Nhn thc ca giáo viên tiu hc v chic
qui vi tr có du hing
gim chú ý  mt s ng tiu hc  Hà Ni

Nguyn Linh Trang

i hc Giáo dc
LuTâm lý hc lâm sàng tr em và v thành niên; Mã s: 60 52 70
ng dn: ng Hoàng Minh
o v: 2012

Abstract: H thng hóa nhng v lý lun v ri long gim
 tr tiu hc, chic qui vi tr có ri lon
t s khái nim công c m và mc 
nhn thc ca giáo viên tiu hc v nhng du hic qun lý
i vi tr có du hing h xut mt s cách thc
 u hc v hc sinh có du hiu
ri loc qun lý hành vi phù hp.

Keywords: Tâm lý hc tr em; Tr v thành niên; Gim chú ý; Ri lon hành vi;
ng tiu hc

Content
1. Lý do chọn đề tài
Ri long git ri lon phát tring gp  tr em.
T l tr  tui hng có ri lotrên th gii vàokhong t 2 
16%.  Vi s liu toàn quc v tr  tung có ri lon
. Tuy nhiên mt vài nghiên cu  Hà Nng Nai cho thy có t l không nh
hc sinh các cpm.
Can thip hành vi là mt trong nh liu hiu qu i vi tr có ri
lo. Vi mc tiêu kim soát hành vi ca tr c  nhà và  ng, vic tr liu

i tng nghiên cu:





 u hc v nhng chic qun lý
i vi hc sinh có du hi
Khách th nghiên cu:Khách th nghiên cu là 145 giáo viên thung tiu hc
a bàn Hà Ni, bao gm: Thành Công B (Qun n (Qung
ng Trn Côn A (Qu
(Qu
Phm vi nghiên cu:









 u hc thuc mt s
qun ni thành Hà Ni t s du hic qui vi
tr có du hi hc trên lp.
4. Giả thuyết khoa học
- Nhn thc ca giáo viên tiu hc v nhng du hip trung  s 
vng thô và gim m chú ý.
- Giáo viên tiu hc chn thc v chic qui vi hc sinh
có du hi

CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1. Chú ý và giảm chú ý
Chú ý là s tp trung ca ý thc vào mt hay mt nhóm s vt hi nh
ng hong bu kin thn kinh  tâm lý cn thit cho hong tin hành có
hiu qu vào m t c chia làm 2 loi: chú ý không ch nh và
chú ý có ch nh.
Gim chú ý là tình trng thiu h v mt chú ý, tc là tình trng khó
 kim soát, duy trì chú ý vào mt hoi gian dài.
1.1.2. Vận động, tăng động và xung động
1.1.2.1. Vn ng cp n nhng cu trúc và chc nng có liên h hot ng ca các c
bp, hoc vi áp ng ca c th vi mt tình hung.
1.1.2.2. T 
chú tâm  
xao lãng .
1.1.2.3.  
 



1.1.3. Rối loạn/ rối nhiễu
 Vit Nam, thut ng ri loc dùng thay th bi thut ng ri nhiu.
Ri lon hay ri nhic hing cá nhân có hành vi, cm xúc kém thích
nghi hoc làm n sc kho, cuc sng, mi quan h ca bn thân
và nhi xung quanh.
1.1.4. Rối loạn tăng động giảm chú ý
1.1.4.1. Khái nim
 tài này, ri lo tr em là mt ri lon bao gm các triu chng
 ging xng xuyên không phù hp vi
s phát tri tui và gây n hc tp và duy trì các mi quan h xã hi trong

hay phn ng mt cách nhanh chóng vi các kích thích mà không cn ch  c
ng dn hoàn thành. Khi gp tht bi tr  có nhc, phá
hoi hoc thm chí thc hin nhng hành vi nguy him.ng hng,  cp
tiu hng quan sát thy tr c mt các tr khác khi xp
hàng, bu ngay nhim v c ng dn, hoc thnh thong
tht ra nhng nhn xét không phù hp có th b p, . Tr 
hin s hp tp, vi vàng không th ch t, kéo theo s bt cn trong hc tp, nói
 ca bn.
1.1.4.5. Nguyên nhân ca ri long gim chú ý
Nguyên nhân gây ra ri lon nay vu
cho thy rng mt nguyên nhân duy nht không th lý gii vic phát sinh ri lon này. Nhìn
chung s d tng sinh hc (di truyn gen, hóa cht, cu trúc não b) và các yu t
tâm lý xã hi m cá nhân) to ra
nguyên nhân ca ri lon.
1.1.5. Nhận thức của giáo viên tiểu học
1.1.5.1. Khái nim giáo viên tiu hc
Giáo viên tiu hc là nhi ging dy  ng thuc cp tiu hc t lp 1
n lp 5 (có th m nhim d các môn hc hom nhim d
hóa hoc ch m nhim dy các môn ph c, Ha, Th dc ), có kin thc v c
m tâm sinh lý la tui tiu h  m nhng hc sinh d b t   
c phù hp vi hc sinh tiu hc giúp hc sinh nâng cao kin thc và
hình thành nhân cách ca mình.
1.1.5.2. Khái nim nhn thc
 tài này, nhn thc c hiu là mt quá trình bao gm nhin khác


 m giác, tri giác, trí nh   ng, v.v. có nhim v phn ánh
nhng thuc tính ca các s vt và hing trong th ging th



nhn thng công vic ca mình.
1.1.6. Chiến lược quản lý hành vi đối với trẻ tăng động giảm chú ý
1.1.6.1. Hành vi và tr liu hành vi
- Hành vi, theo cách hin nht, hành vi là nhng gì con
, thc hi Hành vi có th là mng
 hoc là chui các hong ni tip nhau mi nhc mc
  tho mãn nhu cu c  i. Hành vi c  i chu  ng ca
nhng nhân t bên trong thuc v  n thc, nhu c,
nim tin và nhng nhân t n lc.
- Tr liu hành vi hay lic xây dng da trên nn tc thuyt
i các nguyên tc v u kin hóa c n, u kin hóa thc thi và nguyên lý
tp nhim. Thut ng  ch các k thung thông qua
cng c và gim các hành vi không thích ng thông qua dp tt hoc trng pht. Hành vi
có th c si thông qua vic hc, nhng v ci
hc cách phn ng vng, nhng hành vi không thích nghi có th không cn hc.
1.1.6.2. Chin c qun lý hành vi
C

 hành vi thích nghi

Mt s chic qun lý hành vi c chng minh là hiu qu i vi tr có du
hing gim chú ý ng hng là: thit lp quy tc, cng c tích
cc, ti, s dng h qu tiêu cc gim thiu hành vi
1.2. Lịch sử nghiên cứu về can thiệp cho trẻ có rối loạn tăng động giảm chú ý trong
môi trƣờng học đƣờng
1.2.1. Những yếu tố của trường học ảnh hưởng đến sự phát triển rối loạn tăng động
giảm chú ý
T 1940  1950, các nghiên cu v can thip cho tr có ri lo
cao vai trò quan trng ca giáo dng hc. Mt s các nghiên cu ch ra nhng
yu t có th n tr  :

c phát hin nhiu, các nghiên cu ch ra m nhn thc ca giáo viên
dng li  nhng hiu bin v ri lon nh- khi t l
u, các nghiên cu cho thy m nhn thc c
vi các kin thn can thip cho tr .
1.2.4. Vai trò của giáo viên trong việc hỗ trợ học sinh tăng động giảm chú ý
 

và  
, 

CHƢƠNG 2: TỔ CHỨC VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Xác định biến nghiên cứu
Bin nghiên cnh da trên thao tác hóa khái nim nhn thc 

 ( - ):
- 

- 

- 
- 
u là: t hc vn, khi lp ging dy,
kinh nghim dy hc và kinh nghim , n
.
2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu
2.2.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
2.2.2. Phương pháp nghiên bảng hỏi (anket)
Bng hi c xây dng gm 14 câu hi theo 4 ni dung chính:
- 
- 

+ 



2.3. Tiến độ thực hiện đề tài
T n tháng 4/2012
CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1. Nhận thức chung về rối loạn tăng động giảm chú ý
3.1.1. Đánh giá về thực trạng rối loạn tăng động giảm chú ýtrong trường học hiện nay
Toàn b ng hng hiu có hc
sinh có du hiu ri long mi lp hc có ít
nht 1 hc sinh có du hing gim chú ý.
Các giáo viên dy các khi lp khác nhau có nhng nh nh khác nhau v thc
trng hc hin nay (s li mt thng kê, p = 0.002 <
0,05). c trng có ít hng chim t l i lp
khác là giáo viên khi u giáo viên khi 2 và 5 cho ri
lp có ít nht 1 hc sinh có du him t l cao nht lt là 63% giáo
viên ca khi 2 và 57,9% giáo viên ca khi 5. Còn giáo viên khi 4 có t l 
nht v thc trng có nhiu hng hc (chim 47,5%).
3.1.2. Nhận thức chung về các loại rối loạn tăng động giảm chú ý
Nghiên cu ch ra u bin thut ng này.
Các giáo viên nhn thc tt nhi vi lon hhong nhiu 
quá hing và không th tp trung lâu dàii giá tr trung bình vi X = 2.79. T l
giáo viên có nhn th 80,7%. M nhn thc ca các giáo viên v
tng loquá hingkhông th tp trung lâuch  mc trung bình
(loi gim chú ý, X = 2.03) thi trung bình (long, X = 1.74). Thông
ng trong các tình hung mà mi tr u bc l mc vng
t khó có th nhn bit tr  tr ch c coi là

Nhân t tham gia tp hun ng ln n nhn thc ca giáo viên v các loi

dp trung vào nguyên nhân tâm lý - xã hi (có ch
bt n, cha m không quan tâm, có ri lon lo âu, trm cng giáo viên
có kinh nghim t 6 ng nhng hc tp gây ra ri lon nhiu
ng giáo viên có kinh nghim t n
thc  nhân t sinh hc (di truyn, khim khuyt b  c hi)
nhiu nht. Các giáo viên có nhiu kinh nghim t  lên ít có nhn th
nguyên nhân gây ra ri lo
3.1.4. Nhận thức về ảnh hưởng của rối loạn tăng động giảm chú ý
Kt qu nghiên cu cho thy n quan h bn bè và quá trình hc tc
các giáo viên nhìn nhn rõ nht vi mm 2.56 và 2.55. Thi gian ch yu ca tr 
ng dành cho vic hc tp trên lp do vy các giáo viên d c nhng
biu hin ca tr n hc tp. Nhng hc sinh có biu hin mt tp trung, không
chu ngi yên trong lc phn ánh bng s m không cao do làm sai, thiu
cn thi vi mi quan h bng gi hc sinh
c ngày nên d nhn bit nhng tr i quan h vi các bn trong
l  ng hc sinh luôn nghch ngm, phá quy các b
chen ngang khi xp hàng,v.v. i vi nh    n thân
thp, thiu t tin m nhn thc ca giáo viên thp, giá tr i trung bình là 1.88.
So sánh ch s nhn thc gic tp hun và không tp hun cho
thy tp hun là nhân t n nhn thc ca giáo viên. Các ch s nhn thc ca
c tp hun cao hu ht trên giá tr 2.7, trong khi ch s nhn thc cao nht 
c tp hun ch t mi vi ng v quan h bn bè và
v hc tp.
Vi các giá tr p <0.05, s khác bit nhn thc gia giáo viên các khi lp v các nh
ng ca ri lo mt thng kê. Giáo viên khi 1 có m nhn
thc cao nht v n quá trình hc tp ca hc sinh vi ch s nhn tht gn
tuyu này là thc t bi giáo viên lp 1 s rt d dàng phát hin nhng
tr c s chú ý hoc quá nghch ngng b n,
tc, tp vit và hc toán. Tr lp 2, 3 bc u hình thành nhng thói quen trong hc
tp và sinh hot tng, tuy nhiên s phát trin v tâm sinh lý n, tr

biu hip trung khi nghe cô giáo ging bài, làm thiu bài hay không hoàn
thành nhim v hoc bài hc trên lp, d phân tán chú ý bi hong bên ngoài rt d
có th c  nhng tr hc  cui cp tiu h cho vic nhn
bit nhng du hiu gim chú ý ca các giáo viên khi li lp khác.
Trong các ma nhn thc v biu hin gim chú ý và khi lp ch có
nhn thc v biu hin khó tp trung vào chi tit hoc mc li do không cn thn trong hot
ng th hin m gia giáo viên các khi lp (r = 0.184 có ý
 mc 0.05). Các mkhác gia nhn thc và khi lp là
không có rõ ràng.
Kinh nghim hay tri nghic coi là mt bic lp có nh
n nhn thc ca cá nhân. Trong tng biu hin ca gim chú ý, biu hin khó tp
trung vào chi tit hoc mc li do không cn thn và biu hin ng không hoàn thành
hoc b d công vi mt thng kê khi các giá tr p<0.05. biu hin
khó tp trung vào chi tit hoc mc li do không cn than thun vi kinh
nghim ging dy ca giáo viên, giáo viên nhiu kinh nghim có nhn thc t
viên ít kinh nghiu hii phi có s làm vic hay tip xúc
nhiu vi hc sinh và giáo viên có kinh nghim làm vic lâu n dàng nhn bi
3.2.2. Nhận thức về triệu chứng của tăng động
Kt qu nghiên cu cho thy nhn thc ca các giáo viên tham gia nghiên cuv biu
hing  m cao biu hin k yên chân, tay hoc
luôn nhp nhm, mun vng khi ngi hc có m nhn thc gi (X =
2,99). Biu hin nói nhiu  tr nh c nhn bii
nhng biu hin v vu hic ít giáo viên nhn tht là
không th gi yên lng hoc nói quá nhiu (68,3% giáo viên nhn th


- Yu t tp hun có m quan nghch vi nhn thc ca giáo viên v biu hin
t do chy khi ch k c i cn ngi yên (p = 0.01 và r = - 0.224, h s 
 mc 0.01). M nhn thc cc tp hun rt cao
vi X = 2.9, còn m nhn thc cc tp hun là X = 2.64. u này

Trong mi quan h vi kinh nghim ging dy, nhng giáo viên có kinh nghim lâu
  lên có nh m ging
dy tr xum ging d
nhn thc v du hit giá tr 
Xem xét s ng ca ving làm vic vi tr có du hin nhn
thc ctng làm vic vi tr u nhn th
 nhn thc trp xúc vi tr
> 2.06). Trong tng du hing, nhn thc ca nh
tip xúc vi tr  (p < 0.05). y có th thy nhân t c làm
vic hay tip xúc vi tr có biu hi i nhn thc ca
giáo viên tiu hc v ri lo
3.3. Nhận thức về các chiến lƣợc quản lý hành vi đối với trẻ có dấu hiệu tăng động
giảm chú ý
3.3.1. Nhận thức chung về các cách thức hỗ trợ trẻ có dấu hiệu tăng động giảm chú ý
P
ác
          
      

th (44,1% giáo

)


 tt c c h tr tr  i hc nhn thc
 cách thc can thic bic s dng thuc.
S khác bit v nhn thc và kinh nghim làm vii
các bin pháp h tr can thip bng thuc, giáo dc bing sng
(các giá tr u <0.05). Tuy nhiên ch có nhn thc v bin pháp dùng thui
ng có mi quan h i kinh nghim ging dy ca giáo viên (th hin

nht vi giá tr  hin rõ nét vì tr
s quá nh.
i vi tng chic c th, chic xây dng thi gian bi
mn (p = 0.001, r = 0.197 vi h s  mc 0.05),
giáo viên dy các khi lp cao thì nhn thc xây dng mc tiêu
hong cho h mt thng kê (p = 0.011), tuy nhiên khi xem xét
m r = -0 i vi các chic
khác, các s li mt thng kê v chênh lch v giá tr nhn thc trung
bình ln nht trong tng chic 0.25.
a nhn thc ca giáo viên và vi ving s tip xúc hoc
làm vic vi tr t qu nghiên cu cho thng làm vic vi
tr hn thng không nhiu so vi nhn thc ca nhng giáo
ng làm vic vi tr  chênh lch giá tr nhn thc trung bình gia 2
nhóm là 0,21.
3.3.3. Sử dụng lời khen và hệ thống thưởng
Kt qu nghiên cu ca chúng tôi ch ra rng các giáo viên tham gia nghiên cu nhn
thc rt tt v chic s dng li khen vi giá tr t gn tuyi là 2.88.
ng khen bng li hoc khen kèm theo c chu b là hiu
qu i vi tr có du hii vi s dng h thng, nhn thc ca giáo
m nhn tht khá cao 2.69.
So sánh gia các khi lp vi nhn thc ca giáo viên v chic khen, nhn thc
ca giáo viên các khi lp có chút khác bit v chic s dng li khen (p = 0.007
<0.05). Các giáo viên ca khi 2, 3, 5 có m nhn thc rt giá tr gn tuyi
m). Giáo viên khi lm nhn thc thp nhn  m tt vi
a chic khen và khi lp ging dy, kt qu cho h
s -   t.
i vi vic s dng h thng, s liu thng kê cagiáo viên gia các khi
lp không th hin s khác bit khi p = 0.06 >0.05. Tuy nhiên s khác bit gia giáo viên
có các kinh nghim khác nhau có tn ti (p = 0.024 < 0.05). Giáo viên có kinh nghii
n thc tt nht vi X = 3. Mc dù có ít kinh nghim ging d yu

tr nhn thc i t lt là 1.37 và 1.30. M nhn thc này tt
nhiu nu so sánh vi m nhn thc ca giáo viên khi 4 và 5 khi giá tr nhn thc
trt gn mc kém nht, gn bm.
i vi cách trng pht vit kim có ch ký ca cha m, giá tr nhn thc cao
nht  giáo viên khi 5 vi X = 2.32. Giáo viên các khi lp 1, 3, 4 có m nhn thc
gn ging nhau, giá tr nhn tht nên vic càng có giá
tr nhn thc thp (gn bng 1) thì m nhn thy, giáo viên khi
lp 5 có sai lm i lp khác v hình pht này.
S khác bit gia nhn thc v các chic h qu tiêu cc và kinh nghim ging
dy th hin 4 cách thc: pht l hành vi không mong mu tr  gii
lao, lên gp ban giám hiu, và vit bn kim (các giá tr p <0.05). Trong 4 mi quan
h này ch có duy nht cách thc vit bn kim có m
 mu kinh nghim ging dy cho
rng vit bn kim là phù hp trong qun lý hành vi tr có du hi
Xem xét mi quan h gia kinh nghim tng làm vic vi tr và nhn thc ca giáo
viên v các chic s dng h qu tiêu cc, s liu thng kê ch ra s khác bit có ý
 thông kê gia mi quan h nhn thc và chic pht l hành vi không mong
mun (p = 0.002 <0.05). Mi quan h gia nhn thc và các chic còn lc lp vi
nhau (các giá tr  u >0.05). Nh    ng làm vic vi tr có du hiu
n th ng làm vi chênh lch 0.5
gia giá tr trung bình). Tuy nhiên nhn thc v cách pht l i ca
giáo viên có kinh nghim làm vic vi tr   mc trung bình (2.03).
KẾT LUẬN
1.1. Ri lo Vit Nam trong m
c phát hin nhing hng. Thc trc khnh
khi tt c giáo viên tham gia nghiên cng hu có hc sinh có du
hit na giáo viên cho rng mi lp có ít nht 1 hc sinh có du
hi ng làm vic vi hc sinh có du hi
1.2. Tt c các giáo viên trong nghiên cn thut ng ng gim
 yu thông qua báo chí, truyn hình, internet. Tuy nhiên các giáo viên ch có

dng vi m nhn thc cao (giá tr n thc v
nhóm chic s dng h qu tiêu cc gim thiu hành vi c
giá tr nhn thc hi mc trung bình.
Trong nhóm chic thit lp quy tc, sp xp ch ngi phù hp và s dng s ghi
chép nhc vic là 2 chic nhiu giáo viên nhn thng thi vic
tìm hin nhn thc ca giáo viên v các chic
này. Yu t ging dy khi lng khi các giáo viên dy các lp cao có
nhn thy các lu cp.
Trong nhóm chic s dng thì các giáo viên có nhiu nhn thc
 chic s dng khen.
Trong nhóm chic s dng h qu tiêu cc, các chic dp tc
nhiu giáo viên nhn thc lc quyn. Có mt s giáo viên
trong nghiên cu cho rng s dng trng pht là phù hp vi tr  cho
rng là phù hi nhn th chic lc quyn.
1.6. Nghiên cu vn còn mt s hn ch nhnh.
- Bng hc thit k và ki tin cy trên mu th i nh (20 giáo
viên tiu hc), vì v tin cy ca bng h
- Do hn ch v các ngun lc (kinh phí, thi gian), khách th nghiên cu là 145 giáo
viên tiu hc tng thuc 5 qun ni thành Hà Nng công lc
ng nhu không phm, chng cao hay chun quc gia 
ch     ng). Vi mu nghiên cu thun nh   ng v loi
ng (công lp - dân lng chng cao  ng thi c
mu  khách th nghiên c  ln nên kt qu nghiên c i din cho
thc trng nhn thc ca các giáo viên tiu ha bàn ni thành Hà Ni.
2. KIẾN NGHỊ
2.1. Lng ghép các ni dung v p tp hun nghip v m
hàng u hc, chú trn kin thc chung v ri lo
gm các loi ri lon, nguyên nhân, ng, các bin pháp h tr.
ng cn có nhng cán b hiu bit sâu v sc khe tâm thn nói chung và
v ri lo có nhng h can thip ci thin quá trình hc tp và hành






 



 .
Lun án Tin s Tâm lý hc, 2009.
6. Feldman R.S. 
7. Godefroid J.      . Nxb Pierre Mardaga
Liège  Bruxelles, Belgium, 1987.
8. Phạm Minh Hạc. Tuyn tp tâm lý hc. NXB Giáo dc, Hà Ni, 2005.
9. Nguyễn Xuân Hải. Bài ging Khoa hc qui hc khoa hc xã hi
i hc Quc gia Hà Ni, 2009.
10. Ngô Công Hoàn, Nguyễn Thị Thanh Bình, Nguyễn Thị Kim Quý. Nhng trc
nghim tâm lý. Tp I (in ln th i hm, Hà Ni. Tr 168-236.
11. Hng quc gia ch o biên son t n Bách khoa Vit Nam. T n Bách khoa
Vit Nam (tp 4). Nhà xut bn t n Bách khoa Vit Nam, Hà Ni, 2005.
12. Nguyễn Công Khanh i nhi    ng gim chú ý  hc sinh tiu
hTp chí Tâm lý giáo dc, 28/04/2002. Tr 7-9.
13. Nguyễn Công Khanh. Tâm lý tr liu (ng dng trong lâm sàng và t cha bnh).
i hc Quc gia, Hà Ni, 2002.
14. Đặng Bá Lãm, Weiss Bahr. Giáo dc, tâm lý và sc kho tâm thn tr em Vit nam:
Mt s v lý lun và thc tin liên ngànhi hc Quc gia, Hà ni, 2007.
15. Nguyễn Thị Hồng Ngau pháp hành vi nhn thc ng dng trong tr liu 
ng gim chú ý  hc sinh trung h Hà NTp chí Tâm lý hc, s 7, tháng
7/2004, tr 35-38.