LI CM N

Tôi xin gi li cm n chơn thƠnh đn Chng trình Ging dy Kinh t Fulbright, các QuỦ
Thy Cô đƣ giúp tôi trang b tri thc, to môi trng điu kin thun li nht trong sut
quá trình hc tp vƠ thc hin lun vn nƠy.
Vi lòng kính trng vƠ bit n, tôi xin đc bƠy t li cm n ti Tin s inh Công Khi
đƣ khuyn khích, ch dn tn tình cho tôi trong sut thi gian thc hin nghiên cu nƠy.
Xin chơn thƠnh cm n các t chc, cá nhơn, doanh nghip đƣ hp tác chia s thông tin,
cung cp cho tôi nhiu ngun t liu, tƠi liu hu ích phc v cho đ tƠi nghiên cu. c
bit xin đc gi li cm n đn Hip hi Dt May Vit Nam, Hip hi Bông Si Vit
Nam,Tp đoƠn Dt may Vit Nam, Công ty dt may Phong Phú, Công ty Si Phú BƠi Hu,
Công ty may Texma Vina, Công ty Bông Vit Nam, Công ty Dt Nhum Phng Nam, BƠ
Jocelyn Trn - Trng vn phòng đi din Tp đoƠn Mast Industries ti Vit Nam và anh
Hoàng Xuân Huy đƣ h tr tôi rt nhiu trong quá trình thc hin nghiên cu.
Tôi xin gi li tri ơn sơu sc đn gia đình và nhng ngi bn đƣ đng viên, h tr rt tôi
rt nhiu trong sut quá trình hc tp, lƠm vic vƠ hoƠn thƠnh lun vn.

ii
LI CAM OAN

Tôi xin cam đoan lun vn nƠy hoƠn toƠn do tôi thc hin. Các đon trích dn vƠ s liu s
dng trong lun vn đu đc dn ngun vƠ có đ chính xác cao nht trong phm vi hiu
bit ca tôi. Lun vn nƠy không nht thit phn ánh quan đim ca Trng i hc Kinh

nng lc cnh tranh. Nghiên cu đƣ ch ra rng thâm nhp vào phân khúc nguyên ph liu
là bc đi thích hp nht nhm mt mt khc phc nhng đim yu hin nay ca ngành dt
may Vit Nam qua đó nơng cao giá tr gia tng cho hot đng xut khu hàng dt may, mt
khác to tin đ cho s phát trin lên các phân khúc cao hn na trong chui giá tr dt
may toàn cu.
ụ ngha chính sách ca nghiên cu là tìm ra các điu kin cn thit đ ngành dt may Vit
Nam dch chuyn đn các mt xích có giá tr gia tng cao hn, t đó đ xut mt s kin
ngh chính sách lên Chính ph nhm h tr nâng cp quá trình dch chuyn lên v trí cao
hn ca ngành dt may Vit Nam. Các đ xut này bao gm: phát trin sn xut cung ng
nguyên ph liu; xây dng cm ngành công nghip dt may và chuyn dn hot đng xut
khu t CMT lên FOB, ODM.

iv
MC LC

LI CAM OAN ii
DANH MC HÌNH v
DANH MC BNG v
CHNG 1. GII THIU 1
1.1. Bi cnh nghiên cu 1
1.2. Mc đích nghiên cu 3
1.3. Câu hi nghiên cu 3
1.4. i tng và phm vi nghiên cu 3
1.5. Phng pháp nghiên cu 4
1.6. B cc ca lun vn 4
CHNG 2. C S LÝ THUYT VÀ TNG QUAN CÁC NGHIÊN CU TRC 5
2.1. C s lý thuyt 5

Hình 2.2.  th biu din giá tr gia tng ca chui giá tr dt mayầầầầầầ. ầầ. 7
Hình 2.3. Quá trình sn xut viầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ. 8
Hình 2.4. Chui giá tr dt may toàn cuầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ11
Hình 3.1. Các doanh nghip dt may Vit Nam trong chui cung ng toàn cuầầầ 26 DANH MC BNG

Bng 3.1. Cân đi xut nhp khu hàng dt may ca Vit Nam, 2005-2010ầầầầ 13
Bng 3.2. Tng hp s liu nhp khu bông x si ca Vit Namầầầầầầầầ. 16
Bng 3.3. Nhp khu vi và nguyên ph liu dt may 2002-2007ầầầầầầầầ 21
Bng 3.4. S liu xut khu ca ngành may Vit Nam qua các th trng chínhầầ 24

1

CHNG 1. GII THIU
1.1. Bi cnh nghiên cu
Nhp siêu đang tr thành mt trong nhng vn đ v mô thách thc đn s phát trin bn
vng ca nn kinh t Vit Nam. Tình trng nhp siêu kéo dài và ngày càng nghiêm trng
t nm 2000 đn nay (Ph lc 1), đc bit t nm 2007 nhp siêu ca Vit Nam luôn 
mc trên 14.000 triu USD tng gn gp 3 ln nm 2005, là mt trong nhng nguyên
nhân chính gây áp lc phá giá đng ni t qua đó góp phn to nên bt n v mô trong
nhng nm qua. Chính ph đƣ thc hin nhiu chính sách nhm gim tình trng nhp siêu
vƠ nơng cao nng lc cnh tranh ca nn kinh t Vit Nam, nhng tác gi nhn thy rng
bên cnh các gii pháp mang tính v mô đ ci thin môi trng kinh t cn có các gii
pháp thúc đy sn xut trong nc nhm xây dng nn công nghip ni đa mnh. C th
cn có nghiên cu đi vi tng ngành hàng xut khu t đó đa ra các gii pháp có hiu
qu nhm nâng cao giá tr gia tng vƠ nng lc sn xut xut khu ca ngƠnh đó. Da trên
nhn đnh này, tác gi đƣ la chn ngành dt may, mt trong mi mt hàng xut khu
ch lc ca Vit Nam đ nghiên cu.

Nam công b tháng 11/2010, hin nay t l xut khu hàng may mc theo phng thc
gia công CMT
3
chim đn 60%, xut khu theo phng thc FOB
4
ch khong 38%, và
còn li xut khu theo phng thc ODM
5
ch có 2%. Chính vì vy, giá tr gia tng ca
các sn phm dt may xut khu còn thp ch khong 25% so vi kim ngch xut khu, t
sut li nhun ch khong 5-10%
6
, và phi nhp khu đn 70-80% nguyên ph liu.
Chi phí đu vƠo tng đang nh hng đn li th cnh tranh ca ngành dt may Vit Nam
hin nay. Giá xng, giá đin tng cao nh hng trc tip ti sn xut ca doanh nghip và
đi sng ca ngi lao đng. Tình hình thiu đin, ct đin din ra thng xuyên khin
doanh nghip không th ch đng k hoch sn xut kinh doanh. Giá bông, vi và nguyên
ph liu dt may khác đang tng mnh trong khi các doanh nghip không ch đng đc
ngun nguyên ph liu nƠy đƣ gơy khó khn ln cho doanh nghip sn xut may mc Vit
Nam. Ngoài ra, nhng bt n kinh t v mô trong nhng nm gn đơy đang nh hng xu
đn ngành dt may Vit Nam. c bit là các vn đ v s bt n đnh t giá, lm phát và
lãi sut tng cao gây ra rt nhiu tr ngi cho các doanh nghip.
Bên cnh đó, đòi hi ca các ngi mua trên th gii ngày cao v cht lng sn phm,
chi phí sn xut và thi gian giao hàng. Xu hng mua hàng ca các nhà nhp khu ln
trên th gii đang thay đi, các nhà mua hàng ln ti M, Nht Bn vƠ các nc châu Âu
mun chn nhng doanh nghip có kh nng sn xut trn gói, t kéo si, dt vi cho đn
ct, may sn phm cui.
T nhng phân tích  trên, có th thy ngành dt may Vit Nam đang đng trc sc ép
phi thay đi đ tn ti và phát trin, vic thâm nhp sâu rng vào chui giá tr toàn cu
là ht sc cn thit đ ngành dt may nâng cao sc cnh tranh trên th trng th gii và

may toàn cu?
- LƠm cách nƠo đ ngành dt may Vit Nam có th dch chuyn lên v trí cao hn
trong chui giá tr dt may toàn cu?
- Vai trò ca chính ph trong vic nâng cao chui giá tr dt may Vit Nam?
1.4. i tng và phm vi nghiên cu
- i tng nghiên cu: Chui giá tr toàn cu ca ngành dt may Vit Nam.
- V phm vi, nghiên cu ch tp trung phân tích hot đng sn xut kinh doanh ca
ngành dt may Vit Nam cho th trng xut nhp khu, không chú trng đn th
trng ni đa ca ngành dt may. S liu phân tích s dng trong giai đon t nm
2000 đn 2010.

4
1.5. Phng pháp nghiên cu
 tài nghiên cu s dng phng pháp phơn tích đnh tính và thc hin phng vn sâu
các chuyên gia trong ngành dt may (Ph lc 6) đ phơn tích đánh giá thc trng trong
ngành dt may Vit Nam t đó đa ra các khuyn ngh cho các câu hi chính sách đƣ đt
ra. Ngoài ra, tác gi còn s dng phng pháp tng hp, mô t, phơn tích, đi chiu so
sánh. Theo phng pháp nƠy, các lp lun trong bài vit s da trên nhng din bin, s
liu thc t ca ngành dt may th gii và Vit Nam t đó s dng các mô hình lý thuyt
đ phơn tích, đánh giá s phát trin ca ngành dt may trong khong 10 nm nay (2000-
2010). Các phơn tích, đánh giá nƠy s đc chng minh bng s liu và các nhn đnh thc
t ca các chuyên gia trong ngành bng phng pháp phng vn sâu. Ngoài ra, bài vit
cng s đa ra nhng nghiên cu tình hung  các nc nhm rút ra các bài hc chính sách
mà Vit Nam có th áp dng.
1.6. B cc ca lun vn
Lun vn đc trình bƠy theo nm chng nh sau:
Chng 1 trình bày nhng ni dung c bn ca nghiên cu bao gm bi cnh nghiên

quc gia hp nht theo chiu dc đóng vai trò trung tơm trong vic phi hp các mng li
sn xut quc t. Các ngành công nghip thâm dng vn và công ngh nh sn xut xe hi,
máy bay, đin t là đc trng ca chui cung ng do phía cung quyt đnh. Th hai là
chui cung ng do phía cu hay ngi mua quyt đnh. ây là đc trng ca nhng ngành
công nghip sn xut hàng tiêu dùng thâm dng lao đng nh ngƠnh may mc, giày dép,
và các hàng th công khác. Các nhà bán l ln, các nhà buôn và các nhà sn xut có
thng hiu là nhng tác nhân chính đóng vai trò ct yu trong vic hình thành các mng
li sn xut đc phân cp ti nhiu quc gia xut khu. c đim chính ca chui giá tr
do ngi mua quyt đnh là s hp nht theo mng li đ thúc đy s phát trin ca các
khu ch xut và thc hin thuê gia công toàn cu ca các nhà bán l.
Ngành dt may là mt minh ha kinh đin ca chui giá tr do ngi mua quyt đnh, vic
to ra sn phm cui cùng phi qua nhiu công đon và hot đng sn xut thng đc
tin hành  nhiu nc. Trong đó các nhƠ sn xut vi thng hiu ni ting, các nhà
6
buôn, nhà bán l ln đóng vai trò then cht trong vic thit lp mng li sn xut và đnh
hình vic tiêu th hàng lot thông qua các thng hiu mnh và s ph thuc ca chúng
vào nhng chin lc thuê gia công toàn cu nhm tha mãn nhu cu này (Gereffi, 1999).
Nghiên cu s da vào phơn tích đc đim ca tng mt xích trong chui giá tr hàng dt
may đ xác đnh hin nay các doanh nghip Vit Nam đang ch yu tham gia vào mt xích
nào. ng thi phi xác đnh đc tng mt xích to ra giá tr nh th nào đ t đó tìm ra
phng cách vn dng nhng tài nguyên và ngun lc phù hp đ ngành dt may Vit
Nam có th thâm nhp vào các mt xích to ra giá tr cao. Lý thuyt đng cong n ci
v hình thái các hot đng sn xut s góp phn xác đnh các mt xích nào to ra giá tr gia
tng cao, thp đ có chin lc đu t phù hp.
2.1.2. Lý thuyt đng cong n ci v hình thái các hot đng sn xut
 th đng cong n ci (Smile Curve) ca Acer Stan Shih v các hình thái hot đng
sn xut đc hình thành t nhng quan sát ca ông khi còn là mt nhà sn xut máy tính
Ngun: Nguyn Th Hng (2009), Tham gia chui giá tr dt may toàn cu
Giá tr gia tng
đóng góp vƠo sn phm
Thit k
May
Xut
khu
Marketing &
phân phi SP
Sn xut
nguyên ph liu
Chui giá tr
Giá tr
gia tng
Dch v
khách hàng
R&D
T duy hóa
sn phm
Ch to/
sn xut
Xây dng
thng hiu
Marketing &
phân phi
Sn xut nguyên ph liu là khâu trung gian, to ra đu vào ca ngành may mc và
to ra li nhun cao hn khơu may. Nu quc gia nào ch đng đc trong sn xut
nguyên ph liu s có li th cnh tranh rt ln trong hot đng may mc so vi các
nc phi nhp khu nguyên ph liu. Trên th gii, Trung Quc và Hàn Quc là
Vi
Vi thô
Bông, X
Si
Vi thô
Kéo si
Dt vi
Nhum
và in hoa
X lý,
Hoàn tt
9
hai quc gia sn xut và cung cp nguyên ph liu ln nht hin nay, h đang s
hu nhng nhà máy dt ln nht th gii. Các nc khác nh n , Ơi Loan cng
là nhng nhà sn xut nguyên ph liu đu vào ln cho ngành dt may th gii.
- Mt xích 3 ậ May: ây là mt xích thâm dng lao đng nht nhng li có t sut li
nhun thp nht ch chim khong 10-15% (Jocelyn Trn, 2011). May là khâu mà
các nc mi gia nhp ngƠnh thng chn đ thâm nhp đu tiên vì nó không đòi
hi đu t cao v công ngh và rt thâm dng lao đng. Nhng nc đang tham gia
 khơu nƠy thng thc hin vic gia công li cho các nc gia nhp trc, đơy
chính là đc đim chung ca khâu sn xut trong ngành dt may th gii. Các quc

10
- Mt xích 5 - Thng mi hóa: Mt xích này bao gm mng li marketing và
phân phi sn phm, đơy cng lƠ khơu thơm dng tri thc. Các nhà bán l ni ting
trên th gii đang nm gi khơu nƠy vƠ thu đc ngun li nhun khng l hàng
nm. “Ti th trng châu Âu, các nhà phân phi thng chính là nhà thit k, vì
hn ai ht, chính h lƠ ngi tng tn nht nhu cu vƠ điu kin đ tho mãn th
hiu ca khách hàng. Các chuyên gia trong ngành dt may c tính, ti 70% li
nhun (tính trên mt sn phm may mc t khơu đu đn khâu cui cùng ca chui
giá tr) thuc v các nhà phân phi l này”
9
. ơy lƠ mt xích có sut sinh li cao
nht, do các công ty ln trên th gii nm gi và h thng to ra các rào cn gia
nhp ngành nên các quc gia mi gia nhp chui giá tr rt khó đ xâm nhp đc
khâu này. Các công ty trong khâu này không trc tip làm ra sn phm, ch thc
hin hot đng phân phi đn ngi tiêu dùng cui cùng nhng h đóng vai trò quan
trng trong vic đnh hng và tác đng đn chui dt may th gii vì h nm rõ
nhu cu ca nhng ngi tiêu dùng, cung cp xu hng thi trang cho các nhà thit
k sn phm và nm gi h thng bán hàng, kênh phân phi trên toàn cu.
Nh vy, ngành công nghip may mc đƣ to ra mt kiu hình thuê gia công toàn cu nng
đng cao đ thông qua nhiu kênh t chc khác nhau, bao gm các chui bán hàng gim
giá khng l (Wal-Mart, Kmart, hay Target), các nhƠ buôn có thng hiu qui mô ln (Liz
Claiborne, Tommy Hilfiger, Nautica), các ca hiu chuyên kinh doanh hàng may mc (The
Limited, The Gap), vƠ các chng trình nhƣn hiu riêng đang phát trin nhanh chóng trong
s các nhà bán l hàng hóa khng l (JC Penney, Sears) (Gereffi, 1999).

may và hoàn thin sn phm. Phân khúc th t là mng li xut khu đc điu hành bi
các công ty may mc có thng hiu, các công ty thng mi đ chuyn sn phm ti cho
các nhà bán l trên toàn th gii. Phân khúc th nm lƠ mng li tip th đc thc hin
bi các nhà bán l trên toàn th gii đ đa sn phm ti ngi tiêu dùng cui.
Du, khí
thiên
nhiên
Bông,
len, la
Dt len,
dt kim
Si (dt
đan,
hoàn tt)
Các nhà máy may mc
M (thit k, ct, may,
đm nút, i)
Các nhà thu ph trong
nc, Mexico và vùng
vnh Caribe
Hóa du
Si tng
hp
Các nhà thu ph
may mc châu Á
Các nhà thu ph ni
đa và hi ngoi
Các công ty
may mc có
thng hiu

Tt c
các
nhà

Si
thiên
nhiên
Si tng
hp
Bc M
Châu Á
12
Da trên bn đ v chui cung ng ca ngành dt may ca Gereffi & Memedovic vƠ đc
đim v thâm dng đt đai, thơm dng vn, thâm dng lao đng hay thâm dng tri thc
ca tng mt xích tác gi s phân tích li th cnh tranh ca Vit Nam trong tng mt
xích này. Kt hp vi lý thuyt v đng cong n ci v giá tr gia tng ca tng mt
xích đ chn mt xích mà Vit Nam có th mnh đ tìm cách thu hút các nhƠ đu t tham
gia vào.
Kenta (2007) đƣ da trên chui giá tr dt may toàn cu ca Gereffi và Memodovic (2003)
đ nghiên cu vƠ đa ra đnh hng phát trin công nghip dt may Vit Nam, trong đó
tp trung vƠo đnh hng nâng cp phng thc sn xut cho ngành may mc t sn xut
CMT lên các mc FOB. Thông tin và d liu s dng trong bài báo này ch yu là thu
thp d liu thông qua các cuc phng vn đc tin hành trong thi gian 2001-2003 ti
Vit Nam. Hn 60 công ty vƠ t chc liên quan đƣ đc chính thc phng vn, bao gm
các công ty khác nhau, các nhà mua quc t, đc bit là nhng doanh nghip t Nht Bn
cng đƣ đc phng vn. Tuy nhiên nghiên cu ca Kenta (2007) vn còn mt s hn ch
sau: (i) nghiên cu không xác đnh v trí ca ngành dt may Vit Nam trong chui giá tr

2005
2006
2007
2008
2009
2010
2010 so
2009 (%)
1
Xut khu (triu USD)

4,838

5,927

7,780

9,130

9,070

11,172
23.20
2
Nhp khu (triu USD)

4,366

4,992


3980
4454
4226
5,378
27.20

Nguyên ph liu
1460
1249
1364
1354
1263
1706
35.10
3
Nhp khu cho xut khu

3,375

3,787

4,844

5,317

4,826

6,562
36.00
4

ca lao đng Vit Nam không cao, bin đng lao đng ti doanh nghip nht là nhng
tháng sau các dp Tt nh hng ti hot đng sn xut ca công ty. Theo ông Ching, vic
lao đng Vit Nam thng chn gii pháp đình công khi mun tng lng, phúc li nh
hng rt ln đn hot đng sn xut ca các doanh nghip nc ngoài. Bà Jocelyn Trn ậ
Trng vn phòng đi din tp đoƠn Mast Industries - cng cho rng
11
tình trng đình công
không đúng lut thng xuyên ca các công nhân  các doanh nghip có vn đu t nc
ngoƠi cng đƣ gơy khó khn nhiu cho các doanh nghip, gây e ngi cho các nhƠ đu t
nc ngoài mun m rng hot đng sn xut  Vit Nam khi mà các qui đnh vƠ điu lut
v hot đng đình công ca lut pháp Vit Nam vn cha rõ rƠng. ơy chính lƠ yu t bt
li cho ngành dt may Vit Nam, nu vn ch phát trin da vào li th cnh tranh v lao
đng. V nng sut lao đng ca ngành dt may Vit Nam, ông Herb Cochran
12
đánh giá
nng sut lao đng ca công nhân Vit Nam ch bng 70-80% lao đng Trung Quc
13
.
Ngành may mc là mt trong nhng ngành công nghip xut khu lơu đi nht và ln nht
trên th gii. Phn ln các quc gia đu tham gia sn xut trong th trng dt may quc t
(Dickerson, 1995), điu đó lƠm cho ngƠnh nƠy tr thành mt trong nhng ngành công
nghip có tính toàn cu hóa cao nht. Không nm ngoài xu th này ngành dt may Vit
Nam cng đƣ tham gia vƠo chui giá tr toàn cu t rt lâu, nhng đn nay cng ch ch
yu tham gia vào khâu gia công sn phm cui cùng. Trong khi đó, s thâm nhp ca các
đi th cnh tranh mi nh Bangladesh, Srilanka trong phơn đon sn xut các mt hàng 10
Tác gi phng vn trc tip ông Hsiao Su Ching ti Công ty Texma Vit Nam ngày 11/3/2011
11

xut khu ln nht c nc vi doanh thu 11,2 t đô la M, ngành kéo si đƣ tng trng
trên 300% t 1,2 triu cc si vi tng sn lng 120.000 tn lên 3,75 triu cc đt
420.000 tn. Trong khi đó, nm 2000, sn lng bông đt 12.000 tn, đáp ng khong 20%
nhu cu kéo si thì đn nm 2010 ch còn 3.500 tn ậ tc còn 30% sn lng nm 2000 và
ch còn đáp ng khong 1,3% nhu cu bông cho ngành si (Hip Hi Bông Si Vit Nam,
2010). S gim sút ca sn lng bông trong nc đã nh hng đn các khâu sau ca
chui giá tr dt may Vit Nam, đc bit giá bông th gii tng cao mt cách bt thng
16
(tng 2,2 ln
14
) ch trong vòng 2 nm 2009, 2010 đe da ti s tng trng n đnh ca
ngành si nói riêng và toàn ngành dt may Vit Nam nói chung.
Trong nhiu nm qua Vit Nam phi nhp khu hu ht các sn phm bông, x đ phc v
nhu cu nguyên liu cho ngành si (Bng 3.2). S liu cho thy, k t nm 2005 cho đn
nay khi lng và giá tr nhp khu các nguyên liu đu vào cho ngành dt may nc ta
gia tng liên tc  tt c các sn phm bông, x, vƠ si. HƠng nm, ngƠnh dt may phi
nhp khu mt lng bông ln t M, Tây Phi, n  và nhp khu x ch yu t Ơi
Loan, Thái Lan, Hàn Quc, Trung Quc, và Indonesia (Ph lc 7). c bit, nm 2010 c
nc nhp khu khong 352,9 ngàn tn bông các loi, tr giá khong 664 triu USD (tng
178,9% v lng vƠ tng 69,4% v kim ngch so vi nm 2009) và nhp khu 224,5 tn x
tr giá khong 353 triu USD. Ngc li vi s gia tng v khi lng nhp khu, din tích
trng bông nc ta ngày càng b thu hp, t 26.700 ha niên v 2001-2002 xung còn
khong 9.000 ha trong niên v 2010-2011 (Ph lc 8), khin ngành si phi ph thuc
hoàn toàn vào ngun nguyên liu nhp khu.
Bng 3.2: S liu nhp khu bông x si ca Vit Nam trong nhng nm qua
Nm
Bông


339
2005
150.0
167 340
2006
181.2
219

338.8
544
2007
209.9
268
160.5
423.5
744
2008
289.3
468
171.7
413.4
788
2009
297.2
392
226.6

khong 9.000ậ11.000VND/kg thì thu nhp ngi nông dân vào khong 11-12 triu
VND/ha/v, đơy lƠ mc thu nhp thp nu so vi các loi cơy trong khác nh bp, đu,
khoai mì,ầ Thêm vƠo đó giá bông thng không n đnh mà cây bông li là cây ngn
ngày nên ngi nông dân s d dƠng thay đi mc đích s dng đt (chuyn sang các cây
trng khác) nu thy giá bông h.
Nh vy, đi vi vic sn xut bông, trong ngn hn Vit Nam không có li th so sánh so
vi các nc khác vì vic sn xut bông thng đt hiu qu theo qui mô. Trong khi đó,
theo đi din Tng công ty Bông Vit Nam
16
, đi vi nhng din tích đt trng rng t vài
chc đn mt trm hecta  Vit Nam đ trng bông hin rt khan him vƠ điu kin th
nhng t nhiên cng không phù hp vi cây bông. Mun canh tác đc trên nhng vùng
đt này thì phi đu t toƠn din t làm li đt, xây dng h thng thy li phc v ti
tiêu t đng, trang b máy móc c gii đ thâm canh và thu hoch thì mi đm bo đc
nng sut và cht lng bông  nhng vùng này. Tuy nhiên, theo tính toán ca Tng công
ty Bông Vit Nam, nu ngành bông có đc ngun vn đ đu t nh trên thì chi phí cng
s rt ln, dn ti giá thành không cnh tranh đc vi bông th gii.
V hot đng sn xut si, nm 2010, ngƠnh công nghip si Vit Nam có 70 doanh
nghip, tp trung ch yu  khu vc min Bc (31 doanh nghip) và khu vc min Nam
(33 doanh nghip) vi quy mô 3.656.756 cc si và 104.348 rotor, giá tr xut khu đt
khong 336 triu USD
17
. Ngành si đƣ có s phát trin nhanh chóng trong nhng nm qua,
nm 2004 giá tr xut khu ca ngành ch đt 13,2 triu USD thì đn nm 2008 đt 89,7
triu USD và hin nay đƣ tng gn gp 4 ln so vi giá tr xut khu nm 2008. 15
Trng phòng Kinh doanh - Xut nhp khu, Công ty C phn Bông Vit Nam, tác giá phng vn trc tip ngày 9/4/2011
16

th trong nc. Theo Hip hi Si Vit Nam, nguyên nhân dn đn tình trng này là do
cung và cu trong nc cha phù hp vi nhau v s lng và cht lng si, do đó lng
si sn xut đc ch yu đ xut khu. iu nƠy đi ngc vi mc tiêu đt ra ban đu khi
thành lp ngành si là phc v cho chui liên kt si-dt-nhum-may trong nc.
Mc dù có bc phát trin đáng k trong nhng nm va qua nhng thƠnh qu mà ngành
si đt đc vn cha tng xng vi tim nng nu so vi quy mô ca ngành dt may
Vit Nam do vn đang đi mt vi mt s vn đ sau:
Sn phm si ca nc ta cha đa dng v chng loi, cht lng các sn phm si cha
cao và ch mi tp trung  phân khúc sn phm cp thp, trung bình nên không đáp ng
đc nhu cu ca doanh nghip dt may hàng cao cp đòi hi nhiu loi nguyên liu si 18
Tác gi phng vn trc tip ti Công ty Si Phú Bài ngày 11/2/2011
19
Ch yu là các th trng Trung Quc (17%), Hàn Quc (16%), Th Nh K (7%), Philippin (5%)
19
khác nhau vi các loi nguyên liu đu vƠo đc bit, thit b sn xut hin đi. Quá ph
thuc vào ngun cung bông t các nc xut khu trong khi bin đng giá bông trên th
trng th gii ngày càng phc tp nh hng ln ti hiu qu hot đng ca doanh
nghip si. Theo đánh giá ca ông Nguyn ThƠnh Vinh: “s phát trin còn cha mnh ca
ngành si có th là do chúng ta ph thuc vào 97% ngun nguyên liu bông, x nhp khu
và hn ch v trình đ công ngh, máy móc thit b k thut hin đi”. Ngoài ra, do kh
nng tƠi chính còn hn ch nên đu t công ngh ca ngành si hin không đáp ng kp
nhng chuyn dch v nhu cu ca th trng trong tng lai, cng nh duy trì nng lc, v
th cnh tranh ca si Vit Nam so vi các quc gia khác (VSA, 2011). Thêm vƠo đó, đc
tính ca ngƠnh may nc ta ch yu là gia công xut khu, vic chn nguyên liu phi theo

tng nhu cu ca ngành may xut khu đi vi các loi nguyên ph liu do ngành dt cung
cp là gn 9 t USD, trong đó vi khong 5,4 t USD.
Rõ ràng vai trò ca ngành dt đi vi riêng ngành may và tng th ngành dt may là rt ln
vì vi là yu t quan trng quyt đnh đn chi phí và cht lng cui cùng ca mt sn
phm may mc. Mc dù có vai trò quan trng trong vic cung cp nguyên liu ti ch cho
ngƠnh may nhng trên thc t, ngành dt Vit Nam cha lƠm tt vai trò đó. Hin nay, các
doanh nghip xut khu hàng may mc Vit Nam đu không hài lòng v cht lng vi ni
vì không đáp ng đc yêu cu v sn xut hàng may mc ca h. “Lnh vc dt vi, in
nhum hoàn tt vn cha phát trin đc nh mong mun do thiu nhân lc v qun lý,
công ngh phù hp, cha có c ch đ sc hp dn thu hút đu t nc ngoài vào, dn đn
vic ngành phi tip tc nhp khu ti trên 4 t USD vi/nm.”
21

Bên cnh yu t cht lng thì sn lng ngành dt cng không đáp ng nhu cu ca
ngành may. Trong nm 2010 ngƠnh dt sn xut 1,1 t m
2
sn phm dt thoi, 150-200.000
tn sn phm dt kim và thc hin in nhum hoàn tt khong 800 triu m
2
, ch đáp ng
đc khong 20-30% nhu cu trong nc
18
. Nhp khu vi các loi v Vit Nam
22
nm
2010 tr giá 5,37 t USD, tng 26,86% so vi nm 2009 (Bng 3.3). Trong khong 9 t
USD kim ngch xut khu hàng dt may nm 2009, giá tr xut khu vi chim gn 430
triu USD, ngha lƠ ngành dt ch đóng góp cha đn 5% giá tr xut khu. Nh phơn tích