CHƯƠNG III
HÀNG HOÁ TRÊN THỊ TRƯỜNG
CHỨNG KHOÁN & VAI TRÒ CỦA
CÁC TỔ CHỨC TÀI CHÍNH
I. Các sản phẩm và đặc điểm các sản
phẩm trên thị trường chứng khoán
II. Các loại TTCK và các thành viên
tham gia TTCK
III. Vai trò của NH và các tổ chức tài
chính trung gian đối với TTCK

I. HÀNG HÓA VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA
HÀNG HÓA TRÊN TTCK
1. Hàng hóa trên TTCK
-
HH trên TTCK là các loại Ckhoán
-
CK là bằng chứng, bằng khoán chứng
nhận cho người cầm giữ có quyền nhất
định liên quan đến một loại TS nào đó.
-
CK theo nghĩa hẹp bao gồm: TP, CP
và SP phái sinh từ TP, CP.
-
Như vậy HH trên TTCK có 3 loại

1.1 Trái phiếu
- TP là một hợp đồng nợ được ký kết giữa
chủ thể phát hành và người cho vay
-

-
Mệnh giá (Parvalue) là giá trị danh nghĩa
được in trên tờ TP sẽ được trả lại cho người
cầm giữ vào ngày đáo hạn
-
MG = VHĐ/SPH trong đó: MG là mệnh
giá trái phiếu, VHĐ là số vốn cần huy động
và SPH là số trái phiếu phát hành.
-
Các nhân tố ảnh hưởng đến giá TP: Khả
năng Tchính của người cung cấp TP, thời
gian đáo hạn, dự kiến về lạm phát, biến động
LSuất thị trường, thay đổi tỷ giá hối đoái.

1.2 Cổ phiếu
1.2.1 Cổ phiếu phổ thông (Common Stock)
-
Người mua cổ phiếu thì được gọi là cổ đông của
Cty Cphần, là người chủ của Cty Cphần nên được
trực tiếp thụ hưởng kết quả và lãnh chịu mọi rủi ro
trong HĐ SX – KD của DN.
-
Cổ phiếu có những đặc điểm như sau:
+ Không có thời gian đáo hạn
+ Cổ tức của CP tùy thuộc vào kết quả HĐ SX-KD
của doanh nghiệp
+ Cổ đông là người cuối cùng được chia TS khi
công ty bị giải thể
+ Giá CP biến động rất nhanh do nhiều nhân tố
nhất là hiệu quả KD và giá thị trường của Cty

Vậy thư giá = 65/4 = 16.250 đồng/cổ phần

1.2.2 Cổ phiếu ưu đãi cổ tức (Preferred
Stock)
- CPƯĐ là loại Ck lai tạp, có những đặc điểm
vừa giống CPPT vừa giống trái phiếu.
Là CK vốn không có thời hạn và không được
hoàn vốn, người sở hữu nó là cổ đông
Nó giống như trái phiếu là được ấn định tỷ lệ
lãi cố định tính trên mệnh giá
Nhưng việc trả cổ tức cho cổ đông là việc phân
phối lợi nhuận trong nội bộ công ty

- Các loại cổ phiêu ưu đãi cổ tức
•
CPƯĐ tích lũy: là loại CP khi Cty không
có lãi để trả hoặc trả không đủ thì phần
còn thiếu này sẽ được tích lũy sang năm
sau
•
CPƯĐ không tích lũy: là loại CP khi Cty
không có lãi để trả hoặc trả không đủ thì
không được tích lũy sang năm sau.
•
CPƯĐ có chia phần: Ngoài phần cổ tức
được chia cố định, khi Cty có lãi nhiều sẽ
được hưởng thêm.

- Các loại cổ phiếu ưu đãi cổ tức (tt)
•

Mức rủi ro cao hơn - Mức rủi ro thấp hơn

1.3 Công cụ phái sinh
1.3.1 Hợp đồng tương lai (Future
Contract)
Là hợp đồng mua bán chứng khoán
Ngày giao dịch người mua và người bán
thoả thuận với nhau về số lượng và giá cả CK
trong tương lai
Việc thanh toán và giao ck sẽ diễn ra
vào 1 ngày được định trước trong tương lai

Ví dụ: Hợp đồng tương lai
HĐ tương lai
HH: CP của Cty X
Slượng: 10.000CP
Giá: 80.000đ/CP
Ngày TT-GH:
Tiền cọc:10%=80triệu
Ngày giao dịch:
Người bán Người mua
(A) (B)
Đến ngày t.hiện hđồng
Nếu giá CK là:
85.000đ/CP
+ B lời 50 triệu
+ A lỗ 50 triệu
76.000đ/CP
+ B lỗ 40 triệu
+ A lời 40 triệu

Quyền chọn bán
Đến ngày TT-GH, nếu
-
Giá CK: 85.000 (1)
-
Giá CK: 76.000 (2)
(1) Người mua lời 50Triệu, lời thuần: 50.000 -16.000 =
34.000
(2) Người bán quyền chọn mua được 16triệu nên chỉ còn
lỗ: 40.000 – 16.000 = 24.000triệu

2.ĐẶC ĐIỂM CỦA CÁC SẢN PHẨM
TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
- Tính thanh khoản
- Tính rủi ro
- Tính sinh lợi
Những đặc tính trên có mối quan
hệ hỗ tương với nhau

4. PHÂN LOẠI CHỨNG KHOÁN
Căn cứ vào nội dung: Cổ phiếu & Trái phiếu
Căn cứ vào tính chuyển nhượng: CK vô
danh & CK ký danh
Căn cứ vào thu nhập: CK có thu nhập cố
định & CK có thu nhập biến đổi
Căn cứ vào độ rủi ro:
+ CK ít rủi ro (A)
+ CK trung bình (B)
+ CK ít có uy tín (C)
+ CK không thanh toán được (D)

Xét về mặt pháp lý:
♦ Tổ chức tài chính chính thức
♦ Tổ chức tài chính không chính thức

2. Đặc điểm các tổ chức tài chính
trung gian
 Các tổ chức TC trung gian hợp lại
thành một hệ thống
 Là một hệ thống năng động, nhanh
nhại; đồng thời mỏng manh, dễ chọc thủng
 Tuân thủ các qui luật của KT – XH;
tuân thủ các yếu tố tâm lý

3. Vai trò của các tổ chức tài chính
trung gian
Vai trò của NH thương mại:
 Phát triển thị trường chứng khoán (sơ
cấp và thứ cấp)
 Là nơi lưu giữ và quản lý chứng
khoán cho khách hàng
 Tổ chức thanh toán các chứng khoán

Vai trò của các công ty tài chính
Vai trò của được thể hiện thông qua
các nghiệp vụ của cty
* Các nghiệp vụ của cty tài chính:
- Dịch vụ tín dụng
- Vay của công chúng bằng tín phiếu
- Cầm cố hàng hoá, ngoại tệ, giấy tờ
có giá,