LỜI MỞ ĐẦU
Học thuyết mác ra đời do Các-mac và Anghen sáng lập vào giữa thế kỉ
XX, đây là thời kì lịch sử mà giai cấp tư sản đã giành được chình quyền , đã hoàn
thành cuộc cách mạng chủ nghĩa . Đối tượng của kính tế chính trị là quan hệ sản
xuất xã hội ,trong mối liên hệ chặt chẽ với tác động qua lại với lực luợng sản xuất
và kiến trúc hạ tầng . kinh tế học chính trị nghiên cứu quan hệ sản xuất nhưng
không phải nghiên cứu biểu hiện bên ngoàI các hiện tượng và quá trình kinh tế để
rút ra quy luật chi phối sản xuất , phân phối , trao đổi , tiêu dùng.
Trong chủ nghĩa tư bản nông nghiệp cũng trở thành lĩnh vực đầu tư của tư
bản , cũng được kinh doanh theo phuơng thức tư bản chủ nghĩa . Chủ nghĩa tư bản
xuất hiện trong nông nghiệp bằng cả con đường phân hoá của những người nông
dân hình thành lớp giàu có kinh doanh nông nghiệp theo phương thức tư bản chủ
nghĩa và bằng cả sự nhạn thức củ các nhà tư bản đầu tư vào nông nghiệp . chính vì
vậy mà các nhà tư bản nông nghiệp đã đầu tư vào ruộng đất nhà tư bản kinh
doanh ruộng đất được hưởng lợi nghuận bình quân , địa chủ là chủ sở hữu ruộng
đất được hưởng địa tô.
Bài tiểu luận này em muốn đi tìm hiểu về vấn đề đó là : “Các hình thức,
bản chầt của địa tô trong tư bản chủ nghĩa và ý nghĩa của nó đối với việc giải
quyết vấn đề ruộng đất hiện nay” . trong quá trình làm , em đã thể hiện được cái
điều cốt lõi của vần đề và đã thực hiện được trung thực tư tưởng mà các nhà kinh
điển Mác –Lênin và quan điểm của đảng.
Trong quá trình làm bài,có thể trong bài còn có nhưng hạn chế và sai sót do
có những vấn đề bất cập và mới mẻ nên em không tránh khỏi những kiếm khuyết ,
vậy em kính mong được sự góp ý và giúp đõ của thầy cô.
Sinh viên thưc hiện:
- 1 -
Búi Thị Thuý Hằng
NỘI DUNG
A. ĐỊA TÔ TRÊN ĐẤT CANH TÁC
I. Hình thức - bản chất của địa tô trong Tư bản chủ nghĩa.
1. Khái niệm địa tô TBCN
của các nhà tư bản kinh doanh trong nông nghiệp trước hết phải được bảo đảm
rằng việc thu được nguồn lợi nhuận siêu ngạch ngoài lợi nhuận bình quân của tư
bản kinh doanh nông nghiệp do công nhân nông nghiệp đã tạo ra khi nhà tư bản
nộp cho địa chủ với tư cách là người sử dụng ruộng đất đó .Khi nói đến địa tô
TBCN chúng ta nhớ đến các hình thức có mặt trong nó .
3. Các hình thức địa tô của TBCN
Địa tô TBCN có hai hình thức cơ bản:
a. Địa tô chênh lệch
Trong ngành nông nghiệp cũng như công nghiệp đã xảy ra lợi nhuận siêu
ngạch. Nếu như trong công nghiệp lợi nhuận siêu ngạch chỉ là hiện tượng tạm thời
đối với các nhà tư bản cá biệt nào đó có được do điều kiện sản xuất tốt hơn điều
kiện sản xuất trung bình của xã hội thì trái lại ,trong nông nghiệp nó luôn tồn tại
tương đối dài và ổn định .
- Trong sản xuất nông nghiệp ,ruộng đất là tư liệu sản xuất cơ bản ,nó có đặc
điểm là có diện tích giới hạn,vị trí cố định và tốt xấu khác nhau ,mà điều kiện đại
bộ phận là xấu. Người ta không thể tạo thêm được ruộng đất tốt có điều kiện canh
- 3 -
tác thuận lợi .Trong khi đó hầu hết ruộng đất đã bị độc quyền kinh doanh .Do đó
những người kinh doanh trên ruộng đất tốt ,có điều kiện sản xuất thuận lợi sẽ sử
dụng được sức tự nhiên một cách độc quyền nên luôn thu được lợi nhuận siêu
ngạch ổn định lâu dài .
- Khác với trong lĩnh vực công nghiệp ,trong nông nghiệp giá cả sản xuất chung
của nông phẩm do điều kiện sản xuất xấu quyết định .Bởi vì, chỉ có canh tác trên
ruộng đất tốt và trung bình thì sẽ không đủ nông phẩm cho nhu cầu xã hội. Do đó
giá cả sản xuất chung phải đảm bảo cho tư bản đầu tư trên ruộng xấu cũng thu
được lợi nhuận bình quân . Do đó không chỉ cả các nhà tư bản kinh doanh trên
ruộng đất tốt, xấu cũng thu được lợi nhuận bình quân mà tất cả các nhà tư bản
kinh doanh đều thu được lợi nhuận siêu ngạch tương đối ổn định và lâu dài .Nó là
kết quả của việc sử dụng sức tự nhiên đã bị độc chiếm sẽ thuộc về sở hữu ruộng
đất dưới hình thức địa tô chênh lêch .
Hạng
ruộng
đất
Chi phí
tư bản
Lợi
nhuận
bình
quân
Số
lượng tạ
Giá cả sản xuất cá
biệt
Giá cả sản xuất
chung
Địa tô
chênh
lệch
Của 1 tạ Toàn bộ
SP
Của 1 tạ Toàn bộ
SP
Xấu 100 20 4 30 120 30 120 0
TB 100 20 5 24 120 30 150 30
Tốt 100 20 6 20 120 30 180 60
Từ đây ta thấy những hạng ruộng đất có độ phì nhiêu tự nhiên cao hơn số
thu được lợi nhuận siêu ngạch so với những hạng ruộng đất xấu và khoản lợinhuận
siêu ngạch đó cũng về địa chủ
- 5 -