P/v Bộ trởng Bộ kế hoạch và đầu tư Võ Hồng Phúc
Trong những năm gần đây, vốn ĐTNN vào Việt Nam giảm sút. Tình trạng trên do
những nguyên nhân nào là chủ yếu, tha Bộ trởng?
Theo tôi, khi nói đến việc thu hút đợc nhiều hay ít lợng vốn ĐTNN, có thể xét trên 2 khía
cạnh: lợng vốn cam kết đầu t vào và lợng vốn thực tế thực hiện. Chúng ta ghi nhận là thời
gian qua lợng vốn cam kết đã giảm, nhng theo tôi nên chú ý đến nguồn vốn thực hiện, bởi
lẽ, nguồn vốn cam kết mới chỉ là cam kết thôi còn thực tế nguồn vốn đó có vào Việt Nam
không còn phụ thuộc quá trình thực hiện. Do vậy, trên thực tế, nếu tính theo vốn cam kết
thì lợng vốn ĐTNN của chúng ta thu hút vào có giảm hơn so năm ngoái.
Một phần số vốn năm nay thấp hơn cùng kỳ năm ngoái do năm ngoái chúng ta cấp phép
cho 2 dự án điện Phú Mỹ với số vốn trên 800 triệu USD. Trong khi đó, đa số các dự án
đăng ký từ đầu năm đến nay chủ yếu là các dự án có quy mô nhỏ. Các nhà đầu t chiến lợc
từ thị trờng Mỹ vẫn còn tiếp tục thăm dò sau khi Hiệp định thơng mại Việt Mỹ đợc ký kết
nên sự có mặt của các nhà đầu t này vẫn còn khiêm tốn. Còn vốn thực hiện thì không
những không giảm mà còn tăng hơn 11% so cùng kỳ năm ngoái.
Tha Bộ trởng, tuy nhiên, về lâu dài, nếu không có vốn cam kết mới thì làm sao có
giải ngân vốn thực hiện?
Theo tôi hiện nay lợng vốn cam kết vào Việt Nam khá nhiều, khi đánh giá mức vốn cam
kết cần lu ý những dự án có cam kết cho 3 hoặc 5 năm. Nếu chỉ nhìn vào và đánh giá l-
ợng vốn cam kết qua từng năm cha hẳn đã chính xác. Thông lệ quốc tế, thờng ngời ta ghi
nhận vốn cam kết song đánh giá chủ yếu là nhà đầu t có bỏ vốn thực hiện hay không mới
quan trọng.
Trong chiến lợc để thu hút nguồn vốn ĐTNN, Danh mục gọi vốn đầu t đợc coi là
một trong những khâu quan trọng để "tiếp thị". Tuy nhiên, tha Bộ trởng,
thực tế cho thấy, Danh mục gọi vốn ĐTNN mà Bộ KH-ĐT đa ra cha đợc các
nhà ĐTNN hởng ứng?
Đúng là có tình trạng nh thế. Cho nên rất cần phải đa ra đợc Danh mục kêu gọi vốn đầu t
sao cho hợp lý, đúng yêu cầu. Có rất nhiều dự án đa ra không đợc nhà đầu t chú ý, trong
đó có nguyên nhân là Bộ KHĐT chỉ xây dựng đợc Danh mục kêu gọi vốn đầu t ở cấp vĩ
mô còn những lĩnh vực mà dự án đầu t chỉ cần khoảng mấy trăm ngàn USD, 2 - 3 triệu
USD thì Bộ KH-ĐT cũng không thể làm đợc vì đó là dự án thuộc các địa phơng, các
mới làm đợc. Song có nơi chỉ cần qua một sở nh ở Bình Dơng, nhà đầu t chỉ cần qua Sở
KH-ĐT, ông giám đốc Sở KH-ĐT quyết định hết các vấn đề.
Quý Hào thực hiện
Phân cấp đấu thầu trong XDCB
Rút ngắn quy trình "33 bớc"
Công tác quản lý nhà nớc đối với đấu thầu trong đầu t xây dựng ngày càng hoàn thiện,
phù hợp dần với thông lệ quốc tế, góp phần chống tham nhũng, thất thoát trong đầu t xây
dựng cơ bản. Tuy nhiên, do những quy định cha hợp lý về trình tự, thủ tục, nhất là trong
phân cấp xử lý các công việc của quá trình đấu thầu, nên công tác đấu thầu còn gặp nhiều
vấn đề khó khăn, gây chậm tiến độ triển khai dự án, lỡ cơ hội kinh doanh của doanh
nghiệp
Theo ông Phạm Hữu Minh - Vụ trởng Vụ kế hoạch - thống kê (Bộ xây dựng), quy trình
đấu thầu mặc dù đã đợc quy định trong Nghị định 88/CP và 14/CP, nhng khi triển khai dự
án đầu t xây dựng, thờng phải thực hiện đấu thầu t vấn, đấu thầu mua sắm thiết bị, công
nghệ và dịch vụ kỹ thuật, đấu thầu xây lắp bằng nhiều gói thầu. Vì vậy việc giải quyết
các thủ tục về đấu thầu chiếm khá nhiều thời gian.
Ông Minh đơn cử một ví dụ rất điển hình đối với gói thầu của dự án nhóm A do doanh
nghiệp trực thuộc Tcty Nhà nớc làm chủ đầu t. Việc đấu thầu phải tuân theo trình tự quy
định tại Nghị định 88/CP và 14/CP gồm tới 33 bớc (đến khi chủ đầu t ký đợc hợp đồng),
trong đó 14 bớc có sự tham gia trực tiếp của cơ quan quản lý Nhà nớc, kể từ khi chủ đầu
t xây dựng kế hoạch đấu thầu; cấp trên chủ đầu t (HĐQT Tcty) xem xét có văn bản cho
đến bớc cuối cùng là bộ chủ quản/HĐQT Tcty 91 phê duyệt nội dung hợp đồng và cho
phép ký hợp đồng.
Điều đáng bàn nhất ở đây là sự can thiệp của cơ quan Nhà nớc trong quy trình này đến
đâu?
Ông Minh đa ra ý kiến, nên chăng cơ quan Nhà nớc chỉ quyết định một số nội dung của
quá trình đấu thầu đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nớc nh: thẩm định hoặc
phê duyệt hồ sơ mời thầu, tiêu chuẩn đánh giá chi tiết hồ sơ dự thầu, kết quả xếp hạng
các nhà thầu và nội dung hợp đồng. Đối với dự án mục đích kinh doanh của DNNN thì
doanh nghiệp đợc quyền quyết định và chịu trách nhiệm trớc pháp luật về tất cả các nội
thầu.
Trong quy chế đấu thầu còn một số vấn đề nữa cần đợc nghiên cứu, xem xét, sửa đổi ví
dụ nh: quy định về đấu thầu lựa chọn chủ đầu t, đánh giá xếp hạng các nhà thầu, vấn đề
lựa chọn giá trúng thầu hợp lý hay giá thấp nhất, thẩm quyền xử lý và xử lý thế nào khi
giá đề nghị trúng thầu vợt giá gói thầu trong kế hoạch đấu thầu. Những vấn đề này trong
thực tiễn triển khai dự án, nhiều chủ đầu t rất lúng túng. Nguyên nhân là do quy định cha
sát thực tiễn, mặt khác là do nhiều chủ đầu t cha am hiểu tờng tận, cha có kinh nghiệm xử
lý tình huống trong đấu thầu. Do phạm vi hạn hẹp của bài viết, những ý kiến trên đây,
mong bạn đọc cùng tham khảo, trao đổi và góp ý với các nhà quản lý khi xem xét sửa đổi
quy chế đấu thầu hiện nay.
Lê Mây