B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC NGOI THNG
o0o
Công trình tham d Cuc thi
Sinh viên nghiên cu khoa hc Trng i hc Ngoi thng 2013
Tên công trình:
Doanh nghip xã hi ti Vit Nam- nh hng và phát trin
Nhóm ngành: KD3
Hà Ni, tháng 5 nm 2013
ây đc xem là mt mô hình doanh nghip nhiu tim nng và có vai trò
ngày càng quan trng trong vic gii quyt các vn đ xã hi
Tuy nhiên, Doanh nghip xã hi hay Doanh nhân xã hi vn còn là nhng
khái nim mi ti Vit Nam. Nhiu ngì cha hiu đúng v nó cng nh Nhà
nc cha có s quan tâm đúng mc. Trong thc t, mun gii quyt các vn đ
ca xã hi không th không có s tham gia ca các Doanh nghip xã hi.
Nghiên cu v Doanh nghip xã hi là mt vic làm cn thit đ đa Doanh
nghip xã hi đn gn hn vi xã hi, khng đnh vai trò và v trí vô cùng quan
trng ca nó. T đó có nhng gii pháp hp lỦ đ gii quyt khó khn và tìm ra
nhng hng phát trin mi.
Nhóm nghiên cu hng ti các đi tng nghiên cu là nhng khái nim,
đnh ngha và đc đim chung nht v doanh nghip xã hi; Các doanh nghip
xã hi tiêu biu Vit Nam: Công ty TNHH Sáng to và Phát trin cng đng
Life Art, Công ty TNHH KOTO, Doanh nghip xã hi Ecolife và nhng đóng
góp tiêu cho cng đng, mhng khó khn thách thc ca các doanh nghip xã
hi ti Vit Nam; Gii pháp gii quyt khó khn và hng phát trin mô hình
Doanh nghip xã hi ti Vit Nam.
Chúng tôi đư s dng các phng pháp nghiên cu tng quát: Áp dng
phng pháp nghiên cu lý thuyt: da vào nhng quan đim, nhng lý thuyt
đ tìm ra nhng đc đim ca các doanh nghip xã hi. Kt hp vi vic quan
sát, tìm hiu các doanh nghip c th đ hoàn thin b sung lý thuyt nói trên.
Cùng vi đó là phng pháp nghiên cu chi tit: Phân tích – Tng hp, Phng
pháp lch s: i t ngun gc phát sinh, quá trình phát trin và bin hóa ca
doanh nghip xã hi đ tìm ra bn cht ca nó. Doanh nghip xã hi thc cht đư
có t trc đó hay mi xut hin gn đây và Phng pháp đi chiu – so sánh:
đi chiu so sánh doanh nghip xã hi vi các t chc và phong trào xã hi
khác.
Ni dung
CHNG I: TNG QUAN V DOANH NGHIP XÃ HI VÀ
DOANH NGHIP XÃ HI TI VIT NAM
CP
C phn (Công ty)
CSIP
Trung tâm h tr sáng kin phc v cng đng
CSR
Trách nhim xư hi ca doanh nghip
DLSTC
Du lch sinh thái cng đng
DNhXH
Doanh nhân xư hi
DNXH
Doanh nghip xư hi
FT
Thng mi công bng
HTX
trng.
Theo Chính ph Anh và OECD, trong Chin lc phát trin DNXH nm
2002, Chính ph Anh đnh ngha: “DNXH là mt mô hình kinh doanh đc
thành lp nhm thc hin các mc tiêu xã hi, và s dng li nhun đ tái đu
t cho mc tiêu đó hoc cho cng đng, thay vì ti đa hóa li nhun cho c
đông hoc ch s hu”.
Cách đnh ngha này rt toàn din, bám sát nhng đc đim c bn ca
DNXH. Mt là, kinh doanh cn đc hiu nh mt mô hình, phng án, gii
pháp có và thông qua hot đng kinh doanh hn là ràng buc DNXH vào hình
thc công ty x cng, vn suy cho cùng cng ch là công c t chc. Hai là,
mc tiêu xã hi đc đt ra nh mt s mnh c bn và trc tiên ca vic
thành lp t chc đó. DNXH phi là t chc đc lp ra vì mc tiêu xã hi. Ba
là, v nguyên tc li nhun đc tái phân phi li cho t chc hoc cng đng,
không phi cho cá nhân.
T chc OECD đnh ngha: “DNXH là nhng t chc hot đng di
nhiu hình thc pháp lý khác nhau vn dng tinh thn doanh nhân nhm theo
đui cùng lúc c hai mc tiêu xã hi và kinh t. DNXH thng cung cp các
dch v xã hi và vic làm cho các nhóm yu th c thành th và nông thôn.
Ngòai ra, DNXH còn cung cp các dch v cng đng, trên các lnh.
Trong nhng cách hiu đa dng v DNXH, khái nim rng nht xem
“DNXH là mt mô hình kinh doanh, đem li li nhun, b ngòai nh các doanh
nghip truyn thng khác, ch yêu cu mt điu kin duy nht là đt s mnh xã
hi v trí trung tâm, trong khi mc tiêu li nhun đóng vai trò h tr.” Mt
cách đnh ngha khác theo ngha rng cng cho rng “DNXH hot đng nh mi
doanh nghip nhng vic qun lý và s dng li nhun đu hng vào các mc
tiêu xã hi và môi trng.” Xem xét k, chúng ta d nhn thy mt s đim yu
trong nhng khái nim này nh sau:
đòi hi ‘DNXH phi đc s hu ít nht mt phn bi mt t chc phi li
nhun.
Không th ph nhn, nhng ý kin trên đu có mt s Ủ ngha quan trng,
đc bit cho vic chính sách và th ch hóa DNXH, cng nh cng c thêm
cách hiu toàn din v DNXH. Tuy nhiên, nhng khái nim này dng nh
cha hiu thu đáo DNXH ch:
Mt là, theo nhn thc ph bin hin nay DNXH là mt mô hình t chc,
mt loi hình doanh nghip đc thù thiên v khái nim nhiu hn v đa v pháp
lý. Nu bám sát vào yêu cu phi đng kỦ di hình thc công ty s khin
chúng ta b l rt nhiu mô hình hot đng t lâu đư nh mt công ty (cnh
tranh bình đng) nhng không nht thit đng kỦ di hình thc công ty. Mt s
t chc phi chính ph (NGOs) khng đnh h rt mun chuyn sang hình thc
công ty, nhng cha đc bi khung kh pháp lỦ cha hòan thin, nhn thc v
DNXH các c quan nhà nc và đa phng hu nh không có, và c vic h
s mt các u đưi hin có. Trên thc t, rt nhiu DNXH xây dng cho mình c
hai nhánh t chc riêng bit: mt NGO thc hin các mc tiêu xã hi và mt
công ty kinh doanh to thu nhp chuyn v NGO.
Ý kin th hai cng không th chính xác, bi mt doanh nghip truyn
thng dù làm CSR ti mc đ nào cng không phi là DNXH. Bi hai mô hình
này khác nhau t bn cht, và t cách tip cn ngay t khi thành lp. Quan đim
đánh đng hai loi hình này, s khin xã hi b l mt mô hình khi dy và phát
trin các sáng kin xã hi nh DNXH.
Tng t, ý kin th ba cng không tht cn thit, và d làm mt đi tính
nng đng, sáng to và linh hat ca DNXH. Hn na, mt trong nhng th
mnh ca DNXH là khc phc đc đim yu ca t chc NGO v tính bn
vng; do đó, vic gn cht c cu t chc ca DNXH vi NGO s làm mt đi
kh nng thay th ca DNXH đi vi NGO.
Ông Bambang Ismawan- ngi sáng lp mt trong các t chc tín dng vi
mô ln nht ca Indonesia- Qu Bina Swadaya (t nm 1967) cho rng:
“DNXH là vic đt đc s phát trin/ mc tiêu xã hi (social development)
bng cách s dng gii pháp kinh doanh (entrepreneurship solution).”
Rõ ràng, c hai đnh ngha trên đu nhn mnh mi quan h ‘phng tin-
cu cánh’ gia chin lc/ gii pháp kinh doanh và mc tiêu/ gii pháp xã hi
trong mô hình DNXH. Nói cách khác, vic vn dng gii pháp kinh doanh nh
mt công c đ đa đn mt gii pháp xã hi c th chính là bn cht ca
DNXH.
Vào nm 2010, theo “ Skoll centre for social Entrepreneurship”, “Doanh
nghip xã hi là mt cách tip cn sang to, có đnh hng th trng đ gii
quyt nhng nguyên nhân c bn ca nhng vn đ xã hi và môi trng gay
gt nht. Nó to ra nhng thay đi có h thng và đa ra nhng gii pháp bn
vng”.
1.1.2. NhnỂ đc đim ca Doanh nghip xã hi
Nhìn chung, DNXH là mt mô hình t chc có 3 đc đim then cht sau
đây:
1.1.2.1. t mc tiêu, s mnh xã hi lên hàng đu, ngay t khi thành lp
DNXH phi ly mc tiêu xư hi làm s mnh hot đng ti thng ngay t
khi thành lp, và điu này phi đc tuyên b mt cách công khai, rõ ràng, minh
bch. Nói cách khác, mi DNXH đc lp ra vì mc tiêu xư hi c th ca
mình.
S có rt nhiu Ủ kin cho rng, doanh nghip truyn thng cng có nhng
hiu qu xư hi tích cc. Tr mt s doanh nghip trong các lnh vc nh sn
xut thuc lá, ru, kinh doanh v trng, sòng bài (mt s nc coi đây là
ngành kinh doanh ‘ti ác’ và đánh thu Sin Tax), đa s doanh nghip còn li đu
làm ra sn phm phc v đi sng, to ra công c sn xut, đem li vic làm và
gi lòng ho tâm đ nhà tài tr đóng góp hoc mua sn phm gây qu cho t
chc.Nói đúng hn, DNXH phi vt lên trên các Qu t thin truyn thng.
H phi là ngi cung cp các sn phm hàng hóa và dch v vi cht lng tt
và mc giá cnh tranh so vi th trng. ây là cái khó ca các DNXH, và
chính điu đó lỦ gii ti sao DNXH luôn gn cht vi các sáng kin xư hi, bi
gii pháp kinh doanh ca DNXH phi có tính ‘sáng kin xư hi’ mi có th đem
đn mc tiêu xư hi di hình thc kinh doanh.
Vic cnh tranh bình đng và công bng, tuy là mt th thách ln, nhng
li đem li cho DNXH v th đc lp và t ch trong t chc và hot đng ca
mình. ây là điu mà các NGO và Qu t thin không th có. Doanh thu t hot
đng kinh doanh có th không bù đp tt c chi phí cho mc tiêu xư hi, nhng
ít nht vic bù đp mt phn, thng là t 50-70% ngun vn (phn còn li các
DNXH vn có th da vào ngun tài tr), s giúp DNXH đc lp hn trong
quan h vi các nhà tài tr đ theo đui s mnh xư hi ca riêng mình và quan
trng hn là to điu kin đ DNXH m rng đc quy mô các hot đng xư
hi ca h (nh tng s lng hc viên, phm vi làng xư tham gia). S đc lp
và t ch gn cht vi tính bn vng ca gii pháp kinh doanh cng nh
DNXH. Trong khi đó, tính bn vng li là th mnh ca DNXH. Do vy, vic
tìm đc mt chin lc kinh doanh tt, có li nhun, bn vng là mt yêu cu
thit yu ca DNXH.
Thc t cho thy, không ít DNXH không th phát trin th phn trong mt
môi trng cnh tranh và có nguy c phi quay tr li mô hình NGO đ nhn tài
tr. Tuy nhiên, cng có rt nhiu DNXH hin đang có sn phm cnh tranh sòng
phng vi các doanh nghip truyn thng. Ví d nh Nhà hàng KOTO có cht
lng tt c v đ n và phc v, đc gii thiu trên Lonely Planet, Time-Out;
sn phm ca Mai Handicrafts và Mekong Quilts đu đc thit k rt đc đáo
và bán chy vi giá cao.
Trong giai đon trc i mi, Vit Nam cng đư có mt s mô hình có
th đc coi là các DNXH, đó là các HTX to vic làm cho ngi khuyt tt.
Sau 1986, đng li i mi và chính sách m ca ca Nhà nc đư thc s
to điu kin phát trin mnh m các doanh nghip thuc nhiu thành phn kinh
t, các t chc t thin, phát trin cng đng trong và ngoài nc. T gia
nhng nm 1990, mt s DNXH thc th đư bt đu xut hin nh Trng Hoa
Sa, Nhà hàng KOTO ti Hà Ni, Mai Handicrafts ti TP. H Chí Minh. Tuy
nhiên, nhn thc xư hi vn in đm s tách bch gia hai loi hình doanh nghip
vì li nhun và các t chc NGO không vì li nhun, do đó các DNXH ch mi
phát trin mc đ đn l, quy mô hn ch. T nm 2010, Vit Nam tr thành
nc có thu nhp trung bình thp, dòng vn tài tr có xu hng gim, không ít
t chc NGO đư chuyn đi thành DNXH đ tìm hng đi mi cho mình.
Cùng thi đim này, các khái nim v DNXH đư đc mt s t chc, nh
Hi đng Anh và Trung tâm CSIP, gii thiu và tuyên truyn rng rưi Vit
Nam. Hàng chc DNXH mi đư đc CSIP ‘m to’ thông qua quy trình
tuyn chn, công nhn và h tr ca trung tâm. Hin nay, DNXH ca Vit Nam
có th đc phân loi thành 3 nhóm nh sau: các DNXH phi li nhun thng
là các NGO đi mi hot đng bng vic thành lp các nhánh kinh doanh đ
tng cng kh nng t vng; các DNXH không vì li nhun là các DNXH
mi hot đng ch yu di các hình thc công ty; DNXH đnh hng xư hi,
có li nhun thng là các HTX, Qu tín dng Theo c tính s lng các t
chc có tim nng đ tr thành DNXH Vit Nam hin lên ti 25.600 t chc
các loi. ó là cha k đn các C s ngoài công lp phi li nhun, các DNNN
cung cp dch v công ích, n v s nghip công lp và T chc KH&CN
công lp đc Nhà nc khuyn khích chuyn đi hot đng sang mô hình
doanh nghip đ nâng cao hiu qu, đu có th áp dng mô hình DNXH.
1.1.3 DỊanể nỂểiị ồụ ểi và các t cểc và ịểỊnỂ tràỊ ồụ ểi Ệểác
t chc rt ging nhau nhng không hoàn toàn trùng khp. i vi DNXH, bn
cht phi li nhun (chính xác hn là “không- vì- mc tiêu li nhun”) cn đc
nhn mnh hn c; tuy nhiên, Vit Nam loi hình NGO đc s dng ph
bin hn c trong các vn bn pháp lỦ và chính sách ca nhà nc, đi din cho
toàn b khu vc xư hi dân s và phi li nhun. Chính vì vy, trong phn này, t
chc NGO s đc s dng nh mt khái nim chung đ so sánh vi DNXH.
Các t chc NGO trên th gii nói chung và Vit Nam nói riêng có 4
nhóm yu đim sau đây:
S ph thuc vào nhà tài tr: Hu ht các t chc NGO đu ph thuc rt
ln vào nhà tài tr (cá nhân và t chc) v c s mnh, phng hng và đa
bàn hot đng. Không ít t chc NGO xây dng đc đc trng v mc tiêu và
cách tip cn ca riêng t chc mình, nhng s đc lp đó đòi hi NGO phi có
quy mô hot đng rng ln và s lng các nhà tài tr phong phú, ví d nh
World Vision, WWF, Plan International, Oxfam. Khi đó, vic đóng góp ca các
nhà tài tr đng ngha vi vic chp thun lỦ tng và hng đi đc thù ca mi
t chc NGO này.
Ngc li, đa s các t chc NGO quy mô nh ph thuc mi mt vào
nhà tài tr, t mc tiêu, cách thc hot đng đn la chn d án, đi tng
hng li Thiu tính t ch, các NGO tr nên b đng và gò bó trong các hot
đng cng nh sáng kin ca mình. Vic m rng quy mô d án không th thc
hin đc nu ngun tài tr không cho phép. Nói cách khác, t chc NGO trong
trng hp này ch tn ti nh các công c (vehicle) gii ngân ca nhà tài tr
mà thôi.
Thiu tính bn vng: Các d án ca NGO thng thiu tính bn vng ngay
trong cách tip cn cng nh kh nng có hn ca ngun lc tài tr. Các d án
đu đc xây dng trên mt s lng ngun lc nht đnh, cho mt s mc tiêu
nht đnh. Do không t làm sinh sôi ny n t ngun vn ban đu, cho nên dù
mt chng ch có giá tr đi vi các khách sn, nhà hàng 5 sao trên toàn th gii
(bi Box Hill là mt trong 40 trng dy ngh TAFE hàng đu ca Úc). Trên
thc t, rt nhiu đu bp, nhân viên nhà hàng ca các khách sn 5 sao Vit
Nam hin nay là hc viên ca KOTO.
Xét v hiu qu hot đng, là mt mô hình kinh doanh nên DNXH luôn
tìm cách ti u hóa hiu qu kinh t mc có th, nh các doanh nghip truyn
thng. i tng hng li đng thi là ngi lao đng hoc khách hàng ca
DNXH, do đó luôn có mi liên h trc tip và mt thit gia h vi sáng lp
viên là DNhXH. Ngoài ra, thông thng DNXH t trin khai Ủ tng cng nh
t chu trách nhim trong vic theo dõi và đánh giá do đó các chi phí trung gian
đu đc gim thiu.
Chính vì nhng u th trên, trong bi cnh ngun tài tr ngày càng gim
đi, DNXH hoàn toàn có th tr thành mô hình la chn chuyn đi cho các d
án NGO Vit Nam. áng chú Ủ, s phát trin DNXH rt phù hp vi xu
hng dch chuyn mi quan tâm hin nay ca các nhà tài tr đi vi Vit Nam
theo hng áp dng nguyên tc th trng phc v phát trin bn vng : ADB
vi d án th trng cho ngi nghèo (M4P) và d kin qu đu t cùng ngi
nghèo (IBIF), SNV vi mô hình kinh doanh bn vng cùng ngi nghèo đi vi
các doanh nghip nông nghip (inclusive agrifood business), WB vi Ngày sáng
to Vit Nam (VID), mt s nhà tài tr khác vi mô hình tài tr mt phn các
sáng kin/đ xut d án vì cng đng và có tim nng xut khu v.v
1.1.3.2 DNXH và Trách nhim xã hi ca doanh nghip (CSR)
DNXH thng đc so sánh vi phong trào Trách nhim xư hi ca doanh
nghip (CSR). Nói đúng ra, DNXH hay b hiu nhm là CSR. Trên thc t, đây
là hai khái nim hoàn toàn khác bit, mt là mô hình hot đng, mt là trào lu,
vn đng xư hi.
CSR là mt phong trào t vn đng, t nâng cao nhn thc các doanh
cn da trên nguyên tc th trng, nhm giúp các nhà sn xut, ngi dân ca
các nc đang phát trin có đc các điu kin thng mi tt hn và phát trin
bn vng hn. Phong trào Fair Trade vn đng các công ty đa quc gia nh
Nike, Gap, Nesle, Unilever t b các hành vi ép giá, to điu kin thng mi
công bng hn đ các nhà sn xut nh l và ngi dân nghèo các nc đang
phát trin có điu kin phát trin bn vng hn, cùng hng li trong chui giá
tr đó.
Phong trào Fair Trade đc dn dt bi mt s t chc NGO có quy mô
toàn cu nh Fair Trade Label Organiza- tion (FLO). FLO thc hin vic kim
tra cht lng, quy trình sn xut đ dán nhưn Fair Trade cho các sn phm đáp
ng các tiêu chun Thng mi công bng. Vic dán nhưn có th giúp tiêu th
các sn phm tt hn, bi ngi tiêu dùng các nc Tây Âu và Bc M ngày
càng quan tâm hn đn các tiêu chun xư hi và môi trng ca sn phm
(moral consumerism).
Hin nay, khái nim Fair Trade đư đc gii thiu Vit Nam. Tuy nhiên,
s lng các doanh nghip có sn phm đc dán nhưn Fair Trade còn rt hn
ch. Trên c s chia s nhng mc tiêu xư hi tng đng, mô hình DNXH
hoàn toàn có th song hành cùng Fair Trade. DNXH Mai Handicrafts to vic
làm cho mt s cng đng ph n nghèo min Nam Trung B sn xut các
sn phm th công m ngh đư đc FLO chng nhn và dán nhưn Fair Trade
cho các sn phm ca mình. Tr thành thành viên ca FLO đư đem li cho Mai
Handicrafts li th rt ln trong vic đc h tr v kiu dáng, thit k (không
mt phí) cng nh tip th sn phm ca mình ra th trng quc t.
1.1.3.4 Tm vóc ca DNXH
Nh đư đ cp trên, v nguyên tc, quy mô, thi hn và kh nng nhân
rng ca DNXH là không gii hn. Do vy, thi đim hin ti có th khu vc
DNXH Vit Nam còn nh bé nên chúng ta cha thy ht tim nng phát trin
tip và bn vng. Cng cung cp phúc li xư hi nh NGO nhng DNXH có u
th rõ ràng kh nng phát trin quy mô và nhân rng. KOTO hin đang phát
trin theo hng nhân rng mô hình ca mình ra các đa phng khác Vit
Nam và c nc ngoài; đng thi khuyn khích các th h F2, F3 là các hc
viên đư tt nghip t KOTO tip tc thc hin các mô hình nh KOTO (đin
hình là Nhà hàng Pots & Pans đư đc m ti Hà Ni do mt cu hc viên ca
KOTO thành lp). Quan trng hn là cách gii quyt ca DNXH luôn hng
đn các gii pháp c bn, sinh k bn vng, do đó hiu qu xư hi đt đc có Ủ
ngha sâu sc hn. V lỦ thuyt, nu DNXH Help Corporation ph bin đc
gii pháp y t d phòng thông qua ci thin li sng ca ngi dân thì s lng
bnh nhân K s gim, ch không tng (theo Help, 80% bnh nhân có th phòng
nga bnh bng cách ci thin li sng hin ti).
1.2. Tng quan v Doanh nghip xư hi ti Vit Nam
1.2.1. Vài nét v cu trúc ca Ệểu vc DỊanể nỂểiị ồụ ểi Vit Nam
1.2.1.1. V hình thc t chc và đa v pháp lý
Các DNXH hot đng di nhiu hình thc t chc và đa v pháp lỦ khá
đa dng, t doanh nghip thông thng đn câu lc b và hip hi.
1.2.1.2. V quy mô và hiu qu kinh t
áng chú Ủ, giá tr kinh t ca các loi hình cng đc xp theo th t gn
ging tiêu chí s ngi hng li. Các DNXH hot đng di hình thc Trung
tâm đt giá tr kinh t thp nht trong s các loi hình. Trong khi đó, hình thc
Công ty chng t đc hiu qu kinh t cao hn vi chi phí trung bình trên mt
ngi hng li ch bng 1/3 so vi Trung tâm và gn 1/2 so vi các loi hình
khác.
Loi hình t
chc
$74,950
$62.700
$67,950 $172,650
Chi phí/ ngi
hng li*
$80
$26
$478
$478
$41
BnỂ : QuỔ mô và ểiu qu Ệinể t trunỂ bìnể ca các ệỊi ểìnể t cểc
1.2.1.3. V ệnể vc ểỊt đnỂ
Nhng s liu v DNXH Vit Nam cho đn nay tuy cha đy đ, nhng có
th mng li nhng chng c nht đnh cho nim tin vào tim nng và s phát
trin ca nó trong thi gian ti. Nm trong vùng có điu kin đa kinh t thun
li, phong trào DNXH Vit Nam đang đc tip sc bi phong trào DNXH trên
th gii nói chung và trong khu vc ông Nam Á nói riêng. Mt làn sóng đu
t vào các DNXH khu vc ông Nam Á, cùng vi vic mt s chính ph trong
khu vc đư đa ra các chính sách thúc đy doanh nghip xư hi là nhng c hi
mà phong trào DNXH Vit Nam cn nm bt kp thi vì s phát trin ca chính
mình và s đóng góp vào s phát trin kinh t - xư hi chung ca c nc.
1.2.2 Các ệỊi ểìnể t cểc ca ếỊanể nỂểiị ồụ ểi ti Vit Nam
Các DNXH phi li nhun làm rt tt vai trò xúc tác đ huy đng ngun lc
t cng đng đ ci thin đi sng cho nhng cng đng chu thit thòi. Có th
chia các DNXH loi này thành ba nhóm da trên phng thc hot đng, mc
tiêu, hiu qu xư hi và ngun tài tr: (i) D NXH cung cp dch v, sn phm có
hiu qu cao trong vic gii quyt các vn đ xư hi, và đc mt bên th ba
thng là cng đng, hoc nhà đu t xư hi tài tr cho các hot đng đó. Nói
cách khác, DNXH loi này nh mt ngi làm thuê đc lp, t ch, đóng vai trò
xúc tác, kt ni gia ngun lc và mc tiêu xư hi.
DNXH nhm ti mc tiêu đem hàng hóa/dch v công ti nhng ngi
chu thit thòi và d b tn thng nht v kinh t, nhng ngi không đc tip
cn hay không đ kh nng chi tr cho dch v theo mc giá thông thng. Mc
tiêu ca nhng doanh nghip này là đáp ng nhu cu và quyn cu ngi dân
đang b nhng mô hình kinh doanh và c ch hin ti b qua. Trong khi đm
bo quyn ca ngi dân, đc bit là nhng cng đng yu th là mc tiêu ti
cao, các doanh nghip xư hi thng tham gia trc tip vào vic cung cp các
dch v, hàng hóa nhm đáp ng nhu cu đang b b ri, thay vì tuyên truyn và
vn đng ngi khác làm vic này.
DNXH to vic làm cho nhng nhóm yu th và l hóa ca xư hi nh
ngi khuyt tt, ngi nhim HIV/AIDS, ngi mưn hn tù Phn ln các
DNXH thuc loi này đi mi t t chc NGO bng cách thành lp thêm mt
nhánh kinh doanh bên trong t chc, hoc thành lp mt doanh nghip kinh
doanh, vi li nhun đc s dng đ tài tr mt phn chi phí ca t chc. Kt
cu “kép” (hybrid) trong cùng mt t chc thuc nhóm này gây khá nhiu tranh
cưi, bi rõ ràng nu xét riêng, b phn kinh doanh đem li li nhun, nhng nu
đt trong tng th thì t chc không h có li nhun. Vy, chính sách cn đi x
vi DNXH thuc nhóm này nh th nào cho hp lỦ? Có nên xem b phn kinh
doanh là DNXH? hay ch t chc m mi đc coi là DNXH? KOTO