A. LỜI MỞ ĐẦU
Vàng đen - Dầu mỏ là một trong những nhiên liệu quan trọng nhất
của xã hội hiện đại dùng để sản xuất điện, sử dụng trongcác ngành công
nghiệpquan trọng và cũng là nhiên liệu của tất cả các phương tiện giao
thông vận tải.Nhận định chung cho rằng thế kỷ XIX là thế kỷ của than, thế
kỷ XX là thế kỷ của dầu mỏ và trong những thập kỷ đầu của thế kỷ XXI,
chắc chắn loại nhiên liệu không thể tái sinh được này vẫn chưa thể bị thay
thế bởi khí đốt, than, thuỷ điện, năng lượng hạt nhân, năng lượng gió, mặt
trời, địa nhiệt, bởi hơn 80% năng lượng hiện nay được tạo ra bởi dầu mỏ.
Trong số các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam, mặt hàng dầu mỏ
là một mặt hàng xuất khẩu chủ lực, luôn chiếm vị trí số cao về giá trị kim
ngạch xuất khẩu Việc khai thác và xuất khẩu hiệu quả mặt hàng này sẽ
mang lại rất nhiều lợi ích cho các doanh nghiệp Việt Nam, tăng doanh thu
xuất khẩu cho đất nước.
Tuy nhiên, trong điều kiện hiện nay, thị trường dầu thô thế giới
biến động không ngừng do nhiều nguyên nhân khác nhau, do vậy làm ảnh
hưởng rất nhiều tới tình hình xuất khẩu dầu thô của Việt Nam. Giá dầu trên
thế giới biến động lúc tăng, lúc giảm tạo ra những thuận lợi và cả những
khó khăn cho hoạt động xuất khẩu dầu của Việt Nam. Do vậy, việc nghiên
cứu đề tài “Thị trường dầu mỏ thế giới và ảnh hưởng của nó tới hoạt
động xuất khẩu dầu mỏ của Việt Nam” để tận dụng những thuận lợi, khắc
phục khó khăn, tạo điều kiện cho hoạt động xuất khẩu dầu thô một cách
hiệu quả nhất là một tất yếu khách quan.
1
B. NỘI DUNG
I. Thị trường dầu mỏ thế giới
1. Đặc điểm thị trường dầu mỏ thế giới
Thị trường dầu mỏ thế giới là nơi diễn ra các hoạt động giao dịch,
mua bán về dầu mỏ giữa các quốc gia trên khắp thế giới. Nó có những đặc
điểm chung song cũng có những điểm hết sức khác biệt so với các thị
trường khác.

Các thành viên gồm Qatar (1961), Nam Dương (1962), LiBi (1962).Các
tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (1967), Algeria (1969) và Nigeria
(1971) lần lượt gia nhập tổ chức sau đó.Ecuador (1973 - 1992) và Gabon
(1975 - 1994) cũng từng là thành viên của OPEC.Trong năm năm đầu tiên
đặt trụ sở cuả OPEC tại Geneve, Thuỵ Sĩ, sau đó chuyển về Viên, Áo từ
tháng 9/1965.Các nước thành viên OPEC khai thác vào khoảng 40% tổng
sản lượng dầu thế giới và nắm giữ khoảng 3/4 trữ lượng dầu thế giới.
OPEC có khả năng điều chỉnh hạn ngạch khai thác dầu của các
nước thành viên và qua đó có khả năng khống chế giá dầu trên thị trường
thế giới.Hội nghị các bộ trưởng phụ trách vấn đề năng lượng và dầu mỏ
thuộc tổ chức OPEC được tổ chức mỗi năm hai lần nhằm đánh giá thị
trường dầu mỏ và đề ra các biện pháp phù hợp để đảm bảo việc cung cấp
dầu trên thị trường dầu mỏ thế giới. Bộ trưởng các nước thành viên thay
nhau theo nguyên tắc xoay vòng làm chủ tịch của tổ chức hai năm một
nhiệm kỳ.
3
Mục tiêu chính thức được ghi vào hiệp định thành lập OPEC là
ổn định thị trường dầu thô, bao gồm các chính sách khai thác dầu, ổn định
giá dầu thế giới và ủng hộ về mặt chính trị cho các thành viên khi bị các
biện pháp cưỡng chế vì các quyết định của OPEC. Nhưng thật ra nhiều
biện pháp được đề ra lại có động cơ bắt nguồn từ quyền lợi quốc gia, thí dụ
như trong cơn khủng hoảng dầu, OPEC đã không tìm cách hạ giá dầu mà
lại duy trì chính sách cao giá trong thời gian dài. Mục tiêu của OPEC thật
ra là một chính sách dầu chung nhằm để giữ giá.OPEC dựa vào việc phân
bổ hạn ngạch cho các thành viên để điều chỉnh lượng khai thác dầu, tạo ra
khan hiếm hoặc dư dầu giả, thông qua đó có thể có thể tăng, giảm hoặc giữ
giá dầu ổn định. Có thể coi OPEC như là một liên minh độc quyền luôn tìm
cách giữ giá dầu ở mức có lợi nhất cho mình. OPEC giữ một vị trí quan
trọng nhất trên thị trường dầu mỏ thế giới
3. Những biến động trên thị trường dầu mỏ thế giới

Mới đây, mặc dù giá dầu tăng lên mức cao nhất trong năm tháng
qua ở mức trên 85 USD/thùng (06/10/2010) do đồng USD yếu, giới phân
tích tin rằng giá dầu sẽ lại giảm xuống mức 70-80 USD/thùng trong thời
gian tới
Theo dự đoán của các chuyên gia giá dầu thế giới trong năm
2011sẽ dao động xung quanh mức 60 -70USD/thùng. Giá dầu thế giới sụt
giảm là do kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn và có nguy cơ rơi vào suy
thoái kép
4. Nguyên nhân của biến động
5
Giá dầu thô cùng với những sản phẩm của nó có những vị trí hết
sức quan trọng. Khi giá dầu lên cao có thể gây thiệt hại to lớn cho nền kinh
tế các nước và tác động đến nền kinh tế toàn cầu nói chung, làm cho
thương mại và đầu tư quốc tế suy giảm. Bối cảnh kinh tế nói chung khi giá
dầu tăng hiện nay rất khác so với những cơn sốt giá dầu trước đây, tất cả
đều xảy ra đồng thời với với hiện tượng phát triển bùng nổ kinh tế do nhiều
nền kinh tế hoạt động quá nóng. Biến động của giá dầu do nhiều nhân tố
như nhân tố chính trị và sự bất ổn trên thế giới với yếu tố tâm lý, là những
nhân tố có tác động mạnh, còn nhân tố cung cầu là nhân tố quyết định sự
biến động giá dầu trên thị trường thế giới.
Nhân tố quyết định gây nên sự biến động trên thị trường mỏ chính
là nhân tố cung cầu. Cung dầu thô ngày càng hạn chế do dầu thô là nguồn
tài nguyên không tái tạo được. Hiện nay trên thế giới đang diễn ra hàng loạt
các tranh luận gay gắt về tình trạng cạn kiệt dầu. Trong những năm gần
đây, các mỏ mới và lớn, phát hiện ngày càng ít dần, trong lúc các mỏ đang
khai thác thì đang đi vào giai đoạn đỉnh điểm của hoặc đang chuyển sang
giai đoạn kết thúc
Bên cạnh đó, chính trị cũng là một nhân tố rất quan trọng gây nên
sự biến động trên thị trường dầu mỏ. Trước mắt, chính trị dầu mỏ không
phải liên quan đến vấn đề thế giới sẽ thiếu dầu mà liên quan đến sự ra đời

tiết kiệm năng lượng kể cả đánh thuế cao, nhằm hạn chế nhu cầu sử dụng,
đồng thời đầu tư nghiên cứu các nguồn năng lượng mới. Để giữ cho giá
xăng dầu nội địa ít biến động, các nước này rất tích cực lập kho dự trữ
chiến lược, đặc biệt là Mỹ, mục tiêu dầu dự trữ phải đủ dùng trong 9 tháng,
Trung Quốc mục tiêu này là 3 tháng.
8