ÀÏÍ TRỄ EM CỐ GIÊËC NG NGON 1
MC LC
Chûúng 1: Giêëc ng
...................................................................................4

Tẩi sao giêëc ng ngon lẩi quan trổng?...................................................................4
Chûác nùng ca giêëc ng............................................................................................4
Giêëc ng trễ em ..........................................................................................................5
Rưëi loẩn giêëc ng........................................................................................................6
Chûúng 2: Giêëc ng ngon
...........................................................................8

Thïë nâo lâ giêëc ng ngon?........................................................................................8

Thúâi lûúång ng............................................................................................................8

Giûúâng ng ................................................................................................................11

Tû thïë ng .................................................................................................................12

Ẫnh hûúãng ca rưëi loẩn giêëc ng..........................................................................12

Chûúng 3: Rưëi loẩn giêëc ng
.....................................................................15

Tònh trẩng quấ tónh tấo..........................................................................................15
Cêìn phẫi chûäa ngay.................................................................................................16
Thûác àïm úã trễ 4-8 thấng tíi...............................................................................16
Thûác àïm úã trễ tûâ 1 àïën 5 tíi..............................................................................19
Chûúng 4: Trễ hay khốc ẫnh hûúãng àïën giêëc ng nhû thïë nâo
....................20

Tûâ 7 àïën 12 tíi........................................................................................................44
Tíi võ thânh niïn ...................................................................................................44
Hưåi chûáng pha ng mån:......................................................................................45
Giẫi quët rưëi loẩn giêëc ng úã lûáa tíi 7-12 vâ võ thânh niïn.......................46
Cấc vêën àïì bêët thûúâng............................................................................................49
Chûúng 11: Nhûäng vêën àïì cêìn ch
.........................................................58

1. Chuín nhâ...........................................................................................................58
2. Ài nghó....................................................................................................................58
3. Trễ ưëm ëu.............................................................................................................59
4. Chêën thûúng .........................................................................................................60
5. Trễ bếo phò.............................................................................................................61
Chûúng 12: Bẫo vïå giêëc ng trễ thú
..........................................................62

Cấc ëu tưë ẫnh hûúãng àïën giêëc ng.....................................................................62
Têm sinh l ca trễ..................................................................................................63
ÀÏÍ TRỄ EM CỐ GIÊËC NG NGON 3
Cấc phûúng phấp têåp ng......................................................................................66
Tẩo giêëc ng bùçng kiïím tra...................................................................................66
Tẩo giêëc ng dâi .......................................................................................................66
Tẩo giêëc ng bùçng cấch cho b sûäa vâ nûúác.......................................................67
Tẩo giêëc ng bùçng khẫ nùng tûå ru ng ca chấu .............................................68

B.S. LÏ VÙN TRI 4
CHÛÚNG 1: GIÊËC NG
Tẩi sao giêëc ng ngon lẩi quan trổng?
Giêëc ng ngon lâ giêëc ng àng giúâ, ng à, ng sêu. Mưỵi ngûúâi
phẫi tûå rên luån cho mònh thối quen àùåt mònh xëng lâ ng àûúåc

ng dâi àïí àiïìu trõ mưåt sưë bïånh, nhêët lâ bïånh têm-thïí.
Giêëc ng trễ em
Vïì cú bẫn, giêëc ng trễ em giưëng giêëc ng ngûúâi lúán, cẫ vïì cêëu trc
vâ thúâi gian ng. Chó cố àiïìu giêëc ng trễ em hònh thânh dêìn dêìn
theo sûå phất triïín hïå thêìn kinh ca trễ:
- Trễ sú sinh: Khi múái ra àúâi, trễ chuín sang mưåt mưi trûúâng
hoân toân khấc vúái bìng ưëi vâ phẫi tòm cấch thđch ûáng dêìn, ban
àêìu lâ vúái mưi trûúâng tûå nhiïn, sau àố lâ mưi trûúâng xậ hưåi. Têët cẫ
nhûäng ëu tưë nây àïìu ûác chïë vỗ nậo, lâm trễ ng nhiïìu (16-20
giúâ/ngây). Trễ chûa cố nhõp ng-thûác riïng, àiïån nậo chûa cố sống
an pha. Sau khoẫng 1 nùm nhûäng tđnh chêët nây múái hoân thiïån.
Vò vêåy, lc nây trễ hay thưín thûác, lo êu (khốc).
- Tûâ 1 àïën 12 thấng:
•
Thấng 2-4: Trễ lúán nhanh, ng đt hún. Hay àau bng
(colic).
•
Thấng 4-8: Hay qëy khốc, hay cố hưåi chûáng sau àau
bng (post colic).
•
Thấng 9-12: Biïët nối nhûng hïå thêìn kinh chûa thêåt
trûúãng thânh, ng giẫm hún trûúác.
Trễ côn hoân toân bêët lûåc, sưëng dûåa vâo mể. Bế vúái mể hôa lâm
mưåt, tấch mể lâ chấu lo súå vâ qëy khốc. Thúâi k nây phẫi xa mể
lâ mêët ng.
- Tûâ 12 àïën 36 thấng: Trễ lúán chêåm hún. Thúâi gian thûác vâ chúi
tùng dêìn. Bế bùỉt àêìu cố tđnh àưåc lêåp, thđch tûå do, biïët ài, biïët nối,
mën tấch mể àïí khưng bõ cêëm àoấn. Khi àố, ngûúâi mể lẩi hay
B.S. LÏ VÙN TRI 6
khếp con vâo k låt, súå tai nẩn xẫy ra. Mêu thỵn nây nïëu khưng

ÀÏÍ TRỄ EM CỐ GIÊËC NG NGON 7
- Thïí chêët (somatique): Cố ngun nhên lâ bïånh úã mưåt bưå phêån
nâo àố trong cú thïí.
- Tinh thêìn (psychique): Cố ngun nhên tûâ cẫm xc, têm l, cấc
stress tinh thêìn kinh.
Sûå mêët ng ca cấc em phêìn nhiïìu lâ loẩi khưng thûåc tưín vâ tinh
thêìn.
Rưëi loẩn giêëc ng khưng thûåc tưín bao gưìm cấc trẩng thấi mêët ng,
ng nhiïìu vâ rưëi loẩn nhõp thûác - ng.
•
Mêët ng: Sûå khưng thỗa mận vïì sưë lûúång vâ/hóåc chêët
lûúång giêëc ng, tưìn tẩi trong thúâi gian dâi. Rưëi loẩn
giêëc ng quấ 3 lêìn/tìn, kếo dâi trong mưåt thấng trúã lẩi
lâ mêët ng. Mêët ng cố thïí lâ khố ng, khố duy trò giêëc
ng, hóåc thûác dêåy quấ súám. Mêët ng cng cố thïí lâ
triïåu chûáng ca mưåt bïånh. Cêìn lûu lâ trễ hay bõ gấn
cho hưåi chûáng “khố ng”, nhûng thûåc ra àố lâ sûå khố
quẫn l thúâi gian ng nhiïìu hún lâ bẫn thên giêëc ng.
•
Ng nhiïìu: Trẩng thấi ng ngây quấ mûác vâ nhûäng
giêëc ng kếo dâi sang pha tónh tấo lc thûác tónh. Ng
nhiïìu cố thïí do bïånh hóåc khưng rộ ngun nhên.
•
Rưëi loẩn nhõp thûác - ng: Thiïëu tđnh àưìng bưå
(desynchronisation) giûäa nhõp thûác - ng ca cấ nhên
vâ nhõp thûác - ng mong mën ca nhiïìu ngûúâi, dêỵn
àïën mêët ng hóåc ng nhiïìu. Cố thïí mêët ng trong
thúâi gian chđnh (lâ thúâi gian cêìn ng) vâ ng nhiïìu
trong thúâi gian thûác.
Tốm lẩi: Cố mưåt giêëc ng bònh thûúâng lâ rêët qu. Mën vêåy, phẫi

ÀÏÍ TRỄ EM CỐ GIÊËC NG NGON 9
•
Tûâ 1 tìn àïën 4 thấng: Thúâi lûúång ng giẫm xëng tûâ 15-
16,5 giúâ, giêëc dâi nhêët trong àố tùng lïn thânh 4-9 giúâ.
Thúâi gian nây nối chung trễ ng nhiïìu, tha hưì ùém bïë ài khùỉp núi.
Xung quanh cố thïí ưìn âo, trễ vêỵn khưng bõ thûác dêåy. Cha mể
khưng lo ngẩi vò lc nây chấu ng theo nhu cêìu bẫn thên.
•
Thûåc tïë, cố chấu 1-2 tìn tíi lẩi thûác khấ lêu, sau àố múái
n tơnh lẩi. Àố lâ do hïå thêìn kinh ca chấu chûa phất
triïín.
2. Lûáa tíi trïn 3-4 thấng: Trễ vêỵn ng nhiïìu nhûng chõu tấc àưång
ca mưi trûúâng xung quanh (hânh vi ca bưë mể vâ ngûúâi thên,
mûác àưå n tơnh, ấnh sấng, sûå cùng thùèng ca mưi trûúâng). Giûä gòn
sûå n tơnh xung quanh, hânh vi êu ëm ca bưë mể lc nây lâ rêët
cêìn.
Sau 6 thấng, trễ bùỉt àêìu ch àïën xung quanh: cấi t, chiïëc xe
mấy, têëm ẫnh treo trïn tûúâng, àưì chúi bây xung quanh chưỵ nùçm.
Cấc thûá nây àưi khi lâm trễ mêët têåp trung. Têët nhiïn cng cố mưåt
vâi trûúâng húåp àùåc biïåt, nhõp thûác - ng hònh thânh súám.
3. Trễ àang b vâ tíi rùng sûäa
Trễ câng lúán, thúâi lûúång ng câng giẫm dêìn. Nghiïn cûáu tiïën hânh
trïn hún 2.000 trễ em ca bấc sơ Weissbluth (M) vâo nùm 1980
cho thêëy:
- Tíi câng lúán, thúâi lûúång ng câng giẫm (cẫ sưë giúâ ng àïm, ng
ngây vâ tưíng thúâi lûúång ng).
- 90% trễ em úã àưå tíi nây ng dûúái 16 giúâ, trong àố 10% trễ ng
tûâ 11 giúâ trúã xëng.
Kïët quẫ nây hoân toân trng húåp vúái cấc nghiïn cûáu trûúác àố ca
Anh (1910), ca Nhêåt (1925), ca M úã Minnesota (1927) vâ úã

dïỵ quẫn l.
- Nhốm 2: Khđ chêët bûúáng bónh, hay cấu kónh, khố thđch ûáng khi
gùåp khố khùn, tiïëp xc thò rt rê, khố quẫn l.
Àưëi chiïëu tưíng thúâi lûúång ng vúái khđ chêët ca trễ thêëy cấc em
nhốm dïỵ quẫn l cố thúâi lûúång ng lúán hún cấc em nhốm khố quẫn
ÀÏÍ TRỄ EM CỐ GIÊËC NG NGON 11
l lâ 1 giúâ 30 pht, tûúng àûúng mưåt giêëc ng ngùỉn ban ngây,
trong khi giêëc ng àïm cố thïí coi nhû bùçng nhau. Vêåy giêëc ng
ngùỉn cố liïn quan àïën khđ chêët.
Thúâi lûúång ng ngùỉn ban ngây khưng hïì ẫnh hûúãng túái thúâi lûúång
ng àïm nhû ta vêỵn tûúãng. Quan niïåm nïëu ng ngùỉn đt thò sệ ng
àïm nhiïìu lâ khưng àng. Trïn thûåc tïë, giêëc ng qua ài khưng cêìn
àûúåc àïìn b. Vò vêåy, cêìn khuën khđch trễ ng ngây.
Kïët lån: Trễ cố tưíng thúâi lûúång ng nhiïìu, à, thò dïỵ quẫn l. Trễ
cố thïm giêëc ng ngùỉn ban ngây sệ cố tưíng thúâi lûúång ng lúán hún,
dïỵ thđch ûáng vúái xung quanh, tûúi cûúâi, hoâ mònh vâ đt àôi hỗi hún
cấc em khấc.
Tốm lẩi, thúâi lûúång ng, kïí cẫ giêëc ng ngùỉn ban ngây, ẫnh hûúãng
rêët nhiïìu àïën sûå thưng minh nhanh nhển vâ tđnh khđ ca trễ em.
Giûúâng ng
Giûúâng ng ca gia àònh, trong àố cố chấu bế, ph thåc vâo nhiïìu
ëu tưë: phong tc, trònh àưå, kinh tïë vâ vùn hốa, lưëi sưëng ca gia
àònh vâ cưång àưìng. ÚÃ M, àưëi vúái 1/3 ngûúâi da trùỉng, khi trễ múái ra
àúâi, bưë mể vâ chấu bế ng chung mưåt giûúâng. Côn úã Viïåt Nam thò
hai mể con ng riïng.
Vïì mùåt têm l, nùm àêìu àúâi lâ tíi bïë bưìng, con khưng xa mể, con
vâ mể hôa lâm mưåt. Thúâi gian nây nïn àïí bế ng chung vúái mể.
Khi 1-3 tíi, bế cố khuynh hûúáng tấch mể àïí àûúåc tûå do. Nïëu mể
cûá khếp con vâo k låt thò rêët dïỵ nẫy sinh mêu thỵn. Thúâi k
nây cố thïí àïí bế ng riïng, nhûng khưng àûúåc dổa nẩt bế, vò bế

- Rưëi loẩn giêëc ng khiïën trễ trúã nïn mêët kiïn trò, khố quẫn l
Mưåt nghiïn cûáu múái àêy úã Àẩi hổc Connecticut (M) cho thêëy, cố
sûå liïn quan rêët chùåt chệ giûäa lûúång thúâi gian mâ trễ úã trong giêëc
ng REM vúái lûúång thúâi gian mâ chng úã trẩng thấi “thûác - tónh”
(trễ múã mùỉt, trông mùỉt àẫo mẩnh, mùåt thû giận, khưng cûúâi,
khưng chau mây, toân thên lùång n bêët àưång, nhûng trong àêìu
tónh tấo, trưng nhû mưåt ngûúâi àang nhòn vâ suy nghơ, khưng bỗ sốt
mưåt hiïån tûúång gò xung quanh).
ÀÏÍ TRỄ EM CỐ GIÊËC NG NGON 13
Rưëi loẩn giêëc ng REM sệ khiïën trễ mêët ài thúâi gian “thûác- tónh”
vâ kïët quẫ lâ cố khđ chêët àau bng, khố quẫn l. Hânh vi cau cố
ca chấu cố thïí do sûå mêët thùng bùçng cấc hoốc mưn nưåi tẩi (nhû
progesteron, cortisol) gêy ra. Sûå mêët cên bùçng àố cng lâm khoẫng
ch ca trễ ngùỉn lẩi, tđnh khđ bêët thûúâng.
Mưåt nghiïn cûáu úã trễ 2-3 thấng cho thêëy trễ câng mêët kiïn trò vâ
câng bêët thûúâng thò hổc hânh câng kếm. Trễ cố khđ chêët àau bng,
khố quẫn l thûúâng cố thúâi lûúång ng ngùỉn, tđnh khđ bêët thûúâng,
khẫ nùng ch giẫm, hổc hay bìn ng. Chng dïỵ mêët ng, mïåt
mỗi, vâ sau nây sệ trúã thânh trễ quấ hiïëu àưång.
- Thúâi lûúång ng ngùỉn khưng à khiïën trễ khưng ch àûúåc
Trễ cố thúâi lûúång ng ngùỉn dâi thò khoẫng ch dâi. Chng thûác
nhiïìu trong trẩng thấi thûác- tónh vâ do àố hổc nhanh hún. Trễ
khưng cố giêëc ng ngùỉn tưët thò tđnh tònh cau cố hún, vâ hổc khưng
tưët bùçng.
2. Lûáa tíi tiïìn hổc àûúâng
Àưëi vúái trễ úã tíi tiïìn hổc àûúâng, giêëc ng ngùỉn lâ rêët quan trổng.
Trong thûåc nghiïåm, nhûäng trễ cố giêëc ng ngùỉn tưët thûúâng àấp
ûáng tưët. Tđnh àấp ûáng lâ àiïìu duy nhêët quan trổng cho hổc têåp cố
kïët quẫ. Trễ thiïëu giêëc ng ngùỉn thûúâng àấp ûáng kếm, hổc kếm.
Nghiïn cûáu ca chng tưi cho thêëy nhiïìu trễ khi côn 5 thấng tíi

d chó 30 pht, lâ rêët tai hẩi. Con sệ bõ mêët ng mẩn tđnh, thêåm
chđ mêët cẫ giêëc ng ngùỉn, ẫnh hûúãng nhiïìu àïën hổc têåp.
ÀÏÍ TRỄ EM CỐ GIÊËC NG NGON 15
CHÛÚNG 3: RƯËI LOẨN GIÊËC NG
Tònh trẩng quấ tónh tấo
ÚÃ trễ 4 thấng tíi trúã lïn, viïåc phẫi chưëng àúä vúái giêëc ng khi thûác
khuya chúi àa cố thïí gêy rưëi loẩn giêëc ng. Do cú thïí phẫi àưëi phố
vúái tònh trẩng tùng cấc chêët sinh hốa bïn trong nïn trễ sinh ra
quấ tónh tấo, hay thûác giêëc. Cấc kiïíu mêët ng (mêët ng toân phêìn,
mêët ng do lõch ng khưng àng, do thiïëu giêëc ng ngon hay do
giêëc ng giấn àoẩn) gêy ra nhiïìu kiïíu mêët thùng bùçng cấc chêët
sinh hốa bïn trong. Tònh trẩng quấ tónh tấo ca trễ cố nhûäng mûác
àưå sau:
- Tùng hoẩt àưång sinh l.
- Thûác giêëc ln do thêìn kinh.
- Thao thûác quấ mûác.
- Tùng phẫn ûáng do cẫm xc.
- Tùng nhẩy cẫm giấc quan.
Khi sûå rưëi loẩn giêëc ng úã trễ àậ àïën mûác “quấ tónh tấo” thò rêët lêu
múái bònh phc, àïí lẩi hêåu quẫ nùång nïì cho cấc tíi sau, nhêët lâ vúái
trễ tûâ 4 àïën 12 thấng tíi. Nïëu tònh trẩng nây kếo dâi, trễ cố thïí
bõ mêët ng mẩn tđnh mâ cha mể khưng biïët.
Rưëi loẩn giêëc ng côn ẫnh hûúãng àïën tđnh tònh vâ nùng sët hổc
têåp ca trễ ngay cẫ khi tònh trẩng nây àậ chêëm dûát. Theo mưåt
nghiïn cûáu, cố túái 13% trễ em thåc lûáa tíi lïn 10 phẫi ng ngây
nhiïìu vâ húi trêìm cẫm do rưëi loẩn giêëc ng. Chng phẫi trùçn trổc
trung bònh 45 pht múái ng àûúåc vâ hay thûác dêåy trong àïm.
Rưëi loẩn giêëc ng cố liïn quan àïën cấc rưëi loẩn vïì trđ tụå vâ ngưn
ngûä, àùåc biïåt lâ cấc rưëi loẩn têm l. Trong cấc rưëi loẩn têm l, phẫi
kïí àïën rưëi loẩn vïì thûác, vïì sûå ch vâ vïì khđ sùỉc.

trai hay giậy àẩp bêët thûúâng vâo ban àïm hún cấc chấu gấi. Nïëu
ÀÏÍ TRỄ EM CỐ GIÊËC NG NGON 17
trûúác àố, cấc chấu àûúåc àiïìu trõ chûáng àau bng bùçng à loẩi
thëc hûäu hiïåu thò àïën giai àoẩn nây, chng vêỵn hay thûác àïm.
Nhûäng trễ nây thûúâng quấ tónh tấo, tđnh khđ bêët thûúâng, hay thûác
giêëc ban àïm, khốc liïn tc, àùåc biïåt lâ lc chêåp tưëi vâ àêìu hưm do
àau bng (colic). Viïåc chùm sốc quấ nhiïìu àïën giêëc ng àïm vâ
giêëc ng ngây cng khưng thïí gip trễ hïët thûác àïm.
Tuy vêën àïì khưng nghiïm trổng nhûng nïëu trễ thûác àïm nhiïìu vâ
liïn tc, sûác khỗe vïì sau sệ bõ ẫnh hûúãng.
- Nhốm 2: Nhốm nây chiïëm khoẫng 10% sưë trễ, hay thûác àïm do
ngấy nhiïìu vâ thúã bùçng miïång khi ng.
Phêìn lúán sưë trễ nây khố thúã do cố bïånh dõ ûáng. Do trễ khưng àau
bng, khưng khốc thết khi thûác dêåy nïn àa sưë cha mể khưng coi
àêy lâ vêën àïì nghiïm trổng. Kïët quẫ lâ chng ngây câng ngấy to,
giêëc ng ngùỉn hún cấc trễ khấc.
Lõch biïíu ng khưng àng
Viïåc ài ng quấ mån hay thûác dêåy quấ súám cng lâ nhûäng
ngun nhên gêy ra chûáng thûác àïm úã trễ. Cố chấu phẫi àûúåc dưỵ
dânh, àu àûa 2-3 giúâ liïìn múái thiïëp ài, rưìi sau àố lẩi thûác dêåy.
Nhûäng trễ nây thûúâng thûác giêëc 3-4 lêìn trong àïm, thêåm chđ cố
àïm 10 lêìn. Tònh trẩng nây nïëu kếo dâi sệ lâm tùng thúâi k tiïìm
êín ài vâo giêëc ng àưëi vúái trễ, lâm chấu tónh giêëc ln, rưëi loẩn
giêëc ng, dïỵ thûác dêåy ban àïm, dïỵ bõ kđch thđch hóåc trúã thânh trễ
quấ hiïëu àưång.
Biïíu hiïån thûúâng thêëy úã cấc trễ nây lâ hay giậy gia khi ng.
Nhûäng trễ khỗe mẩnh vêỵn hay giậy àẩp khi ng nhûng khưng
nhiïìu vâ chó trong thúâi gian ngùỉn. Côn nhûäng trễ thûác àïm do lõch
biïíu ng khưng àng thûúâng giậy àẩp lêu cẫ 4 chi do quấ mïåt vò
khưng àûúåc nghó à. Viïåc cú quan vêån àưång ln hoẩt àưång úã tưëc

thûúâng, chûá khưng phẫi do mổc rùng. Tuy nhiïn, cha mể cng cêìn
bẫo vïå rùng cho trễ.
Sûå àau àúán tùng lïn trong àïm cng khưng lâm cho trễ thûác àïm.
Mưåt nghiïn cûáu trïn gêìn 2.200 em tûâ 6 àïën19 thấng tíi cho thêëy,
16% chấu bõ àau úã chên, ài, gưëi, vâ thûúâng àau vâo chiïìu hóåc
tưëi. Nhûng so vúái nhûäng trễ khưng àau, nhûäng chấu nây khưng cố
ÀÏÍ TRỄ EM CỐ GIÊËC NG NGON 19
gò khấc biïåt vïì thûác àïm. Nối cấch khấc, àau khưng liïn quan àïën
thúâi gian phất triïín ca àûáa trễ. Viïåc xoa bốp, àùỉp nống… vïì àïm
cố thïí lâm àau thïm cho cấc chấu chûá khưng giẫm àûúåc cấi àau do
thûåc tưín gêy ra.
Thûác àïm úã trễ tûâ 1 àïën 5 tíi
Theo mưåt nghiïn cûáu, cố 20 % trễ tûâ 1 àïën 2 tíi thûác dêåy trïn 5
lêìn/tìn, trong khi àưëi vúái trễ trïn 3 tíi, cố 26% trễ thûác dêåy đt
nhêët 3 lêìn/tìn. Mën trễ ng lẩi dïỵ dâng, phẫi cố k thåt. Bưë
mể phẫi gip con ng lẩi thò cấc con múái dïỵ ng.
Cấc nhâ khoa hổc cng tiïën hânh nghiïn cûáu nhûäng trễ em 1- 2
tíi hay thûác àïm vò chêën thûúng nhû gậy xûúng, rấch da, cêìn
àûúåc chùm sốc y tïë hún lâ ng. Kïët quẫ lâ chó 17% sưë trễ cố chêën
thûúng lâ ng tưët, côn 40% sưë trễ bõ thûác àïm.
Ban àïm, àa sưë cấc chấu tûâ 1 àïën 5 tíi cêìn túái 30 pht (sau khi
tùỉt hïët àên) múái ng àûúåc. Chng thûác dêåy mưåt lêìn trong tìn, chó
mưåt sưë đt lâ thûác mưỵi àïm mưåt lêìn. Nïëu kiïíu ng ca con bẩn (úã
lûáa tíi nây) lâ hoân toân khấc thò khẫ nùng con bẩn cố rưëi loẩn
giêëc ng lâ 20%. Vâ nïëu àiïìu àố àng, thò l do cố thïí lâ ng ngây
quấ nhiïìu. Cố khoẫng 5% -10% trễ em úã khoẫng 4-14 tíi mùỉc
phẫi tònh trẩng nây.
Giêëc ng khưng phẫi lâ quấ trònh tûå àiïìu hoâ nhû cú thïí tûå àiïìu
hoâ nhiïåt àưå. Giêëc ng giưëng nhû viïåc ni con. Cố nhiïìu cấch
ni con, nhûng trễ chó cêìn mưåt cấch nâo àố gip cố nhiïìu calo àïí

vâo giûäa àïm.
- Kïu khốc nùång lïn vâo lc 3- 4 thấng tíi.
Trễ kïu khốc cố thïí lâ do khố thúã khi ng, cấc kiïíu ng khưng
àưìng bưå, do cấc chêët hoốc mưn (nhû prostaglandin, progesteron)
bùỉt àêìu tùng. Phêìn lúán trûúâng húåp àau bng àïm úã trễ àïìu liïn
quan àïën cấc ëu tưë sinh l nây vâ liïn quan àïën cẫ khđ chêët ca
chng.
ÀÏÍ TRỄ EM CỐ GIÊËC NG NGON 21
Mưåt vâi nghiïn cûáu cho rùçng ngun nhên ca hưåi chûáng àau bng
nây lâ do cha mể ht thëc, nhûng thûåc tïë khưng phẫi nhû vêåy.
Àêy lâ mưåt loẩi àau bng vư ngun cúá, thûúâng hay xẫy ra úã trễ
àang b mể thåc têìng lúáp trung lûu trong xậ hưåi.
Nhûäng nghiïn cûáu gêìn àêy àïìu thưëng nhêët rùçng, viïåc trễ àau
bng, khốc àïm lâ do thối quen ng khưng tưët ca chấu gêy ra.
Thối quen nây àûúåc hònh thânh do hïå thưëng thêìn kinh tu- nậo
chûa hoân thiïån.
Àïí àiïìu trõ cho trễ, cha mể khưng cêìn dng thëc mâ phẫi kiïn trò
vâ tïë nhõ. Phẫi tỗ ra êu ëm chấu, khưng quất mùỉng, gùỉt gỗng.
Hậy àu àûa hóåc ru chấu, tòm cấch dưỵ dânh cho chấu ng. Àiïìu
quan trổng nhêët lâ phẫi têåp cho chấu ng àng phûúng phấp.
Chấu àûúåc ng ngon sệ thưi khốc.
Hêåu quẫ ca chûáng hay khốc
Nïëu cha mể khưng súám biïët ngun nhên gêy mêët ng ca con vâ
khưng tòm ra biïån phấp khùỉc phc ph húåp, àûáa trễ vïì sau dïỵ cố
khđ chêët bêët thûúâng, khố tđnh. Trễ sệ ng đt ài vâ hay thûác àïm.
Àố lâ hưåi chûáng trễ sau àau bng.
Theo bấc sơ Alexander Thomas, trễ em cố 4 àùåc àiïím khđ chêët sau:
- Tđnh bûåc bưåi.
- Tđnh cùng thùèng.
- Tđnh àấp ûáng.

mưn nây thêëp dêìn vâ hïët hùèn, thay vâo àố lâ progesteron do chđnh
tuën thûúång thêån ca bế tiïët ra. Cố giẫ thiïët cho rùçng, rêët cố thïí
sûå thiïëu ht progesteron vâo lc giao thúâi nây lâ ngun nhên ca
hưåi chûáng colic.
Khi nghiïn cûáu chûáng àau bng úã trễ em chêu Phi, núi àối kếm vâ
nghêo khưí nhêët thïë giúái, cấc nhâ khoa hổc nhêån thêëy nhûäng em
côn sưëng àûúåc sau àau bng thûúâng đt bõ àưåt tûã, đt rưëi loẩn thúã khi
ng. Ngun nhên cố thïí lâ do trûúng lûåc cú tùng khi àau bng vâ
nhiïìu giêëc ng chúåp mùỉt. Nhû vêåy, úã nhûäng trễ nây cố sûå bẫo vïå
sinh hổc bùçng cấch thđch ûáng. Tuy nhiïn àưëi vúái trễ em phûúng
ÀÏÍ TRỄ EM CỐ GIÊËC NG NGON 23
Têy thåc têìng lúáp trung lûu, sau thúâi gian bõ àau bng, chng
thûúâng bõ rưëi loẩn giêëc ng vâ hay cấu kónh.
Tốm lẩi, nïëu khi 3 thấng tíi, trễ bõ àau bng mâ khưng àûúåc
chûäa trõ thò sau 6 thấng, nố rêët dïỵ trúã thânh àûáa trễ cấu kónh.
Xûã l “hưåi chûáng trễ khốc”
Dơ nhiïn, ngun nhên khiïën trễ khốc nhiïìu trong nhûäng thấng
àêìu cố thïí khưng phẫi do àau bng tiïu hoấ mâ lâ do mêët cên
bùçng sinh hổc khi múái ra àúâi. Tuy nhiïn, nïëu cûá àïí khốc mậi, trễ
sệ rêët mïåt vâ sinh ra cấu kónh vïì sau, ẫnh hûúãng túái hổc têåp vâ
phất triïín, ẫnh hûúãng túái sûå n têm vâ cên bùçng ca bưë mể vâ
nhûäng ngûúâi trong gia àònh. Àïí khùỉc phc, cêìn tòm cấch chưëng lẩi
“hưåi chûáng khốc”. Ngun nhên ch ëu ca tònh trẩng khốc nhiïìu
úã trễ dûúái ba thấng tíi lâ do ng khưng àng giúâ. Nïëu bẩn theo
dội àûúåc thúâi gian ng ca con, con bẩn sệ ng ngon. Àưëi vúái
nhûäng trễ bònh thûúâng, àiïìu nây tûúng àưëi dïỵ; nhûng àưëi vúái trễ
sau àau bng (4-8 thấng tíi) thò cha mể phẫi hïët sûác cưë gùỉng. Trễ
phẫi àûúåc ng, nghó tưët. Cố nhû vêåy khđ chêët ca trễ múái àûúåc tưët
vâ bẩn múái àûúåc hûúãng sûå n lùång. Nïëu khưng, giêëc ng ca chấu
sệ thêët thûúâng, chấu sệ qëy khốc, àôi hỗi, giậy gia, khiïën bưë mể

cho chấu ng àêỵy khi chấu cêìn. Trễ lc nây b rêët đt, húi tt cên.
Àố lâ lệ àûúng nhiïn, àûâng cho rùçng chấu quấ dõu dâng hay ëu
àëi.
Lc nây, trễ chûa cố nhõp ngây àïm hay àưìng hưì sinh hổc. Trong
tìn àêìu, trễ ng nhiïìu, 15-18 giúâ/ngây, nhûng thûúâng ng tûâng
giêëc ngùỉn 2-4 giúâ. Giêëc ng ca trễ khưng theo nhõp ngây àïm. Vò
thïë, bẩn nïn tranh th nghó ngúi àïí phc hưìi sûác khoễ. Hậy thấo
àiïån thoẩi ra khi chùm sốc chấu, khi bẩn ng vúái chấu, khi cố
chưìng úã bïn, vâ hậy àïí sùén mưåt chai sûäa bïn cẩnh (hóåc chai nûúác)
phông khi chấu thûác dêåy mâ bẩn phẫi cho b.
Tûâ 2- 4 tìn tíi
Trong thúâi gian nây, hoẩt àưång ca trễ khố biïët trûúác àûúåc. Bẩn
phẫi chín bõ cho b, thay tậ, hất ru... bêët cûá lc nâo vò trễ chûa
cố kïë hoẩch, cấc u cêìu àïìu khưng cố giúâ giêëc. Cho chấu ng lâ
tẩo àiïìu kiïån n tơnh àïí chấu ng say. Phêìn lúán trễ khưng ng
mưåt giêëc dâi ban àïm.
Mưåt vâi nghiïn cûáu vïì trễ con úã lûáa tíi nây cho biïët, trễ chó cố
mưåt giêëc ng àún, dâi nhêët khoẫng 3- 4 giúâ, vâ ng bêët cûá khi nâo.
Trễ àau bng khưng cố giêëc ng àún vâ dâi nhû vêåy. Trễ àễ non cố
thïí cố giêëc ng dâi hún. Ấnh sấng vâ cấc tấc àưång lc nây nhû
thay àưíi cấch vët ve, cấch cho b, àïìu khưng ẫnh hûúãng nhiïìu
àïën kiïíu ng. Lc nây, bẩn àûâng nghơ phẫi lâm gò cho chấu mâ
nïn vui chúi vúái chấu. Hậy bïë, ru, àu àûa, ài lẩi.

Trích đoạn Treê ưịm ýịu Treê bêo phị

---