BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ ĐÔ THỊ
~~~~~~*~~~~~~
CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
Chuyên ngành: Kinh tế và Quản lý đô thị
Đề tài:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC ĐỀN BÙ
GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN GIA LÂM HÀ NỘI
Sinh viên thực hiện : TRẦN THỊ THANH HƯƠNG
Lớp : KINH TẾ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ
Khóa : 49
Hệ : CHÍNH QUY
Giáo viên hướng dẫn : TS. NGUYỄN KIM HOÀNG
Cán bộ hướng dẫn : LƯƠNG VĂN THÀNH
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đại học Kinh tế Quốc dân 2 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
HÀ NỘI - 2010
SVTH: Trần Thị Thanh Hương Lớp: Kinh tế Quản lý Đô thị 49
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đại học Kinh tế Quốc dân 3 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
MỤC LỤC
CHƯƠNG 1CHƯƠNG 1................................................................................7
SVTH: Trần Thị Thanh Hương Lớp: Kinh tế Quản lý Đô thị 49
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đại học Kinh tế Quốc dân 4 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
SVTH: Trần Thị Thanh Hương Lớp: Kinh tế Quản lý Đô thị 49
GPMB Giải phóng mặt bằng

phát triển như hiện nay, có rất nhiều dự án đầu tư phát triển đô thị được triển
khai trên địa bàn huyện do đó công tác đền bù GPMB thực sự trở thành công
tác thường xuyên, mang tính phức tạp và nhạy cảm. Thực tế cho thấy trong
công tác đền bù GPMB còn tồn tại nhiều vấn đề nổi cộm cần phải có sự quan
tâm đầy đủ của toàn xã hội cùng nhau tháo gỡ.
SVTH: Trần Thị Thanh Hương Lớp: Kinh tế Quản lý Đô thị 49
Đại học Kinh tế Quốc dân 2 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Trong quá trình thực tập tại phòng Quản lý đô thị huyện Gia Lâm, em
được tìm hiểu, thu nạp được nhiều thông tin về vấn đề GPMB và nhận thấy
đây là một vấn đề nóng, mong muốn được hiểu sâu hơn tình hình GPMB trên
địa bàn huyệnở Gia Lâm; từ đó kiến nghị một số biện pháp hoàn thiện công
tác này trên địa bàn huyện. Vì vậy em đã quyết định tìm hiểu và nghiên cứu
chuyên đềề “Một số giải pháp hoàn thiện công tác đền bù giải phóng mặt
bằng trên địa bàn Huyện Gia Lâm – Hà Nội”
III. Mục đích nghiên cứu
Mục đích của chuyên đề là tập trung nghiên cứu nhằm tìm hiểu thực
trạng, các vấn đề tồn tại, nguyên nhân trong công tác đền bù GPMB hiện nay
trên địa bàn huyện Gia Lâm. Từ đó đưa ra một số giải pháp chủ yếu nhằm
hoàn thiện, đẩy mạnh tiến độ, chất lượng thi công các dự án xây dựng phát
triển đô thị thực hiện công tác đền bù GPMB trên địa bàn thành phố huyện,
nhằm giúp các nhà quản lý đô thị có được cái nhìn tổng quan hơn về thực
trạng công tác đền bù GPMB để sớm có biện pháp tích cực khắc phục các vấn
đề còn tồn tại trong công tác GPMB.
IV. Phương pháp nghiên cứu
Các phương pháp sử dụng trong quá trình nghiên cứu là:
- Phương pháp thu thập số liệu, xử lý thông tin.
- Phương pháp phân tích tổng hợp.
- Phương pháp duy vật biện chứng và các phương pháp khác.
Chuyên đề chỉ tập trung những vấn đề cơ bản trong công tác đền bù
GPMB trên địa bàn huyện Gia Lâm – Hà Nội. Vì vậy ngoài phần mở đầu và

Trần Thị Thanh Hương
SVTH: Trần Thị Thanh Hương Lớp: Kinh tế Quản lý Đô thị 49
Đại học Kinh tế Quốc dân 6 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
SVTH: Trần Thị Thanh Hương Lớp: Kinh tế Quản lý Đô thị 49
Đại học Kinh tế Quốc dân 7 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
CHƯƠNG 1 CHƯƠNG 1
LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐỀN BÙ GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG
I. SỰ CẦẦN THIẾT CỦA CÔNG TÁC ĐỀN BÙ GIẢI PHÓNG MẶT
BẰNG
1. Một số khái niệm cơ bản
1.1. Giải phóng mặt bằng
Giải phóng mặt bằng (GPMB) là quá trình tổ chức thực hiện công việc
liên quan đến định giá các loại đất di dời nhà cửa, cây cối và các công trình
xây dựng trên phần đất nhất định được quy định cho việc cải tạo, mở rộng
hoặc xây dựng một công trình mới trên đó.
Công tác GPMB bao gồm các công đoạn từ bồi thường cho các đối
tượng sử dụng đất, giải tỏa các công trình trên đất, di chuyển người dân tạo
lập mặt bằng cho triển khai các dự án đến việc hỗ trợ cho người dân bị thu hồi
đất tái tạo chỗ ở, việc làm, thu nhập ổn định cuộc sống. Quá trình GPMB
được tính từ khi bắt đầu hình thành Hội đồng giải phóng mặt bằng đến khi
giải phóng xong và giao cho chủ đầu tư mới.
1.2. Đền bù và chính sách đền bù
SVTH: Trần Thị Thanh Hương Lớp: Kinh tế Quản lý Đô thị 49
Đại học Kinh tế Quốc dân 8 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Đền bù GPMB có thể hiểu là việc chi trả, bồi thường, hỗ trợ, bù đắp cho
những tổn thất về đất đai, chi phí tháo dỡ, di chuyển nhà cửa, vật kiến trúc,
công trình hạ tầng, cây cối, hoa màu và chi phí để ổn định đời sống, sản xuất,
chuyển đổi nghề nghiệp cho người bị thu hồi đất, sở hữu tài sản trên đất khi
Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế – xã hội, an
ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng.

- Thứ hai, công tác đền bù GPMB còn góp phần thực hiện quy hoạch, kế
hoạch, sử dụng đất đai hợp lý.
Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt xét trên cả phương diện kinh tế – xã
hội vì trong quá trình sử dụng không bị hao mòn mà sử dụng đúng cách thì
giá trị càng tăng. Thực hiện quy hoạch, kế hoạch đất đai là thực hiện việc bố
trí các khu đất ở các lĩnh vực, các vùng để phát triển các ngành nghề khác
nhau như nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng, dịch vụ hoặc là chuyển các
loại đất khác nhau sang mục đíchịch sử dụng khác nhau nên việc thay đổi
mục đíđịch sử dụng đất là điều tất yếu. Để đạt được mục đích đó thì không
thể không có công tác đền bù GPMB. Đất đai thuộc sở hữu của Nhà nước,
Nhà nước thống nhất quản lý, Nhà nước giao quyền sử dụng cho các tổ chức
cá nhân, Nhà nước có quyền định đoạt và thu hồi lại để phục vụ cho mục đích
an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng. Khi thu hồi đất Nhà
nước thực hiện đền bù bằng đất hoặc bằng tiền, trong đó đền bù bằng đất đai
là cách tốt nhất để sử dụng đất đai hợp lý và hiệu quả hơn; hỗ trợ cho người bị
SVTH: Trần Thị Thanh Hương Lớp: Kinh tế Quản lý Đô thị 49
Đại học Kinh tế Quốc dân 10 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
thu hồi tiếp tục canh tác sản xuất phục vụ đời sống và nâng cao giá trị của đất
đai.
- Thứ ba, công tác đền bù GPMB nhằm đảm bảo quyền lợi và lợi ích hợp
pháp của cộng đồng cũng như của Nhà nước.
Luật Đất đai quy định “đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại
diện chủ sở hữu; Nhà nước thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu toàn dân về
đất đai và thống nhất quản lý Nhà nước về đất đai”. Đất đai là tư liệu sản xuất
đặc biệt; vì vậy, Nhà nước nắm quyền quản lý và quyền sở hữu, giao quyền sử
dụng cho các tổ chức, cá nhân nhằm phát huy tối đa sử dụng hiệu quả đất.
Luật Đất đai cũng quy định khi Nhà nước thu hồi đất sử dụng vào mục đích
công cộng, lợi ích quốc gia , lợi ích công cộng Nhà nước có trách nhiệm đền
bù thiệt hại.
Như vậy Luật Đất đai 2003 đã quy định rõ quyền và lợi ích của người

đai 2003
- Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 quy định về bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
- Nghị định số 17/2006/NĐ-CP ngày 27/01/2006 về sửa đổi bổ sung một
số điều của các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai năm 2003.
- Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 quy định bổ sung về việc
cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng
đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
và giải quyết khiếu nại về đất đai.
SVTH: Trần Thị Thanh Hương Lớp: Kinh tế Quản lý Đô thị 49
Đại học Kinh tế Quốc dân 12 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 quy định bổ sung về quy
hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
- Thông tư liên tịch 14/2008/TTLT-BTC-BTNMT của Bộ Tài chính và
Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc hướng dẫn thực hiện một số Điều của
Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ quy định bổ
sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện
quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà
nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai.
- Công văn 3378/BTNMT-TCQLĐĐ của Bộ Tài nguyên và Môi trường
về việc tổ chức triển khai thực hiện Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày
13/08/2009 của Chính phủ Quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá
đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
- Chỉ thị 11/2006/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về giải pháp hỗ trợ
dạy nghề và việc làm cho lao động vùng chuyển đổi mục đích sử dụng đất
nông nghiệp.
Trong số các văn bản pháp luật nêu trên, hiện nay Quyết định
108/2009/QĐ-UBND của UBND Thành phố Hà Nội về bồi thường, hỗ
trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất được áp dụng trên địa bàn
thành phố Hà Nội quy định rõ nguyên tắc bồi thường, giá làm cơ sở bồi

tái định cư cho người bị thu hồi đất bao gồm:
- Bồi thường hoặc hỗ trợ đối với toàn bộ diện tích đất Nhà nước thu hồi.
- Bồi thường hoặc hỗ trợ về tài sản có gắn liền với đất và các chi phí đầu
tư vào đất bị Nhà nước thu hồi.
SVTH: Trần Thị Thanh Hương Lớp: Kinh tế Quản lý Đô thị 49
Đại học Kinh tế Quốc dân 14 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Hỗ trợ di chuyển, hỗ trợ ổn định đời sống, hỗ trợ đào tạo chuyển đổi
nghề và các hỗ trợ khác cho người bị thu hồi đất
- Hỗ trợ để ổn định sản xuất và đời sống tại khu tái định cư
- Tái định cư chủ yếu bằng nhà ở chung cư cao tầng đối với hộ gia đình,
cá nhân bị thu hồi nhà ở, đất ở mà phải di chuyển chỗ ở tại khu vực đô thị;
chủ yếu bằng đất ở đối với hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi nhà ở, đất ở mà
phải di chuyển chỗ ở tại khu vực nông thôn và bồi thường, hỗ trợ bằng tiền để
hộ gia đình, cá nhân tự lo chỗ ở mới.
3.2. Bồi thường, hỗ trợ về đất
3.2.1. Điều kiện để được bồi thường về đất
Người bị Nhà nước thu hồi đất có một trong các điều kiện sau đây thì
được bồi thường:
1. Có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về
đất đai.
2. Có quyết định giao đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy
định của pháp luật về đất đai.
3. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định, được Ủy ban nhân dân
xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là UBND cấp xã) xác nhận không có
tranh chấp mà có một trong các loại giấy tờ sau đây:
a) Những giấy tờ về quyền được sử dụng đất đai trước ngày 15 tháng 10
năm 1993 do cơ quan có thẩm quyền cấp trong quá trình thực hiện chính sách
đất đai của nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Chính phủ Cách mạng lâm
thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam;

cộng đồng dân cư quản lý;
c) Lấn, chiếm hành lang bảo vệ an toàn công trình công cộng đã được
công bố, cắm mốc;
d) Lấn, chiếm lòng đường, lề đường, vỉa hè đã có chỉ giới xây dựng;
đ) Lấn, chiếm đất sử dụng cho mục đích công cộng, đất chuyên dùng, đất
của tổ chức, đất chưa sử dụng và các trường hợp vi phạm khác đã có văn bản
ngăn chặn nhưng người sử dụng đất vẫn cố tình vi phạm.
6. Hộ gia đình, cá nhân được sử dụng đất theo bản án hoặc quyết định
của tòa án nhân dân, quyết định thi hành án của cơ quan thi hành án hoặc
quyết định giải quyết tranh chấp đất đai của cơ quan nhà nước có thẩm quyền
đã được thi hành.
7. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được pháp luật công nhận về
quyền sử dụng đất mà trước thời điểm Luật Đất đai 1987 có hiệu lực, Nhà
nước đã có quyết định quản lý trong quá trình thực hiện chính sách đất đai
nhưng trong thực tế Nhà nước chưa quản lý mà hộ gia đình, cá nhân đó vẫn
sử dụng.
8. Cộng đồng dân cư đang sử dụng đất có các công trình là đình, đền,
chùa, miếu, am, từ đường, nhà thờ họ được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất
bị thu hồi xác nhận là đất sử dụng chung cho cộng đồng và không có tranh
chấp.
9. Tổ chức sử dụng đất trong các trường hợp sau đây:
a) Đất được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất
đã nộp không có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước;
SVTH: Trần Thị Thanh Hương Lớp: Kinh tế Quản lý Đô thị 49
Đại học Kinh tế Quốc dân 17 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
b) Đất nhận chuyển nhượng của người sử dụng đất hợp pháp mà tiền trả
cho việc chuyển nhượng không có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước;
c) Đất sử dụng có nguồn gốc hợp pháp từ hộ gia đình, cá nhân.
3.2.2. Giá làm cơ sở tính bồi thường, hỗ trợ đất
1. Giá đất để tính bồi thường, hỗ trợ là giá đất theo mục đích sử dụng đã

xác định như sau:
Đối với công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đang sử dụng thì mức
bồi thường tính bằng giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ
thuật cùng cấp theo tiêu chuẩn kỹ thuật do Bộ quản lý chuyên ngành ban
hành; nếu công trình không còn sử dụng thì không được bồi thường.
Trong trường hợp công trình hạ tầng thuộc dự án phải di chuyển mà chưa
được xếp loại vào cấp tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc sẽ nâng cấp tiêu chuẩn kỹ
thuật thì Sở quản lý chuyên ngành căn cứ vào cấp tiêu chuẩn của Bộ quản lý
chuyên ngành ban hành để xác định cấp tiêu chuẩn kỹ thuật để tính bồi
thường.
3. Bồi thường đối với tài sản, công trình không thuộc quy định tại
khoản 1, 2 không di chuyển được phải phá dỡ thì
SVTH: Trần Thị Thanh Hương Lớp: Kinh tế Quản lý Đô thị 49
Đại học Kinh tế Quốc dân 19 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Quy định cụ thể tại điều 31 Quyết định 108/2009/QĐ – UBND bao gồm
thêm bồi thường đối với hệ thống máy móc dây chuyền sản xuất có thể tháo
dỡ và di chuyển được; đối với nhà, công trình bị cắt xén một phần
4. Bồi thường di chuyển mộ và hỗ trợ đối với cây trồng vật nuôi
Đối với việc di chuyển mồ mả, mức tiền bồi thường được tính cho chi
phí về đất đai, đào, bốc, di chuyển, xây dựng lại và các chi phí hợp lý khác có
liên quan trực tiếp. Trong trường hợp Thành phố không có quỹ đất di chuyển
hoặc gia đình phải tự lo đất di chuyển mộ phù hợp với quy hoạch thì ngoài
phần bồi thường di chuyển theo quy định, chủ mộ còn được hỗ trợ chi phí về
đất đai là 3.000.000đ/mộ. Ngoài ra UBND Thành phố còn quy định cụ thể
việc bồi thường đối với vật kiến trúc của nghĩa trang, đối với mộ vô chủ và
đối với mộ có nhiều tiểu.
Đối với cây trồng vật nuôi, căn cứ thông báo giá của Sở Tài chính và
thực tế tại địa phương, UBND cấp huyện quyết định mức bồi thường, hỗ trợ
đối với từng loại cây trồng, vật nuôi nhưng không được vượt quá mức giá tối
đa theo thông báo của Sở Tài chính. Đối với những cây trồng vật nuôi có thể

tăng phải nộp tiền sử dụng đất theo giá quy định nhân hệ số điều chỉnh bằng
1,2. Ngoài ra, trường hợp không được bồi thường, hỗ trợ về đất theo giá đất ở
nhưng không còn nơi ăn ở nào khác thì được mua 01 căn hộ tái định cư tối
thiểu là 45 m
2
, nếu được bố trí tái định cư với diện tích căn hộ lớn hơn 45 m
2thì phải mua theo giá quy định nhân hệ số điều chỉnh bằng 1,2 và phải trả tiền
mua nhà một lần trước khi nhận nhà tái định cư.
III. TRÌNH TỰ, THỦ TỤC TỔ CHỨC THỰC HIỆN VIỆC BỒI
THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ
1. Thành lập Hội đồng đền bù GPMB và tổ công tác
Đồng thời với việc ban hành văn bản giới thiệu địa điểm đầu tư hoặc
giao nhiệm vụ cho Tổ chức phát triển quỹ đất thực hiện thu hồi đất theo quy
SVTH: Trần Thị Thanh Hương Lớp: Kinh tế Quản lý Đô thị 49

Trích đoạn 16 dự án hoàn thành giải phóng mặt bằng một phần với tổng diện tích thu hồi là 75,59 ha đất (gồm 75,0 ha đất nông nghiệp và 0,59 ha đất ở) với số Thứ hai, tính khả thi GPMB theo kế hoạch của các dự án chưa sát do xây dựng quỹ đất khu tái định cư chưa đảm bảo kịp thời để di chuyển tái định Thứ sáu, Ban bồi thường GPMB thuộc huyện mới được thành lập với chức năng và nhiệm vụ được giao, tổ chức nhân sự của ban còn mới và thiếu Giá đất làm cơ sở tính bồi thường, hỗ trợ

---