Sử dụng phần mềm Cabri II Plus trong dạy học
lượng giác ở trung học phổ thông theo hướng
tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh

Lê Thị Xuân

Trường Đại học Giáo dục
Luận văn ThS ngành: Lý luận và Phương pháp dạy học; Mã số: 60 14 10
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Chí Thành
Năm bảo vệ: 2008
Abstract: Nghiên cứu cơ sở lý luận và phân tích định hướng đổi mới phương pháp
dạy học hiện nay là hoạt động hóa người học, phân tích các vấn đề liên quan đến tích
cực hóa hoạt động học tập của học sinh. Từ đó tiến hành phân tích chương trình SGK
hiện hành để tìm ra những khó khăn mà học sinh có thể gặp phải khi hoc tập lượng
giác, phân tích các đặc điểm của phần mềm Cabri II plus để tạo ra một môi trường
học tập tương tác. Đồng thời đề xuất các giả thuyết về sử dụng phần mềm Cabri II
plus hỗ trợ giảng dạy lượng giác, tiến hành phân tích các kết của thực nghiệm để kiểm
chứng các giải thuyết.

Keywords: Lượng giác, Phương pháp dạy học, Phần mềm Cabri II Plus, Trường
trung học phổ thông Content

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Nhà trường phổ thông của chúng ta đang tiến hành đổi mới PPDH. Mục đích của đổi

Đại số, Hình học. Từ năm 90 trở lại đây, qua ba lần cải cách chương trình, phần Lượng giác
vẫn chiếm hai chương, với thời lượng gần tương đương với một học kì trong ba năm ở THPT.
Do vị trí quan trọng của môn Lượng giác, đã có nhiều bài báo, công trình nghiên cứu
về việc giảng dạy lượng giác nhằm phát huy tính tích cực của HS. Từ năm 1996, sau khi Bộ
Giáo dục và Đào tạo tiến hành sửa đổi chương trình và SGK phổ thông, Doãn Minh Cường [5]
đề ra “một phương án vận dụng quan điểm hoạt động vào dạy học giải phương trình lượng
giác”. Trong công trình này, tác giả thống kê những sai lầm thường gặp của HS khi giải
phương trình lượng giác, tìm ra cấu trúc hoạt động dạy học giải phương trình lượng giác.
Năm 1997 tác giả này lại có một bài báo bàn về cách nhận dạng trong hoạt động dạy học giải
phương trình lượng giác, đề cập đến việc phân dạng phương trình lượng giác tổng quát. Tiếp
theo là một loạt các bài báo và công trình nghiên cứu về chủ đề giải phương trình lượng giác,
ví dụ:
“Giải bài tập Lượng giác theo hướng phát huy tính tích cực sáng tạo của HS THPT”-
Tạp chí Nghiên cứu Giáo dục số 7, năm 1998-Nguyễn Thị Hương Trang.
“Lựa chọn và sử dụng hệ thống bài tập phương trình lượng giác có phân bậc nhằm
phát huy tính tích cực học tập của HS”-Luận văn Thạc sĩ Giáo dục năm 2000, Viện Khoa học
giáo dục-Nguyễn Văn Kiên.
“Một số căn cứ để phân bậc hoạt động giải phương trình lượng giác ở lớp 11 THPT
nhằm phát huy tính tích cực học tập của HS”-Tạp chí Giáo dục, số 2 năm 2002-Cao Thị Hà.
Chúng tôi nhận thấy tất cả các công trình nghiên cứu trên tuy đã có những đóng góp
quan trọng trong nghiên cứu và trong dạy học lượng giác nhưng mới chỉ đề cập đến vấn đề
giải bài tập lượng giác chứ chưa xem xét kĩ đến việc giảng dạy lý thuyết lượng giác.
Cabri II Plus là một phần mềm hình học động, ra đời vào năm 1985 tại Pháp, được
giới thiệu trong nhà trường phổ thông Việt Nam từ năm 2000 và đã được đánh giá cao trong
dạy học. Phần mềm đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo tiến hành sử dụng thí điểm tại một số
trường THPT, như THPT Chu Văn An (Hà Nội), Quốc học Huế. Hiện nay Cabri II Plus đã
được đưa vào chương trình đào tạo GV của Bộ. Việc nghiên cứu sử dụng phần mềm này một
cách khoa học và có hệ thống cũng chỉ mới bắt đầu trong thời gian gần đây. Năm 2006 Trịnh
Thanh Hải [6] đã nghiên cứu sử dụng phần mềm Cabri II Plus trong dạy học Hình học lớp 7
theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập của HS. Tuy nhiên công trình này chưa nhấn

- Nghiên cứu thực tiễn dạy học lượng giác ở THPT, phân tích chương trình, SGK, đề ra
giả thuyết liên quan đến những khó khăn trong dạy học lượng giác hiện nay.
- Xác định phương pháp sử dụng phần mềm Cabri II Plus trong dạy học lượng giác ở
THPT.
- Xây dựng thực nghiệm sư phạm kiểm chứng các giả thuyết.
4. Câu hỏi nghiên cứu
Thực tế dạy học lượng giác trong trường THPT hiện nay đang gặp phải những khó
khăn gì?
Sử dụng phần mềm Cabri II Plus để giải quyết những khó khăn trong việc dạy học các
khái niệm lượng giác ở THPT hiện nay như thế nào?
5. Khách thể nghiên cứu và đối tượng khảo sát
5.1 Khách thể nghiên cứu
Quá trình dạy học khái niệm lượng giác ở THPT.
5.2 Đối tượng khảo sát
Học sinh lớp 10 và lớp 11 ở các trường THPT.
5.3 Mẫu khảo sát
HS lớp 10A5 và lớp 11A14 trường THPT Hàn Thuyên, Bắc Ninh.
6. Phạm vi nghiên cứu
Do hạn chế về thời gian nên chúng tôi thu hẹp phạm vi nghiên cứu: chỉ nghiên cứu sử
dụng Cabri II Plus vào dạy học các khái niệm lượng giác trong SGK chương trình cơ bản
năm 2005.
7. Giả thuyết khoa học
Nếu tổ chức các hoạt động dạy học Lượng giác ở THPT trên cơ sở sử dụng phần mềm
Cabri II Plus theo những phương pháp nêu ra trong luận văn thì sẽ phát huy được tính tích
cực của HS và đạt hiệu quả cao trong học tập.
Giả thuyết này sẽ được chúng tôi triển khai cụ thể trong luận văn.
8. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu, phân tích các tài liệu về tích cực hóa
HĐ học tập của HS, chương trình SGK lượng giác ở THPT và các tài liệu liên quan.
- Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn một số thầy cô giáo dạy giỏi ở Hà Nội và Hải

theo quyết định số 16/2006/QĐ-BGD ĐT ngày 05/05/2006 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT).
Nhà xuất bản Giáo dục, 2006.
4. Nguyễn Hữu Châu. Những vấn đề cơ bản về chương trình và quá trình dạy học. Nhà
xuất bản Giáo dục, 2005.
5. Doãn Minh Cường. Một phương án vận dụng quan điểm hoạt động vào dạy học
phương trình lượng giác cho HS lớp 11 PTTH. Luận văn Thạc sỹ Khoa học Toán học.
Trường Đại học Sư phạm Hà nội, 1996.
6. Trịnh Thanh Hải. Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học Hình học lớp 7 theo
hướng tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh. Luận án Tiến sỹ Giáo dục học.
Trường Đại học Sư phạm Hà nội, 2006.
7. Trần Văn Hạo (Tổng chủ biên), Vũ Tuấn (Chủ biên), Đào Ngọc Nam, Lê Văn
Tiến, Vũ Viết Yên. Đại số và Giải tích 11 - Sách giáo viên. Nhà xuất bản Giáo dục,
2006.
8. Trần Văn Hạo (Tổng Chủ biên), Vũ Tuấn (Chủ biên), Đào Ngọc Nam, Lê Văn
Tiến, Vũ Viết Yên. Đại số và Giải tích 11. Nhà xuất bản Giáo dục, 2006.
9. Trần Văn Hạo (Tổng chủ biên), Vũ Tuấn (Chủ biên), Doãn Minh Cường, Đỗ
Mạnh Hùng, Nguyễn Tiến Tài. Đại số 10. Nhà xuất bản Giáo dục, 2006.
10. Trần Văn Hạo (Tổng chủ biên), Vũ Tuấn (Chủ biên), Doãn Minh Cường, Đỗ
Mạnh Hùng, Nguyễn Tiến Tài. Đại số 10 -Sách giáo viên. Nhà xuất bản Giáo dục,
2006.
11. Trần Văn Hạo, Phan Trương Dần. Đại số và Giải tích 11 -Sách giáo viên. Nhà
xuất bản Giáo dục, 1991.
12. Trần Bá Hoành. Những đặc trưng của phương pháp dạy học tích cực. Tạp chí Giáo
dục số 6, năm 2002.
13. Lê Văn Hồng (chủ biên), Lê Ngọc Lan, Nguyễn Văn Thàng. Tâm lý học lứa tuổi
và tâm lý học sư phạm. Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, 2001.
14. Nguyễn Bá Kim. Phương pháp dạy học môn Toán. Nhà xuất bản Đại học Sư phạm,
2007.
15. Nguyễn Thị Mỹ Lộc (Chủ biên). Một số vấn đề về Giáo dục học Đại học. Nhà xuất
bản Đại học quốc gia Hà Nội, 2004.

30. http://www.nghean.gov.vn/ruletext/default.asp?m=6&p=95&s=32&act=view&id=5
58
31. Trang Web của Viện chiến lược và Chương trình Giáo dục
http://www.niesac.edu.vn
32. Trang Web của Công ty Công nghệ và tin học trong Nhà trường
http://www.vnschool.net
33. http://www.vnschool.net//modules.php?name=News&file=article&sid=773