giáo trình, sách công cụ ), phương pháp miêu tả, phương
pháp phân tích, và phương pháp so sánh - đối chiếu để tìm hiểu những đặc trưng cơ bản
của nội dung ngữ âm trong các giáo trình đó. Mặt khác, chúng tôi cũng phân tích, so sánh
giữa các giáo trình để tìm ra những nét tương đồng hay khác biệt.
- Danh sách các giáo trình, sách công cụ được xác lập phục vụ cho quá trình khảo
sát và nghiên cứu trong khuôn khổ luận văn gồm:
1. Tiếng Việt cơ sở, Kim Ki Tae, 1970, Nxb Trường Đại học ngoại ngữ Hàn
Quốc.
2. Tiếng Việt thực dụng, Hội nghiên cứu ngoại ngữ du lịch, 1992, Nxb
Chungrim, Hàn Quốc.
3. Tiếng Việt cơ sở, Hội nghiên cứu Ngoại ngữ, 1993, Nxb Myungji,
Hàn Quốc.
4. Tiếng Việt cơ sở, Choi Jae Hyun - Nguyễn Đức Dân, 1994, Nxb
SamJisa, Hàn Quốc.
5. Luyện phát âm tiếng Việt, Kim Ki Tae, 1994, Nxb Tường Đại học
Ngoại ngữ Hàn Quốc.
6. Bước đầu học tiếng Việt , Hội nghiên cứu ngoại ngữ, 1995, Nxb
Myungji, Hàn Quốc.
7. Hội thoại tiếng Việt trung cấp, Kim Ki Tae, 1996, Nxb Samjisa,
Hàn Quốc.
8. Tiếng Việt hội thoại thiên niên kỳ, Moon Jong Ryung, Sung Ji Eun, Oh
Mi Kyung/Hoang Tuy Phung, 2001, Nxb Donginrang, Hàn Quốc.
9. Hội thoại tiếng Việt dễ dàng, Kim Jong-wook, Park Yeon-kwan,
Nguyễn Bá Thành, 2002, Nxb trường đại học ChungWoon, Hàn
Quốc.
10. Ngữ pháp Tiếng Việt, Kim Ki Tea - Đoàn Thiện Thuật, 2002, Nxb
SamJisa, Hàn Quốc.
nghiệm, Tạp chí ngôn ngữ số 3/ 1985, tr. 40-49.
4. Hoàng Cao Cương, Điệu tính và phi điệu tính trong thanh điệu tiếng Việt,
trong "Những vấn đề ngôn ngữ học về các ngôn ngữ phương Đông”, Hà Nội,
1986.
5. Hoàng Cao Cương, Suy nghĩ thêm về thanh điệu tiếng Việt, Tạp chí ngôn ngữ
số 4/ 1986, tr. 19-38.
6. Hoàng Cao Cương, Thử tìm một tiếp cận động cho âm vị học tiếng Việt, Ngôn
ngữ và đời sống số 4/1990.
7. Hoàng Cao Cương, Về biểu diễn âm vị học cho trường hợp tiếng Việt, Tạp chí
ngôn ngữ số 6/ 2002, tr. 11-12.
8. Mai Ngọc Chừ, Vũ Đức Nghiệu, Hoàng Trọng Phiến, Cơ sở ngôn ngữ học và
tiếng Việt, nxb Đại học và THCN, Hà Nội, 1992.
9. Nguyễn Thiện Giáp (chủ biên), Đoàn Thiện Thuật, Nguyễn Minh Thuyết, Dẫn
luận ngôn ngữ học, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1996.
10. Cao Xuân Hạo, Tiếng Việt - mấy vấn đề ngữ âm, ngữ pháp, ngữ nghĩa, NXB
Giáo dục, Hà Nội, 1998.
11. Cao Xuân Hạo, Trọng âm và các quan hệ ngữ pháp trong tiếng Việt. Trong
"Thông báo Ngữ âm học. Viện KHXH Tp. Hồ Chí Minh, 1978.
12. Nguyễn Quang Hồng, Âm tiết tiếng Việt, chức năng và cấu trúc của nó, Tạp
chí Ngôn ngữ 3/ 1976.
13. Nguyễn Lân, Vấn đề thống nhất cách phát âm tiếng Việt, tạp chí Văn học, 19/
1956.
14. Nguyễn Văn Phúc, Ngữ âm tiếng Việt thực hành, Nxb Đại học Quốc gia Hà
Nội, 2006.
15. Đoàn Thiện Thuật, Ngữ âm tiếng Việt, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2004.
B: Tiếng Anh
16. David Cross, "A Practical Handbook of Language Teaching" Ecole Normale
Superieure, Abidjan, Edited by C. Vaughan James, 1982.
17. J. Firth, "Sound and prosodies" and F. R. Palmer, ed, "Prosodic analysis",
Oxford Univ. Press, 1970.
36. Jun Hye Kyung, Tiếng Việt bước đầu, Nxb Moonyerim, 2008. .
37. Jung Bo Ra, Tiếng Việt bước đầu, Nxb Dongyangmungo, 2009.
38. Kim Ki Tae, Tiếng Việt nghe nhìn, Nxb TĐH Ngọai ngữ Hàn Quốc, 1985.
39. Kim Ki Tae, Tiếng Việt trung cấp, Nxb TĐH Jomyung, 1993.
40. Kim Ki Tae, Tiếng Việt du lịch, Nxb TĐH Moonyerim, 1995.
41. Kim Ki Tae, Tiếng Việt cơ sở, Nxb TĐH Ngọai ngữ Hàn Quốc, 1997.
42. Kim Ki Tae, Tiếng Việt bước đầu, Nxb TĐH Samjisa, 2001
43. Kim Ki Tae, Tiếng Việt du lịch, Nxb TĐH Samjisa,2005
44. Kim Ki Tae, Hội thoại Tiếng Việt , Nxb TĐH Ngọai Ngữ Hàn Quốc, 2008.
45. Kim Sun Woong, Tiếng Việt du lịch, Nxb Yemundang, 2005.
46. Oh Kuk Seung, Tiếng Việt 300, Nxb Laguage Plus, 2006.
47. Moon Kwang Ryul, Tiếng Việt Selpha, Nxb Hanbank, 1995.
48. Nhiều tác giả, Tiếng Việt du lịch, Nxb Donginrang, 2007.
49. TĐH Ngoại ngữ Pusan, Tiếng Việt Thương mai, Nxb Sejong, 1999.