Đánh giá thực trạng và đề xuất định hướng sử
dụng đất đai huyện An Lão, thành phố
Hải Phòng Nguyễn Văn Long Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
Luận văn ThS. ngành: Địa chính; Mã số: 60 44 80
Người hướng dẫn: PGS.TS. Nhữ Thị Xuân
Năm bảo vệ: 2012 Abstract. Tổng quan các tài liệu, số liệu, bản đồ có liên quan đến khu vực nghiên
cứu. Thu thập tài liệu, số liệu về hiện trạng sử dụng đất năm từ năm 2000- 2011 của
huyện An Lão, thành phố Hải Phòng. Phân tích hiện trạng và đánh giá biến động sử
dụng đất giai đoạn 2000 – 2010. Phân tích quan hệ giữa các hoạt động kinh tế - xã
hội và biến động sử dụng đất trong khu vực. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng và dự
báo xu thế biến động sử dụng đất huyện An Lão, thành phố Hải Phòng. Phân tích
thực trạng và tiềm năng đất đai của huyện, tạo ra tầm nhìn tổng quát về phân bổ quỹ
đất cho các ngành, các mục tiêu sử dụng đất đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã
hội. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai, thích nghi đất đai, định hướng sử dụng đất
huyện An Lão, thành phố Hải Phòng. Đề xuất định hướng sử dụng đất đai phục vụ
phát triển phát triển bền vững huyện An Lão, thành phố Hải Phòng đến năm 2020.

Keywords. Địa chính; Sử dụng đất; Hải Phòng Content
MỞ ĐẦU

thêm 15,94 ha so với năm 2000. Nguyên nhân tăng chủ yếu do phù sa bồi đắp, còn lại một
phần do đo đạc lại bản đồ địa chính tại 17 xã, thị trấn. Trong thời kỳ 2000 – 2011: diện tích đất
nông nghiệp giảm 1.586,88 ha, bình quân giảm 144 ha/năm. Diện tích đất nông nghiệp giảm
chủ yếu do chuyển sang mục đích phi nông nghiệp. Diện tích đất trồng lúa giảm bình quân
hàng năm 79 ha/năm. Diện tích đất trồng cây lâu năm giảm bình quân 9 ha/năm. Diện tích đất
nuôi trồng thủy sản có xu hướng tăng, bình quân tăng 20 ha/năm, do chuyển đổi diện tích trồng lúa
kém hiệu quả ở vùng trũng và khai thác mặt nước ven sông, vào nuôi trồng thủy sản. Diện tích đất
phi nông nghiệp tăng 2.835,73 ha, bình quân tăng 258 ha/năm. Hầu hết các loại đất phi nông
nghiệp đều tăng, trong đó một số loại đất tăng mạnh như: đất sản xuất kinh doanh phi nông
nghiệp tăng bình quân 20 ha/năm; đất có mục đích công cộng tăng 17 ha/năm. Diện tích đất
chưa sử dụng của thành phố biến động theo chiều hướng giảm, bình quân giảm 13 ha/năm do
khai thác sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp và phi nông nghiệp, trong đó: đất bằng
chưa sử dụng giảm 1,51 ha; đất đồi núi chưa sử dụng tăng 6,58 ha; đất núi đá không có rừng
cây giảm 51,79 ha.
Nhìn chung xu hướng biến động đất đai của huyện phù hợp với quy luật phát triển kinh
tế xã hội. Đất nông nghiệp biến động giảm do chuyển mục đích sang đất phi nông nghiệp. Hầu
hết các loại đất phi nông nghiệp tăng, đặc biệt là đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp và
đất phát triển cơ sở hạ tầng đảm bảo cho nhu cầu phát triển kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế
của huyện. Tuy nhiên những năm tới cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu sử dụng
đất cho các lĩnh vực, đặc biệt là xây dựng cơ sở hạ tầng, khu, cụm công nghiệp, nhà ở, tăng
nhanh, yêu cầu đặt ra là phải lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất để vừa bảo vệ nghiêm ngặt
vùng đất lúa năng suất cao vừa đáp ứng yêu cầu sử dụng đất vào các mục đích khác cho phù
hợp, đạt hiệu quả cao nhất.
Để đánh giá đất đai, luận văn đã ứng dụng phương pháp GIS (phần mềm ARCGIS)
xây dựng bản đồ đơn vị đất đai trên cơ sở các bản đồ thành phần: Loại đất (G); Thành phần
cơ giới của đất (TE); Địa hình tương đối; Tầng dày; Điều kiện tưới, tiêu. Kết quả là đã xây
dựng được bản đồ đơn vị đất đai. Kết quả tổng hợp đơn vị đất đai (LMUs) diện tích đất nông
nghiệp huyện An Lão cho thấy có 57 đơn vị đất đai.
Luận văn cũng đã phân hạng thích nghi đất đai đối với một số loại hình sử dụng đất nông
nghiệp: lúa, màu. Kết quả là đã xây dựng được bản đồ thích nghi đất lúa và màu. Trên đó thể

sở tiến hành giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất đáp ứng nhu cầu phát triển
kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường, do vậy việc đánh giá thực trạng, biến động đất đai và
định hướng sử dụng đất trên địa bàn huyện là một yêu cầu cấp thiết được đặt ra. Trước yêu
cầu đó, tác giả đã chọn thực hiện đề tài “Đánh giá thực trạng và định hướng sử dụng đất
đai huyện An Lão, thành phố Hải Phòng”.
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài: Trên cơ sở nghiên cứu, đánh giá hiện trạng sử dụng
quỹ đất và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đề xuất định hướng sử dụng đất đai của huyện
An Lão, thành phố Hải Phòng đến năm 2020.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu:
Để đạt được mục tiêu trên, đề tài đề ra các nhiệm vụ chủ yếu sau:
- Tổng quan các tài liệu, số liệu, bản đồ có liên quan đến khu vực nghiên cứu.
- Thu thập tài liệu, số liệu về hiện trạng sử dụng đất năm từ năm 2000- 2011 của huyện
An Lão, thành phố Hải Phòng.
- Phân tích hiện trạng và đánh giá biến động sử dụng đất giai đoạn 2000 – 2010.
- Phân tích quan hệ giữa các hoạt động kinh tế - xã hội và biến động sử dụng đất trong
khu vực.
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng và dự báo xu thế biến động sử dụng đất huyện An Lão,
thành phố Hải Phòng.
- Phân tích thực trạng và tiềm năng đất đai của huyện, tạo ra tầm nhìn tổng quát về phân
bổ quỹ đất cho các ngành, các mục tiêu sử dụng đất đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội.
- Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai, thích nghi đất đai, định hướng sử dụng đất huyện An
Lão, thành phố Hải Phòng.
- Đề xuất định hướng sử dụng đất đai phục vụ phát triển phát triển bền vững huyện An
Lão, thành phố Hải Phòng đến năm 2020.
4. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi không gian: Huyện An Lão, thành phố Hải Phòng.
Phạm vi khoa học: Nghiên cứu thực trạng và nguồn lực phát triển, đề xuất định hướng sử
dụng đất cho khu vực nghiên cứu giai đoạn 2012 – 2020 với tiêu chí bảo vệ và cải thiện chất
lượng môi trường (bền vững về môi trường), phát triển kinh tế (bền vững về kinh tế) và đảm
bảo công bằng xã hội (bền vững về xã hội).

- Tài liệu, số liệu của địa phương: Tài liệu chuyên ngành của các chuyên gia: Đánh giá hiện
trạng sử dụng đất trên quan điểm sinh thái và phát triển lâu bền (Trần An Phong chủ biên - NXB
Nông nghiệp, Hà Nội, 1995), …
- Thu thập thông tin từ việc điều tra thực tế tại địa phương: Số liệu thống kê, kiểm kê đất đai
các năm 2000 đến 2010,…
8. Cấu trúc của luận văn: Ngoài phần mở đầu, kết luận, nội dung của luận văn gồm 4
chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận và phương pháp nghiên cứu.
Chương 2: Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện An Lão, thành phố Hải
Phòng.
Chương 3: Đánh giá hiện trạng sử dụng đất huyện An Lão, thành phố Hải Phòng.
Chương 4: Đề xuất định hướng quy hoạch sử dụng đất của huyện An Lão, thành phố Hải
Phòng đến năm 2020.
Bố cục Luận văn được chia làm 4 chương cụ thể như sau:

CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1.1. Phân loại các nhóm đất sử dụng
Căn cứ vào mục đích sử dụng, đất đai được phân loại như sau (Điều 13 Luật đất đai năm
2003):
1/ Nhóm đất nông nghiệp: Là đất được xác định chủ yếu để sử dụng vào sản xuất nông
nghiệp.
2/ Nhóm đất phi nông nghiệp:
3/Nhóm đất chưa sử dụng:
1.2. Các yếu tố chủ yếu ảnh hƣởng đến sử dụng đất
Quá trình sử dụng đất và hiện trạng sử dụng đất chịu tác động của tổ hợp các yếu tố tự
nhiên và kinh tế - xã hội:
1.3. Sử dụng đất hợp lí và bền vững đất đai
”Sử dụng hợp lý đất đai là sự sử dụng phù hợp với lợi ích của nền kinh tế trong tổng

THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

2.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG HUYỆN AN
LÃO, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
2.1.1. Điều kiện tự nhiên
Huyện An Lão có tổng diện tích tự nhiên là 11.506,43 ha chiếm 7,6% diện tích tự nhiên
của toàn thành phố Hải Phòng. Huyện cách trung tâm quận Kiến An 8 km cách trung tâm
thành phố Hải Phòng 18 km. Huyện An Lão ở trung tâm đất liền của thành phố Hải Phòng có
vị trí chiến lược và quan trọng của đồng bằng sông Hồng, nằm trên trục chính của quốc lộ 10,
tỉnh lộ 360, 354, 357. Đây là tuyến đường huyết mạch nối liền một số đô thị chạy qua các tỉnh
thành như thành phố Thái Bình, thành phố Hải Phòng, thành phố Nam Định và thành phố Ninh
Bình. Với điều kiện thuận lợi về vị trí địa lý như trên và là huyện ven đô kế cận quận Kiến An
đang được phát triển thành quận thương mại và dịch vụ nên An Lão có lợi thế để phát triển
toàn diện. Huyện An Lão có toạ độ địa lý :
Kinh độ: Từ 106
0
27’30” đến 106
0
41’15”
Vĩ độ từ 20
0
42’30” đến 20
0
52’30”
- Phía Bắc An Lão giáp huyện An Dương
- Phía Nam giáp huyện Tiên Lãng
- Phía Đông giáp quận Kiến An
- Phía Đông Nam giáp Kiến Thuỵ
- Phía Tây và Tây Bắc giáp hai huyện Thanh Hà và Kim Môn thuộc tỉnh Hải Dương.
Cơ cấu hành chính huyện An Lão gồm15 xã và 2 thị trấn.

, tỷ lệ dân số trung bình là 0.75%.
2.2.4. Thực trạng phát triển đô thị và các khu dân cƣ nông thôn
2.2.4.1. Thực trạng phát triển đô thị
* Hệ thống đô thị
- Đô thị huyện An Lão phân bố tại trung tâm thị trấn là thị trấn An Lão với diện tích tự
nhiên 165,81 ha và thị trấn Trường Sơn diện tích tự nhiên 359,83 ha.
2.2.5. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng
2.2.5.1. Hệ thống đường giao thông.
2.2.5.2. Hệ thống thuỷ lợi
Huyện An Lão nằm đầu nguồn hệ thống thuỷ lợi sông Đa Độ, hệ thống sông Lạch Tray
và sông Văn úc.
2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ
CẢNH QUAN MÔI TRƢỜNG
2.3.1. Tác động của biến đổi khí hậu đến việc sử dụng đất
Tác động của biến đổi khí hậu đến việc sử dụng đất trên địa bàn thành phố chủ yếu là
ảnh hưởng sự biến đổi của thời tiết. Biến đổi khí hậu của huyện An Lão có mối liên hệ chặt
chẽ tới biến đổi khí hậu của Việt Nam, trong đó có thể nêu ra hai nhóm hiện tượng biến đổi
thời tiết tiêu cực quan trọng nhất đó là bão, lũ lụt và hạn hán kéo dài.
2.3.2. Những thuận lợi và khó khăn của điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và cảnh
quan môi trƣờng tác động đến việc sử dụng đất
2.3.2.1. Thuận lợi
- An Lão là huyện có vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, các nguồn tài nguyên thiên nhiên và
môi trường thuận lợi cho sự phát triển kinh tế - xã hội.
2.3.2.2. Những khó khăn, hạn chế
- An Lão là huyện có mật độ dân số cao, diện tích canh tác trên đầu người không cao. CHƢƠNG 3
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG, BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT VÀ TIỀM NĂNG ĐẤT ĐAI
HUYỆN AN LÃO, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

Bản đồ phân hạng mức độ thích nghi đối với cây lúa:
Bản đồ phân hạng mức độ thích nghi đối với cây màu:
3.4.2. Tiềm năng đất đai phục vụ cho phát triển công nghiệp, đô thị, xây dựng khu
dân cƣ nông thôn
3.4.3. Tiềm năng đất đai phục vụ cho phát triển du lịch
Huyện An Lão có địa điểm du lịch chủ yếu là núi Voi đã được đưa vào hệ thống các điểm
du lịch của Hải Phòng gắn liền với Hạ Long (Quảng Ninh), du li
̣
c Ca
́
t Ba
̀
, và Suối nươ
́
c no
́
ng Tiên
Lãng, Trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm tạo thành các tuyến du lịch ven biển đẹp, đa dạng có sức
hấp dẫn. Sự gắn kết của các điều kiện tự nhiên (đảo, các bãi tắm, rừng nguyên sinh, các ngọn
núi…) và các danh lam thắng cảnh, các di tích lịch sử văn hoá trên địa bàn Thành phố, kết hợp với
kết cấu hạ tầng tương đối phát triển đã tạo cho Hải Phòng có tiềm năng rất lớn để phát triển du lịch.
3.4.4. Đánh giá tiềm năng đất đai phục vụ cho việc chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất
và phát triển cơ sở hạ tầng.
Quỹ đất chưa sử dụng của huyện An Lão còn 107.27 ha đất bằng chưa sử dụng và
70.30 ha đất đồi núi chưa sử dụng có thể đầu tư khai thác đưa vào sử dụng cho các mục đích
sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản hoặc phát triển các khu, cụm công nghiệp.
3.5. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ KINH TẾ, XÃ HỘI, MÔI TRƢỜNG CỦA VIỆC SỬ
DỤNG ĐẤT
3.5.1. Đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trƣờng của việc sử dụng đất
Phân tích chi phí – lợi ích sử dụng đất nông nghiệp:

CHƢƠNG 4
ĐỊNH HƢỚNG SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN AN LÃO ĐẾN NĂM 2020

4.1. KHÁI QUÁT PHƢƠNG HƢỚNG, MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ
HỘI ĐẾN NĂM 2020 VÀ GIAI ĐOẠN TIẾP THEO
- Ưu tiên phát triển công nghiệp khai thác - chế biến khoáng sản, xây dựng thuỷ điện nhỏ
và vừa, phát triển kinh tế du lịch, phát triển chăn nuôi gia súc, cây công nghiệp có giá trị kinh
tế cao.
- Thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo nguyên tắc hài hòa giữa 3 khu vực nông,
lâm nghiệp và thuỷ sản, công nghiệp - xây dựng và dịch vụ. Chú trọng thực hiện công nghiệp
hóa, hiện đại hóa, dịch vụ và công nghiệp hóa nông nghiệp, nông thôn nhằm đưa huyện An
Lão từng bước trở thành huyện có cơ cấu sản xuất công nghiệp - xây dựng, dịch vụ và nông nghiệp
hiện đại.
- Phương hướng chuyển đổi cơ cấu kinh tế phải hướng tới tuyển dụng nhiều lao động và
nhanh chóng chuyển một bộ phận đáng kể lao động từ khu vực nông nghiệp năng suất thấp
sang khu vực công nghiệp, dịch vụ năng suất cao thông qua bước đột phá trong phát triển
nguồn nhân lực và xây dựng đô thị cùng kết cấu hạ tầng, phát triển công nghiệp khai khoáng
gắn với chế biến cũng như phát triển kinh tế xã hội.
- Nâng cao chất lượng công tác y tế, giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực. Phát triển các
giá trị bản sắc văn hoá dân tộc; đẩy mạnh công tác xoá đói giảm nghèo; giải quyết tốt các vấn
đề xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.
4.1.1. Phƣơng hƣớng phát triển kinh tế - xã hội
- Xây dựng huyện An Lão thành huyện có cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công
nghiệp hóa, hiện đại hóa; cơ sở hạ tầng phát triển; bảo vệ môi trường; giữ vững ổn định chính
trị, trật tự, an toàn xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh;
4.1.2. Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội
4.1.2.1. Mục tiêu tổng quát
Phát huy tối đa mọi tiềm năng của huyện để thực hiện đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện
đại hoá; chuyển đổi cơ cấu và phát triển nền kinh tế với nhịp độ tăng trưởng nhanh, chất lượng
cao và bền vững hơn giai đoạn trước. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động theo

4.3.6. Diện tích đất chuyển mục đích
4.3.7. Diện tích đất chƣa sử dụng đƣa vào sử dụng trong thời gian tới
Để thực hiện phương án sử dụng đất trên, trong thời gian tới cần đưa 104,34 ha đất chưa
sử dụng vào sử dụng theo các mục đích sử dụng cho các mục đích
4.4. ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƢỚNG SỬ DỤNG ĐẤT
ĐẾN KINH TẾ - XÃ HỘI
4.4.1. Đánh giá tác động về kinh tế
Nền kinh tế của Thành phố Hải Phòng sẽ tiếp tục tăng nhanh trong những năm tới, đòi
hỏi An Lão cần có tốc độ tăng trưởng phù hợp để ngày càng cải thiện đời sống dân sinh của
thành phố; đồng thời có sự đóng góp ngày càng nhiều trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế của
Thành phố Hải Phòng. Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát huy được lợi thế tiềm năng,
mở rộng nhanh chóng quy mô ngành thương mại dịch vụ và phát triển ngành công nghiệp và
nông nghiệp phải bền vững.
4.4.2. Đánh giá tác động về xã hội - môi trƣờng
4.5. GIẢI PHÁP THỰC HIỆN PHƢƠNG ÁN SỬ DỤNG ĐẤT
Để phương án đạt hiệu quả cao cần thực hiện các giải pháp:
4.5.1. Các giải pháp về chính sách
4.5.2. Biện pháp về nguồn lực và vốn đầu tƣ
4.5.3. Giải pháp về công nghệ.
4.5.4. Giải pháp về bảo vệ, cải tạo đất đai và môi trƣờng
4.5.5. Giải pháp về tổ chức thực hiện KẾT LUẬN

1. Trên cơ sở tổng quan các công trình nghiên cứu của một số nước trên thế giới và các
công trình nghiên cứu của các nhà khoa học trong nước đưa ra các quan điểm, phương pháp
nghiên cứu định hướng cho một số loại hình sử dụng đất.
2. Đánh giá thực trạng, biến động sử dụng đất, nghiên cứu thực trạng và nguồn lực phát
triển, là cơ sở khoa học cho việc đề xuất định hướng sử dụng hợp lý tài nguyên đất đai, đề xuất


References
1. Tổ chức Liên Hợp Quốc. (bản dịch) 1971. “Sử dụng hợp lí các nguồn dự trữ của sinh
quyển”.
2. Tổng Cục địa chính, Hà Nội năm 1999. “Tài liệu đào tạo, bồi dưỡng về quy hoạch sử
dụng đất đai”.
3. Bộ NN và PT NT. NXB Khoa học và kỹ thuật HN 2009 “Cẩm nang sử dụng đất
nông nghiệp”.
4. Trần An Phong (chủ biên) NXB Nông nghiệp, 1995. “Đánh giá hiện trạng sử dụng
đất trên quan điểm sinh thái và phát triển lâu bền”.
5. Trần Văn Tuấn. “Đánh giá hiện trạng và định hướng sử dụng quỹ đất phục vụ phát
triển kinh tế - xã hội và bố trí điểm tái định cư thủy điện Sơn La trên địa bàn xã Tú Nang,
huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La”. Báo cáo tổng kết đề tài cấp ĐHQGHN.
6. UBND huyện An Lão. Báo cáo quy hoạch sử dụng đất huyện An Lão đến năm 2020.
12. FAO. Sustainable agriculture and rural development, bachground document No5
FAO/NETHERLANDS conference, 15 - 19 April, 1991.
13. FAO. Guidelines for land evaluation for irrigated agricultute. Rome.1983.
14. V.P.Troiski (Chủ biên). Cơ sở khoa học của quy hoạch sử dụng đất (tiếng Nga).
NXB Bông lúa.1995.