B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
Nguyn Trng Khng
LI ÍCH VÀ CHI PHÍ
CA D ÁN METRO TP.H CHÍ MINH
LUN VN THC S KINH T TP.HCHÍMINH–NĂM2010
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM

CHNG TRÌNH GING DY KINH T FULBRIGHT

Nguyn Trng Khng

LI ÍCH VÀ CHI PHÍ
CA D ÁN METRO TP.H CHÍ MINH


111
3
2
1.1 Tình hình gia tng nhu cu giao thông và h tng giao thông TP.HCM
112
3
3
1.1.1 Tình hình gia tng nhu cu giao thông
113
3
4
1.1.2 H tng giao thông TP.HCM
114
9
5
1.2 Phát trin giao thông công cng và h thng tàu đin ngm (MRT)
115
12
6
CHNG 2 MÔ T D ÁN MRT
116
14
7
2.1 Tuyn đng
117
14
8
2.2 Ch đu t
118
18

126
27
17
3.6 Huy đng vn và chi phí vn tài chính:
127
29
18
3.7 Ngân lu và kt qu thm đnh tài chính trên quan đim tng đu t:
128
31
19
3.8 Phân tích đ nhy và ri ro
129
32
20
CHNG 4 PHÂN TÍCH LI ÍCH VÀ CHI PHÍ KINH T CA D ÁN MRT
130
35
21
4.1 Phng pháp phân tích:
131
35
22
4.2 Ngân lu và kt qu thm đnh kinh t:
132
40
23
4.3 Phân tích đ nhy và ri ro:
133
41

DANH MC BNG BIU, HÌNH V VÀ PH LC
HÌNH
31
Hình 1-1: T sut di dân thun và t trng dân s các tnh (1994 -1999)
141
4
32
Hình 1-2: Bin đng dân s giai đon 2000 – 2008
142
5
33
Hình 1-3: Dân s thành ph ti các thi đim tng điu tra (triu ngi)
143
6
34
Hình 1-4: Ùn tc giao thông trên xa l Hà Ni
144
7
35
Hình 1-5: Dân s thành ph và xe c gii đng ký
145
8
36
Hình 1-6: Mi quan h gia s hu phng tin giao thông và GDP theo đu ngi (USD)
146
9
37
Hình 2-1: Các tuyn MRT theo Quy hoch đc duyt
147
15

155
48
46
Hình 5-2: C ch PPP qun lý vn hành h thng MRT
156
49 BNG
47
Bng 1-1: So sánh mt đ dân s gia TP.HCM vi các thành ph Châu Á khác
157
6
48
Bng 1-2: Quan h gia quy mô dân s và các phng tin giao thông cn có
158
13
49
Bng 2-1: L trình và chiu dài các tuyn
159
17
50
Bng 3-1: Ngân lu tài chính ca d án
160
19
51
Bng 3-2: T l lng khách thc t so vi lng khách cân bng
161
24
52

30
60
Bng 3-11: Ngân lu n vay (triu USD)
170
31
61
Bng 3-12: Ngân lu tài chính ròng d án (triu USD)
171
32
62
Bng 3-13:  nhy ca NPV, IRR tài chính đi vi lng khách cân bng, chi phí đu t đn v,
WACC và giá vé
172
32
63
Bng 4-1: Ngân lu kinh t (triu USD)
173
40
64
Bng 4-2:  nhy ca NPV kinh t đi vi lng khách  trng thái cân bng, chi phí đu t đn v
và chi phí vn kinh t
174
41
65
Bng 4-3: Ngân lu ngân sách ròng (Triu USD)
175
43
66
Bng 4-4: Gánh nng tài chính d án mang li cho ngân sách
176

74
Bng 5-7: T l ngân sách thành ph gi li tng thêm đ xut cho tng giai đon
184
53
75
Bng 5-8:T l tng thêm ca ngân sách gi li và gánh nng ngân sách
185
54 PH LC
76
Ph lc 1: GDP thành ph H Chí Minh
186
62
77
Ph lc 2: Tin đ thc hin d án (Ngun: MVA 2008[19])
187
63
78
Ph lc 3: Các thông s gi đnh
188
64
79
Ph lc 4: Kt qu d báo lng hành khách (lt/ngày)
189
66
80
Ph lc 5: Ngân lu doanh thu t vé (triu USD)
190

Ph lc 13: Gánh nng tài chính d án to ra cho ngân sáchThành ph
198
80
89
Ph lc 14: Ngân lu thng d tiêu dùng (Triu USD)
199
81
90
Ph lc 15: Ngân lu và gánh nng ngân sách sau khi thành ph tr giá vé metro
200
82
91
Ph lc 16: Ngân lu và gánh nng ngân sách Thành ph sau khi đc Chính ph tr n thay
201
83
10
M U
Nhu cu giao thông ca Thành ph H Chí Minh (TP.HCM) tng nhanh nhng h
thng c s h tng giao thông li không đáp ng kp mc tng trng này. Xây dng h
thng tàu đin metro, xe đin trên mt đt và monorail (h thng MRT) là gii pháp gii quyt
vn đ trên đã đc Th tng Chính ph phê duyt
0
1
. D án này đã có 2/6 tuyn metro (tuyn

1
BI CNH GIAO THÔNG THÀNH PH H CHÍ MINH
1.1
9
Tình hình gia tng nhu cu giao thông và h tng giao thông TP.HCM
Ùn tc giao thông ti TP.HCM hin là vn đ báo đng. Nghiên cu ca Khoa K thut
Giao thông, i hc Bách khoa thành ph nm 2007
1
2
cho bit tc nghn giao thông làm thành
ph thit hi trên 13.000 t đng mi nm. S liu ca nghiên cu này cho thy vi mc thu
nhp bình quân ca ngi dân thành ph khi đó là 1.500 USD/ngi/nm thì bình quân mi
gi ngi lao đng có mc tin công là 0,72 USD/ngi. Mi khi kt xe vi thi gian bình
quân là 45 phút thì thit hi là 0,54 USD/ngi. Và vi 60 đim kt xe khi đó thì con s thit
hi là rt ln nh trên; đó là cha tính đn lãng phí nhiên liu, ô nhim to ra cho sc khe
con ngi, hiu sut lao đng gim do tâm trng mt mi, đình đn hot đng kinh doanh trên
các tuyn đng, gim tính cnh tranh trong thu hút đu t ca thành ph iu đáng lo ngi
là xu th ùn tc này ch có tng ch không gim. Nm 2009 có 74 v ùn tc ln kéo dài trên
30 phút, tng 26 v (35%) so vi nm 2008, trong đó đa s v kéo dài trên 1 gi. Thi gian
xy ra ùn tc giao thông kéo dài t 30 phút - 01 gi (10 v); t 01 gi - 02 gi (34 v); t 02
gi - 04 gi (21 v); t 04 gi tr lên (09 v)
2
3
.
Có th nói tình hình ách tc giao thông nghiêm trng xy ra là kt qu ca mt quá
trình phát trin không đng b gia tng trng kinh t và c s h tng giao thông. Nhu
cu giao thông ca thành ph không ngng tng lên trong khi h thng giao thông chm đc
ci thin.
1.1.1
27
Hình 1-2: Bin đng dân s giai đon 2000 – 2008
Ngun: Tác gi v da vào s liu ca Cc thng kê TP.HCM, niên giám thng kê 2008, trang 29 [5].
Nh vy, nhp c c hc là yu t chính yu nht làm dân s thành ph tng nhanh kéo
theo s gia tng nhu cu giao thông. S liu ti các thi đim tng điu tra di đây cho thy
trong các thp niên 80, 90 và 2000, tc đ tng ca dân s thành ph  thp niên sau luôn cao
hn thp niên trc đó, ln lt bng 16,61%/nm; 26,3%/nm; và 41.41%/nm. S dân ti
thi đim điu tra nm 2009 đã xp x bng vi mc d báo cho nm 2010 theo quy hoch
tng th kinh t - xã hi ca thành ph là 7.230.107 ngi
3
4
.


4
UBNDTP (1996), trang 103 [11].
6
Hình 1-3: Dân s thành ph ti các thi đim tng điu tra (triu ngi)
Ngun: Tác gi v da vào s liu ca Tng cc thng kê
Mt so sánh trong nghiên cu ca ADB cho thy mt đ dân s  TP.HCM vào nm
2003 tuy thp hn các thành ph khác  các nc Châu Á khác trong khu vc đã có h thng
metro, nhng mt đ dân s trung bình  khu vc trung tâm thì cao hn hn (45.000
ngi/km
2
- xem bng 2-1).
Bng 1-1: So sánh mt đ dân s gia TP.HCM vi các thành ph Châu Á khác

ngi  7 qun
trung tâm.
Ghi chú: S liu dân s nu không có ghi chú là dân s nm 2000
Ngun: ADB 2007, trang 9 [12]
7iu này cho thy h thng giao thông công cng ca TP.HCM tuy không hin đi bng
các thành ph đc so sánh nhng li phi gánh chu áp lc giao thông  vùng ni đô ln hn
gp ri.
Tình trng
này khin cho
h thng giao
thông hin nay
ca thành ph
có biu hin quá
ti.

Hình 1-4: Ùn tc giao thông trên xa l Hà Ni
Ngun: truy cp trang web ca Chính ph vào ngày 15/3/2010
/>PORTAL&pers_id=28213338&item_id=40655320&p_details=1

Nhu cu giao thông ca ngi dân thành ph tng nhanh còn th hin  vic phng tin
giao thông cá nhân gm xe ô tô và xe máy tng nhanh. Tính bình quân mi ngày có 100 xe ô
tô và 1.000 xe máy đng ký mi ti thành ph, ngoài ra hàng ngày còn có khong 1.000.000
8xe hai bánh và 60.000 ô tô mang bin s các tnh lu thông trên đa bàn thành ph
4

29
H tng giao thông TP.HCM
Hin trng mng li giao thông ca thành ph đc trình bày trong Quy hoch giao
thông
5
6
cho thy hin nay giao thông thành ph ph thuc gn nh hoàn toàn vào mng li
đng b. Phng thc vn chuyn hành khách đô th bng đng st hin không đc s
dng. Phng thc vn chuyn đng thy b hn ch bi tình trng ln chim, bi lp trên
các sông - kênh, bi kh thông thuyn ca các cu và bi ch đ bán nht triu vi mc dao


6
Tedi South (2008)[3]
10đng ln nên cha to thành h thng liên hoàn đ khai thác các li th ca vn ti đng
thy.
H tng giao thông đng b đc đánh giá là cha tng xng vi nhu cu. Tng
chiu dài đng các cp hng ca Thành ph theo Báo cáo quy hoch hin khong 3.000 km.
Trong đó ch có khong 14% s đng có lòng đng rng trên 12m thun li đ vn chuyn
hành khách bng xe buýt, 51% rng t 7m – 12m ch có th cho xe ô tô và mini buýt lu
thông, còn li là đng có b rng di 7m ch đ cho xe hai bánh lu thông.
Din tích đt dành cho giao thông ch khong 9% - 17% din tích chung  hu ht các
qun, thp hn mc yêu cu ca đô th loi đc bit là 24% - 26%
6
7
. T l này còn có th nh
hn khi các đng  các qun mi có mt đng thp so vi mc nc triu

11chim 50% - 60%
10
11
. áng lo ngi hn, giao thông công cng Thành ph đã có bc phát trin
tht lùi mt cách nghiêm trng. Nu nm 1976, thành ph có 1.000 xe buýt đáp ng 10% nhu
cu ca 3 triu dân lúc đó thì nm 2004, thành ph có 2.840 xe buýt đáp ng 3,2% nhu cu đi
li ca 6,2 triu ngi
11
12
.
Nguyên nhân là do hot đng ca h thng xe buýt b hn ch bi nhng yu kém ca c
s h tng giao thông đng b k trên, có đn 35% mng li đng rng di 7m đã làm
gim mc đ bao ph ca mng li tuyn, gim hiu qu khai thác. Quan trng hn, h thng
xe buýt thành ph còn b hn ch do c ch qun lý điu hành mang tính hành chính. Trung
tâm Qun lý và điu hành vn ti hành khách công cng trc thuc S Giao thông vn ti chu
trách nhim điu hành các doanh nghip kinh doanh vn ti công cng.
C ch này không to ra s gn kt gia li nhun và trách nhim phc v ca doanh
nghip cng nh s phi hp hot đng gia các doanh nghip đ hình thành h thng mng
liên hoàn, trung chuyn thun tin trong khi đây li là yu t sng còn ca mt h thng giao
thông công cng. Tedi South (2008) cho bit ch s ph mng xe buýt (ch tính các đng có
b rng trên 7m) là 1,15km/km, điu này cho thy vic t chc các tuyn không khoa hc gây
nên s trùng lp tuyn.
Nh vy, có th thy rng h tng giao thông yu kém cn đc ci thin, đc bit là h
thng giao thông công cng.


11

tin cá nhân tham gia giao thông khi thành ph vn là trung tâm kinh t có sc thu hút dân
nhp c ln và lâu dài.
Chính sách hn ch phng tin cá nhân nh thu phí ô tô, phí x thi…cng s không
th thc hin đc nu không phát trin h thng giao thông công cng làm phng tin thay


13
Mass Rapid Transit.
14
Tedi South (2008) [3]
13th. Mt khác, nu ch thc hin riêng gii pháp này s hn ch giao thông và có th gây nh
hng tiêu cc cho nn kinh t thành ph.
Do vy, trong h thng các gii pháp, xây dng mt h thng giao thông công cng hin
đi s là gii pháp ct lõi. Kinh nghim t các nc khác cng cho thy phát trin h thng
giao thông công cng cn phù hp vi quy mô dân s (Bng 2-2). Dân s thành ph hin nay
là trên 7 triu ngi và theo d báo ca Quy hoch phát trin giao thông thì đn nm 2020 s
đt 10 triu, khu vc ni thành là 6 triu dân, lu lng giao thông trên các tuyn đng chính
 trung tâm s đt khong 16 – 26 nghìn lt ngi/gi/hng.
Bng 1-2: Quan h gia quy mô dân s và các phng tin giao thông cn có
Quy mô dân
(1.000 ngi)
Lu lng ti đa
(ngi/gi/hng)
Phng tin vn chuyn
15 - 20 - Phng tin cá nhân
20 - 60 < 1.000 Xe buýt + xe cá nhân
60 - 100 1.000 – 2.000 Xe buýt là chính + xe cá nhân

Tuyn 2: Tham Lng – Bn Thành - Th Thiêm, dài 12,3km (Tuyn màu đ).
Tuyn 3: Min ông – Phú Lâm, dài 13 km và s đc kéo dài theo hng Bc đn Th
c (Tuyn màu xanh dng đm).
Tuyn 4: Ngã sáu Gò Vp – Khánh Hi, dài 11,3km và s đc kéo dài theo c hai
hng (Tuyn màu xanh lá).
Tuyn 5: on cong bán nguyt v phía Tây - Bc t Bình Thnh qua Phú Nhun sau đó
chy v hng Bình Chánh, dài 17km (Tuyn màu hng).
Tuyn 6: on Bc – Nam ni Tuyn s 2 vi Tuyn s 3 nm  khu vc phía Tây
thành ph, dài 6km (Tuyn màu nâu đ).
Tuyn xe đin mt đt (X1): Th Thiêm – Bn xe min Tây, dài 12,5km (Tuyn màu
đen).
Tuyn monorail phía Nam (X2): on cong bán nguyt v phía ông Nam, ni qun
2, qun 7 và chy dc theo đi l Nguyn Vn Linh và gp tuyn s 5  Bình Chánh, dài 14km
(Tuyn màu xám).
15Tuyn monorail phía Bc (X3): Công viên phn mm Quang Trung – Nguyn Oanh,
làm dch v gom khách cho tuyn s 4, dài 8,5km (Tuyn màu xám).

Hình 2-1: Các tuyn MRT theo Quy hoch đc duyt
Ngun: Trang web ca Ban Qun lý đng st đô th ( />
Tuy nhiên, trc thc trng thay đi ca nhu cu giao thông thành ph và yêu cu phi
có tm nhìn xa hn, thành ph đã xúc tin đ xut chnh sa bng quy hoch này theo hng
ni dài Tuyn 1 và chnh sa hng Tuyn s 3, c th nh hình 3-2.
16
Hình 2-2: Các tuyn MRT “ti u” theo đ xut chnh sa quy hoch