Chiến lược an ninh quốc gia Liên bang Nga
duới chính quyền tổng thống V. PUTIN
2000-2008 Nguyễn Thị Minh Phượng Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn
Luận văn ThS. ngành: Quan hệ quốc tế; Mã số: 60 31 40
Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Quốc Hùng
Năm bảo vệ: 2010 Abstract. Chương 1: Trình bày những nhân tố tác động tới việc hình thành Chiến
lược an ninh quốc gia Liên bang Nga dưới chính quyền Tổng thống V.Putin 2000 -
2008. Phân tích những nhân tố từ tình hình thế giới, tình hình khu vực và nước Nga
vào những năm cuối của thế kỷ XX. Đồng thời, cũng đề cập đến nhân tố cá nhân nhà
lãnh đạo - Tổng thống V.Putin trong việc hình thành Chiến lược an ninh quốc gia
Liên bang Nga. Chương 2: Giới thiệu những nội dung cơ bản trong văn kiện “Chiến
lược an ninh quốc gia Liên bang Nga” được công bố kèm theo chỉ thị số 24 ngày
10/01/2000 của Tổng thống V.Putin. Chương 3: Phân tích các chính sách cụ thể
trong từng lĩnh vực nhằm thực thi Chiến lược an ninh quốc gia Liên bang Nga và
đánh giá về thành tựu, thách thức trong quá trình thực thi đó cũng như tác động tới
mối quan hệ giữa Liên bang Nga với một số đối tác, khu vực. Ngoài ra, cũng trình
bày về mối quan hệ Nga - Việt trong giai đoạn 2000 - 2008, dưới chính quyền Tổng
thống V.Putin. Phần cuối cung cấp một số điều chỉnh của Chiến lược an ninh quốc
gia Liên bang Nga trong giai đoạn sau khi kết thúc nhiệm kỳ Tổng thống của
V.Putin.

Keywords. Quan hệ quốc tế; An ninh quốc gia; Liên bang Nga

cách đúng đắn, kịp thời. Ngay sau khi trở thành quyền Tổng thống Liên bang Nga tháng 12
năm 1999, V.Putin ra chỉ thị số 24 ngày 10/01/2000 phê duyệt “Chiến lược an ninh quốc gia
Liên bang Nga”. Văn kiện này là hệ thống các quan điểm chính trị cơ bản trong chính sách
của nhà nước Liên bang Nga về bảo đảm an ninh cho cá nhân, xã hội và nhà nước, bảo vệ đất
nước trước những mối đe dọa từ bên ngoài và bên trong trong mọi lĩnh vực của cuộc sống.
Chiến lược an ninh quốc gia Liên bang Nga năm 2000 đã được sử dụng làm cơ sở hoạch định
chính sách đối nội và đối ngoại của nhà nước Liên bang Nga dưới chính quyền Tổng thống
V.Putin nhằm nâng cao nội lực cũng như ảnh hưởng của Liên bang Nga trên trường quốc tế
khi bước vào thế kỷ XXI.
Cũng trong giai đoạn Tổng thống V.Putin lãnh đạo nước Nga, quan hệ hợp tác giữa
Liên bang Nga với Việt Nam đã có những thay đổi tích cực. Sau một thời kỳ ngưng trệ do
hậu quả của việc Liên Xô tan rã, với những điều chỉnh trong các chính sách của chính quyền
Tổng thống V.Putin, quan hệ với Việt Nam đã dần phục hồi và có những bước phát triển tốt
đẹp. Trước nhiều biến động phức tạp của tình hình thế giới, hai nước đều đang tiếp tục tiến
hành các biện pháp cải cách trên mọi lĩnh vực cả đối nội và đối ngoại. Trong bối cảnh đó,
việc tăng cường quan hệ đối tác chiến lược đã được khẳng định vào năm 2001 có ý nghĩa
quan trọng đối với cả Liên bang Nga và Việt Nam góp phần vào việc duy trì môi trường hòa
bình, ồn định nhằm củng cố, phát triển đất nước và hội nhập quốc tế.
Xuất phát từ vị trí quốc tế của Liên bang Nga trong quá khứ, hiện tại và tương lai, từ ý
nghĩa của mối quan hệ Việt - Nga cùng với mong muốn tiếp tục phát triển mối quan hệ ấy,
việc nghiên cứu tình hình, chính sách đối nội và đối ngoại cũng như những thay đổi lớn lao
của đất nước này, đặc biệt dưới chính quyền Tổng thống V.Putin 2000 - 2008 có ý nghĩa
quan trọng cả về lý luận và thực tiễn đối với Việt Nam. Nghiên cứu về nước Nga sẽ góp phần
nhận thức đúng đắn những thay đổi trong tình hình mọi mặt của Liên bang Nga, chính sách
qua các thời kỳ Tổng thống cũng như tìm hiểu và xác định những cơ sở từ việc thực thi các
chính sách của Liên bang Nga nhằm thúc đẩy mối quan hệ hợp tác với Việt Nam trong những
năm tới.
Với những lý do trên, tôi đã quyết định lựa chọn đề tài “Chiến lược an ninh quốc gia
Liên bang Nga dưới chính quyền Tổng thống V.Putin 2000 - 2008” - văn kiện bao gồm
những đường hướng quan trọng nhất trong chính sách của nhà nước Liên bang Nga giai đoạn

Nước Nga trên trường quốc tế hôm qua, hôm nay và ngày mai của Hà Mỹ Hương (2006),
Chiến lược đối ngoại của các nước lớn và quan hệ với Việt Nam của Nguyễn Xuân Sơn -
Nguyễn Văn Du (đồng chủ biên) (2006), Liên bang Nga trên con đường phát triển những
năm đầu thế kỷ XXI của Nguyễn An Hà (chủ biên) (2008), Kinh tế - xã hội Liên bang Nga
thời kỳ hậu Xô viết của Nguyễn Thị Huyền Sâm (2009), Ngoài ra còn rất nhiều bài viết
đăng trên các tạp chí của Nga cũng như trên các tạp chí của Việt Nam: Россия 2004 của
Примаков Е., Русская Газета (№ 17/1 - 2005), Россия в 2000 - 2004 годах на пути к
государственному капитализму của Радыгин А., Вопросы экономики (№ 4 - 2004),
Российские интересы в АТР của М. Титаренко, Азия и Африка (№ 4 - 2005), Kinh tế
Liên bang Nga hai thập niên đầu thế kỷ XXI của Nguyễn Văn Tâm, Tạp chí Kinh tế Châu Á -
Thái Bình Dương (Số 44 - 2004), Liên bang Nga những năm đầu thế kỷ XXI: thực trạng và
triển vọng của Nguyễn Quang Thuấn, Tạp chí Thông tin đối ngoại (Số 3 - 2006),… Đây là
mảng đề tài rất rộng được nhiều nhà nghiên cứu đi sâu phân tích tìm hiểu về các chính sách
của Liên bang Nga dưới chính quyền Tổng thống V.Putin trong nhiều lĩnh vực, cả đối nội,
đối ngoại, từ kinh tế, đến chính trị, ngoại giao… và nêu lên những thay đổi trong các chính
sách đó so với các giai đoạn trước. Đồng thời các nghiên cứu cũng nhằm mục đích phác họa
bức tranh mọi mặt của đất nước Liên bang Nga dưới chính quyền Tổng thống V.Putin để từ
đó cho thấy các yếu tố cấu thành nên nội lực quốc gia cũng như vị thế quốc tế của đất nước
này trong giai đoạn 2000 - 2008.
Có thể thấy rằng đã có rất nhiều nghiên cứu về Liên bang Nga và về Tổng thống
V.Putin. Tuy có khác nhau về quy mô công trình, phạm vi nghiên cứu nhưng các nhà khoa
học đều thống nhất rằng các chính sách của chính quyền Tổng thống V.Putin đã giúp Liên
bang Nga có những thay đổi tích cực về mọi mặt và mặc dù còn rất nhiều khó khăn nhưng
nước Nga ngày nay đang ngày càng lấy lại được ảnh hưởng đối với thế giới và khu vực.
Liên quan đến văn kiện “Chiến lược an ninh quốc gia Liên bang Nga” năm 2000, các
nhà nghiên cứu phân tích Chiến lược an ninh quốc gia Liên bang Nga nhằm mục đích làm rõ
các chính sách cụ thể trong từng lĩnh vực khác nhau để đi đến khẳng định vai trò quan trọng
của văn kiện là cơ sở hoạch định các chính sách của nhà nước dưới chính quyền Tổng thống
V.Putin. Luận văn mong muốn bổ sung những nghiên cứu toàn diện về Chiến lược an ninh
quốc gia Liên bang Nga, việc thực thi và những thành quả cũng như những vấn đề còn tồn tại

so sánh là chủ yếu.
Bằng các phương pháp nghiên cứu, luận văn đã luận giải về sự hình thành, quá trình
thực thi và đánh giá kết quả thực hiện Chiến lược an ninh quốc gia Liên bang Nga dưới chính
quyền Tổng thống V.Putin, góp phần làm sáng tỏ những điều chỉnh về chiến lược, chính sách
và những thay đổi tích cực cũng như những vấn đề còn tồn tại của nước Nga trong những
năm đầu thế kỷ XXI.
5. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, luận văn gồm ba chương:
* Chương 1 trình bày những nhân tố tác động tới việc hình thành Chiến lược an ninh
quốc gia Liên bang Nga dưới chính quyền Tổng thống V.Putin 2000 - 2008. Chương này tập
trung phân tích những nhân tố từ tình hình thế giới, tình hình khu vực và nước Nga vào
những năm cuối của thế kỷ XX. Đồng thời, cũng đề cập đến nhân tố cá nhân nhà lãnh đạo -
Tổng thống V.Putin trong việc hình thành Chiến lược an ninh quốc gia Liên bang Nga.
* Chương 2 giới thiệu những nội dung cơ bản trong văn kiện “Chiến lược an ninh
quốc gia Liên bang Nga” được công bố kèm theo chỉ thị số 24 ngày 10/01/2000 của Tổng
thống V.Putin.
* Chương 3 phân tích các chính sách cụ thể trong từng lĩnh vực nhằm thực thi Chiến
lược an ninh quốc gia Liên bang Nga và đánh giá về thành tựu, thách thức trong quá trình
thực thi đó cũng như tác động tới mối quan hệ giữa Liên bang Nga với một số đối tác, khu
vực. Ngoài ra, cũng trình bày về mối quan hệ Nga - Việt trong giai đoạn 2000 - 2008, dưới
chính quyền Tổng thống V.Putin. Phần cuối cung cấp một số điều chỉnh của Chiến lược an
ninh quốc gia Liên bang Nga trong giai đoạn sau khi kết thúc nhiệm kỳ Tổng thống của
V.Putin.
* * *
Với tất cả những nghiên cứu, phân tích được trình bày, luận văn “Chiến lược an ninh
quốc gia Liên bang Nga dưới chính quyền Tổng thống V.Putin 2000 - 2008” mong muốn trở
thành một tài liệu tham khảo cho bạn đọc rộng rãi có quan tâm tới Liên bang Nga cũng như
tới mối quan hệ hợp tác giữa hai quốc gia Việt Nam và Liên bang Nga trong quá khứ, hiện tại
và tương lai.


- 19
15. Leonid Mlechin (2008), Các đời Tổng thống Nga, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội
16. Hồ Đắc Minh Nguyệt (2009), Những bước phát triển mới của quan hệ Việt - Nga,
Tạp chí Thông tin đối ngoại, số 2, tr 48 - 50
17. Ngô Hoàng Oanh (dịch) (2005), Thông điệp của Tổng thống Putin năm 2005, Tạp
chí Nghiên cứu châu Âu, số 3, tr 117 - 126
18. Lê Văn Sang (chủ biên) (2005), Cục diện kinh tế thế giới hai thập niên đầu thế kỷ
XXI, Nxb Thế giới, Hà Nội
19. Nguyễn Thị Huyền Sâm (2005), Đánh giá trách nhiệm của Tổng thống B.Yeltsin
trước thực trạng kinh tế, xã hội Liên bang Nga, Tạp chí Nghiên cứu Châu Âu, số
4, tr 49 - 58
20. Nguyễn Thị Huyền Sâm (2009), Kinh tế - xã hội Liên bang Nga thời kỳ hậu Xô
Viết, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
21. Ngô Sinh (tổng hợp) (2008), Nước Nga thời Putin, Nxb Văn hóa thông tin, Hà
Nội
22. Nguyễn Xuân Sơn, Nguyễn Hữu Cát (chủ biên) (1997), Về mối quan hệ giữa Việt
Nam - Liên bang Nga trong giai đoạn hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
23. Nguyễn Xuân Sơn, Nguyễn Văn Du (Đồng chủ biên) (2006), Chiến lược đối
ngoại của các nước lớn và quan hệ với Việt Nam trong hai thập niên đầu thế kỷ
XXI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
24. Nguyễn Văn Tâm (2004), Kinh tế Liên bang Nga hai thập niên đầu thế kỷ XXI,
Tạp chí Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương, số 43, tr 16 - 20 và số 44, tr 14 - 21
25. Thông tấn xã Việt Nam (2003), Thông điệp Liên bang năm 2003 của Tổng thống
V.Putin, Tài liệu tham khảo đặc biệt số ngày 23/5, tr 7
26. Thông tấn xã Việt Nam (2004), Lực lượng vũ trang Nga và những ưu tiên địa
chính trị, Tài liệu tham khảo đặc biệt, số 108, tr 1 - 13
27. Thông tấn xã Việt Nam (2004), Nước Nga qua những con số, Tài liệu tham khảo
đặc biệt, số 121, tr 11 - 13
28. Thông tấn xã Việt Nam (2004), Về bản sắc dân tộc và việc tạo dựng hình ảnh của
nước Nga, Tài liệu tham khảo đặc biệt số 235, tr 15 - 22

45. Радыгин А. (2004), Россия в 2000 - 2004 годах на пути к
государственному капитализму, Вопросы экономики № 4 - 2004
46. М. Титаренко (2005), Российские интересы в АТР, Азия и Африка № 4 - 2005