Website: Email : Tel (: 0918.775.368
lời nói đầu
Nhu cầu thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích
quốc gia và đầu t xây dựng các công trình công cộng, phát triển đô thị, các dự án
sản xuất, kinh doanh là một tất yếu khách quan trong quá trình phát triển kinh tế- xã
hội, đặc biệt đối với sự nghiệp công nghiệp hoá- hiện hoá mà cả nớc và Thủ đô Hà
Nội đang tiến hành. Thực tế hiện nay cho thấy công tác giải phóng mặt bằng khi
Nhà nớc thu hồi đất là một vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp, tác động tới nhiều
mặt của đời sống kinh tế -xã hội.
Những năm qua, số lợng các dự án đầu t ở cả khu vực nội thành và ngoại thành
Hà Nội đã tăng rất nhanh. Trong quá trình thực hiện các dự án đầu t thì giải phóng
mặt bằng (GPMB) là một khâu quan trọng và có tính dặc thù, không những ảnh h-
ởng rất lớn đến tiến độ đầu t mà còn liên quan đến sự ổn định tình hình kinh tế,
chính trị- xã hội.
Trong điều kiện quỹ đất cũng nh các buồn tài nguyên khác ngày càng hạn hẹp
và nền kinh tế thị trờng ngày càng phát triển thì vấn đề lợi ích về kinh tế của các tổ
chức, cá nhân khi Nhà nớc thu hồi đất và giao đất ngày càng đợc quan tâm hơn. Vì
vậy, vấn đề đền bù thiệt hại khi Nhà nớc thu hồi đất đã và đang là một vấn đề mang
tính thời sự cấp bách. Công tác đền bù giải phóng mặt bằng còn là vấn đề phức tạp
mang tính chất chính trị, kinh tế- xã hội tổng hợp, đòi hỏi đợc sự quan tâm của
nhiều ngành, nhiều cấp, tổ chức và cá nhân. Đền bù thiệt hại về đất không chỉ thể
hiện bản chất kinh tế các mối quan hệ về đất đai ( giữa Nhà nớc với các tổ chức và
cá nhân sử dụng đất, giữa các tổ chức kiinh tế này với các tổ chức kinh tế khác và
giữa cá nhân với nhau ), mà còn thể hiện về các mối quan hệ về chính trị, xã
hội....Thực tế đã khẳng định công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn Thnàh phố
trong những năm qua là điều kiện tiên quyết khi triển khai thực hiện Dự án.
1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Trong thời gian qua, việc sử dụng đất để triển khai các dự án phát triển kinh tế-
xã hội Thủ đô một mặt đem lại những lợi ích rõ rệt về kinh tế, về hạ tầng đô thị, làm
thay đổi chất lợng cuộc sống của ngời dân, song mặt khác cũng gây không ít khó

bù thiệt hại khi Nhà nớc thu hồi đất trên địa bàn Thành phố Hà Nội, em mạnh dạn
xin đợc thực hiện nghiên cứu đề tài Hoàn thiện chính sách và phơng thức đền
bù, giải phóng mặt bằng trên địa bàn Thành phố Hà Nội.
Y nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài:
Đề tài là công trình khoa học nghiên cú một cách toàn diện và có hệ thống về
hệ thống các chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng, tái định c khi Nhà nớc thu hồi
đất trên địa bàn Thành phố Hà Nội và đề xuất hớng hoàn thiện chính sách kèm theo
các giải pháp thực hiện.
Góp phần đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá Thủ đô, để Hà
Nội ngày càng văn minh , giàu đẹp, sánh vai với các Thủ đô lớn trong khu vực và
trên thế giới.
Góp phần hoàn thiện chính sách, phơng thức đền bù thiệt hại của UBND
Thành phố khi Nhà nớc thu hồi đất trên địa bàn Thành phố.
Góp phần hạn chế, giải toả những bức xúc về khiếu kiện của công dân bị thiệt
hại do phải giải toả mặt bằng, bàn giao đất để triển khai các Dự án trên địa bàn.
Mục đích nghiên cứu đề tài:
Đánh giá những u điểm và hạn chế của từng hệ thống chính sách mà UBND
Thành phố Hà Nội áp dụng.
Xác định và đề xuất hoàn thiện những hệ thống chính sách đố trên cơ sở phù
hợp Hiến pháp và các quy định khác của pháp luật hiện hành.
Đối tợng và phạm vi nghiên cứu:
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Nghiên cứu toàn bộ văn bản chính sách có liên quan mà UBND Thành phố Hà
Nội đã từng áp dụng về đền bù, giải phóng mặt bằng khi Nhà nớc thu hồi đất trớc và
sau khi có Hiến pháp năm 1992 và Luật đất đai ngày 14/7/1993 ( Chủ yếu là các
chính sách ban hành sau khi có luật Đất đai 1993 đến nay ).
Phơng pháp nghiên cứu đề tài:
- Phơng pháp thu thập xử lý thông tin, số liệu.
- Phơng pháp đánh giá phân tích tổng hợp.

I. định nghĩa về đền bù thiệt hại.
1. Đền bù thiệt hại ( bồi thờng thiệt hại ) có nghĩa là trả lại tơng xứng giá trị
hoặc công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì một hành vi của chủ thể khác .
Việc bồi thờng thiệt hại này có thể vô hình ( xin lỗi) hoặc hữu hình ( bồi thờng
bằng tiền, bằng vật chất khác....), có thể do các quy định của pháp luật điều tiết,
hoặc do thoả thuận giữa các chủ thể.
2. Đền bù thiệt hại ( bồi thờng thiệt hại ) khi Nhà nớc thu hồi đất để sử dụng
vào mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng là hành vi đ-
5
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
ợc quy định tại Hiến pháp năm 1992, tại điều 27 của Luật Đất đai và các văn bản h-
ớng dẫn của các cơ quan quản lý Nhà nớc có thẩm quyền quy định trách nhiệm của
ngời đợc Nhà nớc cho phép sử dụng đất ( đợc Nhà nớc giao hoặc cho thuê sử dụng)
đối với ngời đang sử dụng đất nay bị thu hồi, bao gồm đền bù thiệt hại về đất, tài
sản trên đất và các khoản hỗ trợ khác.
Đền bù thiệt hại đợc hiểu là việc bù đắp bằng tiền hoặc bằng hiện vật những
thiệt hại về đất đai, nhà cửa, thu nhập và các tài sản khác do tác động trực tiếp hoặc
gián tiếp của dự án. Trong quá trình Nhà nớc thu hồi đất, ngời bị thu hồi đất không
chỉ bị thiệt hại về đất mà còn bị thiệt hại về các tài sản gắn liền với đất nh các công
trình kiến trúc, vờn tợc, cây cối, hoa màu....Vì vậy đền bù thiệt hại không chỉ là đền
bù thiệt hại về đất mà còn đền bù thiệt hại cả về tài sản gắn liền trên đất.
Đền bù thiệt hại Giải phóng mặt bằng có thể đợc hiểu là việc chi trả, bù đắp,
những tổn thất về đất đai, những chi phí tháo dỡ, di chuyển nhà cửa, vật kiến trúc,
công trình hạ tầng kỹ thuật, cây cối, hoa màu, mồ mả và chi phí để ổn định đời sống
sản xuất, chuyển đổi nghề nghiệp cho ngời sử dụng đất đai, sở hữu tài sản trên đất
khi Nhà nớc thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc
gia, lợi ích công cộng.
Về bản chất của đền bù thiệt hại Giải phóng mặt bằng, là việc đền bù thiệt hại
những tổn thất do việc Nhà nớc có Quyết định thay đổi chức năng hay mục đích sử
dụng của các loại đất.

nớc thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi
ích công cộng Nhà nớc có trách nhiệm đền bù thiệt hại.
Nh vậy, Luật đất đai năm 1993 đã quy định rõ quyền và lợi íchcủa ngời sử
dụng đất cũng nh trách nhiệm của Nhà nớc khi thu hồi đất. Đất đai có vai trò vô
cùng quan trọng đối với xã hội loài ngời, nó là điều kiện cho sự sống của động vật,
thực vật và con ngời trên trái đất. Nó là cơ sở của làng mạc, thành phố, các công
7
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
trình công nghiệp, hệ thống giao thông. Là chỗ dựa, là nền tảng để xây dựng nhà
cửa, các công trình kiến trúc và để tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh
phục vụ cho đời sống con ngời. Đất đai cung cấp nguyên liệu, sản phẩm từ đất cho
hoạt động sản xuất và đời sống con ngời. Nó là t liệu sản xuất đặc biệt đối với
ngành nông nghiệp, không thể thay thế đợc. Nó không chỉ là chỗ đứng, chỗ dựa để
lao động, là nguồn cung cấp thức ăn cho cây trồng mà còn là nơi chuyển dần hầu
hết các tác động của con ngời vào cây trồng.
Qua phân tích trên, có thể nói rằng đất đai là tài sản vô cùng quý giá của mỗi
quốc gia, mỗi cá nhân trong quần thể xã hội. Nó là nơi để xây dựng các công trình
kiến trúc phục vụ các nhu cầu và lơị ích thiết thực của con ngời. Do đó Nhà nớc quy
định các quyền và lợi ích của ngời sử dụng đất đai cũng nh trách nhiệm phải đền bù
thiệt hại khi thu hồi đất của Nhà nớc đảm bảo mọi ngời đều có đất để sống và để
sản xuất là điều kiện hết sức đúng đắn.
Pháp lệnh nhà ở ngày 26/3/1991 đã quy định: Công dân thực hiện quyền có
nhà ở bằng việc tạo lập hợp pháp nhà ở cho mình hoặc thuê nhà ở của chủ sở hữu
khác theo quy định của pháp luật. Nhà nớc công nhận và bảo vệ quyền sở hữu nhà ở
của các cá nhân và các chủ sở hữu khác. Nhà ở cũnglà một trong những loại tài sản
vô cùng quý giá của mỗi con ngời. Nhà ở là nơi để mỗi con ngời đi về nghỉ ngơi,
tránh nắng, ma, bão là nơi làm việc, tiến hành sản xuất của cải vật chất, tái sản xuất
sức lao động. Để xây dựng nhà cần một khoản tiền lớn, tốn kém nhiều công sức,
hơn nữa nhà đất thờng gắn liền với nhau nên khi Nhà nớc thu hồi đất đồng thời thu
hồi cả nhà trên đất đó. Vì vậy, công tác đền bù thiệt hại cho ngời sở hữu nhà ở là

công trình do Nhà nớc quản lý. Trong đó, nguyên tắc cơ bản nhất đợc thừa nhận khi
trng dụng ruộng đất là chiếu cố đúng mức quyền lợi và đời sống của có ruộng đất
trên cơ sở bồi thờng và giúp giải quyết công ăn việc làm. Việc bồi thờng đợc thực
hiện bằng hình thức Đất đổi đất hoặc bằng tiền bằng 1-4 sản lợng thờng niên của
9
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
đất trng dụng. Đối với nhà cửa, vật kiến trúc... thì đợc giúp đỡ để xây dựng cái khác,
đối với hoa màu đã trồng mà cha thu hoạch ....phải đợc bồi thờng tiệt hại đúng mức.
Đối với mồ mả, căn cứ vào tình hình cụ thể phong tục tập quán của từng địa phơng
mà giúp họ số tiền thích đáng làm phí tổn di chuyển.
Có thể nói, những nguyên tắc cơ bản của việc đền bù thiệt hại trong Nghị định
151/TTg là rất đúng đắn, đáp ứng nhu cầu trng dụng đất đai trong những năm 1960.
Tuy nhiên, Nghị đinh cha quy định cụ thể mức đền bù thiệt hại mà chủ yếu dựa vào
sự thoả thuận giữa các bên.
Cùng với sự phát triển của đời sống kinh tế- xã hội, nhu cầu lấy đất xây dựng
tăng lên, việc sử lý các mối quan hệ và các vấn đề liên quan khi Nhà nớc thu hồi đất
cũng phức tạp hơn. Nhiều văn bản mới đsã ra đời nhằm cụ thể hoá Nghị định
151/TTg.
2. Ngày 11/01/1970, Phủ Thủ tớng ban hành Thông t số 1792/TTg quy định
một số điểm tạm thời về bồi thờng nhà cửa, đất đai, cây cối lu niên, các hoa màu do
nhaan dân ở những vùng xây dựng kinh tế, mở rộng thành phố . Trên nguyên tắc
phải đảm bảo thoả đáng quyền lợi kinh tế của hợp tác xã và của nhân dân. Đây
thực sự là bớc chuyển trong nhận thức đối với ngời bị ảnh hởng, nếu nh tại Nghị
định 151/TTg có ghi chiếu cố đúng mức quyền lợi và đời sống của ngời có ruộng
đất thì tại thông t này, Nhà nớc đã thừa nhận quyền đợc đền bù thiệt hại thoả đáng
của những ngời bị ảnh hởng.
Ngoài ra, Thông t này đã quy đinh rõ mức đền bù thiệt hại về nhà ở, cây cối
hoa màu, ví dụ đất đai vùng đồng bằng chia làm 4 loại, vùng trung du, đồi núi chia
làm 5 loại, mỗi loại lại có mức giá tối đa và tối thiểu. Đối với nhà cửa thì căn cứ giái
trị sử dụng, diện tích mà định giá bồi thờng....

phục kinh tế sau khi đã thống nhất đất nớc. Tuy nhiên, bớc vào thời kỳ đổi mới, trớc
những yêu cầu phát triển ngày càng lớn, nhu cầu sử dụng đất tăng cao, không chỉ là
11
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
đất nông nghiệp, lâm nghiệp cho phát triển công nghiệp, xây dựng đô thị, mà ngay
cả đất đô thị cũng cần đợc thu hồi để mở rộng giao thông, phát triển hạ tầng, đáp
ứng đòi hỏi quá trình hiện đại hoá đô thị và phát triển bền vững kinh tế- xã hội. Bởi
vậy yêu cầu dặt ra là phải có khung pháp lý cao hơn, với phạm vi điều chỉnh rộng
hơn phù hợp với các đối tợng đa dạng hơn, nội dungh cụ thể hơn cvà quan trọng hơn
cả là thích ứng với thực tiễn.
Sau khi Hiến pháp năm 1992 và Luật đất đai ra đời, công tác quản lý đất đai
đợc thực hiện bằng hai biện pháp hành chính và kinh tế.
Hiến pháp 1992 đã công nhận và bảo vệ quyền sử dụng đất của các tổ chức, cá
nhân và quyền sở hữu cá nhân về tài sản và sản xuất cụ thể:
Tại Điều 17, Hiến pháp quy định về quyền sở hữu đối với đất đai: Đất đai,
rừng núi, sông hồ, nguồn nớc, tài nguyên trong lòng đất, nguồn lợi ở vùng biển,
thềm lục địa và vùng trời.... đều thuộc sở hữu toàn dân.
Tại điều 58, Hiến pháp quy định về quyền sở hữu cá nhân: Công dân có
quyền sở hữu thu nhập hợp pháp, của cải để dành, nhà ở, t liệu sinh hoạt, t liệu sản
xuất....Nhà nớc bảo hộ quyền sở hữu hợp pháp và quyền thừa kế của công dân.
Luật đất đai 1993 đã cụ thể hoá các quy định của Hiến pháp 1992 về đất đai
thông qua việc giao đất, cho thuê đất, chế độ quản lý, sử dụng đúng mục đích, xác
định thời hạn giao đất, cho thuê đất, thẩm quyền thu hòi và giao, cho thuê đất; hạn
mức sử dụng các loại đất và quy định cụ thể các quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá
nhân sử dụng đất.
Luật đất đai 1993 thực sự là văn bản quan trọng đối với quyền sử dụng đất,
chuyển quyền sử dụng đất và đền bù đất đai, tài sản gắn liền với đất.
Để tạo điều kiện cho ngời dân yên tâm sử dụng đất và đầu t nâng cao hiệu quả
sử dụng đất, tại Điều 3 Luật đất đai có nêu việc Nhà nớc bảo hộ quyền và lợi ích
hợp pháp của ngời sử dụng đất, đồng thời quy định các quyền của ngời sử dụng đất

Website: Email : Tel (: 0918.775.368
5. Nghị định 61/CP ngày 05/7/1994 của Chính phủ về mua bán kinh doanh
nhà ở, quy định các vấn đề về bán nhà ở thuộc sở hữu Nhà nớc cho ngời dang thuê,
kinh doanh nhà ở, mua bán nhà ở không nhằm mục đích kinh doanh, quản lý Nhà
nớc các hoạt động mua bán kinh doanh nhà ở.
Tại khoản 2 Điều 7 của Nghị định có quy định về giá đất ở khi chuyển quyền
sử dụng , khi thực hiện bán nhà theo Nghị định này, là 40% (đối với nhà một tầng,
hoặc nhà nhiều tầng một hộ ở) và 10% ( đối với nhà ở nhiều tầng, nhiều hộ ở), so
với khung gia scác loại đất do UBND tỉnh, Thành phố ban hành theo khung giá do
Nhà nớc quy định.
Đối với mức diện tích đất ở khi thực hiện bán nhà thuộc sở hữu Nhà nớc và khi
cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các trờng hợp không có giaays tờ
hợp pháp, hợp lệ về quyền sử dụng đất, căn cứ Nghị quyết của HĐND Thành phố số
76/1998/NQ-HĐ, ngày 23/7/1998, UBND Thành phố ban hành Quyết định số
61/1998/QĐ-UB ngày 04/11/1998, là 120m
2
/hộ (đối với các loại đất thuộc 4 quận
nội thành cũ, từ vành đai2 trở vào trung tâm); 180m
2
/hộ (đối với đất từ vành đai 2
trở ra).
Nh vậy, đối với các trờng hợp trên, UBND Thành phố đã vận dụng thực hiện
theo hớng : Nếu bị thu hòi đất thì việc đền bù thiệt hại về đất sẽ là 60% tiền sử dụng
đất (đối với phần đất nằm trong hạn mức giao đất nêu trên, vì nếu đợc cấp Giấy
chứng nhận quyền sử dụng đất, chủ hộ phải nộp 40% tiền sử dụng đất); đối với phần
còn lại không đợc đền bù, vì nếu đợc chuyển mục đích sử dụng đất thì phần này
phải nộp 100% tiền sử dụng đất.
6. Nghị định số 90/CP do Chính phủ ban hành ngày 17/8/1994 là văn bản đầu
tiên của thời kỳ đổi mới, quy định về việc đền bù thiệt hại khi Nhà nớc thu hồi đất
để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng.

15
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
So với các văn bản trớc, Nghị định số 90/CP có mức độ chi tiết và tính toàn
diện cao hơn, quy định rõ hơn đối tợng đợc hởng chính sách đền bù thiệt hại, phân
biệt rõ giữa đơn vị, hộ gia đình sử dụng bất hợp pháp hay hợp pháp để có chế độ đền
bù hay không đền bù, mức độ đền bù tuỳ theo tính hợp pháp về quyền sử dụng đất
và quyền sở hữu tài sản của ngời bị thu hồi đất.
Tuy nhiên, sau một thời gian thực hiện Nghị định số 90/CP cho thấy có nhiều
vớng mắc nay sinh do phạm vi, đối tợng đền bù cha bao quát hết, giá đền bù chênh
lệch xa với thực tế, trình tự thủ tục đền bù còn thiếu sót.... Mặt khác, một thực tế
diễn ra là sau khi Nhà nớc thu hồi đất và đã đợc đền bù, ngời sử dụng đất gặp nhiều
khó khăn trong việc ổn định đời sống, đặc biệt là những ngời bị thu hồi hết đất sản
xuất, phải chuyển sang ngành nghề khác. Những vấn đề này đòi hỏi Nhà nớc phải
có chính sách, pháp luật phù hợp vừa bảo đảm thời gian thi công các công trình, vừa
bảo đảm quyền lợi của ngời sử dụng đất, bảo đảm ổn định kinh tế, chính trị, xã hội.
Bên cạnh các văn bản quy định trực tiếp về đền bù thiệt hại khi Nhà nớc thu
hồi đất, thời ký này còn có một số các văn bản liên quan nh: Nghị định 64/CP ngày
27/9/1993 về việc giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định và
lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp; Nghị định 02/CP ngày 15/01/1994 về
việc giao đất lâm nghiệp cho tổ chức hộ gia đình, cá nhân sử dụng lâu dài vào mục
đích lâm nghiệp; Nghị định 88/CP ngày 17/8/1994 về quản lý và sử dụng đất đô thị;
Nghị định 60/CP ngày 5/7/1994 về quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất đô thị;
Nghị định 87/CP ngày 17/8/1994 quy định về khung giá các loại đất, cùng với
Quyết định số 302/TTg ngày 13/5/1996 đợc sử dụng để xác định số tiền trả cho
quyền sử dụng đất, thuê đất và đền bù cho đất khi Nhà nớc thu hồi đất.
Do tác động của cơ chế thị trờng cùng với số lợng có sử dụng đất ngày càng
tăng, việc đền bù Giải phóng mặt bằng ngày càng trở lên khó khăn, phức tạp, đòi
hỏi phải có sự bổ sung, thay thế, điều chỉnh các văn bản cũ cho phù hợp với thực tế,
đặc biệt là khi Việt Nam ký kết các hiệp định vay vốn với các tổ chức quốc tế.
B.Giai đoạn từ năm 1998 đến nay.

80% mức đền bù hoặc không đợc trợ cấp, không đợc đền bù tuỳ theo mức độ bất
hợp pháp của quyền sử dụng đất và tài sản.
Về mức đền bù,tài sản đợc đền bù theo mức thiệt hại thực tế bằng giá trị hiện
có của nhà và công trình cộng thêm một khoản tiền tính theo tỷ lệ % trên giá trị
hiện có của nhà và công trình, nhng tổng mức đền bù tối đa không lớn hơn 100% và
không nhỏ hơn 60% giá trị của nhà, công trình theo giá xây dựng mới.
Riêng đối với nhà cấp IV, nhà tạm và công trình phụ độc lập, mức đền bù thiệt
hại đợc tính bằng giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có têu chuẩn kỹ thuật t-
ơng đơng theo giá chuẩn do UBND tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ơng ban hành
theo quy đinh của Nhà nớc.
Đối với nhà, công trình bị phá vỡ một phần, nhng phần diện tích còn lại không
còn sử dụng đợc thì đợc đền bù thiệt hại cho toàn bộ công trình.
Đối với nhà, công trình bị phá dỡ một phần, nhng vẫn tồn tại sử dụng đợc phần
diện tích còn lại thì đợc đền bù phần công trình phá dỡ và đền bù toàn bộ chi phí
sửa chữa, hoàn thiện công trình còn lại.
Đói với nhà, công trình có thể tháo rời và di chuyển đến chỗ ở mới để lắp đặt
thìo chỉ đền bù các chi phí tháo dỡ, vận chuyển, lắp dặt.
Mức đền bù cho mỗi hộ phải di chuyển chỗ ở trong phạm vi tỉnh, Thành phố đ-
ợc đền bù từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng; nếu di chuyển chỗ ở sang tỉnh
khác thì đợc đền bù từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Mức cụ thể do UBND
tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ơng quy định.
Đền bù thiệt hại về mồ mả.
Đối với việc di chuyển mồ mả, mức đền bù đợc tính cho chi phí về đất đai,
đào, bốc, di chuyển, xây dựng lại và các chi phí hợpu lý khác có liên quan trực tiếp.
Đền bù thiệt hại về hoa màu.
18
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Mức đền bù thiệt hại đối với cây hàng năm, vật nuôi trên đất có mặt nớc đợc
tính bằng giá trị sản lợng thu hoạch trong một năm theo năng suất bình quân của 3
năm trớc đó với giá trung bình của nông sản, thuỉy sản cùng loại ởt địa phơng tại

GPMB.
Bớc tiếp theo là xác lập số liệu, cơ sở pháp lý về đất đai, tài sản làm căn cứ lập
phơng án bồi thờng thiệt hại và tái định c.
Bớc ba là lập phơng án bồi thờng thiệt hại và tái đinh c.
Bớc 4 là phê duyệt phơng án bồi thờng thiệt hại, tái định c (việc phê duyệt này
thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND quận (huyện)).
Chính sách lập khu tái định c.
Việc thu hồi đất của Nhà nớc là mang tính bắt buộc đối với ngời dân. Đất đai
thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nớc thống nhất quản lý, Nhà nớc giao đất cho các tổ
chức kinh tế, đơn vị lực lợng vũ trang nhân dân, cơ quan Nhà nớc, tổ chức chính trị
xã hội, hộ gia đình, cá nhân sử dung ổn định lâu dài. Nhng khi cần thiết để Nhà nớc
có thể thu hồi đất phục vụ lợi ích an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công
cộng. Tuy nhiên việc thu hồi này nó không chỉ ảnh hởng đến lợi ích kinh tế về đất
đai, nhà cửa của ngời dân mà nó còn ảnh hởng đến nghề nghiệp, mức độ ổn định về
thu nhập cuộc sống, phong tục tập quán thói quen... của ngời dân. Do đó, khi tiến
hành công tác đền bù thiệt hại GPMB Nhà nớc cần phải có chính sách lập khu tái
định c nhằm bảo đảm ổn định lại cuộc sống một cách tốt nhất cho ngời dân. Có nh
vậy thì ngời dân mới yên tâm nhận đền bù và nhanh chóng di chuyển đến nơi ở mới.
Điều đó chứng tỏ chính sách tái định c của Nhà nớc cũng có ảnh hởng trực tiếp đến
công tác đến bù thiệt hại GPMB. Một chính sách tái định c tốt, có tính ổn định cao
đối với ngời bị thu hồi đất giúp họ nhanh chóng ổn đinh lại cuộc sống, thu nhập, sản
xuất thì mới tạo đợc tâm lý an toàn đối với họ, họ sẽ nhanh chóng di chuyển, chấp
nhận đền bù giải toả. Ngợc lại sẽ có ảnh hởng rất xấu đến tiến độ của công tác đền
20
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
bù thiệt hại, nếu ngời bị thu hồi đất có cảm giác không ổn định khi phải di chuyển
họ sẽ làm ngừng trệ, không chịu di chuyển để giao mặt bằng cho dự án. Điều này có
nghĩa là GPMB bị ách tắc, dự án không thực hiện đúng tiến độ gây ra những hậu
quả khó lợng, đặc biệt là gây thiệt hại cho Nhà nớc về mọi mặt.
Vậy nên để công tác đền bù thiệt hại GPMB đợc thực hiện đúng kịp thời cho

công cộng thì ngời bị thu hồi đất đợc bồi thờng hoặc hỗ trợ. Việc bồi thờng hoặc hỗ
trợ đợc thực hiện theo quy đinh của Chính phủ.
*. Nhà nớc có chính sách để ổn định đời sống cho ngời có đất bị thu hồi .
Trong trờng hợp ngời bị thu hồi đất phải chuyển chỗ ở thì đợc mua nhà ở của Nhà
nớc hoặc đợc giao đất có thu tiền sử dụng đất đẻ làm nhà ở.
Nh vậy luật đất đai đã thừa nhận công tác đền bù thiệt khi Nhà nớc thu hồi đất
là vô cùng quan trọng, nó có liên quan đến nhiều vấn đề, cần đợc sự quan tâm nhất
trí của nhiều ngời. Chúng ta có quyền hy vọng rằng, cùng với thời gian và thực tế
các chính sách đèn bù thiệt hại sẽ ngày càng hoàn thiện hơn, tạo động lực đẩy
nhanh quá trình GPMB phục vụ các dự án phát triển đất nớc.
III. một số tham khảo từ các chính sách của các quốc
gia lân cận và các ngân hàng quốc tế cho việt nam vay
vốn để thực hiện các dự án đầu t xây dựng cơ sở hạ tầng
tại việt nam.
Trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá và gắn lieenf với nó là quá trình
đô thị hoá đang diễn ra mạnh mẽ nh hiện nay, thì vấn đề xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ
thuật trong các khu đô thị là một tất yếu. Tìm không gian mặt bằng phù hợp với yêu
cầu xây dựng là công việc thờng xuyên của không riêng quốc gia nào.
Giải phóng mặt bằng là quy trình chung của mọi hạng mục công trình. Song
đền bù và tái đinh c nh thế nào đối với những ngời bị ảnh hởng lại là chuyện riêng
22
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
của mỗi quốc gia, mỗi dự án, phụ thuộc vào từng chính sách, từngg hệ thống quan
điểm và khả năng kinh tế.
Trong những năm gần đây, khi xu thế hội nhập, hợp tác, hỗ trợ càng đợc đẩy
mạnh, thì vấn đề này đã từng bớc phá vỡ tính đóng khung khép kín, biệt lập của mỗi
quốc gia, từng bớc tạo sự đồng thuận chung với các tổ chức, các quốc gia khác
trong cộng đồng quốc tế.
Theo ớc tính của WB thì ở thập niên 90, mỗi năm có tới 10 triệu ngời di
chuyển do các chơng trình phát triển cơ sở hạ tầng, trong một số ngành mũi nhọn

viẹc cung cấp cơ sở hạ tầng nhiều hơn, đảm bảo cho những ngời bị ảnh hởng có thu
nhập cao hơn và đợc tham gia nhiều hơn vào quá trình phát triển.
2. Tại Trung Quốc.
Về pháp luật đất đai, Trng quốc có nhiều nét tơng đồng với pháp luật của Việt
Nam. Tuy nhiên, nhìn tổng thể, việc chấp hành luật của ngời Trung quốc là rất cao.
Việc sử dụng đất đai tại Trung quốc thật sự tiết kiệm, Nhà nớc Trung quốc hoàn
toàn cấm việc mua bán chuyển nhợng đất đai.
Về đền bù thiệt hại. Chính sách đền bù thiệt hại, GPMB của Trung Quốc thể
hiện rõ trong các văn bản của họ đều đầy đủ, kịp thời điều chỉnh linh hoạt theo thực
tế. Việc đền bù thiệt hại, GPMB không chỉ thực hiện đối với các dự án sử dụng đất
mới để xây dựng các công trình, mà còn để cải tạo, chỉnh trang chính bộ mặt của đô
thị đó. Trong khi Việt Nam, quy hoạch thờng chừa khu dân c ra với lý do khó
GPMB, cho nên bộ mặt đô thị thiếu mỹ quan, thiếu sự hài hoà về cảnh quan, kiến
trúc.
Về phơng thức đền bù thiệt hại, Nhà nớc thông báo cho ngời sử dụng đất biết
trớc việc họ sẽ bị thu hồi đất trong thời hạn là một năm. Ngời dân có quyền có
quyền lựa chon các hình thức đền bù thiệt hại bằng tiền hoặc nhà tại khu ở mới. Tại
Thủ đô Bắc kinh và Thành phố Thợng Hải, ngời dân thờng lựa chon đền bù thiệt hại
bằng tiền và tự tìm chỗ ở phù hợp với công việc, nơi làm việc của mình.
24
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Về giá đền bù thiệt hại theo giá thị trờng và Nhà nớc quy định theo từng khu
vực và chất lợng nhà.
Về tái định c, các khu tái định c và các khu nhà ở đợc xây dựng đồng bộ và kịp
thời, thờng xuyên đáp ứng yêu cầu nhiều loại căn hộ với các nhu cầu sử dụng khác
nhau. Các chủ sử dụng phải di chuyển đều đợc chính quyền chú ý điều kiện về việc
làm, đối với các đối tợng chính sách xã hội đợc Nhà nớc có chính sách hỗ trợ riêng.
Quan điểm cơ bản của Trung quốc là cố gắng hạn chế mức tối đa việc di
chuyển dân trong khả năng có thể, nhng nếu phải giải toả và di chuyển thì phải có
các kế hoạch để đảm bảo quyền lợi cho ngời dân, tạo điều kiện để ngời dân khôi