Lời Mở Đầu
Hà Nội là trung tâm kinh tế chính trị văn hoá và xã hội của cả nước, là một
trong hai đô thị đặc biệt đang đứng trước những thời cơ và thách thức trong
thời kỳ hội nhập. Kể từ khi nước ta ra nhập WTO Hà Nội ngày càng được chú
ý hơn với tư cách là thủ đô của một quốc gia. Thực hiện nghị quyết của Chính
phủ đưa Hà Nội không những là trung tâm kinh tế, chính trị văn hoá và xã hội
của cả nước mà còn là một đô thị hiện đại mang tầm cỡ khu vực và thế giới
trở. Để thực hiện nghị quyết này Đảng bộ và nhân dân Thành phố đã từng
bước đạt được những thành tựu về kinh tế và xã hội. Cụ thể là trong thời kỳ
2000- 2005 tổng GDP thành phố tăng 11.25% cao hơn mức bình quân của cả
nước. Tuy vậy Hà Nội vẫn đang đứng trước những thách thức lớn của một đô
thị như vấn đề ô nhiễm, lao đông và việc làm, nhà ở, giao thông vận tải…
Trong đó đặc biệt là vấn đề ùn tắc giao thông là một trong những vấn đề bức
xúc nhất hiện nay. Để giải quyết vấn đề này Thành phố đã có nhiều biện pháp
nhằm giảm tình trạng ùn tắc giao thông hiện nay, mà một trong những biện
pháp mà Thành phố đang chú trọng tới là việc mở rộng hoặc lam mới các con
đường nhằm đáp ứng các chỉ tiêu về cơ sở hạ tầng giao thông mà một đô thị
cần có, mà theo các nhà nghiên cứu thì tỷ đất dành cho giao thông chiếm từ
20-25% diện tích đất đô thị là hợp lý, điều này rất phù hợp với chủ trương và
đường lối chỉ đạo của Đảng và Nhà nước và nó cũng nằm trong chiến lược
phát triển giao thông Hà Nội từ nay đến năm 2020. Để làm được điều này
Thành phố đã có rất nhiều lỗ lực trong việc giải phóng mặt bằng để mở rộng
thêm các con đường và làm thêm những con đường mới, nhưng một tình
trạng chung đang diễn ra hiện nay là; vốn đầu tư vào các công trình rất là lớn
trong khi ngân sách Thành phố chỉ đáp ứng được một phần nhỏ, và vốn để
đầu tư vào các công trình này chủ yếu là vốn đi vay và vốn viện trợ ODA của
Chuyên Đề Tốt Nghiệp Đào Văn Toàn
1
nước ngoài; một thực trạng nữa là chí phí dành cho giải phóng mặt bằng của
các dự án này chiếm một tỷ lệ lớn trong tổng số vốn đầu tư vào dự án, có dự
án tiền đền bù giải phóng mặt bằng chiếm tới trên 80% tổng số vốn đầu tư,

giao thông đường thuỷ, đường hàng không. Tăng nhanh tốc độ phát triển vận
tải hành khách công cộng: xe buýt, xe điện, taxi, đưa tỷ lệ vận tải hành khách
công cộng năm 2005 lên 20-25%, năm 2010 đạt 40%; chuẩn bị điều kiện triển
khai dự án xe điện ngầm vào năm 2008.
- Theo chiến lược phát triển cơ sở hạ tầng giao thông của Thành phố giai
đoạn 2001- 2010 thì phần diện tích đất giành cho phát triển cơ sở hạ tầng giao
thông đến năm 2010 là vào khoảng từ 15-16% theo đó thì một phần việc quan
trọng là giải phóng mặt bằng để xây dựng các công trình giao thông. Đây là
một công việc quan trọng nhất trong quá trình xây dựng nói chung và nó đặc
biệt quan trọng trong xây dựng các công trình giao thông, bởi các công trình
này thường diễn ra trên địa bàn rộng, khối lượng giải phóng mặt bằng lớn, chi
phí giải phóng mặt lớn và liên quan trực tiếp đời sống đến nhiều cá nhân. Và
Hà Nội đang đứng trước những thách thức thực sự trong việc giải phóng mặt
bằng phục vụ phát triển cơ sở hạ tầng giao thông, đó là chi phí giải phóng mặt
bằng lớn và chính sách giải phóng mặt bằng chưa đáp ứng những thực tế đang
diễn ra.
II. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Những dự án mở đường đã thực hiện và những dự án đang thực hiện của
thành phố Hà Nội từ năm 2003 đến nay.
- Các biện pháp thu hồi và đền bù giải phóng mặt bằng của Thành phố
Hà Nội trong các dự án trên.
III. Mục đích nghiên cứu đề tài
- Tìm ra các biện pháp nhằm giảm chi phí đền bù giải phóng mặt bằng
Chuyên Đề Tốt Nghiệp Đào Văn Toàn
3
của các dự án phát triển cơ sở hạ tầng giao thông trên địa bàn Thành phố Hà
Nội, trong khi vẫn đảm bảo lợi ích cá nhân, các tổ chức xã hội và chính
quyền.
- Đưa ra một số chính sách về giải phóng mặt bằng nhằm phục vụ chiến
lược phát triển hạ tầng giao thông trên địa bàn Thành phố Hà Nội.

thông và các công trình bên cạnh. Hệ thống giao thông động còn thúc đẩy sự
giao lưu giữa đô thị với các vùng xung quanh đô thị thậm trí nó còn đóng vai
trò quan trọng trong việc giao lưu kinh tế quốc tế. Hệ thống giao thông còn là
cầu lối trong việc chu chuyển hàng hoá giữa đô thị với các khu vực xung
quanh đô thị và quốc tế. Hệ thống giao thông động tạo đà cho các thành phần
kinh tế trong đô thị phát triển, tạo lên sự lưu thông hàng hoá giữa đô thị và
các vùng khác trong một đất nước và giữa đô thị với các khu vực trên thế giới.
1.1.3 Đặc điểm cơ sở hạ tầng giao thông đô thị
Thứ nhất: Cơ sở hạ tầng giao thông bao gồm các công trình gắn liền với
đất đai, thường tồn tại lâu dài và có vị trí cố định khó di chuyển.
Thứ hai: Việc xây dựng CSHTGT thường tốn nhiều vốn, thời gian xây
dựng kéo dài và liên quan đến nhiều ngành nghề trong xã hội.
Thứ ba: Cơ sở hạ tầng giao thông là cầu lối giao thương giữa đô thị với các
khu vực xung quanh và quan hệ quốc tế.
Thứ tư: Cơ sở hạ tầng giao thông trong đô thị tạo thành một thể thống
nhất, tạo sự hài hoà lưu thông của các phương tiện trong đô thị và các vùng
ngoại vi.
1.1.4 Vai trò của cơ sở hạ tầng giao thông đô thị
Cơ sở hạ tầng giao thông có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phát
triển kinh tế xã hội của một đô thị cụ thể là:
- Quy hoạch cơ sở hạ tầng giao thông quyết định việc quy hoạch phát triển
kinh tế xã hội của một đô thị và sự phát triển của các vùng đô thị.
- Cơ sở hạ tầng giao thông đô thị đóng vai trò là tạo cầu lối giao lưu giữa đô
thị với các khu vực xung quanh và giao lưu quốc tế, là hệ thống chu chuyển
hàng hoá chủ yếu của đô thị ra bên ngoài và ngược lại từ bên ngoài vào trong
đô thị.
Chuyên Đề Tốt Nghiệp Đào Văn Toàn
6
- Quy hoạch cơ sở hạ tầng đô thị còn đóng vai trò quan trọng trong việc quy
hoạch phát triển các khu vực kinh tế của đô thị và quy hoạch phát triển các

Bước 3: Thành lập Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, quyết định
thành lập Tổ công tác
Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư giúp Uỷ ban nhân cùng cấp lập
và tổ chức thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư; Hội
đồng làm việc theo nguyên tắc tập thể và quyết định theo đa số; trường hợp
biểu quyết ngang nhau thì thực hiện theo ý kiến của Chủ tịch Hội đồng.
Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chịu trách nhiệm về tính chính
xác, hợp lý của số liệu kiểm kê, tính pháp lý của đất đai, tài sản được bồi
thường, hỗ trợ hoặc không được bồi thường, hỗ trợ trong phương án bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư.
Bước 4: Lập, niêm yết lấy ý kiến về phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư
chi tiết; nội dung bao gồm:
+ Tên, địa chỉ của chủ sử dụng nhà đất bị thu hồi; số hộ gia đình, nhân khẩu,
số lao động đang thực tế ăn ở, làm việc trên diện tích đất của chủ sử dụng đất
bị thu hồi; số lao động phải chuyển nghề; số người đang hưởng trợ cấp xã hội.
+ Diện tích, loại đất, vị trí, nguồn gốc của đất bị thu hồi; diện tích còn lại
ngoài chỉ giới thu hồi (nếu có).
+ Số lượng. chủng loại của tài sản nằm trong chỉ giới thu hồi đất (riêng đối
với nhà, công trình xây dựng khác không phải phục vụ sinh hoạt của hộ gia
đình cá nhân phải xác định tỷ lệ phần trăm còn lại), mồ mả phải di chuyển.
+ Đơn giá bồi thường đất, tài sản, đơn giá bồi thường di chuyển mồ mả, đơn
giá hỗ trợ khác và căn cứ tính toán bồi thường hỗ trợ;
+ Tổng số tiền bồi thường hỗ trợ
Chuyên Đề Tốt Nghiệp Đào Văn Toàn
8
+ Phương án tái định cư (bằng nhà hoặc bằng đất) đối với hộ gia đình cá
nhân; phương án di dời đối với tổ chức (nếu có).
Các nội dụng này được niêm yết công khai tại các cơ quan cấp xã và các địa
điểm sinh hoạt của khu dân cư nơi thu hồi đất để lấy ý kiến đóng góp của các
tổ chức và cá nhân nơi thu hồi đất.

xuống.
Thứ ba: Hiệu quả về mặt tổ chức giải phóng mặt bằng
Tiêu chí thể hiện cơ quan đứng ra tổ chức giải phóng mặt bằng là ai? Cách
thức tổ chức giải phóng mặt bằng? Hình thức giải phóng mặt bằng?
1.2.4 Chính sách GPMB
Giải phóng mặt bằng là một trong lĩnh vực nhạy cảm liên quan đến nhiều
ngành nhiều lĩnh vực, nó có thể tạo nên sự ổn định kinh tế xã hội của của một
đô thị hoặc ngược lại nếu chính sách GPMB không thoả đáng và phù hợp với
nguyện vọng của nhân dân, phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội
của đô thị thì nó sẽ tạo nên những sáo trộn trong đời sống của nhiều người tạo
nên sự bất ổn về kinh tế chính trị trong khu vực đô thị đó. Do GPMB là việc
thu hồi đất đai của các tổ chức và người dân, mà đất đai lại là tư liệu sản xuất
của họ nên việc Nhà nước thu hồi đất đai sẽ ảnh hưởng đến nhiều tổ chức và
cá nhân trong xã hội nên việc ban hành những chính sách về GPMB là việc
rất cần thiết trong một đô thị. Để đáp ứng các yêu cầu GPMB phục vụ phát
triển kinh tế xã hội trong các đô thị Nhà nước ta đã có rất nhiều các chính
sách về việc đền bù GPMB cho các tổ chức cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất.
Luật đất đai năm 2003, Nghị định 181/2004/NĐ- CP, Nghị định
197/2004/NĐ- CP, Nghị định 84/2007/NĐ- Cp của chính phủ quy định rất rõ
việc giải phóng mặt bằng và chi phí hỗ trợ giải phóng mặt bằng.
Chuyên Đề Tốt Nghiệp Đào Văn Toàn
10
1.2.4.1. Điều kiện để được bồi thường hỗ trợ về đất
Theo điều 8 Nghị định 197/2007/NĐ- CP và khoản 4 Điều 14 và điểm b
khoản 2 Điều 67 Nghị định số 84/2007/NĐ- CP.
Người bị nhà nước thu hồi đất có một trong các điều kiện sau đây thì được
bồi thường:
1. Có giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về
đất đai
2. Có quyết định giao đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy

tháng 10 năm 1993, nay được Uỷ ban nhân dân cấp xã xác nhận là đất đó
không có tranh chấp và không thuộc một trong các trường hợp điêm bắt đầu
sử dụng đất đã có một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a. Vi phạm quy hoạch chi tiết xây dựng đã được cơ quan nhà nước có thẩm
quyền xét duyệt và công khai
b. Vi phạm quy hoạch chi tiết mặt bằng xây dựng đã được cơ quan nhà
nước có thẩm quyền xét duyệt và công khai đối với diện tích đất đã giao cho
tổ chức, cộng đồng dân cư quản lý
c. Lấn, chiếm hành lang bảo vệ an toàn công trình công cộng đã được công
bố, cắm mốc
d. Lấn, chiếm lòng đường, lề đường, vỉa hè đã có chỉ giới xây dựng
đ. Lấn, chiếm đất sử dụng cho mục đích công cộng, đất chuyên dùng, đất
của tổ chức, đất chưa sử dụng và các trường hợp vi phạm khác đã có văn bản
ngăn chặn nhưng người sử dụng đất vẫn cố tình vi phạm.
6. Hộ gia đình, cá nhân được sử dụng đất theo bản án hoặc quyết định của toà
án nhân dân, quyết định thi hành án của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã
được thi hành.
Chuyên Đề Tốt Nghiệp Đào Văn Toàn
12
7. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được pháp luật công nhận về quyền
sử dụng đất mà trước thời điểm Luật đất đai 1988 có hiệu lực, Nhà nước đã có
quyết định quản lý trong quá trình thực hiện chính sách đất đai nhưng trong
thực tế Nhà nước chưa quản lý mà hộ gia đình, cá nhân đó vẫn sử dụng
8. Cộng đồng dân cư đang sử dụng đất có các công trình là đình, đền, chùa,
miếu, am, từ đường, nhà thờ được Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi có đất bị thu
hồi xác nhận là đất sử dụng chung cho cộng đồng và không có tranh chấp.
9. Tổ chức sử dụng đất trong các trường hợp sau đây:
a. Đất được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất nộp
không có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước
b. Đất nhận chuyển nhượng của người sử dụng đất hợp pháp mà tiền trả cho

- Đất được giao không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền
- Đất bị lấn, chiếm trong trường hợp sau đây
. Đất chưa sử dụng bị lấn chiếm
. Đất không được chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của Luật đất
đai mà người sử dụng đất do thiếu trách nhiệm để bị lấn, chiếm
- Cá nhân sử dụng đất chết mà không có người thừa kế
- Người sử dụng đất tự nhiên trả lại đất
- Người sử dụng đất cố ý không thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước
- Đất được nhà nước giao, cho thuê có thời hạn mà không được gia hạn khi
hết thời hạn
- Đất trồng cây hàng năm không được sử dụng trong thời hạn mười hai
tháng liền; đất trồng cây lâu năm không được sử trong thời hạn mười tám
tháng liền; đất trồng rừng không được sử dụng trong thời hạn mười hai tháng
liền
Chuyên Đề Tốt Nghiệp Đào Văn Toàn
14
- Đất được Nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án đầu tư mà không
được sử dụng trong thời hạ mười hai tháng liền hoặc tiến độ sử dụng chậm
hơn hai bốn tháng so với tiến độ trong dự án đầu tư, kể từ khi nhận bàn giao
đất trên thực địa mà không có cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định
giao đất, cho thuê đất đó cho phép.
4. Đất nông nghiệp do cộng đồng dân cư sử dụng
5. Đất nông nghiệp sử dụng cho mục đích công ích của xã, phường, thị trấn
1.2.4.4. Căn cứ xác định loại đất, mục đích sử dụng đất của mỗi thủa đất
a. Quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất
của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
b. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho người đang sử dụng đất
được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất.
c. Đăng ký chuyển mục đích sử dụng đất phù hợp với quy hoạch, kế hoạch
sử dụng đất đối với trường hợp không phải xin phép chuyển mục đích sử

phục cho bộ máy quản lý được tính theo nhu cầu thực tế của từng dự án;
- Kinh phí đảm bảo cho việc tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định
cư được trích không quá 2% tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
của dự án; mức cụ thể do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định cho phù hợp
với thực tế địa phương và tuỳ theo quy mô, tính chất đặc điểm của từng loại
dự án; việc chi tiêu thanh quyết toán được thực hiện theo quy định của pháp
luật.
Vậy chi phí đền bù GPMB phục vụ phát triển CSHTGT là khoản chi phí
bỏ ra để có phần diện tích đất để phục vụ cho xây dựng các công trình giao
thông, nó bao gồm các khoản; chi phí bồi thường diện tích đất bị thu hồi, các
tài sản gắn liền với với đất dị thu hồi, các khoản hỗ trợ di chuyển, ổn định đời
Chuyên Đề Tốt Nghiệp Đào Văn Toàn
16
sống, đào tạo chuyển đổi nghề, ổn định sản xuất và đời sống và chi phí cho
việc tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng.
1.2.5.2 Các khoản mục chi phí giải phóng mặt bằng
Có rất nhiều khoản mục trong chi phí giải phóng mặt bằng nhưng có thể
chia thành các khoản mục sau:
Thứ nhất: Chi phí bồi thường, hỗ trợ đối với diện tích đất mà nhà nước có
quyết định thu hồi.
Thứ hai: Chi phí về bồi thường, hỗ trợ các tài sản gắn liền với diện tích đất
mà nhà nước thu hồi và các khoản chi phí đầu tư vào đất đai.
Thứ ba: Chi phí hỗ trợ di chuyển, hỗ trợ ổn định đời sống, hỗ trợ việc đào tạo
chuyển đổi nghề và các khoản hỗ trợ khác cho người bị thu hồi.
Thứ tư: Chi phí cho việc ổn định sản xuất và đời sống tại khu tái định cư.
Thứ năm: Chi phí cho việc tổ chức giải phóng mặt bằng
1.3. Kinh nghiệm GPMB phục vụ phát triển CSHTGT đô thị ở
một số nước trên thế giới.
Kinh nghiệm của Trung Quốc
Ở Trung Quốc đã áp dụng rất thành công việc giải phóng mặt bằng phục

Hà Nội là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá và xã hội của cả nước, là
một trong hai đô thị đặc biệt của nước ta, với dân số là 3,2167 triệu người,
diện tích là 921,8km
2
và mật độ dân số là 3490 người/km
2
(nguồn Tổng cục
thống kê năm 2006). Trong những năm qua Hà Nội đã đạt được nhiều thành
tựu về kinh tế xã hội cụ thể trong 5 năm 2001- 2005, kinh tế - xã hội của Hà
Nội đã có bước phát triển nhanh và toàn diện, tốc độ tăng trưởng GDP bình
quân đạt 11,25%; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực; thu ngân
sách nhà nước trên địa bàn vượt dự toán được giao; đầu tư xã hội tăng khá,
bình quân 17,6%/năm, riêng năm 2007 GDP Thành phố Hà Nội tăng 12,07%.
Trong năm 2006, Hà Nội thu hút thêm 182 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài
với số vốn đăng ký hơn 1,16 tỷ USD và khoảng 9.700 doanh nghiệp đăng ký
thành lập với tổng số vốn khoảng 28.000 tỷ đồng. Thu ngân sách trên địa bàn
thành phố đạt tới con số 35.117 tỷ đồng.
Hà Nội tính tới nay gồm 9 quận nội thành: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà
Trưng, Đống Đa, Tây Hồ, Thanh Xuân, Cầu Giấy, Long Biên, Hoàng Mai và
năm huyện ngoại thành: Đông Anh, Gia Lâm, Sóc Sơn, Thanh Trì, Từ Liêm.
Với những thành tựu đã đạt được Hà Nội đang dần khẳng định mình là Thủ
đô của một nước, là một trong hai trung tâm kinh tế xã hội lớn của cả nước và
đang bước vào thời kỳ hội nhập sâu vào nền kinh tế Thế giới. Tuy đạt được
những thành tựu trong việc phát triển kinh tế và xã hội nhưng Hà Nội cũng
đang đứng trước những thách thức của việc đô thị hoá nhanh và hội nhập kinh
Chuyên Đề Tốt Nghiệp Đào Văn Toàn
19
tế quốc tế; vấn đề thất nghiệp và việc làm, ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao
thông… Những vấn đề này ngày càng trở thành những thách thức khi nền
kinh tế phát triển nhanh. Trong đó giao thông đô thị là một trong những vấn

dài làn
xe

Mật
độ dân
số
(người
/ km2)
Mật độ làn
xe
(km/km2)
M t đậ ộ
m ngạ
l iướ
đ ng(ườ km
/km2)
Ba Đình 202,7 9,3 52,4 144,9 21.797 13,0 4,72
Chuyên Đề Tốt Nghiệp Đào Văn Toàn
20
Hoàn Kiếm 171,4 5,29 58 160,9 32.339 29,3 10,52
Hai Bà Trưng
356,5 14,5 40,6 150,6 24.589 12,9 3,57
Đống Đa
336 9,94 28 95,6 33.804 6,5 1,9
Tổng
1.446,4 84,06 179 351,5 17.207
Khu phố cũ hoặc trung tâm có mạng đường tương đối phù hợp nhưng mật
độ dân cư cao, mật độ tham gia giao thông quá lớn. ở khu vực mới xây dựng
thì chưa có mạng đường hoàn chỉnh, thiếu nhiều đường nối giữa các trục
chính quan trọng. Xu hướng "phố hoá" các quốc lộ gây nguy cơ mất an toàn

900.000 lượt khách/ngày.
Với hiện trạng cơ sở hạ tầng giao thông không thể đáp ứng được nhu cầu
phát triển kinh tế xã hội và sự lưu thông của các phương tiện giao thông. Theo
tiêu chí mà một đô thị có cơ sở hạ tầng giao thông đáp ứng được sự phát triển
của đô thị thì phần diện tích đất đô thị dành cho xây dựng cơ sở hạ tầng giao
thông là từ 20- 25%. Để xây dựng Hà Nội thành một đô thị có tầm cỡ quốc tế,
chính quyền Thành phố đã có rất nhiều lỗ lực trong giảm ùn tắc, nhất là việc
xây dựng thêm các con đường, các công trình giao thông trong Thành phố
nhằm đáp ứng các nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của Thành phố. Việc này
đã được cụ thể hoá khi Bộ Giao thông Vận tải và UBND thành phố Hà Nội
vừa có tờ trình Chính phủ Quy hoạch phát triển giao thông vận tải Thủ
đô Hà Nội đến năm 2020 và tầm nhìn sau năm 2020 với nhiều điểm mới
nhằm cụ thể hóa các hợp phần trong Quy hoạch chung của Thủ đô. Theo
lộ trình đề ra thì từ nay đến năm 2010 thì Thành phố cần khoảng 41.115
tỷ đồng cho phát triển cơ sở hạ tầng giao thông và lộ trình đến năm 2020 số
vốn cần đầu tư là 208.954 tỉ đồng. Với chiến lược phát triển cơ sở hạ tầng này
Chuyên Đề Tốt Nghiệp Đào Văn Toàn
22
thì đến năm 2010 thì cơ sở hạ tầng giao thông chiếm từ 11- 15% diện tích đất
đô thị và con số này đến năm 2020 là từ 20- 25% đất đô thị. Nhưng để đạt
được những con số này quả thật không dễ khi ngân sách Thành phố chỉ đáp
ứng được khoảng 20% số vốn đầu tư để phát triển cơ sở hạ tầng giao thông.
Vậy để đạt được điều này thì Thành phố phải có những chính sách nhằm thu
hút và tạo vốn để đầu tư xây dựng các công trình giao thông theo chiến lược
2.3 Thực trạng GPMB phục vụ phát triển CSHTGT của Thành
phố Hà Nội
Giải phóng mặt bằng phục vụ xây dựng sơ sở hạ tầng giao thông đô thị là
một trong những lĩnh vực khó khăn nhất trong việc phát triển cơ sở hạ tầng
giao thông đô thị bởi vì:
- Các công trình giao thông thường chiếm một diện tích lớn trên bề mặt đô thị

Thành phố cụ thể là việc ban hành quyết định 137/2004/QĐ- UBND và việc
ban hành khung giá đất Thành phố hàng năm đã tạo điều kiện thuận lợi cho
việc GPMB trên địa bàn Thành phố.
Tuy đã ban hành nhiều chính sách về giải phóng mặt bằng nhưng việc giải
phóng mặt bằng phục vụ cho xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông tại Thành
phố Hà Nội gặp rất nhiều khó khăn:
- Nhiều công tiến độ giải phóng mặt bằng chậm thậm trí có công trình kéo dài
nhiều năm đã gây lãng phí lớn và làm chậm tiến độ thi công của công trình
chẳng hạn như hai dự án quan trọng thuộc đường vành đai III gồm: đoạn Mai
Dịch - Pháp Vân có tổng chiều dài 10,2km (trong đó, đoạn Mai Dịch - Trung
Hoà dài 4,3km, qua quận Thanh Xuân 2,5km, đoạn còn lại 3,4km); dự án cầu
Thanh Trì và đoạn tuyến Nam vành đai III Hà Nội có chiều dài 6,2 km qua 5
phường: Hoàng Liệt, Thịnh Liệt, Yên Sở, Trần Phú và Lĩnh Nam. Công tác
giải phóng mặt bằng (GPMB) đường vành đai III bị Thanh tra Chính phủ
Chuyên Đề Tốt Nghiệp Đào Văn Toàn
24
nhận định là ''chậm'', dù các cơ sở pháp lý ban đầu để chuẩn bị cho công tác
này rất kịp thời. Tính đến 30/8/2006, còn 1.379 hộ chưa được thực hiện đền
bù, hỗ trợ xong - trong đó, quận Thanh Xuân còn khoảng 1.200 hộ, quận Cầu
Giấy 150 hộ, huyện Thanh Trì 29 hộ. Vậy trong vòng 5 năm kể từ khi tiến
hành giải phóng mặt bằng từ năm 2001
- Chính sách đền bù giải phóng mặt bằng trên địa bàn Thành phố còn bất cập
nhất là việc áp dụng khung giá đất của Thành phố để đền bù giải phóng mặt
bằng, giá áp dụng thường thấp hơn nhiều so với giá thị trường của đất đai dẫn
đến tình trạng khiếu kiện kéo dài của người dân.
- Nhiều dự án tuy đã được quy hoạch và đã triển khai giải phóng mặt bằng
nhưng tình trạng lấn chiếm vẫn xảy ra và gây ra tình trạng giải phóng mặt
bằng nhiều lần.
2.4 Chính sách GPMB phục vụ phát triển CSHTGT của Thành
phố Hà Nội