n k t vit cho hc sinh
huyNam trong dy hc
Lch s th gii c i lp 10
trung hc ph n Nguyn Th Ng i hc c
Lu ThS.  y hc (B ch S)
: 60 14 10
ng dn: TS. Nguyn Th 
o v: 2012 Abstract. c tin dy hc  ng ph 
s cho vi xut vit cho HS THPT
huy- t
nh nch s th gii c i lp 10 THPT
 cho vinh n
 t vi       - t  
u tra thc tin vit vit cho HS trong DHLS 
ng THPT. Tih thc nghim qua mm tra lch s c th 
ng ph  u qu, kh thi c xut.

Keywords. y; Lch s; K t; Lp 10 Content
MỞ ĐẦU

t huyn ca t- tnh c i.
Trong nhc va qua, s HS d thi tt nghii h l  i cao.
 ch s  ym
m gii chim s ng r thi ch y
khi  thi khi C (20-
thc hc tc, lch s
t huyng bch s  l c
mang n ng nhin kh t ca
HS trong hc tp. Thc t i quan nim hc lch s ch c tt nghi
n vit vi
 t vit cn thii vi HS
   i kin th
c st c i vn d

 khc phnh la ch Rèn luyện kĩ
năng diễn đạt viết cho HS huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam trong dạy học lịch sử thế giới
cổ đại và trung đại lớp 10 THPT (Chương trình chuẩn vi mong mun bi
c giao tip - giao tip b ving dy
hch s  ng THPT.
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
2.1. Tài liệu nước ngoài
T.A.Ilina trong cun “Giáo dục học” tp II, Nc
HS hic
c lo c cn nhic
c vc tp  m, thc nghi
luyn t n mnh vic luyn tp bng s
d  dit dng th
Trong cun “Giáo dục học” N H.V.Sang
a hong thy h
 a hong thng th 

u qu.
2.2. Tài liệu trong nước
  Ngt trong cun “Giáo dục học” tp I, 
dc 1987 nhn mnh mt trong nhn ca l lun dy hc  nhnh phi
gn tri thc tip nhn vi thc tin bng nhng hong c th, cy mi
m bc thng nht gia l lun vi thc ting hc,
 o cho HS. Trong qth t phc 
luyn, cng c kin thp nhc mi tn ti m
vng chc.
Trong cun “Rèn luyện nghiệp vụ sư phạm thường xuyên” ci hm,
 Phm Trung Thanh, Nguyn Th  cn v a vic
n nghip v 
nhhn nh nghip cn thit,
t vi l
 ct vi 
  Ng
n vi cn vic
t vi  c kt qu cao.
   Phan Ng  Tr    n Th   n
“Phương pháp dạy học lịch sử”, tập 1 i hi, 2009) trong phn vit
v ma b ch s  ng ph  
nhn mn mn t ca HS: “Phải bồi dưỡng kĩ năng
học tập và thực hành bộ môn: tự “làm việc” với sách giáo khoa và các loại tài liệu khác có
liên quan, nâng cao năng lực trình bày nói và viết, làm và sử dụng đồ dùng trực quan, ứng
dụng thành tựu công nghệ thông tin vào học tập, tổ chức và thực hiện những hoạt động ngoại
khóa của môn học” [32;69].
u hc t Phát triển tư duy học sinh trong dạy học lịch sử ở
trường phổ thông cấp III  Khoa lch s, 1971- Phan Ngc Lt “Về
phát triển tư duy biện chứng cho học sinh trong khi dạy học lịch sử” n mnh ta
 

 Nguy  Tổ chức cho HS thuyết trình - một biện
pháp quan trọng để nâng cao chất lượng DHLS ở trường THPT” c s
 xu  cho
HS.  nhn mt bi u qu c
c, ch o c HS t h
cc, bin m ch.
Tin Gia Cu vDạy học phát triển các kĩ năng cơ bản cho học
sinh” c, s nh bc,
vi y hc ting Vi n
thin  tt c  
Rèn luyện và phát triển kĩ năng nói cho học sinh THCS” p
 c s     Nguy   Nếu như
nghe, đọc là hai kĩ năng quan trọng của hoạt động tiếp nhận thông tin thì nói và viết là hai kĩ
năng quan trọng của hoạt động bộc lộ, truyền đạt thông tin…” [11;29].
 Phát triển năng lực thực hành cho học sinh
THPT trong dạy học lịch sử” c s nh “Quá
trình hình thành kĩ năng, kĩ xảo chứng tỏ khả năng nắm vững kiến thức của HS, cho phép các
hoạt động tiến dần tới sự tự động hóa làm cho một số thao tác riêng lẻ bị biến mất đi rút
ngắn thời gian nhưng kết quả vẫn tốt” [41;33].
Vic la ch 
lun T“Một số biện pháp rèn luyện kĩ năng trình bày miệng
cho học sinh trong dạy học chương Các cuộc cách mạng tư sản từ giữa thế kỉ XVI đến cuối thế kỉ
XVIII - lớp 10 THPT- chương trình chuẩn” c Phan Th Thanh Loan, Khoa Si hc
i v
a HS trong hc tch sng th
 xut mt s bi ng cho HS trong dy h
Các cuộc cách mạng tư sản từ giữa thế kỉ XVI đến cuối thế kỉ XVIII –lớp 10 THPT- chương
trình chuẩn”   Ding trong giao tii vi HS.
n, lu cp ti vit
vit.

3.1. Đối tượng nghiên cứu : c t vit cho HS
trong DHLS  lp 10 THPT.
3.2. Phạm vi nghiên cứuch s th gii c i lp 10 THPT
n) vn dng HS THPT huy- 
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Mục đích nghiên cứu
 kha vit vii vi
 nh nt vi
xut big dit vip vi HS huy- T
Nam.
4.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- c tin dy hc  ng ph  cho
vi xut vit cho HS THPT huyn Thanh L-
t
-  nh nch s th
gii c i l cho vinh ni
t vit cho HS - tnh

- u tra thc tin vit vit cho HS trong DHLS  ng
THPT.
- Tic nghim qua mm tra lch s c th  ng ph 
u qu, kh thi c xut.
5. Cơ sở phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở phương pháp luận
-  n c  -ng H 
m cng ta v c lch s.
-  n v c hc
c lch s  
5.2. Phương pháp nghiên cứu
- S dch sng h 

LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1. Cơ sở lí luận
1.1.1. Cơ sở xuất phát của việc rèn luyện kĩ năng diễn đạt viết cho học sinh trong dạy học
lịch sử ở trường phổ thông
* Từ mối quan hệ giữa thầy và trò trong quá trình dạy học
T mi quan h thy - u cho ng
i ving dia li ding thi
GV pht c t tm
c tcc, ch o trong
u kin thc lch s bi ch y HS mi hic v  n
i my, mch lc, logic.
* Mục tiêu, nhiệm vụ của bộ môn lịch sử ở trường THPT
 thc hin m nhim v ca b t
vit cho HS, GV ch ng d
pho c kin, hing lch s 
t li nhn, vi ng
thng n lc, t 
dit c
* Đặc trưng của tri thức lịch sử
Tính qua
́
khư
́
:  u khi dit vit 




















 ng tht phi bi
t vn  lch s n cht vn t, thut ng lch
s t vit mt v lch s, HS phi bi
i chi s kin lch s i nhng s ki
din ra trong nh
Tính không lặp: t vit mt s kin, mt hin
ng lch s i gian c thi
nhn thy  kin lch s tuy din ra trong mi gian c tht song
i quan h k tha v kin lch s  c l
Tính cụ thể :  



, 

ng
l




; 





 , 



, 














 , 


Tính hệ thống (tính logic lịch sử): 









































.
Tính thống nhất giữa “sử” và “luận u cho HS khi
t mt s kin lch s  n dng li  vic  s kin, hin
i gia s ki qu ca s
ki 
* Yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học lịch sử
Vii mphn t t.
t vit cho HS, GV phi tu kin tt nh 
 ng trong vi kin, hing lch s ch 
ch g SGK, v ghi. GV cn bng
 hc, t  t lc chi
thc vn dng nhng tri thc tin cuc sn phi
ch ng t n t ca

* Đặc điểm trong diễn đạt viết của học sinh Thanh Liêm - Hà Nam
m lch s - ng gp
phi nht vit. N khc phc nhng li din
 ng, ng rt ln b
1.1.2. Quan niệm

, 







, 












, 



, 





c bn cht v lch s  n
 kit lch s  t nhn thc cho bu cn h
hng thi, vin thc lch s  c ca
c mt v, mt s kin, m vt lch s
Về phát triển
Khi HS dic ni tc hi
ht hiu qu c ph thu ng dn c
o c  c ni dung kin thi, HS cn phi
vn d, t ng dit hiu qu
nhi vi mt ni dung lch s i vio  mc cao
n thit.
1.1.4. Những yêu cầu khi rèn luyện kĩ năng diễn đạt viết cho học sinh
Về nội dung
Đạt được mục tiêu của việc học tập lịch sử 
t vi dt
c m c ba mt kin th.
Học sinh phải nắm vững nội dung kiến thức sẽ trình bày. Nm vng
ni dung kin thc s t c  gom nht, chi
nhng ni dung kin thc ng c
dit vit cho HS, GV phng cho HS hiu ni dung kin thc s ng
nhng thi vii kin thc, HS
ph chun b u bit mt vi ni

Đảm bảo tính khoa học, logic và chính xác. t s kin, v lch s,
HS pha s nhn thc lch s theo t thi gian, theo logic ca v
t n bin kt qu u
i GV phng dia li di
 c n th
lc bic dit mt v lch s u c
m tra ca GV phi

hong dy h p c
1.3. Những định hƣớng rèn luyện kĩ năng diễn đạt viết cho học sinh
Phải diễn đạt mạch lạc, súc tícht php vi nhau theo mt
trt t logic nhi chuyi quay li.
Câu văn viết gọn, rõ ràng, đúng ngữ pháp. Viu ca 
nhng ni dung lch s  a vn
ng cho HS s d phi chn l dit sao
cho ngn gn t ni dung trc
t c
Phải xây dựng được dàn ý trước khi trình bày. 
 m bc ca v s n, hi ht, thiu logic
trong nu HS chun b mt v  
c lp, GV phng d t ra nhu v mt
kin thc m   th     u c   ng cho HS
chun b  mch l
Phải chú ý một số từ viết hoa, viết phiên âm từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt.

CHƢƠNG 2
MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KĨ NĂNG DIỄN ĐẠT VIẾT CHO HỌC SINH
HUYỆN THANH LIÊM TỈNH HÀ NAM TRONG
DẠY HỌC LỊCH SỬ THẾ GIỚI CỔ ĐẠI VÀ TRUNG ĐẠI LỚP 10 TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG CHƢƠNG TRÌNH CHUẨN
2.1. Vị trí, mục tiêu, nội dung phần lịch sử thế giới cổ, trung đại - lớp 10 THPT (Chƣơng
trình chuẩn)
2.1.1. Vị trí
2.1.2. Mục tiêu
* Về kiến thức:
* Về kĩ năng:
* Về thái độ, tư tưởng, tình cảm:
2.1.3. Nội dung

mp li ng t.
2.2.2. Rèn kĩ năng diễn đạt viết cho học sinh qua đọc sách, báo, tạp chí để chuẩn bị kiến
thức nền
n khuyc
i thio. B
 r sung nhng tri thkim nhng tri thc mi, tip
cn nht mi, nhm m
c la chn, kim nghi  tin c c
c sp x thnn g c chau
chup vi logic nhn thp vc
m la tung t HS trau dc
n t vit.
t khoa h thut. Vi
 thut, mc s 
trin c i s a
c gii vi
 n chi vi mc c th n b
sn cho HS nhng cung nc em cn ph
giao nhim v cho HS m  
nh mt s HS s c hi
n b p d
2.2.3. Tăng cường luyện tập cách diễn đạt viết qua các bài tập về nhà
c ht, cng luyn tt vip
v p lch s n quan tr
p lch s u dp trc nghip nhn thc,
p v th n dng kin thi sp trc nghim
u lo-  trng, la ch l
Bài tập nhận thức t vit cho HS, GV c
tp nhn thp nhn th mt s kin quan trng,
mt s c hay c t kim tra kin thn, v

2.2.4. Xây dựng sổ tay tư liệu lịch sử để rèn luyện kĩ năng diễn đạt viết
t d  
li khi c s du qu
c sau:
Ghi chép kiểu đề cươngi nhng v n ca ni dung cu
th c ho chi tit tu theo ma viu
Ghi chép kiểu trích dẫnt lum ca
n phi tht bn,
t b a ch  rt
thun li cho vic s da bn nu mun
luc bu ngon phng c, phi
 ng              c ngt gia
chng s n.
Ghi chép tự do 
n gng c c
i vi nhng v  c  t vin
thiu nhii, sp
x dng, nhing hoc mt th
ki tin cho HS s dng d
  nh sn, ghi
 ngun gc ct bt bn, trang,
  n nhc cc
 d
2.2.5. Sử dụng các bài kiểm tra, đánh giá để rèn luyện kĩ năng diễn đạt viết
S d t
vit cho HS. Trong DHLS  ng ph c king.
Trước hết, c tp ca HS, l  t qu hc
tp cn nhng thin th kp thi sa cha, b
n cng c nhng kin thc cng thi qua ki
 khc, qua vic ki t

hc tp tm tra vii vn 
m tra ca HS, GV cn nht c th nhng m
hn ch i vi tc li di
vit, GV cn phi mc phi li dit vi
tha cha li di n lp mt cun s t
qu hc tp ct chi tit, t m v nhng lc phi khi
t mt v lch s. T    tin b c ng li
p thi.
2.3. Thực nghiệm sƣ phạm
2.3.1. Mục đích thực nghiệm
 nh mt s bi
dit vit cho HS, c nghim mm tra lch s 
 ki u qu c t qu thc nghi
  c b n dc tin ging dn
t vit cho HS.
2.3.2. Đối tượng thực nghiệm
c nghim ti lp 10A1 - - 
Nam.
2.3.3. Nội dung thực nghiệm
 tic nghin b  ki hai
lp 10A
2.3.4. Phương pháp tiến hành thực nghiệm
Tic nghim vi HS lp 10 c- 
ng s 80 em.
c khi tic nghia GV
t vi na chp
thc nghip.
Lp thc nghip 10A1 (42 HS), li chu
p chn c nhn th lp thc nghim (10A1)
ng dn

%
Số
lƣợng
Tỉ lệ
%
Thực
Nghiệm
45
0
0
35
77,8
8
17,8
2
4,4
Đối
chứng
47
0
0
20
42,6
24
51,1
3
6,3
T bng tng hp kt qu thc nghit s kt lun sau:
Về khả năng hành văn diễn đạt:  lp thc nghi dich
lp lun v cht ch i lp

c mm bp
v nhn thc cc, ch o trong hc t
c phc nhng yng gp trong dit vit sai ng
t ngng cng, di
Trong gii hn phm vi c  thc tin dy hc lch s  
ng ph   xut mt s bit vit
Rèn kĩ năng diễn đạt trong cách hành văn, viết đúng ngữ pháp; Rèn kĩ năng
diễn đạt thông qua việc đọc sách, báo chuẩn bị kiến thức nền; Tăng cường luyện tập cách
diễn đạt viết qua các bài tập về nhà ;dựng sổ tay tư liệu lịch sử để rèn luyện kĩ năng diễn
đạt viết; Sử dụng các bài kiểm tra, đánh giá để rèn luyện kĩ năng diễn đạt viết. Nhng bin
  xut vi tri thc mc, ch
ng vn kĩ năng diễn đạt viết. 
 dng mt, kt h 
y h  c.
Vic rèn luyện kĩ năng diễn đạt viết cho HS phi thc hin trong mt th
 p hp hc, tt c t ci thi s n lc ca
bi HS. Thng h li t 
thin bn n
n.
 rèn luyện cho HS kĩ năng diễn đạt viết t hiu quc hi t
 dit vit ca by s  bn
 a vin k 
GV phy hc vn HS va to
hnc tp. Gi h 
dng nhng bii hiu qu c s ng h t 
 t vit cho HS
nh vic GV phng nh
i b ch su qu cho vic ging d
lch s  ng ph 


i.
15. . Khoa Lch si hi (1971-1972), Tài liệu tập huấn chuyên
đề “Phát triển tư duy học sinh trong dạy học lịch sử ở trường phổ thông cấp III”.
16. Phan Thị Thanh Loan (2011), “Một số biện pháp rèn luyện kĩ năng trình bày miệng
cho HS trong dạy học chương Các cuộc Cách mạng tư sản từ giữa thế kỉ XVI đến cuối
thế kỉ XVIII – Lớp 10 THPT- Chương trình chuẩnn tt nghip, Khoa Si
hi.
17. Phan Ngọc Liên – Phạm Kỳ Tá (1975), Đồ dùng trực quan trong việc dạy, học lịch sử
ở trường phổ thông cấp II (Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên), Nxb Giáo dục, Hà Nội.
18. Phan Ngọc Liên (cb) (2000), Từ điển thuật ngữ lịch sử phổ thôngi hc Quc
gia i.
19. Phan Ngọc Liên – Trịnh Đình Tùng – Nguyễn Thị Côi – Trần Vĩnh Tƣờng (2000), Một số
chuyên đề phương pháp dạy học lịch sử, i hc Quc gia i.
20. Phan Ngọc Liên (cb) (2003), Nhập môn sử học, Nxb i.
21. Phan Ngọc Liên (cb) (2006), Kiến thức Lịch sử 10, Nxb i hc Quc Gia TP. H 
Minh.
22. Phan Ngọc Liên (Tổng cb) (2007) , SGK Lịch sử 10, Nxb i.
23. Phan Ngọc Liên (cb) (2008), Đổi mới nội dung và phương pháp dạy học lịch sử ở
trường phổ thông, i hm i.
24. Phan Ngọc Liên - Trịnh Đình Tùng - Nguyễn Thị Côi (2009), Phương pháp dạy học
lịch sử - Tp 1, i hm i.
25. Phan Ngọc Liên - Trịnh Đình Tùng - Nguyễn Thị Côi (2009), Phương pháp dạy học
lịch sử - Tp 2, Nxb i hi.
26. Luc 2010, Nxb  qui.
27. Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt (1987), Giáo dục học- Tập 1ci
28. Lƣơng Ninh - Nghiêm Đình Vỳ - Trần Văn Trị (2002), Lịch sử 10 - Sách giáo viên, Nxb
ci.
29. Lƣơng Ninh- Đinh Ngọc Bảo - Đặng Quang Minh -Nguyễn Gia Phu - Nghiêm Đình Vỳ
(2001), Lịch sử thế giới cổ đạii
30. Nguyễn Thị Nƣơng Vai trò của sách và đổi mới giáo dụci th n

46. T.A.Ilina (1973), Giáo dục học tập 2c.