Phần 1:
Vài nét về tình hình khủng hoảng kinh tế thế giới ở nước
Mỹ nói riêng và thế giới nói chung.
Khủng hoảng tài chính 2007-2010 là một cuộc khủng hoảng bao gồm sự
đổ vỡ hàng loạt hệ thống ngân hàng, tình trạng đói tín dụng, tình trạng sụt
giá chứng khoán và mất giá tiền tệ quy mô lớn ở nhiều nước trên thế giới, có
nguồn gốc từ khủng hoảng tài chính ở Hoa Kỳ
Bong bóng nhà ở cùng với giám sát tài chính thiếu hoàn thiện ở Hoa Kỳ đã
dẫn tới một cuộc khủng hoảng tài chính ở nước này từ năm 2007, bùng phát
mạnh từ cuối năm 2008. Thông qua quan hệ tài chính nói riêng và kinh tế
nói chung mật thiết của Hoa Kỳ với nhiều nước. Cuộc khủng hoảng từ Hoa
Kỳ đã lan rộng ra nhiều nước trên thế giới, dẫn tới những đổ vỡ tài chính,
suy thoái kinh tế, suy giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế ở nhiều nước trên thế
giới.
- Hoa Kỳ là điểm xuất phát và là trung tâm của cuộc khủng hoảng. Ngay
khi bong bóng nhà ở vỡ cuối năm 2005, kinh tế Hoa Kỳ bắt đầu tăng trưởng
chậm lại. Tuy nhiên, bong bóng vỡ đã dẫn tới các khoản vay không trả nổi
của người đầu tư nhà ở đối với các tổ chức tài chính ở nước này. Giữa năm
2007, những tổ chức tài chính đầu tiên của Hoa Kỳ liên quan đến tín dụng
nhà ở thứ cấp bị phá sản. Giá chứng khoán Hoa Kỳ bắt đầu giảm dần. Sự đổ
vỡ tài chính lên đến cực điểm vào tháng 10 năm 2008 khi ngay cả những
ngân hàng khổng lồ và lâu đời từng sống sót qua những cuộc khủng hoảng
tài chính và kinh tế trước đây, như Lehman Brothers, Morgan Stanley,
Citigroup, AIG, … cũng lâm nạn. Tình trạng đói tín dụng xuất hiện làm cho
khu vực kinh tế thực của Hoa Kỳ cũng rơi vào tình thế khó khăn, điển hình
là cuộc Khủng hoảng ngành chế tạo ô tô Hoa Kỳ 2008-2010.
Chỉ số bình quân công nghiệp Dow Jones lúc đóng cửa ngày 9 tháng 3 năm
2009 là 6.547,05, mức thấp nhất kể từ tháng 4 năm 1997. Chỉ trong vòng 6
tuần lễ, chỉ số này sụt tới 20%.
- Nếu khủng hoảng ở thập niên 70 của thế kỷ trước có thể đổ lỗi do các
nguyên nhân như chiến tranh ở Iran, cuộc cách mạng ở một số quốc gia, và

của cuộc khủng hoảng trong lĩnh vực địa ốc và thị trường tài chính, tín dụng.
Thống kê của Bộ Thương mại Mỹ cho thấy, theo đà suy giảm kinh tế, năng
suất lao động của công nhân Mỹ trong 3 tháng cuối năm 2007 cũng bị giảm
đi trông thấy, chỉ tăng với tốc độ 1,9% so với mức tăng kỷ lục 6,3% trong
quý 3/2007. Năng suất lao động tăng chậm làm cho chi phí sản xuất gia tăng
2,6% trong quý cuối cùng của năm 2007. Mức độ thuê mướn công nhân của
khu vực kinh tế tư nhân ở Mỹ trong tháng 2 năm nay cũng thấp nhất trong 5
năm qua.
Theo kết quả một cuộc khảo sát công bố ngày 6/3, phần lớn các nhà điều
hành kinh tế hàng đầu của Mỹ cho rằng nền kinh tế Mỹ đã "sẵn sàng rơi vào
suy thoái", hoặc sẽ rơi vào suy thoái trong 6 tháng nữa. Hầu hết các nhà điều
hành được hỏi nhận định công ty của họ không thể tránh khỏi sự ảnh hưởng
từ đợt suy thoái này.
Trong khi đó, số lượng nhà bị tịch thu gán nợ tiếp tục đà gia tăng tới mức kỷ
lục mới trong 22 năm qua ở tất cả các bang và các địa phương của Mỹ. Theo
đó, thị trường chứng khoán Mỹ những ngày qua đã "điêu đứng" vì giới đầu
tư bán đổ bán tháo cổ phiếu.
Kết quả khảo sát do Hiệp hội Các nhà kinh tế và kinh doanh toàn quốc (Mỹ)
công bố tuần trước cũng cho biết, 45% số nhà kinh tế tiên đoán về sự suy
thoái kinh tế Mỹ trong năm 2008.
* Sự ảnh hưởng tới các hệ thống lớn trên thế giới.
Hệ thống ngân hàng
Nhiều tổ chức tài chính của các nước phát triển, nhất là các nước ở châu Âu,
cũng tham gia vào thị trường tín dụng nhà ở thứ cấp ở Hoa Kỳ. Chính vì
vậy, bóng bóng nhà ở của Hoa Kỳ bị vỡ cũng làm các tổ chức tài chính này
gặp nguy hiểm tương tự như các tổ chức tài chính của Hoa Kỳ. Những nước
châu Âu bị rối loạn tài chính nặng nhất là Anh, Iceland, Ireland, Bỉ và Tây
Ban Nha.
Ngay từ tháng 9 năm 2007, Northern Rock của Anh bị tình trạng đột biến rút
tiền gửi và hậu quả là phải chịu quốc hữu hóa. Đột biến rút tiền gửi còn làm

Ở châu Âu, chỉ số FTSE 100 từ mức 4789,79 xuống còn 4699,82.
Chỉ số DAX hôm 2 tháng 3 năm 2009 chỉ còn 3666,4099 điểm so với
8067,3198 hôm 27 tháng 12 năm 2007.
Chỉ số CAC 40 hôm 2 tháng 3 năm 2009 cũng xuống mức thấp kỷ lục
2534,45 điểm.
Nhật Bản có một hệ thống tài chính tương đối vững vàng đã trải qua một
thời kỳ tái cơ cấu sau khủng hoảng 1996-1997. Tuy nhiên, tác động tiêu cực
từ khủng hoảng tài chính Hoa Kỳ vẫn khiến cho thị trường chứng khoán của
nước này rối loạn. Chỉ số giá cổ phiếu bình quân Nikkei đã xuống mức thấp
lịch sử vào các ngày 8 và 10 tháng 10 năm 2008.
*
Khủng hoảng kinh tế thế giới một năm nhìn lại
- Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu nổ ra cách đây một
năm đã dịu bớt, nhưng để lại nhiều điều nan giải và những hệ
quả sâu xa.
Ngày 14/9/2008 đáng được ghi vào biên niên sử của chủ nghĩa tư
bản hiện đại: Ngân hàng Lehman Brothers, “cây đại thụ” 158 năm
tuổi cuả Mỹ, bị xóa trên bản đồ tài chính ngân hàng thế giới. Đây là
một trong những vụ phá sản lớn nhất lịch sử nước Mỹ, châm ngòi
cho sự bùng nổ cuộc khủng hoảng tài chính, mở màn cho cuộc
khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Nó dồn các thị trường tài chính chao
đảo một năm trước đó do khủng hoảng tín dụng thứ cấp rơi vào
hoảng loạn thực sự, khiến dòng chảy tài chính đóng băng hoàn toàn
và đẩy hệ thống ngân hàng vào tình trạng nguy hiểm. Hậu quả của
vụ Lehman Brothers sụp đổ sẽ nan giải và còn lan tỏa trong nhiều
năm tới.
Có vô vàn dẫn chứng về cơn co giật của chủ nghĩa tư bản hiện đại
và thị trường “thiếu gương mặt người”. Sản xuất đình trệ; hàng triệu
người lao động bị đẩy ra đường. Tại các khu công nghiệp ven biển
Trung Quốc, hàng trăm ông chủ nước ngoài tháo chạy vì không

ro đe dọa toàn bộ hệ thống tài chính và có đủ lực để chống đỡ với
những cơn bão tài chính tồi tệ nhất. Đồng thời phải có các chế tài để
tránh tái diễn “thời kỳ làm ăn với tác phong khinh suất và thiếu kiểm
tra quá mức”, từng dẫn tới cuộc khủng hoảng hiện nay.