THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG PHIẾU HỌC TẬP TRONG DẠY-HỌC ĐỊA LÍ
THÁNG 03/2010

G/v: Bùi Văn Tiến-Tổ Địa lí-Trường THPT Bn Ma Thuột
Email: [email protected] (Website: http://www.violet.vn/vantien2268) Page 1

PHẦN I: MỞ ĐẦU
1/ Tính cấp thiết của đề tài :
Từ thực tiễn của việc giảng dạy đòa lí cấp THPT ở trong trường THPT Buôn Ma
Thuột; nhất là trong tình hình đổi mới nội dung, chương trình sách giáo khoa hiện
nay; đó chính là lí do cấp thiết khiến tôi chọn đề tài này.
2/ Tình hình nghiên cứu :
Trong quá trình giảng dạy đòa lí cấp THPT, các giáo viên đã sử dụng nhiều phương
pháp dạy học, phương tiện dạy học, tuy nhiên những phương pháp, phương tiện dạy
học mới chưa được tiếp cận và áp dụng một cách rộng rãi, hiệu quả.
Trong các tài liệu tham khảo, có rất ít tác giả đã đề cập đến phương tiện dạy-học
dành cho việc thực hiện đổi mới nội dung, chương trình sách giáo khoa.
Việc nghiên cứu và thử nghiệm đề tài này ( Thiết kế và sử dụng phiếu học tập ) có
ý nghóa lí luận và thực tiễn cấp bách .
3/ Mục đích, đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu, phạm vi và giá trò sử dụng
của đề tài:
3.1. Mục đích, đối tượng :
* Mục đích :
- Hướng dẫn giáo viên trong quá trình giảng dạy trực tiếp và học sinh trong quá
trình tiếp thu bài học, làm bài tập, kiểm tra kiến thức
- Góp phần nâng cao kết qủa dạy và học của giáo viên và học sinh, tích cực tham
gia vào việc mở rộng ứng dụng phương tiện dạy-học mới, hiện đại vào thực tiễn
giáo dục của đất nước
* Đối tượng nghiên cứu :
- Giáo viên trong việc giảng dạy.
- Học sinh trong việc học tập.

học trên lớp của giáo viên chủ yếu nghiêng về mặt lí thuyết và giảng dạy bằng
các phương tiện truyền thống như :
+ Bản đồ giáo khoa, bản đồ treo tường (PTDH chủ yếu)
+ Vẽ sơ đồ, lược đồ để minh họa cho nội dung bài học (vẽ bảng hoặc chuẩn bò mẫu)
* Để đảm bảo đạt được kết qủa cao trong việc dạy-học của bộ môn, ngoài các
phương tiện dạy học trên giáo viên cần phải tiếp cận nhiều phương tiện dạy-học
mới, hiện đại trong đó có PHIẾU HỌC TẬP.
2/ Khái quát chung kó năng Thiết kế và Sử dụng phiếu học tập trong dạy-
học môn đòa lí cấp THPT :
2.1. Quan niệm: Phiếu học tập là tờ giấy rời trên đó ghi các câu hỏi, bài tập, nhiệm vụ
học tập kèm theo các gợi ý, hướng dẫn, dựa vào đó HS thực hiện, hoặc ghi các thơng
tin cần thiết để giúp HS mở rộng kiến thức, bổ sung kiến thức bài học.
2.2. Chức năng:
a) Cung cấp thơng tin và sự kiện: Phiếu học tập chứa đựng thơng tin, dữ liệu
hoặc sự kiện.
VD: Một đoạn văn mơ tả về bản sắc văn hóa của Tây Ngun, PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Núi rừng Tây Ngun in bóng của gần 50 dân tộc từ khắp các vùng đất nước hội
tụ về đây. Khơng đâu như Tây Ngun có đủ nền văn hóa của hầu hết các vùng miền của

)
+ Phiếu thực hành: Nội dung liên quan đến những nhiệm vụ thực hành, rèn luyện kĩ
năng (phiếu số 4).
THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG PHIẾU HỌC TẬP TRONG DẠY-HỌC ĐỊA LÍ
THÁNG 03/2010

G/v: Bùi Văn Tiến-Tổ Địa lí-Trường THPT Buôn Ma Thuột
Email: [email protected] (Website: http://www.violet.vn/vantien2268) Page 4

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Dựa vào Atlat Địa lí Vịệt Nam trang 4-5 kết hợp với lược đồ địa hình trong
SGK, hãy tìm những thông tin cần thiết và ghi vào bảng sau:
Các vùng núi
Vị trí
Hướng núi, hướng nghiêng chung của địa hình,
hình thái chung của địa hình, hướng sông,
Đông Bắc Tây Bắc Bắc Trường Sơn Nam Trường Sơn
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

Dựa vào bảng số liệu và yêu cầu trong bài thực hành 23- SGK trang 98, hãy:
a) Tính tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất ngành trồng trọt theo từng nhóm cây trồng (lấy
năm 1990 = 100%)
- Công thức tính/ Cách tính: VD: Tốc độ tăng trưởng của lương thực năm 1995 so với năm 2005 là: - Tương tự ta có bảng số liệu:
Bảng: Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất ngành trồng trọt theo từng nhóm cây trồng
Cây trồng
1990
1995
2000
2005
Lương thực
100
Rau đậu
100
Cây công nghiệp
100
0

Chú giải:

Biểu đồ:
c) Nhận xét:
- Tốc độ tăng trưởng:
+ Nhận xét chung: Tốc độ tăng trưởng của các nhóm cây trồng có xu hướng THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG PHIẾU HỌC TẬP TRONG DẠY-HỌC ĐỊA LÍ
THÁNG 03/2010

G/v: Bùi Văn Tiến-Tổ Địa lí-Trường THPT Buôn Ma Thuột
Email: [email protected] (Website: http://www.violet.vn/vantien2268) Page 6

5. Thiết kế bài giảng điện tử trên phần mềm Power Point
a) Khái niệm, vai trò của Bài giảng điện tử

- Mối quan hệ giữa sự thay đổi về tốc độ tăng trưởng với sự thay đổi cơ cấu giá trị sản
xuất ngành trồng trọt

2. Bài tập 2
a) Dựa vào bảng 23.2 trong SGK phân tích xu hướng biến động diện tích gieo trồng cây công
nghiệp hàng năm và cây công nghiệp lâu năm trong giai đoạn 1975- 2005
- Nhận xét chung (xu hướng tăng hay giảm, có liên tục hay không, loại cây công nghiệp nào có
diện tích tăng nhanh hơn): - Cụ thể: (Từng loại cây năm 2005 so với năm 1975 tăng lên bao nhiêu ha/ gấp mấy lần, giai đoạn
nào tăng nhanh, giai đoạn nào giảm hoặc tăng chậm, giải thích)
+ Cây công nghiệp hàng năm:
+ Cây công nghiệp lâu năm:
b) Nhận xét sự thay đổi cơ cấu diện tích cây CN
1
59.2
56.1
45.2
44.3
34.9

- Tỉ trọng diện tích cây CN lâu năm có xu
hướng …

- Tỉ trọng diện tích cây CN hàng năm có xu
hướng

- Mối quan hệ giữa sự thay đổi cơ cấu diện tích
cây CN với sự thay đổi trong phân bố sản xuất
cây CN

2005
Cây CN lâu năm
Cây CN hàng năm
100

80

60

40


phiếu học tập. Hướng dẫn tồn lớp trao đổi, bổ sung hồn thành phiếu học tập. GV có
thể u cầu HS trao đổi chéo nhau để sửa chữa, đánh giá kết quả làm việc với phiếu
học tập của nhau trên cơ sở các kết luận của GV.
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ :
1/KẾT LUẬN:
Việc áp dụng phương pháp dạy-học, phương tiện dạy-học mới, hiện
đại trong yêu cầu hiện nay là rất cấp thiết nhằm đảm bảo hiệu quả-chất lượng của
giáo dục của tương lai; Đó là một qúa trình lâu dài cần có sự hợp tác tích cực của
cả giáo viên và học sinh, của cả hệ thống giáo dục. Với mục đích này và trong
khuôn khổ của đề tài này chắc chắn sẽ không thể đáp ứng được hết những yêu
cầu, mong muốn của quý thầy cô giáo và học sinh; tuy nhiên phần nào cũng mở ra
những hướng, những gợi ý cần thiết để chúng ta tiếp tục hoàn thiện thêm kó
năng thiết kế và sử dụng phiếu học tập.
Nội dung đề tài không lớn, tuy nhiên nó đề cập đến một trong những
phương tiện dạy-học mới, hiện đại , bản thân cũng vừa áp dụng vừa đúc rút kinh
nghiệm để viết nên đề tài này và như vậy nội dung bài viết có thể chưa thật đầy đủ
Tất cả những điều này mong quý thầy cô giáo đóng góp ý kiến để đề tài
hoàn chỉnh hơn.

THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG PHIẾU HỌC TẬP TRONG DẠY-HỌC ĐỊA LÍ
THÁNG 03/2010

G/v: Bùi Văn Tiến-Tổ Địa lí-Trường THPT Bn Ma Thuột
Email: [email protected] (Website: http://www.violet.vn/vantien2268) Page 8

2/KIẾN NGHỊ:
* Đối với các giáo viên giảng dạy bộ môn đòa lí cấp THPT cần đầu tư
nghiên cứu và ứng dụng phương tiện dạy-học này.
* Việc Thiết kế và Sử dụng phiếu học tập cũng như ứng dụng vào thực tiễn
là một quá trình đòi hỏi nhiều công sức, thời gian, vật chất…vì vậy cần triển khai