Đề tà
i
LU
Ậ
i
: VAI
T
TR
Ậ
N
V
T
RÒ
C
ONG
P NG
H
Đ
ỘNG
X
N
KIN
H
.

H
IỆP
X
UẤT
H

T
Ế
KHẨ
U
U
PHÁT TRIỂN KINH TẾ
1. Đóng góp của Xuất khẩu vào tăng trưởng kinh tế :
Từ khi Đảng và Nhà nước ta chủ trương mở cửa nền kinh tế thì nền
kinh tế nước ta đã có những bước phát triển đáng kể đặc biệt trên thị trường
xuất khẩu. Kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu của nước ta đã tăng trưởng vượt
bậc, năm 1990 kim ngạch xuất khẩu đạt 2300 triệu USD và thời kỳ 1991 -
1995 tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu bình quân hàng năm đạt 28%/ năm,
năm 1996 tăng 31,1% so với năm 1995, năm 1997 tăng 22,7% so với năm
1996, năm 1998 do ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính khu vực và trên thế
giới nên chỉ tăng 2,4% so với năm 1997. Vì vậy mà GDP do hoạt động xuất
khẩu tạo ra cho nền kinh tế không ngừng tăng lên cụ thể là :
Năm GDP theo giá hiện hành
1990
5460 ( tỷ đồng )
1991
9742
1992
15281
1993
17549
1994
25072
1995
37491
1996
43125
1997
48914
§Ò ¸n m«n häc NguyÔn H¶i §¨ng
Líp : Qu¶n lý kinh tÕ 39B 3

hoỏ ca cỏc nc khỏc trờn th gii, vỡ vy thc hin thnh cụng quỏ trỡnh
hi nhp vo nn kinh t th gii v khu vc thỡ nc ta phi khụng ngng
nõng cao cht lng hng hoỏ, h giỏ thnh sn phm to sc cnh tranh
cho hng hoỏ trong nc, c bit l khi nc ta tham gia AFTA, APEC,
WTO thỡ hng hoỏ ca nc ta cng phi chu ỏp lc cnh tranh rt ln trờn
th trng th gii v khu vc cng nh th trng trong nc vỡ vy nõng
cao cht lng hng hoỏ, h giỏ thnh sn phm to sc cnh tranh mnh m
cho hng hoỏ ca nc ta l yờu cu mang tớnh tt yu khi tham gia hi nhp
vo nn kinh t th gii v khu vc.
Vy thụng s cnh tranh khc lit trờn th trng xut khu tc l
thụng qua tin hnh hi nhp kinh t m cht lng sn phm hng hoỏ trờn
ton th gii núi chung v ca nc ta núi riờng ngy mt c nõng cao.
3. úng gúp ca hot ng xut khu vo chuyn dch c cu kinh
t sang nn kinh t hng ngoi :
Chuyn dch c cu kinh t l do tỏc ng ca rt nhiu yu t nh tin
b khoa hc k thut, tc phỏt trin kinh t.
Trong ú hot ng xut khu l mt yu t tỏc ng n chuyn dch
c cu kinh t, tht vy k t khi ng v Nh nc ta phỏt trin nn kinh t
da trờn mụ hỡnh hng v xut khõ kp hp song song vi mụ hỡnh thay
th nhp khu ó v ang lm cho c cu kinh t ca nc ta chuyn dch
tớch cc v nú lm cho c cu kinh t ca nc chuyn dch phự hp vi xu
hng phỏt trin ca kinh t th gii v khu vc.
S tỏc ng ca xut khu i vi sn xut v chuyn dch c cu kinh
t cú th c nhỡn nhn theo cỏc hng sau
- Xut khu nhng sn phm ca nc ta cho nc ngoi
Đề án môn học Nguyễn Hải Đăng
Lớp : Quản lý kinh tế 39B 5
- Xut phỏt t nhu cu ca th trng th gii t chc sn xut v
xut khu nhng mt hng m cỏc nc khỏc cn, iu ú cú tỏc ng tớch
cc n chuyn dch c cu kinh t, thỳc y sn xut phỏt trin.

nc ta gn cht vi phõn cụng lao ng quc t. Thụng thng hot ng
xut khu ra i sm hn cỏc hot ng kinh t i ngoi khỏc nờn nú thỳc
y cỏc quan h ny phỏt trin. Chng hn, xut khu v sn xut hng hoỏ
thỳc y cỏc quan h tớn dng, u t, vn ti quc t n lt nú chớnh cỏc
quan h kinh t i ngoi li to iu kin cho m rng xut khu.
Túm li, y mnh xut khu c coi l vn cú ý ngha chin lc
phỏt trin kinh t, thc hin cụng nghip hoỏ, hin i hoỏ t nc nht l
trong iu kin hin nay xu th ton cu hoỏ, khu vc hoỏ ang din ra mnh
m trờn ton th gii v nú l c hi cho mi quc gia hi nhp vo nn kinh
t th gii v khu vc.
Xut khu to ngun vn ch yu cho nhp khu cụng nghip hoỏ t
nc ũi hi phi cú s vn rt ln nhp khu mỏy múc, thit b k thut
vt t v cụng ngh tiờn tin.
Ngun vn nhp khu cú th s dng t cỏc ngun
- Liờn doanh u t nc ngoi vi nc ta
- Thu t hot ng du lch, dch v
- Xut khu sc lao ng
Trong cỏc ngun vn nh u t nc ngoi, vay n v vin tr cng
phi tr bng cỏch ny hay cỏch khỏc nhp khu ngun vn quan trng
§Ò ¸n m«n häc NguyÔn H¶i §¨ng
Líp : Qu¶n lý kinh tÕ 39B 7
nhất là từ xuất khẩu. Xuất khẩu quyết định quy mô và tốc độ phát triển của
nhập khẩu.
Trong thời kỳ 1986 - 1990 nguồn thu của nước ta về xuất khẩu chiếm
3/4 tổng nguồn thu ngoại tệ, năm 1994 thu từ xuất khẩu đã đảm bảo được
80% nhập khẩu so với 24,6% năm 1986.

PHẦN II
TÁC ĐỘNG CỦA MỘT SỐ YẾU TỐ VÀO
HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU

iu ny ó tỏc ng xu n hot ng sn xut núi chung v hot ng xut
khu núi riờng.
Lc lng lao ng phong phỳ v di do l tim nng ln ca t
nc, mc lng quỏ thp cng l mt li th ỏng k trong vic h giỏ thnh
sn phm to sc cnh tranh mnh m cho hng hoỏ ca nc ta. T ú
m nú cú vai trũ quyt nh n s tn ti, ng vng v phỏt trin ca hng
nc ta trờn th trng trong nc cng nh trờn th trng th gii, tc l nú
l nhõn t quan trng quyt nh n vic m rng th trng cho hng xut
khu ca nc ta. Tuy nhiờn, lc lng lao ng ca nc ta cú cht lng
thp cn phi y mnh o to k nng ngh nghip v qun lý, mt khỏc
lc lng lao ng ca nc ta cũn cha c khai thỏc mt cỏch cú hiu
qu. Cn phi khai thỏc cú hiu qu hn to li th so vi cỏc nc khỏc
trong vic phỏt trin sn xut núi chung v thỳc y hot ng xut khu.
Mt khỏc thụng qua quỏ trỡnh i mi thỡ nn kinh t nc ta ó cú s
chuyn bin tớch cc v mi mt kt cu h tng kinh t xó hi cú bc phỏt
trin nht nh, tc phỏt trin kinh t cao v n nh, mụi trng kinh t
Đề án môn học Nguyễn Hải Đăng
Lớp : Quản lý kinh tế 39B 9
n nh, ó tỏc ng gúp phn y mnh hot ng xut khu lm cho kim
ngch xut khu ca nc ta tng trung bỡnh 22%/ nm.
2. Mụi trng Chớnh tr - xó hi
Cựng vi quỏ trỡnh m ca hi nhp vo nn kinh t th gii v khu
vc. ng v Nh nc ta ó ch trng phỏt trin hot ng ngoi thng
theo hng
- Nh nc qun lý thng nht i vi hot ng ngoi thng theo
chớnh sỏch v phỏp lut, ng thi m rng quyn hn cho cỏc ngnh, cỏc a
phng v cỏc c s sn xut, kinh doanh hng xut khu thuc mi thnh
phn kinh t, xoỏ b tỡnh trng c quyn trong sn xut kinh doanh xut
khu.
- Mi doanh nghip u c phộp kinh doanh xut khu trc khi cú

nghip ch bin cú xut x t nc ta s c tiờu th trờn tt c th trng
cỏc nc ASEAN vi dõn s trờn 500 triu ngi v GDP trờn 700 t USD.
Nu sau khi nc ta ra nhp WTO thỡ s c hng u ói dnh cho cỏc
nc ang phỏt trin theo quy ch ti hu quc trong quan h vi 132 nc
thnh viờn ca t chc ny do vy hng hoỏ ca nc ta xut khu vo cỏc
nc ú c d dng hn, t nm 2020 hng ro thu quan ca cỏc nc
APEC s c d b. õy cng l c hi nc ta xut khu hng hoỏ vo
cỏc nc thnh viờn APEC.
Ton cu hoỏ ó v ang to iu kin, c hi cho nc ta y mnh
xut khu khai thỏc trit li th so sỏnh v lao ng, ti nguyờn ca
nc ta phỏt trin sn xut trong nc thụng qua ú a dng hoỏ cỏc mt
hng xut khu v ỏp ng c nhu cu ca th trng th gii.
2. Mt khú khn
Đề án môn học Nguyễn Hải Đăng
Lớp : Quản lý kinh tế 39B 11
Bờn cnh nhng thun li thỡ thụng qua quỏ trỡnh ton cu hoỏ thỡ mụi
trng th gii cng t ra cho hot ng xut khu ca nc ta khụng ớt
nhng khú khn v thỏch thc.
Tham gia vo cỏc t chc kinh t quc t i n t do hoỏ thng
mi tc l chp nhn t cỏch thnh viờn cnh tranh ngang bng vi cỏc nc
khỏc, nhng hin nay nc ta vn cũn b tt hu khỏ xa v kinh t ( nht l
trỡnh cụng ngh v thu nhp bỡnh quõn u ngi ) vỡ vy cht lng hng
hoỏ ca nc ta cũn kộm xa cỏc nc khỏc do ú m sc cnh tranh ca hng
hoỏ nc ta cũn kộm xa sc cnh tranh ca hng hoỏ cỏc nc khỏc.
Vỡ vy hng hoỏ ca nc ta phi cnh tranh ngang bng vi hng hoỏ
nc khỏc thỡ ú l mt khú khn rt ln cho hng hoỏ nc ta tn ti, ng
vng, phỏt trin c trờn th trng trc s cnh tranh quyt lit ca hng
hoỏ cỏc nc khỏc.
Trờn th trng th gii nc ta mi xut khu ch yu l cỏc nguyờn
liu v sn phm s ch, nh du thụ, go, c phờ, chố, cao su. Cũn cỏc sn

Trong nhng nm gn õy, hng lot cỏc Tng cụng ty, cỏc tp on
ó c thnh lp. Trong iu kin thiu vn, thiu kinh nghim qun lý v
kh nng vn tm hot ng ra th trng th gii ca tng doanh nghip
cũn hn ch, vic lm ny ó giỳp cỏc doanh nghip trong cựng ngnh liờn
kt phỏt huy sc mnh tng hp vi tm vúc ( th v lc ) ln thỡ kh
nng cnh tranh th trng trong nc v kh nng thõm nhp th trng
nc ngoi ó v s c tng lờn ỏng k.
3. Nh nc phi xõy dng mt c cu kinh t theo mụ hỡnh cụng
nghip hoỏ hng v xut khu
§Ò ¸n m«n häc NguyÔn H¶i §¨ng
Líp : Qu¶n lý kinh tÕ 39B 13
Các ngành định hướng vào xuất khẩu được phát triển mạnh mẽ, các
sản phẩm xuất khẩu của ngành nông lâm, ngư nghiệp trong những năm gần
đây luôn chiếm 30% tổng gía trị xuất khẩu.
Các công nghệ mới phục vụ sản xuất hàng hoá xuất khẩu nói riêng và
công nghệ mới nói chung được khuyến khích đưa vào Việt Nam thông qua
chế độ ưu đãi trong việc đánh thuế nhập khẩu.
Chính phủ Việt Nam chủ trương xây dựng một cơ cấu kinh tế theo mô
hình công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu, khai thác lợi thế so sánh của nền
kinh tế Việt Nam và tăng cường khả năng cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam
trên thị trường thế giới. Việc xác định ngành trọng điểm của nền kinh tế Việt
Nam có ý nghĩa quan trọng và cần được cân nhắc kỹ càng, có ý kiến cho rằng
nền kinh tế Việt Nam có thể coi những ngành sau đây là trọng điểm : Ngành
nông nghiệp, khai thác dầu khí, sản xuất vật liệu xây dựng, sản xuất phân bón
khoa học, lắp ráp ô tô.
4. Xây dựng các khu chế xuất, khu công nghiệp tập trung và khu
công nghệ cao
Chính phủ đã cấp giấy phép thành lập 6 khu chế xuất với quy chế đầu
tư ưu đãi và bước đầu một số khu đã hoạt động, đem lại kết quả đáng khích
lệ. Các khu công nghiệp tập trung, khu công nghệ cao cũng đã được thành lập

7. Nh nc phi thnh lp cỏc t chc xỳc tin thng mi ca
Vit Nam
Mt kinh nghim quan trng trong vic thỳc y xut khu l thnh lp
cỏc t chc xỳc tin thng mi. õy l cỏc t chc phi li nhun cú nhim
v thu thp v nghiờn cu thụng tin v th trng ngoi nc, b trớ trin lóm,
tham gia cỏc hot ng giao lu quc t nhm h tr phỏt trin cỏc mt hng
mi hoc ngnh ngh sn xut c th h tr vic thc hin cỏc chng trỡnh
Đề án môn học Nguyễn Hải Đăng
Lớp : Quản lý kinh tế 39B 15
nm trong chớnh sỏch xut khu ca Nh nc v t chc hp tỏc kinh t i
ngoi.
Vit Nam nờn cú mt t chc xỳc tin thng mi mnh chuyờn
lm cỏc nhim v k trờn. Vic thnh lp t chc ny s cho phộp m rng
kh nng phi hp gia cỏc B, cỏc c quan trong vic qun lý nh nc v
hot ng xut khu cng nh kh nng cung cp thụng tin v kh nng tham
gia vo th trng nc ngoi ca cỏc doanh nghip Vit Nam
Mt iu ỏng lu ý l hin nay mt s t chc xỳc tin, thng mi
ó cú mt nc ta song chỳng ta cũn yu trong cụng tỏc phi hp hot ng
ca cỏc t chc ny. IV. THC TRNG CA VIC THC HIN VAI TRề QUN Lí CA
NH NC TRONG HOT NG XUT KHU
1. Thc trng ca vic thc hin chớnh sỏch t giỏ hi oỏi trong
iu hnh hot ng xut khu :
Trong quan h vi cỏc nc thuc khi XHCN trc õy, t giỏ ca
Vit Nam c tớnh theo ng rỳp Clearing ( sau ny i l rỳp chuyn
khon - transferable ruble ) ng tin ghi s dựng trong thanh toỏn mu dch
gia cỏc nc thuc khi XHCN t quy nh vi nhau lm sao cho ti
khon gia cỏc bờn sau khi trao i ngoi thng theo khi lng ó c

Tng, gim

Lm phỏt
1 2 3 4 5
1989 4.200 4370 + 8,80 + 34,70
1990 6.650 7330 + 13,30 + 67,30
1991 12.720 12330 - 0,02 + 68,00
1992 10.720 10550 - 0,02 + 17,30
§Ò ¸n m«n häc NguyÔn H¶i §¨ng
Líp : Qu¶n lý kinh tÕ 39B 17
1993 10.835 10736 -0,01 + 3,20

Bảng số liệu trên cho ta thấy tỷ giá VNĐ/USD qua các năm có biến
động lên xuống. Tuy nhiên tổng quát mà nói trong khoảng thời gian này tỷ
giá VNĐ/USD có khuynh hướng tăng và được nhà nước điều chỉnh sát với
giá thị trường tự do. Điều này chứng tỏ nhà nước bắt đầu thả nổi tỷ giá, quan
hệ cung cầu ngoại tệ đã được quan tâm đầy đủ hơn, tuy nhiên sự thả nổi tỷ
giá đã:
- Kích thích tâm lý đầu cơ ngoại tệ nhằm mục đích hưởng chênh lệch
- Tình trạng tỷ giá thường xuyên đột biến và thiếu ngoại lệ đã gây ra
những cơn sốt USD làm mất ổn định nền kinh tế
- Quản lý ngoại tệ của Chính phủ không đạt được kết quả mong muốn
- Nhà nước đã không kiểm soát được lưu thông ngoại tệ.

b. Giai đoạn cố định tỷ giá 1993 - 1996
Năm Tỷ giá USD/ VNĐ So sánh % năm trước Tốc độ lạm phát
1 2 3 4
1993 1083300 100,00% 3,2%
1994 1103000 + 1,98% 14,4%
1995 1104000 0% 12,7%

Líp : Qu¶n lý kinh tÕ 39B 19
- Điều hành tỷ giá linh hoạt theo tín hiệu của thị trường
c. Giai đoạn điều hành tỷ giá linh hoạt có sự điều tiết của Nhà nước từ
năm 1997 đến nay
Giao dịch trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng cũng như thị trường
ngoại tệ nói chung bị giảm sút. Thực tế sáu tháng cuối năm 1997 nhu cầu
mua ngoại tệ luôn cao hơn nhu cầu bán ngoại tệ và hoạt động của thị trường
có lúc ngừng trệ, doanh số mua 6 tháng cuối năm 1997 đạt 7,5 tỷ USD giảm
5% so với 6 tháng cuối năm 1997. Doanh số bán đạt 7,6 tỷ USD giảm 1% so
với 6 tháng đầu năm 1997, nhiều doanh nghiệp không mua được ngoại tệ đã
phải mua với giá cao và chịu lỗ rất lớn do tỷ giá tăng đột biến - ngoại tệ tăng
giá mạnh đã làm tăng nhu cầu vay vốn VNĐ do lãi suất thấp hơn và không
chịu rủi ro về tỷ giá đã gây mất cân đối cung cầu VNĐ trên thị trường.
Năm 1997 dư nợ LC ngắn hạn chỉ còn gần 700 triệu USD so với 1,4 tỷ
USD vào tháng 6 năm 1996. Tuy nhiên cuộc khủng hoảng tiền tệ ở khu vực
Châu Á đã ảnh hưởng gây sức ép do yếu tố tâm lý đầu cơ của thị trường đã
đẩy tỷ giá ở thị trường tự do tăng mạnh có lúc lên đến 14.600 VNĐ/USD.
Mặc dù trong năm 1997 tỷ giá đã có nhiều biến động nhưng vẫn đạt
được những thành tựu quan trọng.
- Chính sách tỷ giá đã được điều chỉnh từng bước linh hoạt, một mặt
tạo điều kiện cho giá trị VNĐ phản ánh tương đối xác thực cung cầu ngoại tệ
góp phần kiềm chế lạm phát, một mặt đáp ứng khả năng hỗ trợ xuất khẩu
mặc dù giá cao su giảm 42%, dầu thô giảm 30%, giày da và may mặc cũng
đang giảm mạnh. Riêng mặt hàng gạo trong năm qua bị thiên tai, lũ lụt do
cơn bão số 5 gây ra nhưng ta vẫn cố gắng khắc phục và nhanh chóng duy trì
xuất khẩu gaọ.
- Nguyên nhân nhập siêu trong thời gian qua là do ngân hàng điều
hành tỷ giá bị đông cứng, do tỷ giá có tác động lớn đến nhập khẩu, nó là giá
Đề án môn học Nguyễn Hải Đăng
Lớp : Quản lý kinh tế 39B 20

Nam phỏt trin v huy ng ngun thu ỏng k cho ngõn sỏch nh nc t
hot ng xut khu. Tuy nhiờn, trong nhng nm gn õy, c bit l sau
i hi i biu ng cng sn Vit Nam ln th VIII, kinh t trong nc
cng nh hot ng xut khu ca ta ó cú nhng thay i c bn, nn kinh
t chuyn sang thi k phỏt trin mi, m ca v hi nhp vi nn kinh t
khu vc v th gii ó v s tham gia vo cỏc t chc nh ASEAN, t chc
thng mi th gii WTO, t chc kinh t Chõu - Thỏi Bỡnh Dng (
APEC ) thc hin c mc tiờu ny ng ta ch trng xõy dng mt
nn kinh t m ca, a phng hoỏ v a dng hoỏ quan h kinh t i ngoi,
tranh th vn, cụng ngh ca nc ngoi, phỏt trin sn xut trong nc v
y mnh xut khu ra th trng quc t. Bờn cnh ú xõy dng mt c cu
kinh t hp lý, bo m kh nng gi vng t ch v kinh t, cú ni lc
cn thit ch ng tham gia phõn cụng lao ng v hp tỏc quc t. ng
trc yờu cu mi ny thỡ vai trũ qun lý ca nh nc v kinh t núi chung
v qun lý nh nc i vi hot ng xut khu núi chung cú v trớ c bit
quan trng. Tuy nhiờn, trong quỏ trỡnh thc hin vai trũ qun lý ca mỡnh ó
bc l mt s sai sút nghiờm trng, m nguyờn nhõn ca s sai xút ny ú l
do lut thu xut khu ca ta cú nhng hn ch cn sa i v b xung.
gii quyt vn ny thỡ nh nc ta ó tin hnh sa i v b
sung lut thu xut khu, tht vy lut thu xut khu nm 1987 ó c thay
th gn nh ton b bng lut thu xut khu ó c quc hi thụng qua
ngy 26/12/1991 nh s thay i ny ó lm cho quan h kinh t i ngoi
núi chung v ngoi thng núi riờng n thi im nm 1991 ó cú s bin
i cn bn.
Tuy nhiờn t nm 1992 n nay nh nc ta ó nhiu ln sa i
khung thu sut, sa i b xung nhiu biu thu xut cng nh sa i mc
thu sut nhiu mt hng. Mt khỏc trờn c s cỏc vn bn phỏp lý c quc
§Ò ¸n m«n häc NguyÔn H¶i §¨ng
Líp : Qu¶n lý kinh tÕ 39B 22
hội thông qua, chủ tịch nước ban hành và chính phủ hướng dẫn Bộ Tài Chính

khẩu theo quy chế quản lý chuyên ngành.
Từ cuối năm 1995, thủ tục cấp giấy phép xuất, nhập khẩu từng chuyến
hàng đã được bãi bỏ, tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp kinh doanh xuất
khẩu cũng như các doanh nghiệp sản xuất và đưọc đông đảo các doanh
nghiệp đánh giá cao. Đây là một trong các lý do giải thích vì sao kim ngạch
xuất khẩu tăng nhanh.

PHẦN III
NHỮNG KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN VAI TRÒ QUẢN LÝ CỦA
NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU
Bên cạnh những thành tựu đạt được trong việc thực hiện vai trò quản
lý nhà nước đối với hoạt động xuất khẩu thì vẫn còn chứa đựng những sai
sót, bất cập trong quá trình quản lý nhà nước đối với hoạt động xuất khẩu do
Đề án môn học Nguyễn Hải Đăng
Lớp : Quản lý kinh tế 39B 24
ú nõng cao nng lc qun lý ca mỡnh v thỳc y hot ng xut khu
phỏt trin thỡ nh nc cn phi :
I. GII PHP :
1. Nh nc phi ban hnh chớnh sỏch thu xut khu phự hp vi
mc tiờu xõy dng nn kinh t mi hng mnh v xut khu
Chớnh sỏch thu xut khu phi phự hp vi mc tiờu cụng nghip hoỏ,