MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
Nhân loại đang bước vào thế kỷ XXI – thế kỷ của nền văn minh trí
tuệ, của sự cạnh tranh và hội nhập mang tính chất toàn cầu. Đây là thế kỷ
của sự bùng nổ công nghệ thông tin và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ
thông tin nhằm nâng cao sức cạnh tranh và hiệu quả hoạt động mọi mặt
của tất cả các quốc gia. Trong thế kỷ ấy, sự bứt phá, vượt lên của mỗi
quốc gia, dân tộc diễn ra nhanh hay chậm phụ thuộc cơ bản vào việc quốc
gia đó, dân tộc đó có tạo ra được lớp người có đầy đủ đức, trí, thể, mỹ
hay không. Nhiệm vụ đào tạo này đặt trọng trách trước hết và chủ yếu
vào ngành giáo dục, nơi mà hàng ngày, hàng giờ hướng đến việc dạy dỗ
và phát triển con người toàn diện. Tuy nhiên, làm thế nào để đào tạo ra
được những con người toàn diện đáp ứng được đòi hỏi của sự nghiệp
công nghiệp hoá, hiện đại hoá của đất nước và của thời đại, ngành giáo
dục nước nhà không thể không tiến hành cải cách triệt để, không thể
không tính đến sự đổi mới toàn diện mà trong đó việc ứng dụng đúng
đắn, sáng tạo và phù hợp công nghệ thông tin vào quá trình đổi mới
phương pháp dạy học là một trong những nội dung cơ bản nhất.
Trên thực tế, việc dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở nhiều nơi
vẫn thường sử dụng phương pháp thuyết trình, giảng giải là chủ yếu, một
số nơi đã bước đầu ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy song kết
quả còn rất hạn chế. Trong các phương pháp đó, thầy đóng vai trò là
trung tâm, dùng khẩu ngữ của mình để phân tích các nội dung của bài
giảng cho sinh viên chép. Ngược lại, sinh viên là những người quan sát
thụ động, ghi chép lại một cách giản đơn, máy móc những điều thầy đọc
và trình chiếu. Phương pháp dạy học như vậy không những đã tạo ra sự
khô cứng, đơn điệu trong quá trình giảng dạy của thầy cũng như học tập
của trò; gây mất tập trung, làm triệt tiêu tính chủ động, cảm hứng sáng
1
tạo của người học. Hậu quả cuối cùng là chất lượng dạy và học còn thấp,
thậm chí còn có xu hướng “cải tiến” thành “cải lui” hoặc “cải lương”.

bản của việc nâng cao ứng dụng phần mềm Microsoft Powerpoint để xây
dựng bài giảng điện tử và trình diễn các bài giảng đó trong quá trình
giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở trường ĐHNN - ĐHQGHN.
Để đạt được mục tiêu đó, đề tài cần phải giải quyết hai nhiệm vụ
sau đây:
Một là, chỉ rõ những khuynh hướng và nội dung cơ bản của việc
việc nâng cao ứng dụng phần mềm Ms Powerpoint vào xây dựng bài
giảng điện tử môn tư tưởng Hồ Chí Minh.
Hai là, vận dụng những khuynh hướng, nội dung đó vào việc thiết
kế bài giảng điện tử môn tư tưởng Hồ Chí Minh.
Xác định đây là một đề tài khó vì sự hiểu biết về các phần mềm
công nghệ thật là vô cùng nên đề tài chỉ giới hạn trong những ý tưởng
triển khai bài giảng trên nền Ms Powerpoint mà tác giả cho là hữu hiệu
nhất.
4. Phương pháp nghiên cứu đề tài.
Để thực hiện những mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài đã nêu ra ở
trên, tôi sử dụng tổng hợp nhiều phương pháp khác nhau như: phân tích
và tổng hợp, lôgíc và lịch sử đặc biệt là sử dụng phương pháp “trực
quan động” nhờ ứng dụng công nghệ thông tin. Với phương pháp trực
quan động, những tri thức môn tư tưởng Hồ Chí Minh tưởng chừng rất
khô cứng sẽ được giáo viên hướng dẫn kèm các slide tích hợp sao cho
diễn tả được trình tự quá trình nhận thức và xác lập được những đơn vị tri
thức đó trong quá trình nhận thức của sinh viên.
5. Đóng góp mới của đề tài.
Nghiên cứu đề tài này sẽ đưa ra hướng mới về nâng cao ứng dụng
phần mềm Ms Powerpoint vào xây dựng bài giảng điện tử môn tư tưởng
Hồ Chí Minh. Bằng phương pháp sử dụng Ms Powerpoint để thiết kế bài
3
giảng điện tử môn tư tưởng Hồ Chí Minh, phần mềm và đặc biệt là sản
phẩm của nó sẽ hỗ trợ đắc lực cho cả thầy và trò trong quá trình học tập

1.1.1. Tính tất yếu của việc đổi mới phương pháp dạy học.
Trong xu hướng phát triển chung của đất nước, một câu hỏi luôn
luôn đặt ra ở mọi lĩnh vực, từ đời sống vật chất đến đời sống tinh thần là
làm thế nào để nâng cao được chất lượng và hiệu quả của các hoạt động
của con người trong xã hội. Trong quá trình đi tìm kiếm đáp án trả lời cho
câu hỏi đó, nơi nào, lĩnh vực nào mà con người thay thế phong cách tư
duy cũ, cách làm cũ, bằng phong cách tư duy mới, cách làm mới phù hợp
sẽ dẫn đến thành công và thắng lợi, đem lại được hiệu quả cao hơn, chất
lượng tốt hơn trong công việc. Còn ở đâu, ở trong lĩnh vực nào mà con
người không chịu thay thế cái cũ bằng cái mới hoặc thay thế bằng một cái
mới khác mà không tạo ra được chất lượng và hiệu quả tốt hơn thì ở đó sẽ
không có sự phát triển.
Giáo dục là một lĩnh vực liên quan trực tiếp đến việc đào tạo con
người. Sản phẩm của giáo dục là sản phẩm cao quý nhất, “tinh hoa nhất”
của tự nhiên và xã hội. Nó tạo ra những lớp người có vai trò quyết định
tốc độ vận động và phát triển của tất cả các lĩnh vực khác trong đời sống.
Trên thực tế, những lực lượng này đã, đang và vẫn đóng vai trò quyết
định tương lai phát triển của đất nước. Quốc gia nào, dân tộc nào sớm
nhận ra được “chân lý” ấy, và biết đầu tư đổi mới lĩnh vực giáo dục thì
quốc gia đó, dân tộc đó sẽ phát triển nhanh chóng và bền vững. Còn quốc
5
gia nào, dân tộc nào không nhận ra được quy luật ấy thì quốc gia đó, dân
tộc đó sẽ không thể phát triển bền vững được.
Đổi mới phương pháp dạy học là thay thế cách thức dạy học cũ,
không có hiệu quả hoặc hiệu quả thấp bằng cách thức dạy học mới đem
lại hiệu quả nhận thức cao hơn cho người học. Đây là một đòi hỏi tất yếu
và bức thiết được đặt ra trong giáo dục hiện nay. Tính tất yếu và bức thiết
này bắt nguồn từ những cơ sở sau đây:
Cơ sở đầu tiên là do yêu cầu của công cuộc cải cách giáo dục, của
mục tiêu và chiến lược đào tạo con người nhằm phục vụ đắc lực cho sự

ứng dụng công nghệ thông tin thì nhiều người cho rằng đó là việc làm tốn
kém, mất thời gian và không đem lại hiệu quả cao. Với quan niệm đó,
mặc cho ngành giáo dục phát động, mặc cho nhà trường động viên, nhiều
thầy cô vẫn cho rằng không cần đến công nghệ thông tin, không cần giáo
án điện tử, hoặc chỉ cần đưa giáo án mình đã soạn trên giấy vào các slide
để có bài giảng điện tử trình chiếu trên lớp thì họ vẫn có thể hoàn thành
xuất xắc giờ dạy của mình. Cách thức dạy học như vậy là một trong
những nguyên nhân quan trọng tạo ra lực cản mạnh mẽ việc nâng cao
chất lượng, hiệu quả của quá trình tiếp nhận và vận dụng những tri thức
khoa học của học sinh, sinh viên.
Mặt khác, trong điều kiện hiện nay, khi mà tốc độ phát triển của
khoa học diễn ra như vũ bão, nhiều lĩnh vực khoa học mới đã nảy sinh và
phát triển mạnh mẽ, khi mà các ngành công nghệ mới xuất hiện ngày
càng nhiều thì đòi hỏi con người phải nhận thức và vận dụng vào trong
cuộc sống, mới đem lại hiệu quả cao trong các lĩnh vực kinh tế, chính trị,
văn hoá xã hội và giáo dục. Tuy nhiên, muốn tiếp nhận nó và vận dụng
được nó thì các phương pháp dạy học cũ đã tỏ ra không đáp ứng được mà
cần phải có cách tiếp cận mới, phải sử dụng các phương pháp mới, các
phương tiện hiện đại trong quá trình dạy học mới có thể mang lại hiệu
quả cao.
7
1.1.2. Vai trò của công nghệ thông tin trong việc đổi mới phương
pháp dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh.
Sử dụng công nghệ thông tin là hình thức dạy học trực quan hiện
đại và ngày càng trở thành nhu cầu bức thiết của việc đổi mới phương
pháp dạy học. Sở dĩ như vậy bởi vì:
Công nghệ thông tin có khả năng tích cực hóa quá trình hoạt
động trí tuệ, nâng cao hiệu quả hoạt động dạy học. Cả về mặt lí luận
cũng như thực tiễn, đã chứng minh rằng công nghệ thông tin nếu được
sử dụng một cách khoa học, nghệ thuật thì không những chúng rất phù

việc ứng dụng các phương tiện tin học hỗ trợ không chỉ được xem như
là phương tiện truyền đạt giống như rất nhiều phần mềm trợ giúp giảng
dạy khác (dùng máy vi tính (computer assited instrution), bài học
(tudorials), củng cố và luyện tập (drill and practice)) đang lưu hành
hiện nay. Mà hướng phát triển của công nghệ thông tin phải nhằm thúc
đẩy, điều phối tư duy và xây dựng kiến thức thông qua các nội dung
dưới đây:
Thứ nhất, phải coi công nghệ thông tin là công cụ hỗ trợ xây
dựng kiến thức. Nội dung này được thể hiện ở chỗ: nó giúp hiển thị các
ý tưởng, sự hiểu biết của người học. Với sự trợ giúp của công nghệ
thông tin, các ý tưởng được biểu hiện ra bên ngoài bằng hành động cụ
thể. Bên cạnh đó, nó còn giúp người học tạo ra nhiều kiến thức có hệ
thống và đa môi trường (trước máy tính cá nhân, lớp học, hội trường,
hội nghị trực tuyến ). Tính hệ thống là nội dung khá nổi bật trong dạy
học khi có sử dụng sự giúp đỡ của công nghệ thông tin.
Thứ hai, công nghệ thông tin là phương tiện để khám phá kiến
thức nhằm hỗ trợ học tập qua xây dựng kiến thức. Ngày nay, công nghệ
thông tin phát triển mạnh mẽ, nó đã trở thành phương tiện thực sự hữu
hiệu để tìm hiểu các vấn đề của thế giới. Công nghệ thông tin giúp truy
9
cập được những thông tin cần thiết. Những thông tin đó không chỉ ở
một lĩnh vực mà ở rất nhiều lĩnh vực, không chỉ của một nước mà của
nhiều nước trên thế giới. Bên cạnh đó, nó còn giúp so sánh những điểm
dị biệt của các sự vật hiện tượng một cách nhanh chóng dễ dàng và
hiệu quả.
Thứ ba, công nghệ thông tin là môi trường để hỗ trợ sự thực
hành. Nó giúp biểu diễn và mô phỏng các vấn đề, tình huống và hoàn
cảnh của thế giới hiện thực; giúp xác định không gian an toàn, kiểm tra
các vấn đề của tư duy người học.
Thứ tư, công nghệ thông tin là môi trường học tập thông qua trao

với phần cứng phải có máy chiếu dữ liệu: data projection hay LCD
projecter… có thể chiếu lên màn phản quang hoặc tường trắng bất kỳ.
Microsoft Powerpoint là phần mền văn phòng được tích hợp
trong office có thể khai thác các tư liệu sẵn có ngay trong PC như trong
Word, Excel Microsoft Powerpoint có thể liên kết tốt với hầu hết các
chương trình tự động (.exe) cũng như có thể lưu lại dưới nhiều dạng
trong đó có dạng hypertext hay siêu văn bản (.htmt) để đưa lên mạng
giúp người dùng có thể trực tuyến hay tải về để sử dụng.
Trình diễn là phương tiện để truyền đạt thông tin. Một trình diễn
tốt là trình diễn có thể khích lệ, gây cảm hứng, thuyết phục và kích
thích được trí tuệ của khán thính giả. Microsoft Powerpoint cung cấp
cho chúng ta những công cụ để tạo trình diễn cũng như để nâng cao và
tùy biến chúng, nhằm truyền đạt những thông tin của mình. Tính linh
hoạt là một trong những điểm mạnh của Microsoft Powerpoint. Tất
nhiên, khi nghiên cứu kỹ và là một người có khả năng thiết kế thì các
tính năng tiên tiến và những tùy chọn phong phú của Microsoft
Powerpoint sẽ cho phép mỗi cá nhân phát huy tối đa khả năng sáng tạo
của mình. Microsoft Powerpoint có thể giúp tạo một trình diễn bằng sử
dụng một Wizard, một kiểu mẫu thiết kế, hoặc từ một phác thảo
11
(scratch); thêm văn bản và các bảng (table) vào nội dung trình diễn; sử
dụng các chế độ hiển thị để lập dàn bài, tổ chức thêm nội dung, hiệu
đính và xem trước trình diễn; định dạng một trình diễn bằng cách tùy
biến các phối màu (color scheme), màu nền (background) và các kiểu
mẫu thiết kế; tạo một trình diễn trên màn hình bằng cách sử dụng một
máy tính, các phim đèn chiếu và máy chiếu (overhead và profector)
hoặc thông qua các trang web; tạo và in các ghi chú (note), cũng như
các tài liệu phân phát cho khán giả (handout); thêm các biểu đồ, sơ đồ
(sơ đồ tổ chức, sơ đồ tự tạo), hình ảnh, clipart cũng như những hình
dạng và đối tượng khác vào nội dung; tăng hiệu quả truyền đạt bằng

sinh viên sẽ nhận thức các vấn đề và có thể tự mình rút ra những kết
luận cần thiết. Việc sử dụng Microsoft Powerpoint trong giảng dạy đã
thực hiện con đường nhận thức từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó
và "từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng
đến thực tiễn".
Khi xây dựng bài giúp giảng điện tử môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
với phần mềm Microsoft Powerpoint sẽ giúp cho giáo viên tiết kiệm
được thời gian lên lớp, nâng cao chất lượng dạy và học. Điều này được
thể hiện rõ nhất khi đem so sánh việc sử dụng Microsoft Powerpoint
với phương tiện dạy học trực quan khác, chẳng hạn như sử dụng giấy
bản trong. Có thể vẽ, viết sẵn lên từng bản trong bộ phận của mỗi sơ
đồ, mỗi nội dung trên từng bản trong theo thứ tự đã chuẩn bị sẵn từ
trước. Khi sử dụng, giáo viên đặt từng bản trong có nội dung phù hợp
lên bệ mặt máy chiếu. Lúc đó trên màn hình chỉ có hình ảnh một bộ
phận của sơ đồ mà giáo viên vừa đặt. Giáo viên tiếp tục đặt bản trong
thứ hai chồng lên bản thứ nhất lúc đó sẽ có bộ phận thứ hai của sơ đồ.
Tiếp tục đặt các bản trong khác (đã chuẩn bị sẵn) chồng lên các bản
trong trước, cuối cùng sẽ được một sơ đồ hoàn chỉnh trên màn hình.
Như vậy là, dù đã được chuẩn bị sẵn từ trước nhưng nó cũng làm mất
13
rất nhiều thời gian. Trong khi đó nếu có sự trợ giúp của máy tính với
phần mềm Microsoft Powerpoint, cũng có sự chuẩn bị từ trước, chỉ cần
một thao tác nhỏ như nhấn chuột hoặc cài đặt thời gian chạy tự động
giáo viên sẽ đạt được kết quả như mong muốn.
Trong thiết kế bài giảng điện tử các môn khoa học nói chung và
các môn tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng, yêu cầu đặt ra không chỉ
đảm bảo tính khoa học mà còn phải đảm bảo tính thẩm mĩ. Microsoft
Powerpoint không chỉ đem lại tính chính xác mà còn đem lại thẩm mĩ
cao. Nhiều giáo viên có nhược điểm là trình bày xấu, chữ viết không
đẹp, không thẳng hàng Điều đó sẽ không đem lại hiệu quả sư phạm

việc thực hiện của giáo viên thông suốt
Thứ ba, vấn đề kĩ thuật sử dụng máy tính, máy chiếu còn là một
khó khăn chưa thể vượt qua ở một số giáo viên.
Thứ tư, từ phía chủ quan của giáo viên, nếu không có ý thức sử
dụng PowerPoint tốt thì các ưu thế của phần mềm này có thể sẽ trở thành
nhược điểm lớn và cơ bản, như:
- Thiết kế các slide chưa hợp lí, thiếu khoa học, sử dụng quá nhiều,
hoặc quá ít chữ trên một slide, kích cỡ chữ không phù hợp, kiểu chữ
không được qui định thống nhất làm cho bài giảng lộn xộn, khó theo dõi
- Nội dung bài giảng và nội dung trình chiếu thiếu tính nhất quán
+ Lạm dụng quá nhiều các hiệu ứng làm học sinh mất tập trung vào
bài giảng.
+ Lạm dụng màu sắc, âm thanh hoặc sử dụng chúng không hợp lí,
không nhất quán…
+ Bài giảng điện tử nhiều khi đóng vai trò thay cho giáo án giấy,
trình diễn các slide là để thay cho viết bảng. Vì vậy, nói đổi mới nhưng
thực chất thì không có.
15
+ Tính tích hợp của các slide chưa phong phú, chưa khoa học. Các
trang giáo án điện tử vẫn rất đơn giản, chưa có liên kết phong phú, thiếu
phim ảnh minh hoạ, thiếu thực tế…
Những hạn chế về khách quan cũng như chủ quan chính là tác nhân
làm cho quá trình vận dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy chưa đạt
chất lượng cao. Học sinh thích học vì mới lạ nhưng tâm lí bị phân tán,
không theo dõi được bài học, không ghi được nội dung cơ bản của bài,
mất đi tính chủ động, sáng tạo trong học tập.
Trên cơ sở tham khảo một số tài liệu và sự trải nghiệm thực tế, để
nâng cao và sử dụng có hiệu quả phần mềm PowerPoint trong thiết kế
giáo án và giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, cần thống nhất một số
qui định sau sau đây:

một số nguyên tắc sau:
- Sử dụng nhiều nhất là 5 màu trong mỗi trang bài giảng
Nếu chữ viết trong một trang chỉ có một màu duy nhất, người đọc sẽ
rất nhàm chán. (Ngoại trừ trường hợp, trên trang đó chỉ chứa một loại nội
dung duy nhất, như, nội dung của một mục, một đoạn trích, một câu hỏi
thảo luận hay nhiệm vụ khám phá). Ngược lại, sử dụng quá nhiều màu
sắc trong một trang hoặc trong một bài giảng sẽ làm cho sinh viên hoặc
cảm giác đẹp sặc sỡ, thích thú với màu mà không tập trung vào nội dung
bài học, hoặc có cảm giác khó chịu, dẫn đến phản tác dụng. Nên dùng từ
2 đến tối đa 5 màu, phân phối hợp lí thì trang trình chiếu sẽ trở nên hấp
dẫn hơn. Ví dụ: Dùng một màu chính xuyên suốt cho nội dung khoa học
của bài học, một vài màu nổi hơn cho các đề mục và một màu khác để
làm nổi bật các ý quan trọng. Chú ý, các đề mục có vai trò ngang nhau thì
phải có màu giống nhau (cỡ chữ, kiểu chữ cũng giống nhau). Thế nhưng
nên dùng màu nào để làm nổi bật các ý quan trọng? Thông thường, người
ta dùng màu đỏ (nhưng không được để trên nền xanh và tím).
- Màu đỏ được mắt tiếp nhận tốt nhất trong số các màu cơ bản
17
- Tránh đặt màu nền và màu chữ có bước sóng quá khác nhau (ví
dụ: đỏ - xanh dương; đỏ - tím) hoặc có bước sóng gần nhau (khó phân
biệt, ví dụ: đỏ - cam ):
Thủy tinh thể của mắt không thể điều chỉnh để mắt tập trung vào
cùng một lúc hai màu có bước sóng khác xa nhau (đỏ và xanh chẳng
hạn). Mắt sẽ có cảm giác không tốt khi nhìn vào trang trình chiếu có hai
màu này đặt cạnh nhau (các màu nóng và các màu lạnh sẽ “đối chọi”
nhau), nhất là màu nền và màu chữ.
Quy định sử dụng chữ viết trong trang trình chiếu:
* Kiểu chữ: Các Font chữ thường dùng là Times New Roman và
Arial. Việc dùng font nào là tùy sở thích của người thiết kế. Tuy nhiên,
trong văn bản tiếng Việt có những bất cập khi dùng các font này:

* Số chữ trên một trang trình chiếu: Vấn đề này cũng cần lưu ý.
Nói là dùng cỡ chữ tối thiểu là 20 nhưng không có nghĩa là cho phép viết
đầy kín trang PowerPoint. Thông thường, chữ quá nhiều thì người ta sẽ ít
tập trung đọc hoặc đọc không hết, thậm chí có thể đọc nhầm. Cho nên về
nguyên tắc, không nên viết quá nhiều hàng trên trang PowerPoint, mỗi
hàng không nên quá nhiều chữ (trừ trường hợp bất khả kháng). Để khắc
phục điều đó, cũng như viết trên bảng đen, và để các trang trình chiêú
phải chứa đủ nội dung cơ bản của bài học, không nhất thiết phải viết
nhiều, viết nguyên câu, đầy đủ như trong SGK, có thể làm như sau:
- Thay vì viết nguyên câu, ta chọn từ khóa hoặc cụm từ khóa cho
chính xác để đưa lên màn hình thay cho câu ấy.
- Nếu không có gì đặc biệt, trên mỗi trang nên có khoảng từ 10 đến
15 dòng, mỗi dòng không quá 10 chữ để trang trình chiếu được tập trung
và sáng sủa.
Chú ý: Cùng một cỡ chữ nhưng chữ Arial lớn hơn Time New
Roman 1 bậc.
19
* Việc sử dụng WordArt: Phần mềm này cho phép dùng chữ để
trang trí, làm đẹp trang PowerPoint. Có một số tác dụng của WordArt như
sau:
- Viết đầu đề bài học - thường dùng trang riêng biệt. Chú ý không
chọn những mẫu quá cầu kì hoặc khó đọc.
- Viết trong khuôn hình vẽ (dạng cong)
- Trang trí nền cho trang trình chiếu: Chọn mẫu chữ (WordArt) thích
hợp có ý nghĩa nào đó mà mình muốn, tô màu ít tương phản với màn hình
để không hưởng đến nội dung viết trên trang ấy, phóng to trên cả màn
hình làm nền (Background). Có thể trang trí chữ theo chiều dọc khi cần
thiết.
Chú ý: Giống như dùng màu hoặc các effect, khi dùng WordArt,
không nên lạm dụng và cũng không cầu kì làm phân tán sự chú ý của sinh

hoặc phân tán khả năng nhận biết thông tin chính.
Quy định sử dụng các trang PowerPoint kết hợp các hoạt động
dạy và minh hoạ (phim, ảnh…):
Đây cũng là một ưu thế tuyệt đối của PowerPoint mà chiếc bảng
thông thường không thể làm được. Nếu có chăng thì người giáo viên phải
chuẩn bị trước các bản vẽ trên giấy khổ lớn hoặc băng, đĩa hình (hoặc
phim) để hỗ trợ thêm cho nội dung giảng.
Trong bài giảng tư tưởng Hồ Chí Minh, nhất là bài giảng có sử dụng
các phương pháp dạy học tích cực, giáo viên cần mở rộng nội dung ra
thực tế (bằng hình ảnh, phim), cần cập nhật thông tin hoặc chèn các câu
hỏi, hướng dẫn thảo luận…trong khi vẫn phải để nội dung bài giảng trên
trang PowerPoint phát triển liên tục, sinh viên dễ theo dõi và ghi được
bài. Có nhiều cách để ngườì thiết kế thực hiện điều đó. Dưới đây là một
số cách.
* Sử dụng “liên kết” (Hyperlink):
21
- Ưu điểm:
+ Sử dụng tư liệu theo kiểu liên kết rất tiện lợi. Các thao tác với
máy đơn giản, tư liệu xuất hiện nhanh, rõ.
+ Sử dụng thuận lợi cho các tư liệu là hình động hoặc Film
+ Có thể liên kết nhiều tư liệu, nhưng khi giảng, nếu thiếu thời gian
thì ta có thể bỏ qua tư liệu đó cũng không sao, bởi vì nói chung các tư
liệu không nằm trong một logic nào của bài giảng.
- Hạn chế:
+ Khi trình chiếu tư liệu thì bài giảng bị gián đoạn
+ Khi thiết kế bài giảng, tất cả các trang chủ và trang tư liệu đều
phải được để trong một Folder thì mới sử dụng các trang minh hoạ được.
Nếu muốn chuyển sang máy khác cần phải copy toàn bộ Folder ấy để
chuyển đi.
+ Dấu hiệu liên kết sẽ làm thay đổi màu sắc kí tự đã thống nhất

- Ưu điểm:
+ Sinh viên có thể theo dõi nội dung bài liên tục vì tư liệu chỉ
chèn vào “cửa sổ”.
+ Khi chuyển máy, không phải đóng gói vì mọi thông tin đều nằm
trong File PowerPoint .
+ Có thể chồng chập nhiều hình trên một trang PowerPoint để khi
chiếu, các tư liệu được sử dụng liên tục (cho xuất hiện rồi exit, xuất hiện
minh họa khác…).
- Nhược điểm:
+ Người thiết kế phải tốn nhiều thao tác trên máy hơn nên rất dễ
nhầm lẫn hình và thứ tự xuất hiện.
+ Khi in trang trình chiếu phát cho sinh viên, thì tất cả các tư liệu
minh hoạ trong một trang đều được in ra. Nếu chèn nhiều tư liệu thì
chúng sẽ bị chồng lên nhau.
+ Các ô cửa sổ chiếm nhiều diện tích màn hình
23
+ Đối với hình động hoặc Film thì các thao tác còn phức tạp hơn.
Trong trường hợp này, nên dùng Hyper Link.
Thực chất, đối với những người có kĩ thuật máy tính cao, có thể
dùng nhiều thủ thuật trình chiếu phức tạp hơn nhưng trong đề tài này, tôi
chỉ xin nêu ra một vài cách làm cơ bản, chủ yếu là để phù hợp với trình
độ chung. Chắc chắn rằng, khi chúng ta đã thiết kế nhiều giáo án rồi thì
mỗi cá nhân sẽ có đòi hỏi tất yếu là làm sao cho giáo án mỗi ngày một
phong phú hơn, hay hơn. Sẽ có hai hướng để cải tiến giáo án cho hay
hơn. Hướng thứ nhất phải tích cực tìm tòi, tham khảo tài liệu để có nhiều
tư liệu đưa vào giáo án, hướng thứ hai là nghiên cứu thêm các kĩ thuật
trong máy tính để ứng dụng cho những trường hợp có ý tưởng về phương
pháp dạy học phức tạp hơn. Việc nghiên cứu các phần mềm mô phỏng
các thí nghiêm hoặc các hiện tượng trên máy tính cũng là vấn đề phải
làm và đó cũng là những “tư liệu” tự tạo làm cho giáo án của chúng ta