LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO CÔNG TÁC QUẢN TRỊ
DÂY CHUYỀN CUNG ỨNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
Nguyễn Bá Minh
Trung tâm Công nghệ Thông tin
Tóm tắt: Đối với các doanh nghiệp sản xuất, việc xây dựng được một kênh thông suốt giữa
nhà cung ứng và khách hàng, tạo ra một quy trình tối ưu để tiến hành các hoạt động sản xuất,
giúp cho doanh nghiệp giảm được chi phí, tǎng thị phần và giành được sự ủng hộ của khách
hàng. Chính vì vậy, giải pháp tốt nhất để nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất là c
ải tiến
dây chuyền cung ứng.
Áp dụng tin học vào quản trị dây chuyền cung ứng sẽ hỗ trợ quản lý các quá trình hoạt động
của doanh nghiệp bao gồm các công đoạn từ nhập nguyên liệu đầu vào cho đến đưa ra sản
phẩm đầu ra, quản lý các hoạt động sản xuất, lập kế hoạch sản xuất, dự báo thị trường, và
quản lý giao dịch với khách hàng.
Bài báo này sẽ giớ
i thiệu tổng quan về dây chuyền cung ứng và quản trị dây chuyền cung ứng
trong các doanh nghiệp sản xuất (không đề cập tới doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực
kinh doanh dịch vụ). Đồng thời bài báo cũng giới thiệu lợi ích và giải pháp áp dụng tin học
vào quản trị dây chuyền cung ứng trong các doanh nghiệp sản xuất.
1. Giới thiệu chung
Dây chuyền cung ứng
Chiến lược quan trọng nhất củ
a một doanh nghiệp là tạo được một kênh thông suốt giữa các
nhà cung ứng và khách hàng của họ, xoá bỏ những nhân tố cản trở tới khả nǎng sinh lời. Bất
kể doanh nghiệp đang kinh doanh trong lĩnh vực nào, xây dựng một con đường bằng phẳng để
tiến hành các hoạt động trong kinh doanh luôn giúp giảm được chi phí, tǎng thị phần và giành
được đông đảo khách hàng. Chính vì vậy, giải pháp tốt nhất để nâng cao hiệu quả
hoạt động
kinh doanh hơn là tối ưu hoá cả nhu cầu và dây chuyền cung ứng, cho phép sự phối hợp quá
trình kinh doanh và chia sẻ dữ liệu, không chỉ trong nội bộ mà còn giữa các nhà cung ứng,

sản phẩm. Các phân xưởng, nhà kho là cơ sở vật chất, trang thiết bị chủ yếu của thành phần
này
Tồn kho (Inventory): trong tất cả
các công đoạn của dây chuyền cung ứng đều cần thiết phải
có quản lý tồn kho, khả năng dự trữ các sản phẩm, nguyên liệu, các sản phẩm trung gian.
Định vị (Location): đây là thành phần xác định vị trí hoạt động sản xuất, phân phối sản phẩm
của dây chuyền cung ứng. Địa bàn hoạt động là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới giá
thành và thời gian hoàn thành sản ph
ẩm.
Vận chuyển (Transportation): thành phần đảm nhận công việc vận chuyển nguyên vật liệu
cũng như sản phẩm giữa các nơi trong dây chuyền cung ứng. Ở đây, sự cân bằng giữa sự đáp
ứng nhu cầu và hiệu quả biểu thị trong việc lựa chọn phương thức vận chuyển.
Thông tin (Infomation): các nhà quản lý, điều hành dây chuyền cung ứng sản phẩm tham
chiế
u thành phần này để đưa ra kế hoạch và quyết định cho các thành phần còn lại. Thành
phần này kết nối tới tất cả các hoạt động, các lĩnh vực trong dây chuyền cung ứng.
Xu hướng phát triển
Trước đây mô hình dây chuyền cung ứng khá đơn giản, các công đoạn của quá trình sản xuất
hoàn toàn nằm trong phạm vi hẹp. Dây chuyền cung ứng chỉ bao gồm nhà cung cấp, bản thân
doanh nghiệp và khách hàng.
Dây Chuyền Cung Ứng Đơn Giản

Ngày nay, khi quá trình sản xuất có quy mô lớn, dây chuyền cung ứng bao gồm cả người
dùng cuối, các nhà cung cấp gián tiếp, các nhà cung cấp dịch vụ cho các công đoạn sản xuất.
Nhà Cung Cấp
(Supplier)
Đơn Vị Sản Xuất
(Manufacturing)
Khách Hàng
(Customer)

Chuyển
(
Trans
p
ortation
)
Đơn Vị Sản Xuất
(Manufacturing)
Nhà Phân Phối
(Distributor)
Đơn Vị Bán Lẻ
(Retailer)
Nhà Cung Cấp
Vật Tư
Nhà Cấp Dịch Vụ
(Service Provider)
Khách Hàng
(Retailer
Customer)
HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG HỘI NGHỊ KHOA HỌC LẦN THƯ VI

LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
nghiệp khác biệt, có liên quan trong quá trình sản xuất tích hợp hình thành một mạng cung
ứng ảo.
2. Hệ thống quản trị dây chuyền cung ứng cho các doanh nghiệp sản xuất
Yêu cầu
Với mục tiêu làm đơn giản hoá quy trình cung ứng để tăng lợi nhuận kinh doanh, phần mềm
quản trị dây chuyền cung ứng được xây dựng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp quản lý quá trình thu
mua vật liệu, lập kế hoạch, sản xuấ
t, xử lý tồn kho, bán hàng. Hệ thống này phải đảm bảo:

 Quản lý danh mục sản phẩm, ghi nhận và lưu trữ chi tiết các thông tin liên quan đến
mô tả sản phẩ
m: đơn vị tính, tiêu chuẩn, chuẩn chất lượng, nhãn hiệu, nhà sản xuất,
xuất xứ hàng hoá, loại hàng hóa, quy cách đóng gói, đặc tính kỹ thuật, tính năng.
 Định nghĩa sản phẩm và dịch vụ với các lựa chọn tài nguyên cần thiết cho việc chế tạo
sản phẩm.
 Định nghĩa nhiều khung giá đối với từng sản phẩm để áp dụng cho từng đối tượng
khách hàng.
-
Quản lý Tồn kho (Inventory Management):
 Quản lý dự trữ nhiều loại sản phẩm khác nhau: nguyên liệu, chế phẩm, bán thành
phẩm, thiết bị phục vụ sản xuất, sản phẩm cuối cùng…
 Quản lý hệ thống kho của doanh nghiệp theo nhiều cấp độ, mỗi kho có thể phân chia
không giới hạn thành các đơn vị lưu trữ có cấp nhỏ hơn như ngăn, dãy, ô, tùy thuộc
nhu c
ầu quản lý kho của doanh nghiệp.
 Quản lý quá trình nhập, xuất, di chuyển nội bộ, kiểm kê và thực hiện các chức năng
nghiệp vụ theo yêu cầu của doanh nghiệp.
 Báo động tồn kho: báo động khi hàng tồn kho vượt quá mức quy định, hàng tồn kho
sắp hết hạn sử dụng.
- Quản lý Vật tư (Material Management):
HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG HỘI NGHỊ KHOA HỌC LẦN THƯ VI

LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
 Quản lý thông tin về nhà cung cấp: ghi nhận cập nhật thông tin về nhà cung cấp.
 Quản lý vật tư xuất, nhập kho.
- Quản lý Đơn hàng (Order Management):
 Quản lý đơn mua hàng (Purchase Order): theo dõi và ghi nhận thông tin về quá trình
mua hàng.
 Quản lý đơn bán hàng (Sales Order): theo dõi và ghi nhận thông tin về quá trình bán

đáp ứng nhu cầu thị trường, một số đơn vị phần mềm trong nước đã tiến hành xây dựng
các ứng dụng phục vụ công tác quản trị dây chuyền cung ứng dưới dạng giải pháp tổng thể
cho các doanh nghiệp sản xuất, có thể kể đến: FTP Success của FTP, XBS của MacroNT và
AV Land… Ngoài ra trên thị trường còn nhiều phần mềm riêng lẻ phục vụ công tác quản lý
kho, quản lý vật tư, lậ
p kế hoạch sản xuất…
Các hãng phần mềm, nhà cung cấp giải pháp lớn hiện nay trên thế giới như Microsoft, Oracle,
SAP… cũng đều giành sự quan tâm và có sản phẩm hỗ trợ công tác quản trị dây chuyền cung
ứng. Tuy nhiên việc triển khai giải pháp của những nhà cung cấp này đòi hỏi chi phí về tài
chính, thời gian, nhân lực lớn.
Hệ thống
Quản trị
Dây chuyền
Cung ứng
(SCM)
Hệ thống
Hoạch định
Nguồn lực
Doanh nghiệp
(ERP)
Hệ thống
Quản trị
Quan hệ
Khách hàng
(CRM)
Doanh nghiệp
Nhà cung cấp
(Supplier)
Khách hàng
(Customer)

khách hàng, tăng sức cạnh tranh, cải thiện giá trị cho các nhà đầu tư, tạo ra sự liên tục và tránh
thời gian trễ trong dây chuyền cung ứ
ng.
Khó khăn
- Tạo được sự tin cậy từ các đối tác và nhà cung cấp: tự động hoá dây chuyền cung ứng đặc
biệt khó khǎn vì nó liên quan các hoạt động nằm ngoài tầm kiểm soát của công ty. Các đối
tác sẽ phải thay đổi cách làm việc để thích ứng với mạng lưới cung ứng doanh nghiệp vừa
thiết lập.
- Sự ủng hộ từ nội bộ: nếu việc ứ
ng dụng hệ thống dây chuyền cung ứng với bên ngoài là
rất khó khǎn, thì ngay cả với nội bộ doanh nghiệp, việc này cũng không dễ dàng. Các
thành viên không thể nhìn ra các lợi ích trong việc sử dụng phần mềm quản trị dây chuyền
cung ứng như: tiết kiệm thời gian, nâng hiệu quả…
- Có nhiều sai lầm trong thời gian đầu: hệ thống dây chuyền cung ứng mới xử lý các dữ
liệu theo phầ
n mềm làm sẵn, nhưng không có số liệu lịch sử của doanh nghiệp. Dẫn đến
việc xử lý tình huống không tốt, không chính xác trong thời gian đầu ứng dụng phần mềm.
Những người dự báo và lập kế hoạch phải hiểu rằng những thông tin đầu tiên từ hệ thống
có thể phải được điều chỉnh. Nếu không được báo trước về một số điề
u bất hợp lý ban đầu
của hệ thống, người sử dụng có thể cho rằng hệ thống này vô dụng.
Do vậy trước khi triển khai hệ thống SCM doanh nghiệp cần phải cân nhắc kỹ các nhân tố
sau:
- Chiến lược (Strategy): phải hiểu rõ về dây chuyền cung ứng của doanh nghiệp và vị trí của
dây chuyền cung ứng với tất cả các mục tiêu kinh doanh như tăng lợi nhuận, c
ải thiện chất
lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu khách hàng. Từ đó, quyết định xem phần nào của hệ
thống SCM có thể ứng dụng được trong doanh nghiệp. Đồng thời phải xác định rõ mục
tiêu triển khai SCM trong giai đoạn trước mắt cũng như dài hạn. Ngoài ra cần làm rõ vị
trí, khả năng hỗ trợ của các chuyên gia giải pháp quản trị dây chuyền cung ứng trong quá

Phát triển hệ thống SCM cũng như
bất kỳ một hệ thống quản trị doanh nghiệp khác, doanh
nghiệp phải tổ chức nguồn lực thực hiện. Hiện nay, có bốn hướng phát triển phần mềm quản
trị doanh nghiệp:
- Mua sản phẩm đóng gói và dịch vụ đào tạo: Doanh nghiệp mua toàn bộ sản phẩm đóng và
các dịch vụ đào tạo từ các nhà cung cấp giải pháp hệ thống SCM. Tuy nhiên, chi phí là
m
ột trở ngại rất lớn, vượt ra ngoài khả năng của các doanh nghiệp. Hướng phát triển này
thường được các doanh nghiệp lớn đầu tư triển khai.
- Phát triển dựa trên bộ giải pháp của một nhà cung cấp: Doanh nghiệp không mua toàn bộ
sản phẩm đóng gói mà chỉ mua giải pháp, phần lõi của sản phẩm phù hợp, gần với nghiệp
vụ nhất. Từ đó phát triển, tuy chỉnh theo các nghi
ệp vụ của doang nghiệp. Đây là cách mà
các doanh nghiệp vừa và nhỏ hay áp dụng, thuê một doanh nghiệp phần mềm tham gia với
vai trò phát triển.
- Phát triển dựa trên sản phẩm Opensource: Thay bằng lựa chọn một giải pháp đóng gói
phù hợp, các doanh nghiệp có tiềm năng về công nghệ thông tin lựa chọn một phần mềm
nguồn mở phù hợp. Trên nền tảng nguồn mở, các phân hệ chức năng đượ
c tuỳ chỉnh theo
từng nghiệp vụ cụ thể của doanh nghiệp. Hướng phát triển này chi phí thấp và thời gian
thực hiện không dài do có sẵn nhân lực công nghệ thông tin và sử dụng mã nguồn mở.
- Độc lập phát triển hệ thống SCM: Đòi hỏi phải có đội ngũ cán bộ kỹ thuật có năng lực,
làm chủ công nghệ. Đồng thời phải có sự phối hợp chặt chẽ gi
ữa các đơn vị, bộ phận chức
năng. Thời gian thực hiện tương đối dài, tổ chức thực hiện phức tạp, gặp nhiều khó khăn.
Đây là hướng mà các doanh nghiệp thường làm chỉ để phục vụ một nghiệp vụ nhỏ, không
phải là giải pháp tổng thể cho hệ thống SCM.
Chi phí mua giải pháp đóng gói và triển khai là rất đắt, do vậy, với những doanh nghiệp có
ti
ềm năng về nhân lực công nghệ thông tin, có thể kết hợp mua các ứng dụng đóng gói sẵn và

thống phù hợp với quy trình nghiệp vụ đã tối ưu hoá trong dây chuyền cung ứng bao gồm:
 Thực hiện tùy chỉnh bằng các phân hệ chức năng sẵn có, đưa các quy trình nghiệp vụ
đã khảo sát và tối ưu hóa cho doanh nghiệp vào hệ thống.
 Lập trình bổ sung các phân hệ ch
ức năng cong thiếu hoặc chưa thích hợp với nghiệp
vụ kinh doanh của doanh nghiệp.
Bước 4 - Thí điểm (Pilot): Thực hiện triển khai, sử dụng thí điểm. Đánh giá hiệu quả,
chỉnh sửa hệ thống.
Bước 5 - Đào tạo (Training): Hướng dẫn cho người sử dụng hiểu biết đầy đủ về hệ thống
mới, các quy trình nghiệp vụ, các hoạt
động tác nghiệp trên hệ thống mới.
Bước 6 - Triển khai toàn bộ (Full Deployment): Triển khai toàn bộ hệ thống SCM trong
mọi nghiệp vụ quản trị dây chuyền cung ứng của doanh nghiệp.
5. Kết luận
Ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ công tác quản trị dây chuyền cung ứng đang trở thành
một xu hướng được các doanh nghiệp sản xuất triển khai trong nỗ lực đa dạng hoá hình thức
kiếm tìm l
ợi nhuận. Các doanh nghiệp cố gắng đáp ứng các nhu cầu của khách hàng, tạo điều
kiện cho khách hàng thực hiện quá trình mua bán tới mức thuận tiện nhất có thể. Triển khai hệ
thống quản trị dây chuyền cung ứng hợp lý sẽ hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao lợi nhuận, khai
thác tiềm năng sản xuất một các tối đa, kết nối các hoạt động nghiệp vụ với các doanh nghi
ệp
khác trong mạng lưới dây chuyền cung ứng.
Xây dựng và phát triển Hệ thống Quản trị Dây chuyền Cung ứng cho các doanh nghiệp hoạt
động trong lĩnh vực sản xuất tại VNPT sử dụng phần mềm nguồn mở giúp tiết kiệm được chi
phí, tận dụng được quy trình công nghệ đã được kiểm nghiệm trên thế giới, duy trì và phát
huy được tính mở, linh hoạt và khả năng tích hợp cao giúp hệ thống có thể
dễ dàng đưa vào
sử dụng và phát huy hết hiệu quả trong điều kiện thực tế.
Tài liệu tham khảo
HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG HỘI NGHỊ KHOA HỌC LẦN THƯ VI