Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Lời nói đầu
Xu thế chung của thế giới trong giai đoạn hiện nay là khu vực hoá các nền
kinh tế. Liên minh Châu Âu (EU) là một điển hình về xu thế nay, các nớc Châu
Âu đã xây dựng cho mình một thị trờng chung với một đồng tiền thống nhất. Nhận
thấy tính đúng đắn của xu thế này, Việt Nam đã tích cực tham gia vào hiệp hội các
nớc Đông Nam á (ASEAN) từ 10 năm nay và sắp tới sẽ là khu vực mậu địch tự do
ASEAN (AFTA) với mẫu hình là EU kết hợp những điều kiện và đặc trng của khu
vực Đông Nam.
Nh vậy, một đòi hỏi mang tính bắt buộc là tất cả các doanh nghiệp phải
công khai hoá tình hình tài chính của doanh nghiệp mình cho các bên quan tâm để
tận dụng mọi nguồn lực kinh tế có thể mang lại trong quá trình hội nhập. Kiểm
toán đã hình thành và phát triển ở Việt Nam trong những năm gần đây để đáp ứng
đòi hỏi khách quan đó. Do mới hình thành lại phải đáp ứng một lợng rất lớn khách
hàng với những điệu kiện khác nhau nên kiểm toán Việt Nam phải không ngừng
học hỏi và hoàn thiện mình. Ra đời trong điệu kiện đó, Công ty cổ phần kiểm toán
và định giá Việt Nam (VAE) đợc thành lập bởi những ngời có kinh nghiệm trong
lĩnh vực kiểm toán và có tầm nhìn sáng suốt, đã có hớng đi đúng đắn nhằm nhằm
đáp ứng những điều kiện thực tế. Tuy mới đợc thành lập (2001) nhng công ty đã
có những dấu ấn tích cực trong lòng khách hàng. Với những việc đã làm đợc kết
hợp với đờng lối phát triển đúng đắn của ban lãnh đạo công ty, VAE nhất định sẽ
tạo dựng đợc thơng hiệu của mình trong thị trờng kiểm toán Việt Nam. Đợc thực
tập tại công ty kết hợp với sự hớng dẫn tận tình của thầy giáo Đinh Thế Hùng và
các anh chị trong phòng nghiệp vụ 3, em hy vọng mình sẽ hiểu thêm về nghành
nghề mình đã lựa chọn và tiếp thu những kiến thức thực tế bổ ích.
Nhờ những kiến thức đợc nhà trờng trang bị và kinh nghiệm thực tế thu nhận
đợc trong thời gian đầu thực tập tại công ty, em đã phần nào hiểu đợc về tầm quan
trọng của kiểm toán khoản mục thuế trong kiểm toán báo cáo tài chính tại các đoanh
nghiệp. Do đó, em đã chọn đề tài Hoàn thiện kiểm toán thuế trong kiểm toán báo
cáo tài chính tại Công ty kiểm toán và định giá Việt Nam làm đề tại thực tập tốt
nghiệp của mình. Đây một là khoản mục quan trọng trong hầu hết các báo cáo tài

tồn tại va phát triển.
Nh vậy, thuế là khoản đóng góp bắt buộc đợc nhà nớc quy định thành luật để
mọi ngời dân ở trong diện nộp thuế nộp vào ngân sách nhà nớc dùng chi tiêu cho
những việc công ích. Khoản đóng góp này bằng tiền chứ không thể trả bằng hiện
vật hay dịch vụ và đóng góp bằng tiền trực tiếp. Thuế phát sinh, tồn tại và phát
triển cùng với sự ra đời,tồn tại và phát triển của nhà nớc.
Từ khái niệm trên, ta thấy thuế có những đặc điểm sau:
- Do pháp luật quy định các đối tợng nộp thuế phải nộp.
- Thuế thu một cách vĩnh viễn, không hoàn trả, không trả lãi
- Không có đối phần hay đền bù nhng ngợc lại một phần số thuế đã nộp
cho ngân sách nhà nớc đợc trả về cho ngời dân một cách gián tiếp qua
những tiện nghi của xã hội nh y tế, trờng học, đờng xá, và các quỹ phúc
lợi khác.
3
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- Thuế là một hình thức điều tiết thu nhập công bằng, tránh tình trạng ngời
có thu nhập quá cao, ngời có thu nhập quá thấp để giảm sự bất công và
chênh lệch trong xã hội.
1.1.2 Vai trò của thuế trong nền kinh tế
Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nớc.Nền tài chính vững chắc và
lành mạnh dựa vào nguồn thu từ nội bộ nền kinh tế quốc dân, trong đó thuế nội địa
phải trở thành nguồn thu chính góp phần tăng thu ngân sách. Thuế là công cụ quan
trọng nhất để phân phối điều tiết lợi tức quốc dân, thuế là công cụ quan trọng để
góp phần tích cực vào giảm bội chi ngân sách, giảm lạm phát, từng bớc góp phần
ổn định trật tự xã hội và chuẩn bị đIều kiện cho phát triển kinh tế lâu dài.
Với nền kinh tế nhiều thành phần, hệ thống thuế phải áp dụng thống nhất,
không phân biệt giữa các thành phần kinh tế. Bao quát hết hoạt động sản xuất kinh
doanh, các nguồn thu nhập, mọi thu nhập chịu thuế.
Thuế cần khai thác từ thu nhập quốc dân do sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và
thuế phải góp phần tích cực vào việc bội dỡng và khai thác nguồn thu thuế

hàng hoá, sản phẩm hay hởng thụ các dịch vụ. Thuế GTGT là loại thuế gián thu đ-
ợc tính trên khoản giá trị tăng thêm của hàng hoá dịch vụ phát sinh trong quá trình
sản xuất, lu thông đến tiêu dùng.
Ưu điểm của loại thuế này là tính thuế không có sự trùng lắp vì khi tính
thuế GTGT phảI nộp, cơ sở sản xuất kinh doanh đợc khấu trừ số thuế GTGT đã
nộp ở khâu trớc. Việc khai, nộp thuế và tính thuế tơng đối đơn giản. Hiệu năng của
thuế (số thu nhập của một quốc gia có thể thu đợc do việc áp dụng thuế GTGT)
cao. Đối tợng nộp thuế có thể tự kiểm soát nhau.
Khuyết điểm làm tăng giá cả tiêu thụ, gây ảnh hởng đến sự ổn định của nền
kinh tế vì chinh ngời tiêu thụ la ngời phảI chịu số thuế ở giai đoạn mua hàng.
Đối tợng chịu thuế và không chịu GTGT thuế
Theo quy định tại điều 2, nghị định số 79/2000/NĐ - CP ngày 29/12/2000
của chính phủ đối tợng chịu thuế GTGT là hàng hoá dịch vụ dùng cho sản xuất,
kinh doanh và tiêu dùng ở Việt Nam.
Các đối tợng hàng hoá, dịch vụ không chịu thuế GTGT theo quy định tại
Điều 4 Luật thuế GTGT, Điều 4 Nghị định số 79/2000/NĐ - CP của Chính phủ và
quy định nêu tại mục II, phần A Thông t số 122/2000/TT - BTC ngày 29/12/2000
và một số thông t bổ xung của Bộ tài chính.
5
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Hiện nay các đối tợng chịu thuế đợc quy định mới nhất tại luât sửa đổi bổ
xung một số điều Luật thuế GTGT ngày 17/6/2003 và có hiệu lực từ ngày
1/1/2004.
Đối tợng nộp thuế
Theo quy định tại luật thuế GTGT, tất cả các tổ chức, cá nhân có hoạt động
sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ chịu thuế GTGT ở Việt Nam, không phân
biệt ngành nghề, hình thức tổ chức kinh doanh ( gọi chung là cơ sở kinh doanh) và
tổ chức kinh doanh có nhập khẩu hàng hoá chịu thuế GTGT ( gọi chung là ngời
nhập khẩu ) đều là đối tợng nộp thuế GTGT.
Tổ chức cá nhân sản xuất kinh doanh hàng hoá, dịch vụ bao gồm:

Đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt là giá xây dựng, lắp đặt cha có thuế của
công trình, hạng mục công trình hay phần công việc thực hiện; trờng hợp xây
dựng, lắp đặt công trình thực hiện thanh toán theo tiến độ hạng mục công trình,
phần công việc hoàn thành bàn giao thì thuế GTGT tính trên phần giá trị hoàn
thành bàn giao.
Đối với hàng hoá, dịch vụ có tính đặc thù đợc dùng loại chứng từ thanh toán
ghi giá thanh toán là giá đã có thuế GTGT, thì giá cha có thuế là căn cứ tính thuế
đợc xác định bằng giá có thuế chia cho ( 1+(%) thuế xuất của hàng hoá, dịch vụ
đó).
Đối với các hoạt động đại lý, môi giới mua, bán hàng hoá và dịch vụ hởng
hoa hồng, giá cha có thuế làm căn cứ tính thuế là tiền hoa hồng thu từ các hoạt
động này.
Thuế suất thuế GTGT
Có các mức thuế suất đối với hàng hoá dịch vụ: 0%, 5%, 10%, 20%
Theo Luật sửa đổi bổ sung , một số đIều Luật thuế GTGT hiện nay thì chỉ
có mức thuế: 0%, 5%, 10%
Phơng pháp tính thuế GTGT
Phơng pháp trực tiếp
- áp dụng với các đối tợng sau:
Cá nhân sản xuất, kinh doanh là ngời Việt Nam, tổ chức cá nhân là ngời nớc
ngoài tại Việt Nam cha thực hiện đầy đủ các điều kiện về kế toán, hoá đơn chứng
7
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
từ làm căn cứ tính thuế theo phơng pháp cấu trừ thuế, cơ sở kinh doanh mua, bán
vàng, bạc, đá quý, ngoại tệ.
- Xác định số thuế phải nộp:
= x
= -
Phơng pháp khấu trừ
- áp dụng với các đối tợng là các đơn vị, tổ chức kinh doanh, doanh

Căn cứ tính thuế
Căn cứ tính thuế thu nhập doanh nghiệp là thu nhập chịu thuế và thuế suất
Thuế thu nhập doanh Thu nhập chịu Thuế suất thuế thu
nghiệp phải nộp = thuế x nhập doanh nghiệp

Thu nhập chịu thuế
- Bao gồm thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và thu
nhập khác, kể cả thu nhập từ hoạt động sản xuât, kinh doanh dịch vụ ở
nớc ngoài
- Xác định thu nhập chịu thuế:
Thu nhập chịu thuế từ hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ bằng doanh thu
trừ các khoản chi phí hợp lý co lien quan đến thu nhập chịu thuế.
Thu nhập chịu thuế từ hoạt động khác bao gồm thu nhập từ chênh lệch mua,
bán chứng khoán, quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản, lãi về chuyển nhợng, cho
thuê, thanh lý tài sản, tiền gửi, cho vay vốn, bán ngoại tệ thu các khoản nợ phải trả
không xác định đợc chủ,
Doanh thu và chi phí hợp lý hợp lệ để tính thu nhập chịu thuế đợc quy định
chi tiết tại Thông t số 18/2002/TT BTC ngày 20/2/2002 của bộ tài chính về việc
hớng dẫn chi tiết thi hành luật thu nhập doanh nghiệp.
9
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp (theo Luật thuế thu nhập doanh
nghiệp ngày 10/5/1997).
- Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng đối với cơ sở kinh doanh
trong nớc và tổ chức, cá nhân nớc ngoài kinh doanh ở Việt Nam không
theo luật đầu t nớc ngoài tại Việt Nam la 32%.
- Cơ sở sản xuất, xây dựng, vận tải đang nộp thuế lợi tức với thuế suất
25%, nay nộp thuế thu nhập doanh nghiệp với thuế suất 32% mà dang có
khó khăn đợc áp dụng thuế suất 25% trong thời hạn 3 năm, kể từ khi luật
có hiệu lực.

Cơ sở kinh doanh tạm nộp số thuế hàng tháng đầy đủ, đúng hạn vào ngân
sách nhà nớc theo thông báo nộp thuế của cơ quan thuế, thời hạn nộp thuế hàng
quý đợc ghi trong thông báo chậm nhất không quá ngày cuối quý.
Doanh nghiệp có trách nhiệm chấp hành nghiêm chỉnh chế độ kế toán, hoá
đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật, kê khai đầy đủ doanh thu, chi phí, thu
nhập theo đúng chế độ do bộ tài chính quy định, nộp đầy đủ đúng hạn tiền thuế,
các khoản tiền phạt vào ngân sách nhà nớc theo thông báo của cơ quan thuế.
Từ 1/1/2004, các doanh nghiệp sẽ áp dụng theo Luật thuế thu nhập doanh
nghiệp số 09, ngày 17/6/2003, Nghị định số 164/2003/NĐ - CP ngày 22/12/2003
của chính phủ, Thông t số 128/2003/TT BTC ngày 22/12/2003 của bộ tài chính
quy định chi tiết thi hành Luật thuế thu nhập doanh nghiệp.
1.1.3.3 Thuế thu nhập cá nhân
Thuế thu nhập cá nhân là loại thuế thu vào một số thu nhập chính đáng của
cá nhân. Đây là loại thuế trực thu, thu vao cá nhân có thu nhập cao trên khởi điểm
tính thuế thu nhập.
Đối tợng nộp thuế bao gồm:
- Công dân Việt Nam ở trong nớc hoặc đi công tác ở nớc ngoài có thu
nhập.
- Cá nhân là ngời không mang quốc tịch Việt Nam nhng định c không
thời hạn ở Việt Nam có thu nhập ( gọi là cá nhân khác định c tại Việt
Nam).
- Ngời nớc ngoài co thu nhập tại Việt Nam:
11
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
- Ngời nớc ngoài làm việc tại Việt Nam trong các doanh nghiệp, các tổ
chức kinh tế, văn hoá, xã hội của Việt Nam hoặc của nớc ngoài, các văn
phòng đại diện, các chi nhánh công ty nớc ngoài, các cá nhân hành nghề
độc lập.
- Ngời nớc ngoài tuy không hiện diện ở Việt Nam nhng co thu nhập phát
sinh tại Việt Nam trong các trờng hợp nh: thu nhập từ chuyển giao công

Biểu 2: Thuế thu nhập thờng xuyên đối với ngời nớc ngoài ở Việt Nam

Bậc Thu nhập bình quân tháng/ ngời Thuế suất (%)
1 đến 8.000 0
2 Trên 8.000 đến 20.000 10
3 Trên 20.000 đến 50.000 20
4 Trên 50.000 đến 80.000 30
5 Trên 80.000 đến 120.000 40
6 Trên 120.000 50
Đối với ngời nớc ngoài ở Việt Nam từ 30 ngày đến 128 ngày, áp dụng thuế
suất thống nhất 25% trên tổng số thu nhập.
Đối với ngời Việt Nam co thời gian làm việc ở trong nớc và ở nớc ngoài thì
nộp thuế theo biểu tơng ứng.
Đối với thu nhập không thờng xuyên.
Thu nhập thông thờng xuyên chịu thuế là số thu nhập của từng cá nhân
không phân biệt ngời Việt Nam hay ngời nớc ngoài trong từng lần phát sinh thu
nhập theo quy định tại khoản 2 Điều 2 nghị định số 78/2001/NĐ - CP cụ thể:
Thu nhập về quà biếu, quà tặng từ nớc ngoài chuyển về tính trên trị giá quà
biếu, tặng từng lần, kể cả truờng hợp ngời nhận là chủ doanh nghiệp t nhân.
Thu nhập về chuyển giao công nghệ, thiết kế kỹ thuật xây dựng, thiết kế kỹ
thuật công nghiệp tính theo giá trị quyết đoán từng hợp đồng, không phân biệt số
lần chi trả.
Thu nhập về trúng thởng xổ số tính theo từng lần mở và nhận giải thởng.
Thuế suất đối với thu nhập không thơng xuyên
Thuế suất 5% trên tổng thu nhập áp dụng đối với:
Thu nhập về chuyển giao công nghệ trên 2 triệu đồng/ lần
Thu nhập về quà biếu, quà tặng bằng hiện vật từ nớc ngoài chuyển về trên 2
triệu đồng/lần.
Thuế suất 10% trên tổng số thu nhập áp dụng đối với thu nhập về trúng th-
ởng xổ số trên 12,5 triệu đồng/ lần.

chế xăng; Điều hoà nhiệt độ công suất từ 90.000 BTU trở xuống; bài lá; vàng mã;
hàng mã.
Dịch vụ:
Kinh doanh vũ trờng, mát xa, ka-ra-ô-kê
Kinh doanh các ca-si-nô (casino), trò chơI bằng máy giắc-pốt(jackpot);
14
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Kinh doanh vé đặt cợc đua ngựa, đua xe;
Kinh doanh gôn (golf), bán thẻ hội viên, vé chơi gôn.
Đối tợng nộp thuế
Đối tợng nộp thuế tiêu thụ đặc biệt là các tổ chức, cá nhân (gọi chung là cơ
sở) sản xuất, nhập khẩu hàng hoá và kinh doanh dịch vụ thuộc đối tợng chịu thuế
tiêu thụ đặc biệt.
Căn cứ tính thuế tiêu thụ đặc biêt
Căn cứ tính thuế tiêu thụ đặc biệt là giá tính thuế của hàng hoá, dịch vụ chịu
thuế và thuế suất.
Giá tính thuế:
Đối với hàng hoá sản xuất trong nớc là giá do cơ sở sản xuất bán ra tại nơi
sản xuất cha có thuế tiêu thụ đặc biệt.
Đối với hàng hoá nhập khẩu là giá tính thuế nhập khẩu cộng thuế nhập
khẩu.
Đối với hàng hoá gia công là giá tính thuế của hàng hoá sản xuất cùng loại
hoặc tơng đơng tại cùng thời đIểm giao hàng.
Đối với dịch vụ giá cung ứng dịch vụ cha có thuế tiêu thụ đặc biệt.
Đối với hàng hoá dịch vụ để trao đổi hoặc tiêu dùng nội bộ, biếu, tặng là giá
tính thuế tiêu thụ đặc biệt của hàng hoá, dịch vụ cùng loại hoặc tơng đơng tại thời
điểm phát sinh hoạt động này.
Đối với rợu sản xuất trong nớc, kinh doanh ca-si-nô, trò chơI bằng máy
giắc- pôt, kinh doanh gôn, giá tính thuế do chính phủ quy định cụ thể.
Thuế suất tiêu thụ đặc biệt đối với hàng hoá, dịch vụ đợc quy định theo Biểu

Là hàng hoá đợc phép xuất khẩu, nhập khẩu qua của khẩu biên giới Viêt
Nam, kể cả hàng hoá từ thị trờng trong nớc đa vào khu chế xuất và từ khu chế xuất
đa ra thị trơng trong nớc.
Hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu của các tổ chức kinh tế Việt Nam thuộc các
thành phần kinh tế đợc phép mua bán, trao đổi, vay nợ với nớc ngoài.
Hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu của các tổ chức kinh tế nớc ngoài, của các
hình thức đầu t nớc ngoài tại Việt Nam.
Hàng hoá tại hai mục trên đựơc phép xuất khẩu vào các khu chế xuất tại Việt
Nam và hàng hoá của các xí nghiệp trong khu chế xuất đợc phép nhập khẩu vào
thị trờng Việt Nam.
16
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Hàng hoá xuất, nhập khẩu để làm hàng mẫu, quảng cáo, dự hội chợ triển lãm.
Hàng viện trợ hoàn lại và không hoàn lại.
Hàng hoá vợt qúa tiêu chuẩn hành lý đợc miễn thuế mang theo ngời của cá
nhân ngời Việt Nam và ngời nớc ngoài khi xuất nhập cảnh qua cả khẩu, biên giới
Việt Nam.
Hàng là quà biếu, quà tặng vợt qua tiêu chuẩn miễn thuê của các tổ chức, cá
nhân ở nớc ngoài, ngời Việt Nam định c ở nớc ngoài mang hoặc gửi về cho các tổ
chức, cá nhân ở Việt Nam và ngợc lại.
Hàng hoá xuất nhập khẩu vợt qua tiêu chuẩn miễn thuế của các tổ chức
quốc tế, cơ quan ngoại giao nớc ngoài tại Việt Nam và của cá nhân ngời nớc ngoài
làm việc tại các tổ chức nói trên hoặc các hình thức đầu t nớc ngoài tại Việt Nam.
Hàng là tài sản di chuyển vợt quá tiêu chuẩn miễn thuế của các tổ chức, cá
nhân nớc ngoài xuất khẩu qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam do hết thời hạn c trú
và làm việc tại Việt Nam và của cá nhân ngời Việt Nam đợc Chính phủ Việt Nam
cho phép xuất cảnh để định c ở ngớc ngoài.
Đối tợng không chịu thuế:
Hàng vận chuyển quá cảnh hoặc mợn đờng qua biên giới Việt Nam, hàng
chuyển khẩu theo quy định của Chính phủ.

nộp đủ, nộp kịp thời các khoản phải nộp. Kê khai chính xác khối lợng
sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ thuộc đối tợng trợ giá của nhà nớc.
Trờng hợp nộp các khoản bằng ngoại tệ thì việc ghi sổ tiến hành trên cơ sở
quy đổi một số ngoại tệ thành VNĐ theo tỷ giá thực tế ở thời điểm nộp.
Để hạch toán thuế và các khoản phải nộp nhà nớc , kế toán sử dụng tài
khoản 333-thuế và các khoản phải nộp nhà nớc.
Các sổ sách, chứng từ phục vụ cho kế toán thuế : Sổ Cái tài khoản 333, sổ
chi tiết theo dõi các loại thuế, các hoá đơn , bảng khai thuế...
Sau đây là cách thức hạch toán một số loại thuế thờng áp dụng trong các
doanh nghiệp.
1.1.4.1. Hạch toán thuế giá trị gia tăng
* Hạch toán thuế GTGT theo phơng pháp khấu trừ
Tài khoản sử dụng : TK 133- Thuế GTGT đợc khấu trừ.
TK 3331- Thuế GTGT phải nộp.
18
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Sơ đồ 1 : sơ đồ hạch toán thuế GTGT theo phơng pháp khấu trừ
Chú thích :
1. Giá trị vật t, hàng hoá, TSCĐ, nhập kho theo giá thực tế cha có thuế GTGT đầu vào.
2. Thuế GTGT đầu vào đợc khấu trừ.
3. Thuế GTGT hàng nhập khẩu phải nộp ngân sách nhà nớc.
4. Doanh thu bán hàng cha có thuế GTGT
5. Thuế GTGT phải nộp
6. Thuế GTGT đầu vào đợc khấu trừ với thuế GTGT phải nộp
7. Nộp thuế GTGT vào ngân sách nhà nớc.
* Hạch toán thuế GTGT theo phơng pháp trực tiếp.
Tài khoản sử dụng : TK 3331- Thuế GTGT phải nộp
Sơ đồ 2: Sơ đồ hạch toán thuế GTGT theo phơng pháp trực tiếp.
1.1.4.2. Hạch toán thuế thu nhập doanh nghiệp.
Tài khoản sử dụng : TK 3334-Thuế thu nhập doanh nghiệp.

(5)
TK152,156,211

TK111,112

TK3334

TK421
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
1.1.4.3. Hạch toán thuế thu nhập cá nhân.
Tài khoản sử dụng : TK3338 Các loại thuế khác.
Sơ đồ 4 : Sơ đồ hạch toán thu thu nhập cá nhân.
Chú thích :
1. Xác định thuế thu nhập cá nhân phải nộp trừ thu nhập phải trả ngời lao động.
2. Nộp hộ thu thu nhập cá nhân cho ngời lao động
3. Nộp thu thu nhập cá nhân vào ngân sách.
4. Thu tiền nộp thuế hộ ngời lao động.
1.1.4.4. Hạch toán thuế tiêu thụ đặc biệt.
Tài khoản sử dụng : TK 3332.
Sơ đồ 5 : Sơ đồ hạch toán thuế tiêu thụ đặc biệt.
Chú thích :
1. Xác định doanh thu hàng hoá dịch vụ chịu thuế tiêu đặc biệt.
2. Thu tiêu thụ đặc biệt hàng hoá dịch vụ bán ra.
3. Thu tiêu thụ đặc biệt phải nộp của hàng nhập khẩu.
4. Nộp thuế tiêu thụ đặc biệt.
TK 111,112 TK 3333 TK 511,512 TK 111,112,331
TK 151,152,
153,156,211
(4) (2) (1)
(3)

và khả năng phục vụ khách hàng một cách tốt nhất, xem xét tới tính liêm chính
của ban giám đốc khách hàng, liên lạc với kiểm toán viên tiền nhiệm. Để biết đợc
thêm thông tin cần quan tâm, kiểm toán viên cần nhận diện lí do kiểm toán của
khách hàng vì điều này ảnh hởng tới số lợng bằng chứng cần thu nhập và mức độ
chính xác của các kiểm toán viên đa ra trong báo cáo kiểm toán. Việc nhận diện lý
21
TK 111,112
TK 111,112 TK 3333
TK 151,152,156,211
(1)(2)
Chú thích
1. Xác định số thuế nhập khẩu phải nộp.
2. Nộp thuế nhập khẩu.
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
do đợc thực hiện bằng phỏng vấn, kinh nghiệm hoặc tìm hiểu suốt quá trình thực
hiện kiểm toán.
Công ty cần lựa chọn đội ngũ kiểm toán viên thích hợp. Nhóm kiểm toán
phải có những ngời có khả năng giám sát các nhân viên mới cha có kinh nghiệm.
Đồng thời họ cũng là những ngời am hiểu về lĩnh vực kinh doanh của khách hàng
hoặc đã có kinh nghiệm trong việc kiểm toán đối với khách hàng đó. Đây là vấn
đề quan trọng vì chất lợng của kiểm toán viên ảnh hởng rất lớn đến chất lợng công
việc kiểm toán.
Tiếp theo, hợp đồng kiểm toán đợc thiết lập. Trong đó cần xác định mục
tiêu, phạm vi kiểm toán, quyền và trách nhiệm của mỗi bên, hình thức báo cáo,
thời hạn thực hiện, các điều khoản về phí kiểm toán và xử lý khi tranh chấp hợp
đồng.
Khi hợp đồng đã đợc ký kết, công việc lập kế hoạch kiểm toán sẽ đợc bắt
đầu.
Thu nhập thông tin cơ sở
Kiểm toán viên phải thu thập những hiểu biết về ngành nghề kinh doanh,

trọng.
Thực hiện các thủ tục phân tích
Khi đã có đợc các thông tin cơ sở và thông tin về nghĩa vụ pháp lý của
khách hàng, kiểm toán viên tiến hành thực hiện các thủ tục phân tích đối với các
thông tin đã thu thập để hỗ trợ cho việc lập kế hoạch về bản chất, thời gian và nội
dung các thủ tục kiểm toán sẽ đợc sử dụng cho việc lập kế hoạch kiểm toán. Kiểm
toán viên thờng sử dụng 2 loại thủ tục phân tích cơ bản:
Phân tích ngang: là việc phân tích dựa trên cơ sở so sánh các trị số của cùng
một chỉ tiêu trên Báo cáo tài chính
Phân tích dọc: là việc phân tích dựa trên cơ sở so sánh các tỷ lệ tơng quan
của các chỉ tiêu và khoản mục khác nhau trên Báo cáo tài chính
Để tìm ra các xu hớng biến động và các thay đổi có tính chất bất thờng kiểm
toán viên sẽ tiến hành phân tích:
Phân tích sơ bộ Báo cáo tài chính:
- So sánh số liệu năm nay với số liệu năm trớc trên các báo cáo tài chính,
phân tích các tỷ suất về khả năng thanh toán
- So sánh số thuế trong kỳ (thuế đầu vào, đầu ra, đợc hoàn lại, phải nộp, đã
nộp, ) với số thuế năm tr ớc để tìm ra các biến động bất thờng. Tuy nhiên kiểm
23
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
toán viên phải đặt các biến động trong mối tơng quan với những thay đổi của
doanh thu, dịch vụ mua vào
- So sánh số thuế phải nộp của doanh nghiệp với các doanh nghiệp có điều
kiện tơng tự (về ngành nghề, điều kiện kinh doanh )
- So sánh các tỷ suất:
Thuế GTGT đầu ra
Doanh thu chịu thuế GTGT
,
Thuế GTGT đầu vào
Giá trị hàng mua chịu thuế

chính nhng lại bị ghi tăng trong quá trình hạch toán vào giá thành sản phẩm hoặc
chi phí lu thông.
- Một số khoản thuế thờng bị phân loại sai hoặc trình bày sai lệch
- Thuế bị doanh nghiệp tính sai do áp dụng thuế suất sai một cách vô tình
hoặc cố ý.
Rủi ro cụ thể đối với từng khoản thuế sẽ đợc trình bày trong quá trình thực
hiện kiểm toán thuế.
1.2.1.2. Lập chơng trình kiểm toán
Chơng trình kiểm toán là những dự kiến chi tiết về các công việc kiểm toán,
thời gian hoàn thành và sự phân công công việc giữa các kiểm toán viên cũng nh
dự kiến về những t liệu, thông tin liên quan cần sử dụng và thu thập. Trọng tâm
của chơng trình kiểm toán các thủ tục kiểm toán đợc thực hiện đối với bộ phận hay
khoản mục đợc kiểm toán.
Chơng trình kiểm toán của hầu hết các cuộc kiểm toán đợc thiết kế thành 3
phần: trắc nghiệm công việc, trắc nghiệm phân tích, trắc nghiệm trực tiếp số d.
Các thủ tục kiểm toán ở các hình thức trắc nghiệm sẽ đợc kết hợp và sắp xếp lại
theo một chơng trình kiểm toán đợc thiết kế cho từng chu trình hoặc từng tài
khoản để đáp ứng đợc các mục tiêu kiểm toán của từng khoản mục. Chơng trình
kiểm toán thuế đợc thiết kế bao gồm:
Các tài liệu yêu cầu khách hàng chuẩn bị
- Sổ cái tài khoản 333
- Sổ chi tiết của các tài khoản chi tiết 3331, 3332, (nếu có)
- Tờ khai thuế theo mẫu của cơ quan thuế
- Biên bản quyết toán thuế các năm trớc
- Các tài liệu khác liên quan
Các văn bản về thuế áp dụng riêng đối với đơn vị: quyết định về miễn, giảm
thuế,
Các chứng từ liên quan
Mục tiêu kiểm toán
25