1

HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG PHẠM THỊ THANH XUÂN GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH DOANH DỊCH VỤ
BƯU CHÍNH
CỦA TỔNG CÔNG TY BƯU CHÍNH VIỆT NAM (VNPOST)

CHUYÊN NGÀNH : QUẢN TRỊ KINH DOANH
MÃ SỐ : 60.34.05 TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
GS.TS BÙI XUÂN PHONG

HÀ NỘI - 2011 2MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài luận văn: Trải qua 3 năm hoạt

kinh tế và quản trị kinh doanh làm cơ sở cho việc nghiên cứu.
6. Một số đóng góp của luận văn
- Hệ thống và làm rõ dịch vụ BC, kinh doanh và phát triển
kinh doanh dịch vụ BC; Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển
kinh doanh dịch vụ BC
- Phân tích đánh giá phát triển kinh doanh dịch vụ bưu chính
của một số nước trên thế giới, từ đó rút ra năm bài học kinh
nghiệm cho phát triển kinh doanh dịch vụ bưu chính Việt Nam
- Nghiên cứu, đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển kinh
doanh dịch vụ bưu chính giai đoạn từ nay đến 2013
7. Kết cấu của đề tài luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham
khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển kinh doanh dịch vụ BC
Chương 2: Thực trạng phát triển kinh doanh dịch vụ bưu chính
của VNPost.
Chương 3: Một số giải pháp phát triển kinh doanh dịch vụ bưu
chính của VNPost.
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KINH DOANH
DỊCH VỤ BƯU CHÍNH
1.1. DỊCH VỤ BƯU CHÍNH
1.1.1. Khái niệm về dịch vụ và dịch vụ bưu chính
1.1.1.1. Khái niệm về dịch vụ: Theo Philip Kotler thì, dịch vụ
là mọi hoạt động và kết quả mà một bên có thể cung cấp cho

4

bên kia và chủ yếu là vô hình mà không dẫn đến quyền sở hữu
một cái gì đó. Sản phẩm của nó có thể có hay không gắn liền

- Dịch vụ bưu chính cơ bản
- Dịch vụ BC cộng thêm
3. Theo hoạt động tạo ra dịch vụ, gồm:
- Dịch vụ bưu chính chuyển phát.
- Dịch vụ tài chính bưu chính.
- Các dịch vụ khác: đại lý viễn thông, bán hàng hóa…
1.2. KINH DOANH DỊCH VỤ BƯU CHÍNH
1.2.1. Khái niệm kinh doanh dịch vụ bưu chính: là các hoạt
động thực hiện một hoặc một số công đoạn của quá trình truyền
đưa tin tức từ người gửi đến người nhận nhằm mục tiêu sinh lời
của các chủ thể kinh doanh trên thị trường.
1.2.2. Đặc điểm kinh doanh dịch vụ bưu chính: (i) do một
chủ thể kinh doanh thực hiện được gọi là chủ thể kinh doanh.(ii)
Gắn với thị trường.(iii) Gắn với vận động của đồng vốn. (iv)
Mục đích chủ yếu của kinh doanh dịch vụ bưu chính là tìm
kiếm lợi nhuận
1.3. PHÁT TRIỂN KINH DOANH DỊCH VỤ BƯU CHÍNH
1.3.1. Quan niệm về phát triển kinh doanh dịch vụ bưu
chính: được đề cập đến ở hai kía cạnh: (i) Phát triển kinh
doanh theo chiều rộng là đề cập đến số lượng, khối lượng kinh
doanh. (ii) Phát triển kinh doanh theo chiều sâu là tập trung vào
chất lượng dịch vụ BC, tổ chức kênh cung ứng dịch vụ và lực
lượng cung ứng dịch vụ sao cho đạt được hiệu quả cao nhất, cung
cấp giá trị khác biệt có ích nhất cho KH
1.3.1.1. Phát triển mạng lưới phân phối dịch vụ bưu chính
1. Kênh phân phối dịch vụ bưu chính: là tập hợp của những
tổ chức độc lập tham gia vào quá trình đưa dịch vụ bưu chính

6



1.3.2.2 Các chỉ tiêu định tính
Mức độ chấp nhận dịch vụ bưu chính:
Mức độ hài lòng của khách hàng về dịch vụ bưu chính:
1.3.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh doanh
dịch vụ bưu chính
1.3.3.1. Những nhân tố bên ngoài doanh nghiệp bưu chính:
(i) Sự tăng trưởng kinh tế; (ii) Tình trạng lạm phát; (iii) Yếu tố
nhân khẩu học; (iv) Giáo dục; (v) Sự phát triển của công nghệ;
(vi) Xu hướng toàn cầu hoá; (vii) Nhu cầu sử dụng dịch vụ bưu
chính của khách hàng và (viii) Tình hình cạnh tranh thị trường.
1.3.3.2. Các nhân tố bên trong doanh nghiệp bưu chính: Khi
xem xét các yếu tố và lực lượng bên trong doanh nghiệp bưu
chính có ảnh hưởng tới việc phát triển kinh doanh dịch vụ,
thường sử dụng lý thuyết chuỗi giá trị phát triển bởi M.Porter.
1.4. KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN KINH DOANH DỊCH
VỤ BƯU CHÍNH MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI
1.4.1. Phát triển kinh doanh dịch vụ bưu chính Trung Quốc
+ Thành lập trung tâm quảng cáo và mua hàng qua bưu chính ở
Quảng Châu để bước vào thị trường chuyển phát hàng hóa quy
mô lớn.
+ Phát triển hệ thống dịch vụ Tiết kiệm Bưu chính với nhiều
dịch vụ phong phú
+ Mở một loạt các dịch vụ mới thích ứng với thị trường
1.4.2. Phát triển kinh doanh dịch vụ bưu chính Hàn Quốc:
Đã xây dựng được hệ thống Tiết kiệm Bưu chính phát triển
mạnh. Thiết lập hệ thống mạng với các ngân hàng thương mại,
khách hàng có thể dễ dàng chuyển tiền từ hệ thống tiết kiệm
bưu chính sang hệ thống ngân hàng và ngược lại.


92.1.3. Chức năng, nhiệm vụ
- Thiết lập, quản lý, khai thác và phát triển mạng bưu chính
công cộng, cung cấp các dịch vụ bưu chính công ích theo chiến
lược, quy hoạch, kế hoạch do cơ quan nhà nước có thẩm quyền
phê duyệt.
- Cung cấp các dịch vụ công ích khác theo yêu cầu của cơ quan
nhà nước có thẩm quyền.
- Kinh doanh các dịch vụ bưu chính dành riêng theo quy định
của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Kinh doanh các dịch vụ bưu chính, phát hành báo chí, chuyển
phát, tài chính, trong và ngoài nước.
- Tham gia các hoạt động cung cấp dịch vụ bưu chính quốc tế
và các dịch vụ khác trong khuôn khổ các điều ước quốc tế
trong lĩnh vực bưu chính mà Việt Nam ký kết, gia nhập khi
được Nhà nước cho phép.

10

- Hợp tác với các doanh nghiệp viễn thông để cung cấp các dịch
vụ viễn thông và công nghệ thông tin.
2.2. TÌNH HÌNH KINH DOANH VÀ PHÁT TRIỂN KINH
DOANH DỊCH VỤ BƯU CHÍNH
2.2.1. Môi trường kinh doanh dịch vụ bưu chính
2.2.1.1. Môi trường kinh tế
2.2.1.2. Môi trường khoa học, công nghệ
2.2.1.3. Môi trường văn hóa xã hội
2.2.1.4. Môi trường tự nhiên

Nghị định 25/2010/NĐ-CP và sắp xếp lại lao động. Tiếp tục
kiện toàn bộ máy tham mưu và đội ngũ cán bộ.
3. Công tác tài chính, kế toán đã bảo đảm cân đối đủ vốn
cho đầu tư và sản xuất kinh doanh
4. Sau khi được tổ chức lại, công tác quản lý, điều hành kinh
doanh Tem có bước cải thiện. Nhiều sự kiện quan trọng đã
đánh dấu sự trưởng thành của Tem Bưu chính.
2.2.3 Thực trạng phát triển kinh doanh dịch vụ bưu chính
2.2.3.1 Sản lượng và tốc độ phát triển sản lượng dịch vụ BC
Bảng 2.2 Sản lượng và tốc độ phát triển sản lượng các nhóm
dịch vụ bưu chính
T/
T
Dịch vụ Đơn
vị
2008 2009 2010
1. Sản lượng
dịch vụ

1 Bưu phẩm cái 18,686,150

22,088,880

23,349,260

2 BK,
BCUT
cái 4,500,615

4,781,680

- 90,21% 108,14%
(Nguồn: Biểu B02.05 của VNPost) Biểu đồ 2.1 Sản lượng các dịch vụ bưu phẩm, bưu kiện, chuyển
phát nhanh

Biểu đồ 2.2 Phát triển dịch vụ PHBC
2.2.3.2. Doanh thu kinh doanh và phát triển doanh thu kinh
doanh dịch vụ bưu chính
Bảng 2.3 Doanh thu và tốc độ phát triển doanh thu kinh doanh
nhóm dịch vụ chuyển phát
T/T Dịch vụ 2008 2009 2010

13

1. Doanh thu kinh
doanh (Tỷ đồng)

1 Bưu phẩm 372.277 563.479 683.766
2 Bưu kiện 168.581 187.174 247.705
3 BCUT 22.845 25.150 27.972
4 VE 48.138 123.538 156.757
5 EMS 130.089 116.975 107.707
6 PHBC 240.637 258.271 284.716
7 Khác 222.400 664.119 754.498
2. Tốc độ phát triển
doanh thu kinh
doanh


tế năm 2010

Biểu đồ 2.3 Thị phần của các nhà cung cấp dịch vụ bưu
chính đi quốc tế năm 2010
2.2.3.4 Chấp nhận của khách hàng về dịch vụ bưu chính
chuyển phát
1. Đối với khách hàng là tổ chức
+ Tiêu chí mức độ thường xuyên sử dụng
+ Tiêu chí lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ bưu chính
+ Mong muốn được cung cấp sản phẩm dịch vụ bưu chính trong
tương lai:

15

2. Đối với khách hàng là cá nhân
+ Mức độ sử dụng bình quân tháng
+ Tiêu chí lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ
+ Mong muốn của người tiêu dùng vào dịch vụ trong tương lai
2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG PHÁT TRIỂN KINH DOANH
DỊCH VỤ BƯU CHÍNH
2.3.1. Kết quả đạt được: (i) Hoạt động cung ứng dịch vụ BC
ổn định trong điều kiện nhiều biến động của môi trường kinh
doanh.(ii) Mạng lưới cung ứng dịch vụ BC vừa đảm bảo phát
triển về số lượng, vừa đảm bảo hiệu quả kinh doanh. (iii) Đẩy
mạnh áp dụng phương thức bán hàng tại địa chỉ của khách
hàng. (iv) Tư duy kinh doanh hướng về khách hàng, ý thức kinh
doanh tự chủ linh hoạt được nâng cao rõ rệt
2.3.2. Một số tồn tại và nguyên nhân: Dịch vụ BP, BK mặc dù
được khách hàng sử dụng rất nhiều nhưng cũng không mang lại
hiệu quả kinh tế cho VNPost. Dịch vụ của VNPost chậm đổi

- Chưa tận dụng được khoảng dịch vụ dành riêng cho VNPost
- Đối với dịch vụ CPN, các đơn vị của VNPost đang cung cấp
tới hai dịch vụ VExpress và EMS. Hai dịch vụ này đang có sự
chồng lấn, thay thế lẫn nhau quá lớn.
3.1.2.2. Phương hướng phát triển dịch vụ
a/ Củng cố các dịch vụ hiện tại
b/ Xây dựng các dịch vụ chuyển phát mới
3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH DOANH
DỊCH VỤ BƯU CHÍNH
3.2.1. Giải pháp về chiến lược cạnh tranh
3.2.1.1. Nghiên cứu thị trường, tìm hiểu nhu cầu khách hàng
a/ Thành lập bộ phận nghiên cứu thị trường chuyên biệt có xác
định rõ ràng chức năng, nhiệm vụ

17

b/ VNPost cần đầy mạnh hơn nữa công tác nghiên cứu thị
trường
3.2.1.2. Tăng cường củng cố thế mạnh của VNPost trên cơ sở
hoàn thiện và phát triển mạng lưới dịch vụ bưu chính
a/ Mạng lưới bưu cục và điểm phục vụ
- Đối với mạng bưu cục phục vụ tại các vùng nông thôn, miền
núi, vùng sâu, vùng xa, cần tính toán cung độ, nhất là sự tiện lợi
cho các phương tiện giao thông và thói quen đi lại của KH trong
khu vực, đặc biệt là phải xuất phát từ nhu cầu của thị trường.
- Tiếp tục đầu tư nâng cấp, xây dựng mới các bưu cục khang
trang to đẹp, trang bị các phương tiện thông tin hiện đại, sử
dụng hệ thống ấn phẩm khoa học, treo các tờ áp phích, mục lục
báo chí… đẹp mắt nhằm tạo một phong cách kinh doanh văn
minh, lịch sự, tạo điều kiện để có thể phục vụ KH nhanh chóng,

- Đổi mới công tác tuyển chọn các nhà quản trị.
- Đổi mới phương pháp đánh giá thành tích công tác
- Xây dựng cơ chế khuyến khích nâng cao năng lực NQT
- Đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng theo quy trình cơ bản
3.2.3. Giải pháp về cơ sở vật chất và công nghệ: Tự động hóa
và tin học hóa mạng lưới bưu chính công cộng nhằm từng bước
thích nghi với mạng lưới bưu chính quốc tế, nghiên cứu công
nghệ mới trong lĩnh vực phát triển dịch vụ lai ghép, nghiên cứu
thay đổi cơ chế quản lý doanh nghiệp.
3.2.4. Giải pháp về phát triển dịch vụ bưu chính
3.2.4.1. Đa dạng hóa dịch vụ bưu chính
a/ Mở rộng thị trường dịch vụ và khai thác một cách có hiệu
quả các thị trường tiềm năng
b/ Kết hợp các kế hoạch phát triển dịch vụ ngắn hạn, dài hạn,
phù hợp với từng chu kỳ sống của dịch vụ

19

3.2.4.2. Phát triển từng nhóm dịch vụ bưu chính
a/ Đối với nhóm dịch vụ bưu phẩm.
b/ Củng cố dịch vụ Datapost.
c/ Củng cố dịch vụ bưu kiện và bưu chính ủy thác
d/ Nghiên cứu, triển khai dịch vụ DirectMail
e/ Hoàn thiện các dịch vụ làm gia tăng chuỗi giá trị cho các dịch
vụ bưu chính cơ bản đáp ứng nhu cầu e-Commerce. Hoàn thiện
quy trình cung cấp dịch vụ và ứng dụng tin học quản lý, khai
thác dịch vụ COD.
g/ Đẩy mạnh cung cấp dịch vụ chuyển phát nhanh tới KH
3.2.4.3. Khuyến khích các đơn vị thành viên của VNPost tự
chủ trong việc phát triển dịch vụ bưu chính mới

dịch vụ, tăng thị phần dịch vụ bưu chính.
- VNPost cần không ngừng nghiên cứu, phát triển qui mô dịch
vụ nhằm thu hút KH, tăng doanh thu, tăng lợi nhuận
- Nâng cao năng lực quản lý, đẩy mạnh nghiên cứu và phát
triển, từng bước chủ động về công nghệ để có thể thực hiện tốt
việc phát triển sản phẩm về chất lượng, hình thức mẫu mã, các
dịch vụ .
KẾT LUẬN
Đề tài được nghiên cứu với mong muốn của người thực
hiện là vận dụng những lý luận khoa học để đưa ra phương
hướng và giải pháp mang tính chất thực tiễn, hiệu quả, có thể
vận dụng vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, nhằm
nâng cao chất lượng dịch vụ mà doanh nghiệp cung cấp, tăng
doanh thu, lợi nhuận, củng cố vị thế, đóng thời tiến tới mục tiêu
cân bằng thu – chi của VNPost.
Luận văn đã giải quyết được một số vấn đề sau :
- Hệ thống và làm rõ dịch vụ bưu chính, kinh doanh và

21

phát triển kinh doanh dịch vụ bưu chính; Đặc trưng và đặc điểm
của kinh doanh và phát triển kinh doanh dịch vụ bưu chính; Các
nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh doanh dịch vụ bưu chính
- Phân tích đánh giá phát triển kinh doanh dịch vụ bưu
chính của một số nước trên thế giới, từ đó rút ra năm bài học
kinh nghiệm cho phát triển kinh doanh dịch vụ BC Việt Nam
- Từ các phân tích và đánh giá đầy đủ, có khoa học về
thực trạng phát triển kinh doanh của BC Việt nam, rút ra những
kết quả đạt được và những hạn chế cần được khắc phục để phát
triển kinh doanh, xác định cơ sở thực tiễn cho việc đề xuất các