LỜI MỞ ĐẦU
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay thì các doanh nghiệp nói chung và
các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ nói riêng đang
phải đối mặt với vấn đề cạnh tranh diễn ra rất gay gắt.Muốn đứng vững,tồn tại
và phát triển trên thị trường Việt Nam,một yêu cầu thiết yếu đối với các
doanh nghiệp chính là luôn phải mở rộng thị trường ,tìm kiếm và đa dạng hóa
dịch vụ,các công ty không chỉ cần hoạch định một chiến lược kinh doanh phù
hợp mà còn phải củng cố công tác kế toán nhằm phản ánh chân thực tình hình
tài chính của công ty .Như vậy ,công ty mới có thể giữ được sự phát triển của
nề kinh tế quốc dân
Trong bất cứ hoạt động nào,để đạt được hiệu quả tối ưu thì đòi hỏi phải
có một hệ thống quản lý chặt chẽ và hoạt động có hiệu lực mà trong đó ,kế
toán đóng một vai trò hết sức quan trọng .Đây chính là công cụ phản ánh tình
hình sản xuất kinh doanh của doing nghiệp ,đồng thời là công cụ quản lý sắc
bén không thể thiếu trong quá trình cung cấp những thông tin cần thiết cho
việc ra quyết định của các cấp lãnh đạo .Chính vì thế công tác kế toán cần
phải được thực hiện khoa học ,hợp lý ,đúng dắn và hoàn chỉnh,vừa phản ánh
đầy đủ các nghiệp vụ kinh tế phát sinh vừa đảm bảo tổng hợp thông tin cần
thiết cung cấp cho nhà quản trị doanh nghiệp để có thể đưa ra những quyết
định phù hợp với doanh nghiệp.
Ngoài ra ,doanh thu ,chi phí và lợi nhuận là mối quan tâm hàng đầu của
mọi doanh nghiệp bởi lợi nhuận cao sẽ giúp các doanh nghiệp thu hút đầu
tư ,mở rộng nguồn vốn kinh doanh cũng như thúc đẩy sự tăng trưởng và phát
triển của chính doanh nghiệp.
Việc nghiên cứu đề tài với mục tiêu nhằm tìm hiểu thực trạng công tác
kế toán doanh thu,chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH
1
MTV kiểm định kỹ thuật an toàn và tư vấn xây dựng ,qua đó tìm ra các giải
pháp hoàn thiện công tác kế toán góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh của
công ty.
doanh dịch vụ,đặc biệt là dịch vụ tư vấn và kiểm định kỹ thuật của công ty
cũng đã và đang phát triển mạnh mẽ với các hình thức dịch vụ phong phú,đa
dạng,đóng góp tích cực vào việc thúc đẩy công tác kiểm định kỹ thuật trong
và ngoài nước.Mặt khác công ty còn tổ chức Mua bán máy móc, thiết bị, sản
phẩm công nghệ và vật liệu xây dựng, Xuất nhập khẩu máy móc, thiết bị, sản
phẩm công nghệ và vật liệu xây dựng tạo điều kiện mở rộng giao lưu ,quan hệ
buôn bán với quốc tế.Lập dự án đầu tư xây dựng các công trình xây dựng dân
dụng, công nghiệp, giao thông, thuỷ lợi và hạ tầng kỹ thuật.Chúng ta có thể
khái quát các hoạt động kinh doanh của công ty như sau:
Kiểm định kỹ thuật an toàn các máy, thiết bị, vật tư và các chất có yêu
cầu nghiêm ngặt về an toàn lao đông, các máy và thiết bị thi công, công nghệ
kỹ thuật sản xuất;
Thực hiện các dịch vụ tư vấn an toàn lao động, bảo hộ lao động và vệ
sinh môi trường, tổ chức huấn luyện an toàn cấp chứng chỉ theo qui định cho
cán bộ quản lí, người lao động;
Đào tạo, sát hạch cấp chứng chỉ cho người vận hành thiết bị hoặc làm
công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động;
Đào tạo, sát hạch, cấp chứng chỉ cho thợ hàn áp lực;
3
Thực hiện việc giám định, kiểm tra chất lượng sản phẩm hàng hoá nhập
khẩu, sản xuất trong nước;
Lập dự án đầu tư xây dựng các công trình xây dựng dân dụng, công
nghiệp, giao thông, thuỷ lợi và hạ tầng kỹ thuật;
Khảo sát địa chất công trình; Khảo sát trắc địa công trình;
Thiết kế kết cấu công trình dân dụng, công nghiệp và thuỷ lợi;
Thiết kế lắp đặt thiết bị, hệ thống thông gió, cấp nhiệt, điều hoà không khí;
Thiết kế tổng mặt bằng, kiến trúc, nội - ngoại thất đối với công trình xây
dựng dân dụng, công nghiệp;
Thiết kế công trình đường bộ;
Giám sát thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị;
hiện trực tiếp với khách hàng nên kế toán doanh thu ,chi phí và xác định kết
quả kinh doanh có vai trò đặc biệt
quan trọng đẻ xác định đúng đắn lợi nhuận ,mục tiêu hàng đầu của công ty.
Hoạt động kinh doanh dịch vụ kiểm định là một nghành mang tính tổng
hợp cao nên trong quá trình hoạt động công ty thông qua các nhu cầu của
khách hàng để thực hiện các dịch vụ,đặc biệt là dịch vụ tổ chức kiểm định
nhằm mnag lại lợi nhuận cao cho công ty
Hoạt động kinh doanh của công ty cũng rất đa dạng không chỉ về các hình
thức dịch vụ được cung cấp mà còn về chất lượng phục vụ của từng loại dịch
vụ để đáp ứng nhu cầu thực tế của khách hàng.Vì thế doanh thu dịch vụ cũng
được xác định dựa trên các biểu giá quy định của từng laoij dịch vụ mà biểu
giá này được thay đổi theo từng năm để phù hợp với tình hình biến đổi của thị
trường và đảm bảo khả năng cạnh tranh của công ty
5
1.1.2 Đặc điểm doanh thu của công ty TNHH MTV kiểm định kỹ thuật
an toàn và tư vấn xây dựng.
Công ty TNHH MTV kiểm định kỹ thuật an toàn và tư vấn xây dựng chủ
yếu là kinh doanh dịch vụ vì thế doanh thu chủ yếu của công ty cũng đều tư
việc cung cấp dịch vụ.Kinh doanh dịch vụ của công ty là nghành kinh tế tổng
hợp và đặc biệt với nhiều hình thức dịch vụ cung cấp đa dạng.Do đó để phản
ánh doanh thu,kể cả doanh thu nội bộ,kế toán công ty phải mở sổ chi tiết
doanh thu dịch vụ đối với từng loại hoạt động để theo dõi riêng biệt nhằm
phục vụ cho việc xác định đầy đủ,chính xác kết quả hoạt động kinh doanh
theo yêu cầu quản lý và lập báo cáo kết quả kinnh doanh của công ty
Doanh thu cung cấp dịch vụ của công ty chỉ được ghi nhận khi công ty
có thể đảm bảo là nhận được lợi ích kinh tế từ giao dịch.Kế toán công ty sẽ
đưa vào chi phí mà không được ghi giảm doanh thu khi không thể thu hồi
được khoản doanh thu đã ghi nhận hay hình thành nợ phải thu khó đòi thì kế
toán công ty cần lập dự phòng phải thu khó đòi .Khi khoản nợ phải thu khó
đòi thực sự được xác định là không đòi được thì sẽ bù đắp bằng nguồn dự
nghiệp còn chi tiết doanh thu bán hàng theo các loại hình kinh doanh ,nhóm
kinh doanh hoặc theo đối tượng khách hàng là các hang và khách hàng
lẻ.Trong đó khách hàng lẻ chiếm tỷ lệ nhỏ trong số lượng cũng như giá trị các
giao dịch.Với từng loại khách hàng khác nhauthif công ty lại ứng dụng các
chính sách ưu đãi phù hợp,được theo dõi riêng cũng như có cách xác định
doanh thu khác nhau.Ví dụ với các khách hàng là các hãng có giá trị các giao
dịch lớn hoặc thường xuyên thì công ty áp dụng chính sách hưởng các khoản
hoa hồng hay ưu đãi về thời gian dư nợ.
7
Doanh thu bán hàng khác: Là tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ mà công
ty thu được toeng kỳ kế toán phát sinh từ việc cung cấp cho khách hàng mà
không nằm trong hoạt kiểm định và tư vấn.Với chiến lược kinh doanh là luôn
nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng thì việc tách riêng doanh thu như
vậy không những tuân thủ theo đúng chuẩn mực kế toán Việt Nam nói riêng
và chuẩn mực kế toán quốc tế nói chung mà còn cho thấy việc theo dõi và
quản lý tài sản của công ty chặt chẽ và khoa học
Doanh thu hoạt động tài chính bao gồm:
Doanh thu tiền lãi cho vay,lãi tiền gửi
Thu nhập từ cho thuê tài sản,chuyển nhượng,cho thuê cơ sở hạ tầng
Thu nhập từ các hoạt động đầu tư khác
Ngoài ra còn các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm:
+ Chiết khấu thương mại
+ Giảm giá hàng bán
+ Hàng bán bị trả lại
Hiện nay công ty đã lên kế hoạch để xây dựng biểu giá riêng cho những
khách hàng mục tiêu ,nếu khách hàng thường xuyên với khối lượng giao dịch
tương đối lớn thì công ty sẽ tính với giá ưu đãi hơn.Do đó kế toán không mở
tài khoản hạch toán riêng cho khoản chiết khấu thương mại.
Mặt khác công ty luôn đặt vấn đề đảm bảo tiêu chuẩn ,chất lượng lên
hàng đầu.Và công ty chủ yêu kinh doanh dịch vụ nên cũng không có tài
9
phí về đối tượng lao động chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ còn đại bộ phận là hao phí về
lao động sống.
Một đăc điểm nữa của hoạt động kinh doanh dịch vụ này kiểm định kỹ
thuật và tư vấn xây dựng này là chỉ khối lượng dịch vụ đã tiêu thụ mới tính
được giá thành.Để tính toán và kiểm soát được giá thành sản phẩm thực tế,kế
toán chi phí hoạt động dịch vụ cần phản ánh toàn bộ các chi phí thực tế phát
sinh trong kỳ liên quan đến hoạt động sản xuất kinih doanh .Trong kinh doanh
dịch vụ kiểm định kỹ thuật và tư vấn xây dựng không có sản phẩm dở dang
nên đối tượng tính giá thành chính là sản phẩm cuối cùng của quá trình cung
ứng dịch vụ và được xác nhận là doanh thu tương ứng.
Cũng giống như trông kế toán doanh thu ,để thông tin về chi phí và
KQKD của hoạt động cung cấp dịch vụ được phản ánh kịp thời,chính xác và
đầy đủ kế toán cũng thực hiện đầy đủ các nguyên tắc: Nguyên tắc khách
quan,nguyên tắc thận trọng,nguyên tắc phù hợp.Ngoài ra kế toán chi phí cũng
cần đảm bảo nguyên tắc ghi sổ: Ghi đúng ngày,nguyên tắc tác động kép.
Xuất phát từ yêu cầu của công tác quản lý cũng như kiểm soát chi phí
phát sinh,và để tiên cho việc theo dõi chi phí công ty tiến hành phân loại chi
phí theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm.Phân loại chi phí theo
khoản mục gồm:
Chi phí dịch vụ kiểm định tư vấn chế tạo: Đặc điểm của kinh doanh
dịch vụ tư vấn kiểm định tư vấn chế tạo là không tạo ra sản phẩm hàng háo mà
tạo ra dịch vụ phục vụ khách hàng.Chi phí dịch vụ của công ty chia thành:
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp:Là các chi phí trực tiếp bỏ ra để thực
hiện các dịch vụ như:Chi phí máy móc thiết bị kiểm định,chi phí nguyên liệu
dùng để thực hiện dịch vụ tư vấn…
Chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT,
KPCĐ), tiền thưởng trong lương của kỹ sư tư vấn,kiểm đinh chế tạo.
10
Chi phí sản xuất chung: Bao gồm toàn bộ chi phí khấu hao máy móc
Tài khoản này phản ánh các chi phí và các khoản lỗ liên quan đến hoạt
động đầu tư tài chính,chi phí đi vay,chi phí góp vốn liên doanh,liên kết…
TK 641 : Chi phí bán hàng
Tài khoản này dùng để tập hợp và kết chuyển các khoản chi phí phát
sinh có liên quan đến hoạt động tiêu thụ hàng hóa,dịch vụ trong kỳ.
TK 642 : Chi phí quản lý doanh nghiệp
Tài khoản này phản ánh các khoản chi phí phát sinh liên quan đến toàn
công ty như chí phí quản lý,chi phí hành chính…
TK 811 :Chi phí khác
Tài khoản này phản ánh tất cả các chi phí khác ngoài chi phí sản xuất
kinh doanh,chi phí bán hàng,chi phí quản lý doanh nghiệp hay chi phí tài
chính.
Ngoài ra trong kế toán chi phí doanh nghiệp còn sử dụng một số tài khoản
khác như TK 133_Thuế GTGT được khấu trừ,TK 331_phải trả người bán….
1.2 Tổ chức quản lý doanh thu chi phí của công ty TNHH MTV kiểm
định kỹ thuật an toàn và tư vấn xây dựng.
Để công tác quản lý doanh thu,chi phí của công ty được kiểm soát một
cách khoa học phần lớn là do công tác xử lý nghiệp vụ kế toán hợp lý,khoa
học,chặt chẽ tại phòng kế toán.Bên cạnh đó cũng phải kể đến sự chỉ đạo của
ban lãnh công ty,ban lãnh đạo công ty đã có những chiến lược kinh doanh,đầu
tư phù hợp bố trí nhân sự hợp lý để công ty hoàn thành kế hoạch kinh doanh
của công ty mang lại doanh thu cao cho công ty.Phòng kinh doanh thu thập
thông tin về khách hàng,tình hình thực hện các hợp đồng và tiến hành nghiên
12
cứu các chiến lược kinh doanh,chính vì thế mà phòng kinh doanh cũng góp
phần không nhỏ vào việc tạo ra doanh thu cho công ty
Giám đốc: Là người đại diện pháp nhân của công ty trực tiếp điều hành
mọi hoạt động của công ty,quyết định chiến lược kinh doanh,quy mô,phạm vi
thị trường và kế hoạch đầu tư,phát triển của công ty.Ban giám đốc có nhiệm
vụ sắp xếp cơ cấu tổ chức và bố trí nhân sự,chỉ đạo điều hành mọi hoạt động
Lập kế hoạch tài chính,tính toán hiệu quả kinhtees cho các dự án đầu tư
giúp cấp trên,cơ quan chủ quan
Tham mưu cho giám đốc về giá cả trong việc ký kết hợp đồng cung cấp
dịch vụ với khách hàng
14
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ
TẠI CÔNG TY TNHH MTV KIỂM ĐỊNH KỸ THUẬT
AN TOÀN VÀ TƯ VẤN XÂY DỰNG
2.1 Kế toán doanh thu và thu nhập khác
2.1.1 Kế toán doanh thu bán hàng
Doanh thu là một chỉ tiêu tổng hợp phản ánh quy mô hoạt động kinh
doanh của công ty.Đây là chỉ tiêu cho thấy sự trưởng thành và tốc độ phát
triển của doanh nghiệp
Chứng từ kế toán sử dụng:
• Hợp đồng vận chuyển
• Phiếu xác nhận cung cấp dịch vụ.
• Hóa đơn giá trị gia tăng.
• Vận đơn
Tài khoản và sổ kế toán sử dụng
Tại công ty việc hạch toán doanh thu được tiến hành trên sổ chi tiết ,sổ
cái TK 511_Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
Tài khoản 511 gồm các tài khoản chi tiết :
• TK 5111 :Doanh thu dịch vụ chế tạo
• TK 5112 :Doanh thu dịch vụ tư vấn
• TK 5118 :Doanh thu dịch vụ khác
Ngoài ra trong quá trình kế toán doanh thu,doanh ghiệp còn sử dụng các
tài khoản :TK 131_phải thu khách hàng ,TK 3331_Thuế GTGT phải nộp, TK
111_tiền mặt…
Bên cạnh đó doanh nghiệp vận dụng sổ sách theo hình thức sổ nhật ký
toán
Trưởng
Đơn
đặt
hàng
Lập hóa
đơn
GTGT
Viết
Phiếu
Thu
Kiểm tra
Và ký
duyệt
16
Thủ
quỹ
Thu
tiền ,
ký
vụ cung cấp và nhập số liệu vào máy tính.Máy vi tính sẽ tự động cập nhật các
số liệu vào sổ Nhật ký bán hàng và sổ chi tiết tài khoản 511,báo cáo cung cấp
dịch vụ chi tiết,bảng kê chứng từ và các sổ khác có liên quan như sổ chi tiết
dịch vụ ,sổ chi tiết phải thu khách hàng theo từng loại dịch vụ cung cấp,theo
từng hóa đơn và theo từng ngày
Mẫu một số chứng từ được sử dụng trong quá trình luân chuyển chứng
từ và hạch toán chi tiết tại công ty TNHH MTV kiểm định kỹ thuật an toàn và
tư vấn xây dựng.
Ngày 31 tháng 03 năm 2010
Người lập biểu Kế toán trưởng Giám đốc
(ký,họ tên) (ký,họ tên) (Ký,họ tên)
Kế toán tổng hợp doanh thu bán hàng
Chứng từ
Ngày Số
Khách hàng Diễn giải
TK
đ/ư
Số phát sinh
Nợ Có
…. ….. …………… ……………. …… ………..
4/03 0125 Công ty Hà Nam Phí tư vấn 1318 2.800.000
5/03 0126 Công ty Phú Hải Phí tư vấn 1318 3.150.000
…. …. …………… …………… …. …….. ………
28/03 0155 Công ty Huy Độ Phí tư vấn 111 1.400.000
…. ….. …………. …………… ….. ……….
28/03 Kết chuyển 511- 911 7.350.000
Cộng 7.350.000 7.350.000
19
Cùng với việc kế toán chi tiết,công ty cũng thực hiện kế toán tổng
hợp.Quá trình kế toán tổng hợp được thực hiện trên máy vi tính.Định kỳ 15
ngày,các kế toán viên sẽ cập nhật chứng từ vào máy ,máy tính tự động tổng
hợp số liệu vào các sổ tổng hợp của công ty.
Hàng ngày căn cứ vào các chứng từ đã kiểm tra được sử dụng làm căn
cứ ghi sổ ,trước hết ghi nghiệp vụ phát sinh vào sổ Nhật ký chung sau đó căn
cứ số liệu đã ghi trên sổ Nhật ký chung để vào sổ cái theo tài khoản kế toán
phù hợp.
Cuối kỳ cộng số liệu trên sổ cái lập bảng cân đối phát sinh.Sau khi đã
Có
Số phát
Sinh
…. ….. ………….. ………….. …. …. …………..
0120 02/03 Công ty Tiến Đạt Phí chế tạo
131
8
511 2.700.000
…. ….. …………... …………. …. …. ..……….
0142 20/03 Công ty Kim Nga Phí chế tạo
131
8
511 5.350.000
0143 20/03 Công ty Phú Hải Phí tư vấn
131
8
511 1.250.000
0144 20/03 Công ty Mai Lan Phí tư vấn
131
8
511 1.300.000
…. …… …………. ………… …. …. ………….
Cộng
21
liệu trên sổ Nhật ký chung và bnagr kê chứng từ tài khoản 511,kế toán lên sổ
cái TK 511.Số liệu ở đây mang tính chất tổng hợp tất cả các nghiệp vụ phát
sinh trong quý 1 năm 2010.
Bảng 2.4: Sổ cái TK 511-Doanh thu bán hàng (Trích)
CÔNG TY TNHH MTV KIỂM ĐỊNH
KỸ THUẬT AN TOÀN VÀ TVXD
28/03 Kết chuyển 911 9.300.000
Tổng 9.300.000 9.300.000
Ngày 31 tháng 03 năm 2010
Người lập biểu Kế toán trưởng Giám đốc
(Ký,họ tên) (Ký,họ tên) (Ký,họ tên)
2.1.2 Doanh thu hoạt động tài chính
Ngoài hình thức thanh toán trực tiếp công ty còn sử dụng hình thức
thanh toán không dùng tiền mặt thông qua tài khoản tiền gửi thanh toán tại
22
các ngân hàng .Công ty mở tài khoản tại nhiều nhân hàng để thuận tiện cho
việc thanh toán .Do đó hàng tháng công ty đều nhận được thông báo lãi tiền
gửi thanh toán từ các ngân hàng mà công ty mở tài khoản
Chứng từ kế toán sử dụng
Thông báo trả lãi hàng tháng của ngân hàng
Giấy báo có của ngân hàng
Tài khoản và sổ sách kế toán sử dụng
TK 515- Doanh thu hoạt động tài chính.
Kết cấu tài khoản 515
Bên nợ : Kết chuyển doanh thu hoạt động tài chính thuần sang TK 911-
Xác định kết quả kinh doanh
Bên có : Phản ánh lãi tiền gửi Ngân hàng ,chênh lệch tỷ giá….
TK 515 không có số dư cuối kỳ.
Kế toán chi tiết doanh thu hoạt động tài chính
Kế toán căn cứ vào giấy báo có định kỳ của ngân hàng về số lái tiêng gửi
ngân hàng và đối chiếu với số lãi theo tính toán được dựa trên tỷ lệ lãi và số
tiền gốc để cập nhật dữ liệu vào phiếu thu tiền gửi ngân hàng.Sau đó,máy tính
sẽ tự động cập nhật vào sổ chi tiết TK 515-Doanh thu hoạt động tài chính,sổ
Nhật ký chung và sổ cái TK 515.
Dưới đây là một số mẫu chứng từ thường được sử dụng trong luân chuyển
chứng từ và hạch toán chi tiết kế toán doanh thu hoạt động tài chính.
Nội Dung Tài Khoản Số tiền
Thu lãi tiền gửi ngân
hàng nhập vốn
5151-Lãi tiền cho vay,
Tiền gửi ngân hàng
346.274
Tổng cộng số tiền : 346.274
Ba trăm bốn mươi sáu nghìn hai trăm bảy mươi tư đồng.
Kèm theo : 01 chứng từ gốc
KẾ TOÁN TRƯỞNG NGƯỜI LẬP BIỂU
(Ký,họ tên) (Ký,họ tên)
Ngày…tháng…năm…
THỦ QUỸ
(Kỹ,họ tên)
25