Đề án mônhọc Vũ Văn Thanh. BH - 40A
LỜI MỞ ĐẦU
ông cuộc đổi mới , hiện đại hoá đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế
đòi hỏi mỗi ngành , mỗi doanh nghiệp phải cố gắng hơn , tiếp tục đổi
mới toàn diện sâu sắc trong mọi hoạt động của mình.
C
Với chức năng huy động số lượng tiền nhỏ từ nhiều cá nhân nhằm hình
thành một quỹ bảo hiểm tập trung để đầu tư vào nhiều lĩnh vực khác nhau của
nền kinh tế , công ty bảo hiểm , đặc biệt là công ty bảo hiểm nhân thọ đã trở
thành một tổ chức , một nhà đầu tư chuyên nghiệp chủ chốt trên thị vốn của
nhiều nước .Và nếu như trong một thời kỳ dài trên thế giơí , hoạt động đầu tư
của các công ty bảo hiểm phi nhân thọ được xem như là một hoạt động bổ trợ
nhằm gia tăng thêm lợi nhuận ngoài phần lợi nhuận từ hoạt động bảo hiểm thì
ngay từ khi loại hình bảo hiểm nhân thọ được đưa ra thị trường , đầu tư đã trở
thành một hoạt động hết sức quan trọng , không thể tách rời và có thể nói nó
quyết định đến sự sống còn của công ty bảo hiểm nhân thọ
Để làm rõ hơn các vấn đề về hoạt động đầu tư của công ty bảo hiểm
nhân thọ người viết xin trình bày đề tài: Hoạt động đầu tư của các công ty
bảo hiểm nhân thọ
Đề tài này sẽ cho ta thấy vai trò của hoạt động đầu tư , các công ty bảo
hiểm nhân thọ đầu tư như thế nào và hoạt động đầu tư của các công ty bảo
hiểm nhân thọ ở Việt Nam hiện nay
Em rất trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ của các thầy cô đã giúp em hoàn
thành đề tài này đặc biệt là tiến sỹ Nguyễn văn Định .
Đề tài bao gồm một số nội dung chính sau:
Phần I : Sự cần thiết của hoạt động đầu tư trong các công ty BHNT
LÊ HOÀNG LONG BẢO HIỂM 40A
1
Đề án mônhọc Vũ Văn Thanh. BH - 40A
I.Lý luận chung về hoạt động đầu tư hoạt động đầu tư trong các doanh nghiệp
1.Khái quát chung về đầu tư
trạng kém phát triển , nâng cao rõ rệt đời sống vật chất , văn hoá tinh
thần của nhân dân , tạo nền tảng để năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một
nước công nghiệp theo hướng hiện đại “ . Muốn thực hiện được mục tiêu tổng
quát trên chúng ta phải quan tâm giải quyết nhiều vấn đề nhưng vấn đề đầu tư
luôn được đặt ở vị trí hàng đầu
T
Đầu tư có ảnh hưởng trực tiếp đến việc tăng tiềm lực của nền kinh tế nói
chung , tiềm lực sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nói riêng , là điều kiện
chủ yếu để tạo công ăn việc làm và nâng cao đời sống vật chất của mọi thành
viên trong xã hội
Có thể hiểu đầu tư là sự hy sinh các nguồn lực ở hiện tại để tiến hành các
hoạt động naò đó nhằm thu về các kết quả nhất định trong tương lai lớn hơn
các nguồn lực đã bỏ ra để đạt được kết quả đó
Nguồn lực đó có thể là tiền , tài nguyên thiên nhiên , là sức lao động và trí
lực
Những kết quả đó có thể là sự tăng thêm các tài sản tài chính (tiền vốn ) ,
tài sản vật chất (nhà máy , đường xá ) tầi sản trí tuệ (trình độ văn hoá , chuyên
môn , KHXH..) và nguồn nhân lực có đủ điều kiện để làm việc có năng suất
trong nền sản xã hội
Đối với từng cá nhân , đơn vị , đầu tư là điều kiện quyết định sự ra đời ,
tồn tại và tiếp tục phát triển mọi hoạt động sản xuất , kinh doanh dịch vụ . Đối
với nền kinh tế , đầu tư là yếu tố quyết định sự phát triển nền sản xuất xã hội ,
là chìa khoá của sự tăng trưởng . Đầu tư được thực hiện thông qua hoạt động
đầu tư
LÊ HOÀNG LONG BẢO HIỂM 40A
3
Đề án mônhọc Vũ Văn Thanh. BH - 40A
2.HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ TRONG DOANH NGHIỆP
Hoạt động đầu tư trong doanh nghiệp giữ vai trò hết sức quan trong đặc
biệt trong điều kiện nền kinh tế thị trường .Hoạt đông đầu tư là quá trình trong
tổ chức tài chính trung gian ở mỗi nền kinh tế với chức năng chủ yếu là huy
động số lượng tiền nhỏ từ các khách hàng của mình (phí bảo hiểm )để lập ra
một quỹ vốn rất lớn do chính họ quản lý
Công ty bảo hiểm nhân thọ , ngoài những đặc điểm của các công ty bảo
hiểm nhân thọ nói chung còn mang những đặc điểm riêng biệt .Bảo hiểm nhân
thọ vừa mang tính tiết kiệm , vừa mang tính rủi ro : Tức là người mua bảo
hiểm cũng là người gửi tiết kiệm vào doanh nghiệp bảo hiểm , chỉ khác tiền
gửi ngân hàng ở chỗ đầu tư tiết kiệm qua hợp đồng bảo hiểm , người được bảo
hiểm còn được bảo vệ trước các rủi ro của cuộc sống
Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ có thể dùng làm vật thế chấp để vay vốn
hoặc bản thân người tham gia bảo hiểm đến công ty bảo hiểm vay những
thông thường khoản tiền vay này thấp hơn tiền dự phòng phí tính toán trên
hợp đồng của anh ta
Mặt khác , trong quá trình kinh doanh công ty bảo hiểm nhân thọ có thể
kiểm soát được rủi ro ( ít có rủi ro nằm ngoài dự kiến ) nên công ty này tính
được tương đối chính xác nhu cầu về chi trả bồi thường , và do đó họ sẽ cam
kết trả một tỷ lệ lãi nhất định hàng năm , quý , tháng cho người tham gia bảo
hiểm
Như vậy nguồn thu của các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ từ phí bảo
hiểm là rất lớn , nhưng trách nhiệm bồi thường cảu công ty bảo hiểm lại không
phát sinh ngay mà thường kéo dài trong một thời gian dài , có thể lên đến mấy
chục năm như trong các hợp đồng Niên kim nhân thọ .Do đó việc sử dụng
LÊ HOÀNG LONG BẢO HIỂM 40A
5
Đề án mônhọc Vũ Văn Thanh. BH - 40A
nguồn quỹ này như thế nào giữ vị trí rất quan trọng , ảnh hưởng không chỉ đến
sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ mà còn nảh
hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế nói chung .Các đặc điểm trên tác động
đến hoạt động đầu tư của ccông ty bảo hiểm nhân thọ thường xuyên trực tiếp
Ở Mỹ , trong số các tổ chức tài chính trung gian , các công ty bảo hiểm
tỷ lệ lãi trung bình của thị trường , thì họ có thể tính phí thấp hơn so với các
công ty khác và trong một môi trường cạnh tranh , khả năng chiến thắng đối
thủ cạnh tranh là rất lớn .ở các công ty bảo hiểm lớn trên thế giới như AIG ,
Cigna...,tỷ lệ bồi thường đạt 98%-99%.Tức là gần như toàn bộ phí bảo hiểm
thu được chỉ đủ trả cho chi bồi thường , còn các chi phí khác và lãi cổ đông
được lấy từ tiền đầu tư
Có thể nói việc tạo ra sản phẩm bảo hiểm mới với mức phí linh hoạt , nhạy
cảm với mức biến động của lãi suất đã làm nảy sinh mối quan hệ qua lại giữa
hoạt động đầu tư và hoạt động kinh doanh nghiệp vụ bảo hiểm
Hoạt động đầu tư nguồn vốn nhàn rỗi đối với các công ty bảo hiểm được
ví như một ‘cánh tay ‘ của công ty bảo hiểm đối với ‘cánh tay ‘ kinh doanh
trực tiếp .Doanh nghiệp bảo hiểm chỉ có thể ‘vỗ tay’ được khi có đủ cả hai
cánh tay.’Đầu tư hay là chết ‘ đó là phương châm tồn tại và phát triển của một
doanh nghiệp bảo hiểm trong môi trường cạnh tranh
Ngoài ra các công ty bảo hiểm còn đóng vai trò quan trọng đối với sự phát
triển của nền kinh tế quốc gia
2.2.Hoạt động đầu tư đối với xã hội
Xuất phát từ đặc điểm của công ty bảo hiểm nhân thọ ở trên ta thấy công
ty bảo hiểm có trong tay một quỹ taì chính rất lớn , nhưng trách nhiệm bồi
thường của các công ty này lại không phát sinh ngay mà thường kéo dài .Do
vậy các công ty bảo hiểm nhân thọ đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế
LÊ HOÀNG LONG BẢO HIỂM 40A
7
Đề án mônhọc Vũ Văn Thanh. BH - 40A
với tư cách là một trong những tổ chức tài chính cung cấp vốn đầu tư dài hạn
cho nền kinh tế
ví dụ : Tổng đầu tư của các công ty nhân thọ mỹ lên đến 1408 tỷ USD
năm 1990 , 1551 tỷ năm 1991 , 1839 tỷ năm 1993 và 1977 tỷ năm 1994 đứng
thứ 3 sau các ngân hàng thương mại và các quỹ tương hỗ
(Nguồn best’s aggregates&averages;mutual fund fact book 1994)
-Rủi ro về tính phí (c2) : phát sinh do trong lúc tính phí bảo hiểm công ty
bảo hiểm nhân thọ không dự tính đúng các yếu tố liên quan trong quá trình
tính phí như : thu nhập đầu tư ,tỷ lệ chết chi phí kinh doanh , mức bán hàng
-Rủi ro về cân đối giữa tài sản có và tài sản nợ (c3):Do các trách nhiệm
phát sinh hiện tại nhiều hơn tiền thu từ phí bảo hiểm và các khoản đầu tư làm
cho công ty bảo hiểm nhân thọ phải bán tài sản với giá thấp để đảm bảo cho
khả năng thanh toán
-Các rủi ro khác (c4): Liên quan đến khả năng thanh toán của công ty bao
hiểm nhân thọ trong việc dự đoán các rủi ro như sự thay đổi về thuế , chính
sách của nhà nước hay sự lỗi thời của sản phẩm và trong mọi trường hợp rủi
ro xảy ra người phải chịu thiệt thòi trước sự mạo hiểm của công ty bảo hiểm
không ai khác chính là người tham gia bảo hiểm .Những hạn chế đối với công
ty bảo hiểm trong việc lựa chọn hình thức đầu tư được đặt ra nhằm giảm bớt
khả năng các công ty này lâm vào tình trạng phá sản và để đảm bảo rằng nếu
xảy ra phá sản thì những người tham gia bảo hiểm chỉ chịu thiệt hại ít nhất
1.2.Định hướng sự lưu chuyển của quỹ đầu tư
Các công ty bảo hiểm nhân thọ thường quản lý một tỷ lệ khá lớn các cổ
phiếu và tiền tiết kiệm cá nhân dài hạn bởi vậy đòi hỏi khi chính phủ thấy rằng
cần phải định hướng sự lưu chuyển của số cổ phiếu và tiền tiết kiệm này để
LÊ HOÀNG LONG BẢO HIỂM 40A
9
Đề án mônhọc Vũ Văn Thanh. BH - 40A
phục vụ cho những mục tiêu kinh tế cao hơn của đất nước .Việc định hướng
sự lưu chuyển trên thường nhằm vào một số mục tiêu cụ thể sau :
-Bảo đảm đủ nguồn vốn để tài trợ cho các chương trình cho tiêu công cộng
-Đảm bảo để các quỹ đầu tư vào nền kinh tế trong nước
-Bổ xung cho sự thâm hụt của ngân sách Nhà Nước
1.3.Làm giảm nguy cơ tập trung nguồn lực trong khu vực tài chính
Tại một số nước chính phủ thường đưa ra những giới hạn đối với hoạt
động đầu tư của các công ty bảo hiểm nhằm ngăn chặn các công ty này sử
chấp
+Những giới hạn tối đa , tối thiểu với các loại đầu tư .Những giới hạn tối
đa được áp dụng đối với những loại đầu tư bị coi là có mức độ rủi ro cao ví dụ
:Cổ phiếu công ty , bất động sản và cho vay .Mức giới hạn tối đa và tối thiểu
với các loại đầu tư thường được ấn định bằng một tỷ lệ phần trăm chứ không
phải bằng một con số cụ thể .VD : Việt Nam -Theo thông tư trên thì mức giới
hạn tối đa là 35% tổng vốn từ khoản dự phòng nghiệp vụ
Những giới hạn tối thiểu cũng được pháp luật quy định đối với một số loại
hình đầu tư nhất là các chứng khoán chính phủ nhằm thực hiện các chính sách
vĩ mô của nhà nước
+Những hạn chế đối với một khoản đầu tư : Luật bảo hiểm không chỉ hạn
chế đối với từng loại hình đầu tư mà còn hạn chế đối với mỗi khoản đầu tư
+Duy trì tỷ lệ hợp lý giữa các khoản đầu tư và nghĩa vụ của công ty bảo
hiểm đối với người tham gia bảo hiểm .Yêu cầu này được xuất phát từ nguyên
tắc mà theo đó các công ty bảo hiểm phải luôn bảo đảm phần chênh lệch giữa
tài sản nợ nằm trong giới hạn nhất định
LÊ HOÀNG LONG BẢO HIỂM 40A
11
Đề án mônhọc Vũ Văn Thanh. BH - 40A
+Giới hạn về hoạt động đầu tư ra nước ngoài .Ở các nước , luật bảo hiểm
thường quy định rằng trách nhiệm của một công ty bảo hiểm đối với người
tham gia bảo hiểm được bảo đảm bằng những khoản đầu tư thực hiện trên
cùng một đồng tiền với đồng tiền mà người tham gia bảo hiểm nộp phí .Ngoài
ra , giới hạn đối với các khoản đầu tư ra nước ngoài luôn thấp hơn so với các
khoản đầu tư trong nước
3.Những tác động tiêu cực của các quy định pháp luật về hoạt động
đầu tư của công ty bảo hiểm nhân thọ
Những hạn chế đối với những chính sách đầu tư về cơ bản nhằm mục đích
bảo vệ người tham gia bảo hiểm .Tuy nhiên , những hạn chế này khiến các
công ty bảo hiểm phải giữ danh mục đầu tư sao cho đáp ứng được những yêu