Tiêu chí nào để đánh giá hoạt động kinh doanh?
ầu như bất kỳ nhà đầu tư nào cũng cần có thông tin đánh giá một cách khách
quan và chuyên nghiệp về tình hình sản xuất kinh doanh, tình hình tài chính
cũng như có một cái nhìn tổng quát về công ty trước khi đưa ra quyết định
đầu tư. Vì thế, việc đánh giá phân tích đặt ra các yêu cầu nghiêm ngặt về tính
công khai và trung thực trong thông tin cũng như đòi hỏi trình độ chuyên môn
của nhà phân tích.
Tuy nhiên, mỗi công ty lại đặt ra những tiêu chí riêng để đánh giá về tình hình hoạt động kinh
doanh của mình dẫn đến việc các kết quả đánh giá về cùng một đối tượng có thể rất khác
nhau. Chính vì vậy,những phương pháp phân tích, đánh giá chung là rất cần thiết.
Từ thập niên 1980, nhiều phương thức đánh giá khác nhau đã ra đời như là câu trả lời cho các
công ty đang tìm kiếm phương thức đánh giá các hoạt động kinh doanh của mình, qua đó thấy
được những điểm mạnh, điểm yếu và đề ra các biện pháp khắc phục.
Việc đánh giá hoạt động kinh doanh thường được tiến hành khi công ty khi chuẩn bị tham gia
liên doanh hay niêm yết trên thị trường chứng khoán. Cách đây không lâu, Regal Entertainment
Group, tập đoàn hiện đang quản lý nhiều rạp chiếu bóng nhất trên thế giới, đã chuyển sang sử
dụng phần mềm Red Hat Linux như một công cụ để đánh giá hoạt động kinh doanh. Nhưng chỉ
vài tháng sau, tập đoàn này đã quyết định chuyển sang sử dụng phần mềm Microsoft không chỉ
do chi phí thấp hơn, hỗ trợ kỹ thuật cùng các dịch vụ đi kèm tốt hơn, độ tin cậy và khả năng
quản lý cao hơn, mà còn do đã nhận được từ Microsoft sự đảm bảo đầy đủ và chắc chắn về
quyền sở hữu trí tuệ. J.E. Henry, giám đốc công nghệ của tập đoàn Regal Entertainment cho
biết: “Rủi ro được giảm bớt là một nhân tố quyết định trong việc lựa chọn Windows chứ không
phải Linux. Qua đánh giá các hoạt động kinh doanh, chúng tôi mong muốn giảm đến mức tối
thiểu nguy cơ dính líu vào các vụ kiện về vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và chúng tôi đã có đủ
mã nguồn mở. Với cách mà Microsoft đã làm để bảo vệ cho các sản phẩm của mình, tôi hoàn
toàn có lý do để yên tâm về vấn đề quyền sở hữu trí tuệ khi sử dụng các sản phẩm của
Microsoft”.
Phương thức đánh giá phổ biến hiện nay là đánh giá theo thang điểm gồm bốn cấp: mạnh -
trung bình - mạo hiểm - rủi ro cho từng yếu tố. Việc đánh giá như vậy sẽ giúp các công ty, các
nhà đầu tư dự đoán được tỷ lệ lợi nhuận cũng như dự phòng được rủi ro.
Bạn cần đánh giá những gì?

ty hay không? Môi trường này còn là cơ sở tạo ra các luật chơi, đạo đức cũng như triết lý kinh
doanh có tính lâu dài, vững chắc hay thiên về tính cơ hội, thực dụng
Bạn cần đánh giá trên thang điểm nào?
- Mạnh: Hoạt động kinh doanh của công ty được đánh giá là mạnh khi phát triển ổn định và
vững chắc kể cả khi gặp những biến động về điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội Có sức cạnh
trạnh mạnh mẽ so với các đối thủ khác. Có khả năng bảo toàn vốn và có lợi nhuận rõ ràng,
chắc chắn.
- Trung bình: Hoạt động kinh doanh của công ty được đánh giá là trung bình khi công ty đạt
được những tiêu chuẩn thấp hơn và sức mạnh có thể bị yếu đi khi các điều kiện về kinh tế,
chính trị thay đổi. Tuy nhiên, công ty vẫn phải có khả năng bảo toàn vốn và có lợi nhuận nhất
định.
- Mạo hiểm: Hoạt động kinh doanh của công ty được đánh giá là mạo hiểm khi phát triển
nhanh nhưng không chắc chắn, khả năng bảo toàn vốn và kinh doanh có lãi trong một thời gian
lâu dài là rất yếu.
- Rủi ro: Hoạt động kinh doanh của công ty được đánh giá là yếu khi các tiêu chuẩn rất yếu
kém, có thể dẫn tới tình trạng kiệt quệ hoặc phá sản.
Sau khi tổng hợp 6 yếu tố theo thang điểm đánh giá trên đây, bạn sẽ khái quát được về tình
hình và xu hướng phát triển sản xuất, kinh doanh của công ty, từ đó rút ra các quyết định đầu
tư đúng đắn và sáng suốt. Một trong những ưu điểm nổi bật của phương pháp đánh giá này là
tính toàn diện và khái quát cao, đánh giá được công ty trên cơ sở tiềm lực nội tại và độ thích
nghi, thân thiện của công ty đối với môi trường kinh doanh bên ngoài.
Việc sử dụng 4 cấp hệ số (mạnh - trung bình - mạo hiểm - rủi ro) làm cho việc tính toán được
đơn giản hoá, kết hợp được các ưu điểm của phương pháp phân tích cơ bản (fundamental
anlysis) và phân tích kỹ thuật (technical analysis) làm cho việc phân tích nhanh chóng và tiện
lợi, giàu tính thuyết phục hơn là sử dụng đơn lẻ từng phương pháp một.
Sau cùng, để đạt được mức điểm mạnh trong thang điểm đánh giá, các công ty phải trải qua
một thời gian dài thiết lập, vận hành và duy trì các hoạt động kinh doanh của mình. Theo những
số liệu thống kê của hãng tư vấn quản trị doanh nghiệp Rubermaid thì khoảng thời gian này có
thể kéo dài từ 6 tháng đến 3 năm. Tuy nhiên, không phải công ty nào cũng thành công trong
việc đưa công ty lên đúng thang điểm mạnh như mong muốn. Có những công ty xây dựng mức