Đề cương bài giảng môn Lịch sử Đảng Cộng sản VN Nguyễn Quang Hoài Châu
CHƯƠNG III
ĐẢNG LÃNH ĐẠO HAI CUỘC KHÁNG CHIẾN
VÀ XÂY DỰNG CHẾ ĐỘ MỚI (1945 - 1975)
Số tiết của chương: 15
Số tiết giảng: 7
Số tiết thảo luận, tự học: 8
A. Mục đích:
Giúp sinh viên hiểu được lịch sử của Đảng thời kỳ 1945-1975 là lịch sử của việc
Đảng đề ra và chỉ đạo thực hiện thắng lợi chủ trương kháng chiến kiến quốc (1945-
1946), đường lối chiến tranh nhân dân, kháng chiến toàn dân, toàn diện lâu dài và dựa
vào sức mình là chính chống thực dân Pháp xâm lược (1945-1954): đường lối tiến hành
đồng thời hai chiến lược cách mạng chống Mỹ cứu nước (1954-1975), nguyên nhân
thắng lợi, ý nghĩa và kinh nghiệm lịch sử của hai cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và
xây dựng chế độ mới thời kỳ 1945- 1975
B. Yêu cầu:
Bằng những tư liệu xác thực phong phú có chọn lọc để làm rõ:
Hoàn cảnh kịch sử và nội dung đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp và đế
quốc Mỹ xâm lược thời kỳ 1945-1975:
Quá trình chỉ đạo, tổ chức của Đảng đối với hai cuộc kháng chiến và xây dựng chế
độ mới thời kỳ 1945-1975
Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa và kinh nghiệm lịch sử của hai cuộc kháng chiến
chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược.
C. Nội dung giảng, tự học
TT Nội dung ND
giảng
ND tư
học
Phần I: Thời kỳ 1945-1954
I
1

1954)
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng(2/1951)
Đẩy mạnh kháng chiến đến thắng lợi

+
+
IV Ý nghĩa nguyên nhân thắng lợi và kinh nghiệm lịch sử +
Phần II: thời kỳ 1954-1975
V
1
2
Đường lối cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới
Đặc điểm đất nước ta sau tháng 7/1954
Chủ trương đưa miền Bắc quá độ lên CNXH và tiếp tục
thực hiện cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền
Nam. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng
(9/1960)
+
+
VI
1
2
Thực hiện các kê hoạch Nhà nước ở mièn Bắc và đấu
tranh chống Mỹ cứu nước ở miền Nam (1954-1965)
Thực hiện các kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của Nhà
nước
Nhân dân miền Nam đấu tranh chống đế quốc Mỹ và tay
sai
+
+

Tuy nhiên, cách mạng nước ta lúc này đang đứng trước rất nhiều khó khăn: ở miền
Bắc, từ vĩ tuyến 16 trở ra, 20 vạn quân Tưởng với danh nghiã lực lượng đồng minh vào giải
giáp quân đội Nhật đã tràn vào nước ta, nhưng mục đích của chúng là để lật đổ Đảng cộng
sản, phá tan mặt trận Việt Minh và lật đổ chính quyền cách mạng. Theo chân quân Tưởng
là bọn Việt gian Việt Quốc, Việt Cách. Đằng sau quân Tưởng còn la đế quốc Mỹ. Ở miền
Nam, từ vĩ tuyến 16 trở vào, hơn một vạn quân Anh cũng dưới danh nghĩa đồng minh vào
tước vũ khí của Nhật, thực chất giúp cho Pháp quay trở lại xâm lược nước ta. Ngày 23 - 9
-1945, thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn, mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam lần
thứ hai. Trên đất nước ta còn khoảng 6 vạn quân Nhật. Trong lúc đó, lực lượng của nước
VNDCCH chưa kịp củng cố và phát triển chỉ có 8 vạn; kinh nghiệm quản lý nhà nước chưa có;

Đề cương bài giảng môn Lịch sử Đảng Cộng sản VN Nguyễn Quang Hoài Châu
lực lượng vũ trang vừa yếu vừa thiếu; nước ta chưa được nước nào trên thế giới công nhận về
ngoại giao:
Bên cạnh đó chúng ta còn gặp những thách thức nghiêm trọng về kinh tế xã hội. ở miền
Bắc, nạn đói vẫn đang diễn ra trầm trọng, nông nghiệp, công nghiệp đình đốn, tài chính kiệt quệ;
tệ nạn xã hội lan tràn, trên 90% dân số là mù chữ; các tệ nạn xã hội vẫ còn nhiều.
b. Chủ trương “kháng chiến, kiến quốc” của Đảng.
Ngày 25/11/1945, Ban chấp hành trung ương Đảng ra chỉ thị với nội dung:
- Nhận định tình hình thế giới và trong nước
- Xác định tính chất của cách mạng Đông Dương lúc này là cuộc cách mạng dân tộc giải
phóng. Do đó khẩu hiệu vẫn là "Dân tộc trên hết", "Tổ quốc trên hết".
- Vạch rõ thái độ của từng tên đế quốc đối với vấn đề Đông Dương và khẳng định:
Thực dân Pháp là kẻ thù chính, cần tập trung đấu tranh vào chúng.
- Đề ra những nhiệm vụ cấp bách song rất cơ bản lúc này là:
+ Củng cố chính quyền cách mạng.
+ Chống thực dân Pháp xâm lược.
+ Bài trừ nội phản.
+ Cải thiện đời sống nhân dân.
- Chỉ thị còn đề ra các biện pháp cụ thể để thực hiện các nhiệm vụ trên về vấn đề nội

xây dựng nền móng chế dộ mới, ổn định, cải thiện đời sống của nhân dân.
2.2. Tổ chức kháng chiến ở miền Nam.
Ngày 23/9/1945, thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn rồi Nam Bộ. 25/10
1945, hội nghị cán bộ Đảng Nam bộ đãhọp và đề ra nội dung: Chủ trương phát động chiến
tranh du kích rộng khắp, xây dựng củng cố cơ sở cách mạng để phát triển cuộc chiến tranh
nhân dân. Đồng thời Đảng ta còn phát động phong trào cả nước hướng về Nam Bộ.
3. Thực hiện sách lược hoà hoãn, tranh thủ thời gian chuẩn bị toàn quốc kháng
chiến.
Từ ngày 2/9/1945 đến ngày 6/3/1946, TW Đảng chủ trương hòa tạm thời,nhân
nhượng với Tưởng để tập trung chống Pháp ở miền Nam. Chủ trương này đã vô hiệu hoá
các hoạt động chống đối của kẻ thù.
11/11/1945, Đảng ta tyuên bố tự giải tán, thực chất là lui vào hạot động bí mật để
tránh sự tấn công của kẻ thù

Đề cương bài giảng môn Lịch sử Đảng Cộng sản VN Nguyễn Quang Hoài Châu
Từ 3/1946- 12/1946, ta chủ trương hoà với Phỏp để đuổi Tưởng về nước trờn cỏc
lập trường độc lập nhưng liờn minh với Phỏp, Phỏp phải thừa nhận quyền dõn tộc tự
quyết của ta.
6/3 1946, ta ký với Phỏp hiệp định sơ bộ quy định rừ quyền lợi và nghĩa vụ của
Phỏp và Việt Nam đặt cơ sở để đi đến cuộc ký kết hiệp định chớnh thức. Sau khi ký hiệp
định sơ bộ, Phỏp cố tỡnh trỡ hoón cuộc đàm phỏn chớnh thức. 14/9/1946, ta ký với Phỏp
bản tạm ước để tỏ rừ sự thiện chớ và giành thờm thời gian hoà bỡnh. Đõy là nhõn
nhương cuối cựng của ta. Sau khi ký bản tạm ước, Phỏp vẫn tấn cụng và khủng bố
miền Nam và miền Trung, khiờu khớch lấn chiếm ở miền Bắc, song ta đó trng thủ thời
gian hoà hoón tớch cục đẩy mạnh sản xuất, ổn định đời sống tớch trữ lương thực, phỏt
triển lực lượng vũ trang, xõy dựng cỏc chiến khu, mở rộng khối đại đoàn kết toàn dõn,
củng cố chớnh quyền nhõn dõn đưa nước ta vượt qua thử thỏch chuẩn bị cho cuậc
khỏng chiến chống Phỏp.
Trong thời kỳ 1945-1946, Đảng ta đó rỳt được nhiều kinh nghiệm quý về sự lónh
đạo của Đảng, về xỏc định khối doàn kết toàn dõn, dựa vào dõn, về lợi dụng triệt để mõu

chiến tranh nhân dân. Lực lượng vũ trang được chăm lo xây dựng
7/10/1947, thực dân Pháp tấn công lên Việt Bắc, hy vọng kết thúc chiến tranh. Ngày
15/10/1947, BTV TƯ đảng ra chỉ thị" phá tan cuộc tấn công mùa đông của giặc Pháp". Thực hiện chỉ
thị của Đảng và căn cứ vào thực tế chiến trường, qua 75 ngày đêm chiến đấu (7/10-21/12/1947) quân
và dân ta ở Việt Bắc đã giành đựơc thắng lợi, làm phá sản chiến lược "đánh nhanh thắng nhanh" của
địch.
Sau chiến dịch Việt Bắc, tình hình quốc tế có nhiều chuyển biến lớn ảnh hưởng đến cuộc
kháng chiến của nhân dân ta. Pháp chuyển sang đánh lâu dài với âm mưu lấy chiến tranh nuôi chiến
tranh, dùng người Việt trị người Việt với ta.
1/1948, hội nghị BCHTW mở rộng đã đề ra các nhiệm vụ và các biện pháp nhằm thúc đẩy
kháng chiến tiến lên giai đoạn mới.
27/3/1948 BCHTW Đảng ra chỉ thị phát động phong trào thi đua ái quốc.
Thực hiện chủ trương của Đảng, quân và dân ta thu được nhiều kết quả:
Phong trào tổng phá tề rầm rộ, phong trào nổi dậy của quần chúng kết
hợp với các cuộc tấn công quân sự của quân dân du kích và bộ đội chủ lực phát

Đề cương bài giảng môn Lịch sử Đảng Cộng sản VN Nguyễn Quang Hoài Châu
triển. Chính sách ruộng đất, chăm lo bồi dưỡng sức dân được quan tâm, phong
trào tuyên truyền, vận động đoàn kết, ủng hộ kháng chiến rất sôi nổi.
Về văn hóa: Đánh đổ văn hóa ngu dân, nô dịch của thực dân Pháp, xây dựng nền
văn hóa dân chủ mới. Hội nghị văn hoá toàn quốc (7/1948) đã xây dựng đường lối nhiệm
vụ văn hoá trong kháng chiến.
Công tác xây dựng Đảng được chú trọng.
Về đối ngoại: Đầu năm 1950, Hồ Chủ Tịch đi thăm và mở rộng quan hệ ngoại giao
với nhiều nước. Cuộc kháng chiến của ta bắt đầu nhận được sự viện trợ của Trung Quốc và
Liên Xô.
Những thắng lợi trên đã tạo điều kiện đưa cuộc kháng chiến của nhân dân ta tiến lên
thế và lực mới.
1/1950, hội nghị toàn quốc lần thứ 3 họp đã đề ra chủ trương chuyển mạnh sang
tổng phản công trong năm 1950 và quyết định tổng phản công.

thông qua với nội dung:
Xác định tính chất của xã hội Việt Nam: có 3 tính chất đấu tranh lẫn nhau: dân chủ nhân
dân, moọt phần thuộc địa và nửa phong kiến
+ Xác định đối tượng của cách mạng Việt Nam: có hai đối tượng là chủ nghĩa đế
quốc Pháp và can thiệp Mỹ, đây là đối tượng chính và bọn phong kiến phản động , đối
tượng phụ .
+ Xác định ba nhiệm vụ cơ bản của cách mạng Việt Nam là: Đánh duổi đế quốc xâm
lược ( nhiệm vụ chính), xoá bỏ những di tích phong kiến và nửa phong kiến, tiến lên chế độ
dân chủ nhân dân
+ Xác định lực lượng của cách mạng Việt Nam: Gồm giai cấp công nhân, nông dân,
tiểu tư sản, tư sản dân tộc, thân sỹ yêu nước tiến bộ tạo thành nhân dân. Giai cấp công nhân
là giai cấp lãnh đạo.
+ Xác định tính chất cách mạng Việt Nam trong giai đoạn này là cách mạng DTDCND trải
qua 3 giai đoạn: Hoàn thành giải phóng dân tộc, hoàn chỉnh chế dộ dân chủ nhân dân tiến lên thực
hiện chủ nghĩa xã hội.
Chính Cương cũng nêu rõ 15 chính sách lớn của Đảng
T3: Điều lệ mới của Đảng do Lê Văn Lương soạn thảo đã xác định mục đích, tôn chỉ và
nhấn mạnh bản chất giai cấp của Đảng .
Đại hội bầu BCHTW: Hồ Chí Minh làm chủ tịch Đảng, Trường Chinh làm tổng bí thư.

Đề cương bài giảng môn Lịch sử Đảng Cộng sản VN Nguyễn Quang Hoài Châu
Đại hội II đánh dấu sự trưởng thành về mọi mặt của Đảng ta, đáp ứng yêu cầu cấp bách của
thực tiễn.
2. Đẩy mạnh kháng chiến đến thắng lợi.
2.1. Đấu tranh trên mặt trận quân sự.
Sau đại hội II, Đảng ta tập trung lãng đạo đẩy mạnh cuộc kháng chiến đến thắng lợi
thông qua các hội nghị từ hội nghị lần thứ nhất đến hội nghị lần thứ năm. Thực hiện nghị
quyết Đại hội II và các nghị quyết của BCHTW Đảng, toàn Đảng, toàn dân tăng cường phát
triển về mọi mặt.
3/1951, mặt trận Việt Minh và Liên Việt thống nhất thành mặt trận Liên Hiẹp quốc

nghị cam kết tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của 3 nước Đông D ương.
Vĩ tuyến 17 là gianh giới quân sự tạm thời, hai bên Pháp và Việt Nam sẽ tiến hành chuyển
quan tập kết và sau hai năm sẽ tiến hành tổ chức Tổng tuyển cử thống nhất đất nước.
Với việc ký kết hiệp định Giơnevơ, miền Bắc nước ta được giải phóng bước và thời
kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội
IV. Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa và kinh nghiệm lịch sử.
1. Nguyên nhân thắng lợi.
- Có sự lãnh đạo của Đảng với đường lối chính trị, quân sự đúng đắn.
- Có sự đoàn kết chiến đấu, toàn dân tập hợp trong mặt trận dân tộc rộng rãi.
- Cú lực lượng vũ trang gồm ba thứ quõn làm nũng cốt cho toàn dõn đỏnh giặc.
- Có hậu phương kháng chiến ngày càng mở rộng và vững chắc.
- Có sự liên minh chiến đấu của ba dân tộc trên bán đảo Đông Dương, sự đồng tình
ủng hộ của các nước XHCN, đặc biệt là Liên Xô và Trung Quốc, của nhân dân Pháp và
nhân dân tiến bộ trên thế giới.
2. Ý nghĩa lịch sử.
- Chấm dứt chiến tranh xõm lược của thực dõn Phỏp được Đế quốc Mỹ giỳp sức, bảo vệ
chớnh quyền cỏch mạng.
- Bảo vệ và phát triển thành quả của cách mạng tháng Tám, hoàn thành về cơ bản
cuộc cách mạng DTDCND.
- Cổ vũ mạnh mẽ các dân tộc bị nô dịch vùng lên chống chủ nghĩa đế quốc thực dân,
báo hiệu sự sụp đổ của hệ thống thuộc địa trên thế giới.
3. Kinh nghiệm lịch sử.
- Xác định đúng đường lối kháng chiến.

Đề cương bài giảng môn Lịch sử Đảng Cộng sản VN Nguyễn Quang Hoài Châu
- Kết hợp đúng đắn hai nhiệm vụ chống đế quốc và chống phong kiến, trong đó
nhiệm vụ chủ yếu là chống đế quốc.
- Vừa kháng chiến vừa xây dựng chế độ mới.
- Quán triệt chiến lược kháng chiến lâu dài.
- Xây dựng Đảng vững mạnh đáp ứng yêu cầu của cuộc kháng chiến.

những mục tiêu cụ thể là:
T1: Khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh.
T2: Chủ trương khôi phục nông nghiệp là trọng tâm.
T3: Đề ra chính sách khôi phục tiểu thủ công nghiệp và công thương nghiệp
12/1957, Hội nghị lần thứ 13 của BCHTW Đảng đã đánh giá những thắng lợi về khôi
phục kinh tế và đề ra nhiệm vụ soạn thoả đường lối cách mạng trong giai đoạn mới.
4/1959, Hội nghị TƯ lần thứ 16 đã thông qua 2 NQ quan trọng là nghị quyết về hợp tác
háo nông nghiệp và nghị quyết về cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh
Chủ trương đưa miền Bắc lên chủ nghĩa xã hội đã tạo lên những chuyển biến cách
mạng trong nền kinh tế và xã hội ở miền Bắc nước ta.
b. CHủ trương tiếp tục thực hiện cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam.
9/1954 NQ Bộ Chính trị nêu rõ về cách mạng miền Nam
Âm mưu của đế quốc Mỹ: Biến Việt Nam thành thuộc địa kiểu mới
Phương pháp đấu tranh (từ đấu tranh vũ trang sang đấu tranh chính trị)
Nhiệm vụ của Đảng ở miền Nam
8/1956, Lê Duẩn dự thảo: " Đường lối cách mạng Việt Nam" (12/1956) được đưa ra
thảo luận với những nội dung: Hiệp định Giơnevơ đã không thực hiện được như quy định. Để
chống Mỹ- Diệm, nhân dân miền Nam chỉ có một con đường là con đường cách mạng. Mục đích
của cách mạng miền Nam là phải đánh đổ chính quyền độc tài phát xít Mỹ Diệm, thực hiện một
chính quyềnliên hiệp dân chủ

Đề cương bài giảng môn Lịch sử Đảng Cộng sản VN Nguyễn Quang Hoài Châu
" Đường lối cách mạng miền Nam" là một trong văn kiện quan trọng góp phần voà sự
hình thành đường lối cách mạng Việt Nam ở miền Nam của Đảng ta.
1/1959, BCHTW Đảng họp hội nghị lần thứ 15 với nội dung:
Xá định nhiệm vụ cơ bản của cách mạng miền Nam lag giả phóng miền Nam khỏi ách
thống trị của đế quốc và phong kiến, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền
Nam.
Con đường phát triển cơ bản của cách mạng Việt Nam ở miền Nam là khởi nghĩa
giành chính quyền về tay nhân dân.

- Về đường lối cách mạng xã hội chủ ngnĩa ở miền Bắc.
Xuất phát từ đặc điểm miền Bắc, Đại hội xác định cuộc cách mạng xã hội ở miền Bắc là
một quá trình cải biến về mọi mặt, đó là quá trình đấu tranh gay go giữa 2 con đường, con
đường XHCN và con đường TBCN trên mọi lĩnh vực, đó còn là cuộc cải tạo và xây dựng
chủ nghĩa xã hội về kinh tế.
Đại hội nhấn mạnh công nghiệp hoá XHCN được xem là nhiệm vụ trung tâm trong suốt
thời kỳ quá độ ở nước ta. Đồng thời, tiến hành cách mạng tư tưởng văn hoá cho phù hợp
với chế độ xã hội mới.
Đại hội cũng đã đề ra đường lối chung cho thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở miền
Bắc nước ta là: Thực hiện mục tiêu quá độ lên chủ nghĩa xã hội bắng cách sử dụng chính
quyền dân chủ dân nhân làm nhiệm vụ lịch sử của chuyên chính vô sản để biến nước ta
thành một nước XHCN công nghiệp hiện đại, nông nghiệp hiện đại, văn hoá và khoa học
tiên tiến.
Đại hội đã thoả luận và thông qua điều lệ sửa đổi của Đảng.
Đại hội III đã tạo cơ sở cho toàn Đảng toàn dân đoàn kết chặt chẽ thành một khối, là
nguồn sức mạnh cho chúng ta sáng tạo, xây dựng thắng lợi chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc
II. Thực hiện các kế hoạch Nhà nước ở miền Bắc và đấu tranh chống Mỹ ở
miền Nam (1954-1965).

Đề cương bài giảng môn Lịch sử Đảng Cộng sản VN Nguyễn Quang Hoài Châu
1. Các kế hoạch nhà nước ở miền Bắc.
Ngay sau ngày hũa bỡnh lập lại Đảng đó lónh đạo nhõn dõn miền Bắc khụi
phục kinh tế sau chiến tranh và hoàn thành cải cỏch ruộng đất.
Cụng cuộc khụi phục kinh tế và hàn gắn vết thưong chiến tranh được khẩn trương
thực hiện với nội dung sau: Đảng đặt trọng tõm là khụi phục sản xuất nụng nghiệp, đồng
thời, việc khụi phục cụng nghiệp, tiểu thủ cụng nghiệp và giao thụng vận tải cũng hoàn
thành. Trong quỏ trỡnh khụi phục, Đảng hết sức coi trọng thành phần kinh tế quốc doanh,
tạo điều kiện cho thành phần kinh tế này dần dần giữ được vai trũ chủ đạo trong nền kinh
tế quốc dõn. Để phỏt huy hiệu lực trong việc hoàn thành nhiệm vụ khụi phục kinh tế, hệ
thống chớnh trị từ trung ương đến cơ sở được xõy dựng và củng cố.

đấu tranh quõn sự sang đõu tranh chớnh trị.
Trong những năm 1954-1957, lực lượng cỏch mạng miền Nam bị tổn thất lớn. Song
nhờ chủ trươngchuyển hướng kịp thời của Đảng cựng với tinh thần anh dũng của cỏn bộ
và nhõn dõn ta, cỏch mạng từng bước được khụi phục và phỏt triển.
Từ năm 1958, Mỹ - Diệm đẩy mạnh khủng bố gió man. Chớnh sỏch khủng bố đó
làm cho mõu thuẫn giữa Mỳ-Diệm và nhõn dõn ta thờm gay gắt, dẫn đến bựng nổ cuộc
khởi nghĩa của quần chỳng. Chiến lược "chiến tranh đơn phương" của Mỹ bị thất bại.
8/1959, diễn ra phong trào khởi nghĩa Trà Bổng, mở đầu cuộc khởi nghĩa từng phần
nổ ra trờn quy mụ tương đối lớn, đỳng thời cơ và sỏng tạo. Đỳng lỳc đú, NQ 15 được tuyờn
truyền khắp miền Nam tạo đà cho khởi nghĩa từng phần nổ ra ngày càng rộng lớn.
Cuối 1960, phong trào Đồng Khởi đó giải phúng một phạm vi rộng lớn. Từ thắng
lợi này, mắt trận dõn tộc giải phúng miền Nam được thành lập (20/12/1960). Thắng lợi của
phong trào Đồng khởi là bước nhảy vọt lịch sử trong cỏch mạng miền Nam.
Phớa Mỹ: Bị thất bại trong chiến tranh đơn phương, chỳng chuyển sang chiến lược
chiến tranh đặc biệt ở miền Nam với thủ đoạn tăng cường lực lượng nguỵ quõn Sài Gũn và
khả năng cơ động của chỳng, đẩy mạnh quốc sỏch lập ấp chiến lược. Chỳng hy vọng sẽ dễ
bề tiờu diệt được cỏch mạng miền Nam.
Trước tỡnh hỡnh đú 1/1961, 2/1962 BCT đó đề ra chủ trương chỉ đạo: Giữ vững tư
tưởng chiến lược tiến cụng, đưa đấu tranh vũ trang lờn phỏt triển song song đấu tranh
chớnh trị, tiến cụng địch trờn cả 3 vựng chiến lược bằng 3 mũi giỏp cụng. Phương thức
đấu tranh phải linh hoạt, thớch hợp với từng vựng.

Đề cương bài giảng môn Lịch sử Đảng Cộng sản VN Nguyễn Quang Hoài Châu
Vận dụng chủ trương trờn vào thực tế, cỏch mạng miền Nam đó cú bước phỏt triển
nhảy vọt và thu được nhiều thắng lợi quan trọng cả về quõn sự, chớnh trị, đẩy chớnh quyền
Sài Gũn vào tỡnh trạnh khủng hoảng. Cỏc cuộc đảo chớnh trong nội bộ chớnh quyền Sài
Gũn liờn tiếp diễn ra.
9/1964, BCT đưa ra chủ trương giành thắng lợi quyết định ở miền Nam trong một
vài năm tới
Được sự chi viện của miền Bắc, phong trào đấu tranh của quõn và dõn miền Nam

tiền tuyến lớn, miền Bắc là hậu phương lớn. Phải nắn vững mối quan hệ giữa bảo vệ miền
bắc và giải púng miền Nam.
- Đối với miền Bắc: Đỏnh bại cuộc chiến tranh phỏ hoại của đế quốc Mỹ,
bảo vệ sự nghiệp xõy dựng CNXH, đồng thời chuyển hướng xõy dựng kinh tế cho phự hợp
với điều kiện cú chiến tranh phỏ hoại.
- Đối với quốc tế: Tranh thủ sự ủng hộ, giỳp đỡ của cỏc nước XHCN anh em
và nhõn cỏc nước trờn toàn thế giới, kể cả nhõn dõn Mỹ.
2. Chuyển hướng xây dựng CNXH ở miền Bắc và chi viện cho tiền tuyến lớn
miền Nam.
5/8/1964, Mỹ dựng lên sự kiện "vịnh Bắc Bộ" lấy cớ tiến quân ra miền Bắc với ý đồ đưa
miền Bắc trở về thời kỳ đồ đá.
Trước tình hình đó, hội nghị lần thứ 11 và hội nghị ần thứ 12 đã đề ra nhiệm vụ cụ thể
đối với miền Bắc gồm:
T1. Phải kịp thời chuyển hướng xây dựng kinh tế cho phù hợp với tình hình có chiến
tranh phá hoại.
T2. Tăng cường lực lượng quốc phòng.
T3. Ra sức chi viện cho miền Nam với mức cao nhất.
T4. Kịp thời chuyển hướng tư tưởng và tổ chức cho phù hợp với tình hình mới.
Sau 4 năm thực hiện chuyển hướng kinh tế, miền Bắc đã đạt được những thành tựu đáng
tự hào về mọi mặt, chi viện dắc lực cho miền Nam. Công cuộc xây dựng CNXH vẫn tiếp
tục làm cho miền Bắc ngày càng vững chắc.

Đề cương bài giảng môn Lịch sử Đảng Cộng sản VN Nguyễn Quang Hoài Châu
2/9/1969, chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, nhân dân ta biến đau thương thành hành động
quyết tâm thực hiện đầy đủ những điều căn dặn trong di chúc của Người. Nhân dân miền
Bắc khẩn trương bắt tay khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh, đăy mạnh sản
xuất, xây dựng CNXH, cho phép miền Bắc chi viện sức người sức của cho miền Nam ở
mức cao nhất.
Cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ 2 của mỹ diễn ra rất ác liệt. Mặc dù vậy, quá trình
khôi phục kinh tế lần thứ 2 đã đạt được những kết quả quan trọng, các lực lượng vũ trang

dân ta đã chiến đấu quyết liệt với quân Mỹ. Với chiến thắng Vạn Tưoqngf (Quảng Ngãi)
8/1965, cao trào đánh Mỹ đã rộng khắp miền Nam. Mọi cố gắng trong cuộc phản công
mùa khô lần thứ nhất của Mỹ đều thất bại.
Mùa khô 1966-1967, Mỹ tiếp tục mở cuộc phản công mùa khô lần thứ hai với lực lượng
quân hùng hậu, thế nhưng tất cả các cuộc hành quân quy mô lớn cả chúng đều bị bẻ gãy và
bị tổn thất nặng nề, không những thế, ta còn khiến cho chúng phải chuyển sang chiến lược
phòng ngự, co cụm suốt mùa mưa 1967.
Cùng với thắng lợi ở 2 mùa khô, trên mặt trận chốg phá bình định cungz thu được nhiều
kết quả, phong trào đấu trnh chính trị tiếp tục phát triển.
Ở miền Bắc, chiến tranh phá hoại của Mỹ diễn ra ác liệt, song công cuộc xây dựng
CNXH vẫn được tiến hàng, nhiệm vụ đối với miền Nam được tăng cường.
1/1967, hội nghị trung ương lần thứ 13 (KIII) quyết định mỏ mặt trận đấu tranh ngoại
giao, hỗ trợ cho đấu tranh chính trị và quân sự cho nhân dân ta.
Cuối 1967, Mỹ bị phá sản trong chiến lược chiến tranh cục bộ. 12/1967, BCT ra nghị
quyết chuyển cuộc chiến tranh cách mạng miền Nam sang một giai đoạn mới, thời kỳ tiến
lên giành thắng lợi quyết định bằng phương pháp tổng công kích, tổng khởi nghĩa vào tất cả
các đô thị, dinh luỹ cảu Mỹ và chính quyền Sài Gòn trên toàn chiến trường miền Nam. NQ
này của BCT được hội nghị lần thứ 14 1/1968 thông qua.
Thực hiện nghị quyết của Đảng, đêm30, rạng 31/1/1968, vào dịp giao thừa tết mậu thân
1968, ta đã giành thêm 1 thắng lợi có ý nghĩa chiến lược nữa trong tiến trình của cuộc

Đề cương bài giảng môn Lịch sử Đảng Cộng sản VN Nguyễn Quang Hoài Châu
kháng chiến chống Mỹ của nhân dân ta, đây là cuộc tấn công có nhiều nết đặc sắc và sáng
tạo. Tuy nhiên sau thắng lợi này ta chủ quan, khinh địch nênbị một số tổn thất.
Về phía Mỹ, sau thất bại của chiến lược chiến tranh cục bộ, Mỹ chuyển sang chiến lược
Việt Nam hoá chiến tranh ở miền Nam với một loạt chiến lược mới.
Trong 2 năm 1969-1970, Mỹ phản kích rất ác liệt gây cho ta nhiều khó khăn, tổn thất
1/1970, hội nghị lần thứ 18 (KIII) và hội nghi BCT (6/1970) chủ trương chuyển hướng
tấn công, lấy nông thôn làm hướng chính, tập trung, ngăn chặn và đẩy lùi chiến tranh bình
định của giặc.

11h30 phút ngày 30/4/1975 cuộc tổng tấn công và nổi dậy của quân và dân ta toàn
thắng.
IV. Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa và kinh nghiệm lịch sử.
1. Nguyên nhân thắng lợi :
- Cú sự lónh đạo đỳng đắn, sỏng tạo, độc lập, tự chủ của Đảng.
- Cú nhõn dõn và lực lượng vũ trang cỏch mạng anh hựng, kiờn cường, bất khuất.
- Cú hậu phương miền Bắc XHCN.
- Cú sự đoàn kết chiến đấu của nhõn dõn ba nước Việt - Lào - Campuchia.
- Cú sự đoàn kết, giỳp đỡ về vật chất, tinh thần của cỏc quốc gia, nhõn dõn
yờu chuộng hoà bỡnh trờn thế giới.
2. Ý nghĩa lịch sử.
- Đối với dõn tộc Việt Nam: Thắng lợi của cuộc khỏng chiến chống Mỹ cứu
nước đó mở ra một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dõn tộc Việt Nam. Nú kết thỳc vẻ vang
quỏ trỡnh 30 năm đấu tranh giải phúng dõn tộc và bảo vệ Tổ quốc bắt đầu từ cỏch mạng
thỏng Tám năm 1945, chấm dứt ỏch thống trị hơn một thế kỷ của chủ nghĩa đế quốc trờn
đất nước ta, Tổ quốc Việt Nam độc lập, thống nhất đi lờn CNXH.
- Đối với quốc tế: Thắng lợi của nhõn dõn Việt Nam đó làm thất bại cuộc
chiến tranh xõm lược thực dõn với quy mụ lớn nhất và dài nhất từ sau chiến tranh Thế giới
lần thứ II, làm phỏ sản CNTD kiểu mới của Mỹ trờn đất nước ta; làm đảo lộn chiến lược

Đề cương bài giảng môn Lịch sử Đảng Cộng sản VN Nguyễn Quang Hoài Châu
toàn cầu phản cỏch mạng của tờn đế quốc đầu sỏ, nõng cao uy tớn của hệ thống XHCN và
cổ vũ phong trào cỏch mạng thế giới.
3. Kinh nghiệm lịch sử.
- Giương cao ngọn cờ độc lập dõn tộc và chủ nghĩa xó hội.
- Đảng ta hết sức coi trọng việc xõy dựng lực lượng cỏch mạng ở miền Nam,
đi đụi với việc tổ chức xõy dựng lực lượng chiến đấu trong cả nước.
- Đảng ta đó tỡm ra được phương phỏp đấu tranh cỏch mạng đỳng đắn, sỏng
tạo, đú là sử dụng bạo lực cỏch mạng.
- Sự chỉ đạo chiến lược đỳng đắn của Trung ương Đảng và cụng tỏc tổ chức