Tạo hình dây chằng chéo
trước khớp gối
Trước khi lấy gân (trái), sau khi lấy gân (phải).
Gân bánh chè dùng để tạo hình dây chằng chéo.
Tổn thương dây chằng chéo trước khớp gối là một chấn thương thường
gặp trong sinh hoạt, lao động. Khó khăn nhất cho người tổn thương dây
chằng chéo trước khớp gối là vận động bị hạn chế, sưng nề, đau đớn, nếu
không điều trị kịp thời sẽ có nhiều biến chứng phức tạp. Vì vậy phẫu thuật
tạo hình lại là biện pháp điều trị cần thiết.
Hậu quả của tổn thương dây chằng chéo trước khớp gối
Sự vững chắc của khớp gối là sự vững chắc của mối quan hệ giữa xương
đùi và xương chày, theo chiều trước sau rất quan trọng và được bảo đảm bởi hai
dây chằng trong của khớp gối, đó là dây chằng chéo trước (DCCT) khớp gối và
dây chằng chéo sau khớp gối. Nhờ có sự vững chắc này mà chúng ta có thể thực
hiện được các động tác vận động nhanh, mạnh và dứt khoát. Trong hai dây chằng
này thì DCCT khớp gối dễ bị tổn thương nhất và phẫu thuật phục hồi dây chằng
này cũng là phẫu thuật phổ biến nhất trong các phẫu thuật vùng khớp gối.
Khi DCCT bị tổn thương, khớp gối của bệnh nhân sẽ mất đi sự vững chắc
theo chiều trước sau, quan hệ giữa xương đùi và xương chày bị lỏng lẻo, do đó vận
động của bệnh nhân sẽ gặp khó khăn, nhất là các động tác nhanh và liên tục. Ở
một số bệnh nhân mà nhu cầu vận động không cao (phụ nữ, người ít chơi thể
thao ) khả năng đi lại của bệnh nhân gần như bình thường do đó một số bệnh
nhân chỉ cảm thấy là khớp gối của mình có vấn đề gì đó “không bình thường”
nhưng chưa thật sự cảm thấy phiền toái. Tuy nhiên, những hậu quả lâu dài do đứt
DCCT gây nên thì thật sự cần được quan tâm một cách thích đáng. Đó là những
hậu quả gì?
Khi DCCT bị đứt, quan hệ động học giữa xương đùi và xương chày thay
đổi, sự phân phối và truyền lực từ đùi xuống cẳng chân không bình thường, từ đó
dẫn đến hai tổn thương thứ phát là rách sụn chêm và thoái hóa khớp.
Tổn thương sụn chêm thứ phát: Sụn chêm trong lúc đầu có thể còn nguyên
nhau, các bác sĩ sẽ sử dụng một đoạn gân khác để thay thế cho dây chằng đã bị
đứt. Đoạn gân dùng để thay thế sẽ được cố định hai đầu vào xương đùi và xương
chày tương ứng ở vị trí bám của dây chằng trước đây và sẽ đóng vai trò của dây
chằng chéo trước khớp gối.
Để bảo đảm quá trình hồi phục sau phẫu thuật tốt, bệnh nhân nên tuân thủ
đầy đủ các bài tập phục hồi chức năng mà bác sĩ phẫu thuật hướng dẫn, vì dây
chằng sẽ bị lỏng nếu quá trình tập phục hồi chức năng không bảo đảm đúng như
chương trình. Bệnh nhân cũng đặc biệt chú ý không nên vận động nhanh, mạnh
quá sớm (trong 2 tháng đầu) vì có thể bị đứt lại dây chằng. Nên sử dụng một băng
gối chức năng để bảo vệ trong thời gian 1-2 năm sau phẫu thuật.