Chuyên đề tốt nghiệp
Lời nói đầu
Thép đợc đánh giá là vật t chiến lợc không thể thiếu của nhiều ngành công
nghiệp và xây dựng, có vai trò hết sức quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp
hoá hiện đại hoá đất nớc. Chính vì vậy, Đảng và Nhà nớc đã quan tâm xây dựng
và phát triển ngành sản xuất thép của Việt Nam từ rất sớm.
Ngay sau khi hoà bình lập lại trên miền Bắc, Đảng và Chính phủ đã quyết
định xây dựng khu liên hợp Gang thép Thái Nguyên do Trung Quốc giúp đỡ năm
1959 và sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng thống nhất đất nớc, Nhà nớc
có điều kiện tập trung đầu t phát triển ngành sản xuất thép.
Thực hiện chủ trơng của Đảng và Nhà nớc về thủ tục đổi mới, sắp xếp lại
các doanh nghiệp Nhà nớc, ngày 29 tháng 04 năm 1995 Thủ tớng Chính phủ ký
quyết định 255/TTg thành lập lại Tổng công ty thép Việt Nam.
Tổng công ty thép Việt Nam là một doanh nghiệp Nhà nớc nắm vai trò sản
xuất và kinh doanh thép đồng thời thống nhất quản lý ngành thép trên phạm vi
quốc gia. Trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, xác định đợc vị
trí tầm quan trọng của thép nên Nhà nớc ta đã đang và sẽ có những hoạt động đầu
t thích đáng cho ngành thép Việt Nam nói chung và Tổng công ty thép Việt Nam
nói riêng, nhằm đa Tổng công ty trở thành một trong những donanh nghiệp hàng
đầu trong ngành công nghiệp.
Bên cạnh những thành tựu đạt đợc là không ít những khó khăn tồn tại mà
Tổng công ty thép gặp phải trong quá trình đầu t phát triển của mình.
Với những kiến thức về đầu t và quá trình thực tập nghiên cứu, tìm hiểu
thực trạng đầu t tại Tổng công ty thép Việt Nam. Em đã mạnh dạn chọn đề tài
thực tập tốt nghiệp của mình là: "Thực trạng và một số giải pháp nhằm nâng
cao hiệu quả các hoạt động đầu t phát triển của Tổng công ty thép Việt
Nam".
Nội dung của đề tài bao gồm:
Chơng 1: Những vấn đề lý luận chung.
Sinh viên: Nguyễn Xuân Tùng Khoa: Kinh tế Đầu t - K41
1

Đầu t phát triển là hoạt động sử dụng các nguồn lực tài chính, nguồn lực
vật chất, nguồn lực lao động, và trí tuệ để xây dựng, sửa chữa nhà cửa và cấu trúc
hạ tầng, mua sắm trang thiết bị và lắp đặt chúng trên nền bệ, bồi dỡng đào tạo
nguồn nhân lực, thực hiện chi phí thờng xuyên gắn liền với sự hoạt động của các
tài sản này nhằm duy trì hoạt động của các cơ sở đang tồn tại và tạo tiềm lực mới
cho nền kinh tế xã hội, tạo việc làm và nâng cao đời sống của mọi thành viên
trong xã hội.
1.2 Đặc điểm của đầu t phát triển
Đầu t phát triển khác với hoạt động đầu t nói chung là đầu t phát triển đòi
hỏi một số vốn lớn (tiền vốn, vật t, lao động. Chính vì sử dụng nguồn vốn lớn nh
vậy nên việc huy động vốn cho các dự án khó khăn và quản lý các nguồn vốn cần
phải đặc biệt quan tâm. Bên cạnh đó, những dự án đầu t còn đòi hỏi lợng lao
động dồi dào, nhng khi dự án kết thúc vấn đề lao động rất khó giải quyết, làm
tăng lợng thất nghiệp trong xã hội.
Thời gian cần thiết để tiến hành công cuộc đầu t cho đến khi các thành quả
của nó phát huy tác dụng thờng mất nhiều thời gian, kéo dài 5 đến 10 năm, thậm
chí lâu hơn. Thời gian đầu t kéo dài dẫn đến độ rủi ro mạo hiểm trong đầu t cao
Sinh viên: Nguyễn Xuân Tùng Khoa: Kinh tế Đầu t - K41
3
Chuyên đề tốt nghiệp
do không lờng hết những yếu tố bất định có thể nảy sinh. Đồng thời, giá trị đồng
vốn từ lúc dự án bắt đầu thực hiện bị ứ đọng, không sinh lời làm cho việc quản lý
trong quá trình đầu t khó khăn hơn, dễ bị lãng phí về vật t, lao động và nguồn vốn
nếu nh quản lý dự án không tốt.
Các công trình đầu t phát triển thờng đợc tạo ra tại một vị trí cố định, do
vậy nó chịu ảnh hởng nhiều bởi điều kiện tự nhiên, xã hội của vùng. Vì vậy
vấn đề quan trọng là phải làm sao để phát huy đợc lợi thế của vùng để giảm bớt
các chi phí cho quá trình thực hiện đầu t và vận hành các kết quả đầu t.
Do thời kỳ đầu t và vận hành các kết quả đầu t kéo dài, vốn đầu t lớn nên
đầu t phát triển có độ rủi ro cao. Ngoài ra đầu t phát triển còn có độ trễ về thời

Chuyên đề tốt nghiệp
2.4 Theo lĩnh vực hoạt động trong xã hội của các kết quả đầu t, có thể
phân chia các hoạt động đầu t thành đầu t phát triển sản xuất kinh doanh, đầu t
phát triển khoa học kỹ thuật, đầu t phát triển cơ sở hạ tầng Các hoạt động đầu t
này có quan hệ tơng hỗ nhau. Chẳng hạn đầu t phát triển khoa học kỹ thuật và cơ
sở hạ tầng tạo điều kiện cho đầu t phát triển sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả
cao, còn đầu t phát triển sản xuất kinh doanh đến lợt mình lại tạo tiềm lực cho
đầu t phát triển khoa học kỹ thuật, cơ sở hạ tầng và các hoạt động đầu t khác.
2.5 Theo đặc điểm của các kết quả đầu t, các hoạt động đầu t đợc phân
chia thành:
Đầu t cơ bản nhằm tái sản xuất các tài sản cố định.
Đầu t vận hành nhằm tạo ra các tài sản lu động cho các cơ sở sản xuất,
kinh doanh dịch vụ mới hình thành, tăng thêm tài sản lu động cho các cơ sở hiện
có, duy trì sự hoạt động của các cơ sở vật chất - kỹ thuật không thuộc các doanh
nghiệp.
Đầu t cơ bản quyết định đầu t vận hành, đầu t vận hành tạo điều kiện cho
các kết quả đầu t cơ bản phát huy tác dụng. Không có đầu t vận hành thì kết quả
đầu t cơ bản không hoạt động đợc, ngợc lại không có đầu t cơ bản thì đầu t vận
hành chẳng để làm gì. Đầu t cơ bản thuộc loại đầu t dài hạn, đặc điểm kỹ thuật
của quá trình thực hiện đầu t tái sản xuất mở rộng các tài sản cố định là phức tạp,
đòi hỏi số vốn lớn, thu hồi lâu.
Đầu t vận hành chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng số vốn đầu t, đặc điểm của
quá trình thực hiện đầu t không phức tạp. Đầu t vận hành cho các cơ sở sản xuất
khinh doanh có thể thu hồi vốn nhanh sau khi đa ra các kết quả đầu t nói chung
vào hoạt động.
2.6 Theo giai đoạn hoạt động của các kết quả đầu t trong quá trình tái
sản xuất xã hội, có thể phân hoạt động đầu t phát triển sản xuất kinh doanh
thành đầu t thơng mại và đầu t sản xuất.
Đầu t thơng mại là loại hoạt động đầu t mà thời gian thực hiện đầu t và
hoạt động của các kết quả đầu t để thu hồi đủ vốn đầu t ngắn, vốn vận động

này, việc đầu t không làm gia tăng tài sản của doanh nghiệp, mà chỉ thay đổi
quyền sở hữu của các cổ phần của doanh nghiệp.
Đầu t phát triển là loại bỏ vốn đầu t để tạo nên những năng lực sản xuất
phục vụ mới. Đây là loại đầu t để tái sản xuất mở rộng, là biện pháp chủ yếu để
cung cấp việc làm cho ngời lao động, là tiền đề để thực đầu t tài chính và đầu t
chuyển dịch.
Chính sự điều tiết của bản thân thị trờng và các chính sách khuyến khích
đầu t của Nhà nớc sẽ hớng việc sử dụng vốn của các nhà đầu t theo định hớng
của Nhà nớc, từ đó hình thành nên đợc một cơ cấu đầu t phục vụ cho việc hình
thành một cơ cấu kinh tế hợp lý, có nghĩa là ngời có vốn sẽ không chỉ đầu t cho
lĩnh vực thơng mại mà cả cho lĩnh vực sản xuất, không chỉ đầu t tài chính, đầu t
chuyển dịch mà cả đầu t phát triển.
2.9 Theo nguồn vốn, hoạt động đầu t của các chủ thể có thể có nguồn vốn từ
các nguồn huy động sau:
Vốn huy động trong nớc (vốn tích luỹ của Ngân sách, của doanh nghiệp,
tiền tiết kiệm của dân c).
Vốn huy động từ nớc ngoài (vốn đầu t gián tiếp, vốn đầu t trực tiếp).
Sinh viên: Nguyễn Xuân Tùng Khoa: Kinh tế Đầu t - K41
6
Chuyên đề tốt nghiệp
Phân loại này cho thấy tình hình huy động vốn từ mỗi nguồn và vai trò của
mỗi nguồn vốn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của từng ngành, từng địa ph-
ơng và toàn bộ nền kinh tế.
2.10 Theo vùng lãnh thổ, theo tỉnh và theo vùng kinh tế của đất nớc. Cách
phân loại này phản ánh tình hình đầu t từng tỉnh, từng vùng kinh tế và ảnh hởng
của đầu t đối với tình hình phát triển kinh tế - xã hội ở từng địa phơng.
Ngoài ra, trong thực tế, để đáp ứng nhu cầu quản lý và nghiên cứu kinh tế
ngời ta còn phân chia đầu t theo quan hệ sở hữu, theo quy mô và theo các tiêu
thức khác nữa.
3 Vai trò của hoạt động đầu t phát triển

Chuyên đề tốt nghiệp
Khi giảm đầu t cũng dẫn đến tác động hai mặt, nhng theo chiều hớng ngợc
lại so với tác động trên đây. Vì vậy, trong điều hành vĩ mô nền kinh tế, các nhà
hoạt động chính sách cần thấy hết tác động hai mặt này để đa ra các chính sách
nhằm hạn chế tác động xấu, phát huy tác động tích cực, duy trì sự ổn định của
toàn bộ nền kinh tế.
3.1.3 Đầu t tác động đến tốc độ tăng trởng và phát triển kinh tế.
Kết quả nghiên cứu của các nhà kinh tế cho thấy: muốn giữ tốc độ tăng tr-
ởng ở mức trung bình thì tỷ lệ đầu t phải đạt đợc từ 15-20% so với GDP tuỳ thuộc
vào ICOR của mỗi nớc.
Trong đó: Vốn đầu t
ICOR =
Mức tăng GDP
Từ đó suy ra: Vốn đầu t
Mức tăng GDP =
ICOR
Nếu ICOR không đổi, mức tăng GDP hoàn toàn phụ thuộc vào vốn đầu t, ở
các nớc phát triển ICOR thờng lớn do thừa vốn, thiếu lao động, vốn đợc sử dụng
nhiều để thay thế cho lao động, do sử dụng công nghệ hiện đại có giá cao. Còn ở
các nớc chậm phát triển ICOR thấp do thiếu vốn, sử dụng công nghệ lạc hậu, giá
rẻ.
Chỉ tiêu ICOR mỗi nớc phụ thuộc vào nhiều nhân tố, thay đổi theo trình
độ phát triển kinh tế và cơ chế chính sách trong nớc.
Kinh nghiệm của các nớc cho thấy, chỉ tiêu ICOR phụ thuộc vào cơ cấu
kinh tế và hiệu quả đầu t trong các ngành, các vùng lãnh thổ cũng nh phụ thuộc
vào hiệu quả của các chính sách kinh tế nói chung. Thông thờng ICOR trong
nông nghiệp thấp hơn công nghiệp, ICOR trong giai đoạn chuyển đổi cơ chế chủ
yếu do tận dụng năng lực sản xuất. Do đó, ở các nớc phát triển tỷ lệ đầu t thấp th-
ờng dẫn đến tốc độ tăng trởng thấp.
Đối với các nớc đang phát triển, phát triển đợc coi là vấn đề đảm bảo các

cứu phát minh ra công nghệ, hai là nhập công nghệ từ nớc ngoài. Dù là tự nghiên
cứu hay nhập từ nớc ngoài đều cần phải có tiền, phải có vốn đầu t. Mọi phơng án
đổi mới công nghệ không gắn với nguồn vốn đầu t sẽ là những phơng án không
khả thi.
3.2 Trên góc độ các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ
Đầu t quyết định sự ra đời, tồn tại và phát triển của mỗi cơ sở. Để tạo dựng
cơ sở vật chất kỹ thuật cho sự ra đời của bất kỳ cơ sở nào đều cần phải xây dựng
nhà xởng, cấu trúc hạ tầng, mua sắm và lắp đặt máy móc thiết bị trên nền bệ, tiến
hành các công tác xây dựng cơ bản và thực hiện các chi phí khác gắn liền với sự
hoạt động trong một chu kỳ các hoạt động này chính là các hoạt động đầu t phát
triển. Đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ đang tồn tại, sau một thời
gian hoạt động các cơ sở vật chất kỹ thuật của các đơn vị này hao mòn, h hỏng để
duy trì quá trình sản xuất kinh doanh dịch vụ thì các đơn vị cần phải định kỳ tiến
hành sửa chữa lớn hoặc thay mới các cơ sở vật chất kỹ thuật đã h hỏng, hao mòn
này hoặc thích ứng với điều kiện hoạt động mới của sự phát triển khoa học kỹ
thuật và nhu cầu tiêu dùng của nền sản xuất xã hội, phải mua sắm các trang thiết
bị mới thay thế cho các trang thiết bị cũ đã lỗi thời, cũng có nghĩa là đầu t.
Đối với các cơ sở vô vị lợi (hoạt động không để thu lợi nhuận cho bản
thân mình) đang tồn tại, để duy trì sự hoạt động, ngoài tiến hành sửa chữa lớn
Sinh viên: Nguyễn Xuân Tùng Khoa: Kinh tế Đầu t - K41
9
Chuyên đề tốt nghiệp
định kỳ các cơ sở vật chất kỹ thuật còn phải thực hiện các chi phí thờng xuyên.
Tất cả các hoạt động và chi phí này đều là những hoạt động đầu t.
4 Đầu t trong doanh nghiệp
4.1 Đầu t phát triển trong doanh nghiệp
Theo quan điểm của các nhà kinh tế thì đầu t là dòng vốn dùng thay đổi
quy mô dự trữ đang có.
Theo các nhà quản lý, đầu t hay chi phí một doanh nghiệp phải tạo ra đợc
những dòng lợi ích mới.

10
Chuyên đề tốt nghiệp
Nh vậy, vốn là một phạm trù kinh tế rộng, song đề tài này chỉ nghiên cứu
vốn bằng tiền trong hoạt động đầu t. Vốn đầu t không chỉ bao gồm chu chuyển
trong khu vực Ngân sách Nhà nớc mà bao gồm khu vực doanh nghiệp, t nhân và
toàn xã hội. Vốn đầu t của Nhà nớc đợc hình thành từ hoạt động Ngân sách Nhà
nớc và huy động từ các kênh vốn khác. Vốn đầu t của t nhân đợc hình thành từ
nguồn tiết kiệm của dân c. Cho dù đợc hình thành từ các nguồn khác nhau nhng
vốn đầu t trớc hết tự thân là vốn và đợc phân biệt nó với vốn thông thờng nh sau:
Thứ nhất, trong hoạt động đầu t, vốn có thể theo các mục đích cá biệt nhng
đều có mục tiêu cuối cùng là đầu t phát triển. Do đó, nó mang ý nghĩa dài hạn.
Còn hoạt động kinh tế ngắn hạn, Việc bỏ vốn vào đó thờng có mục đích kinh
doanh thu lợi trực tiếp, không gọi là vốn đầu t phát triển. Tuy nhiên sự phân biệt
này chỉ mang ý nghĩa tơng đối.
Thứ hai, vốn đầu t phát triển phân biệt với vốn thông thờng còn ở chỗ việc
sử dụng vốn đầu t thờng có mục tiêu đã đợc hoạch định. Vốn đầu t phát triển chủ
yếu đợc sử dụng để đầu t các dự án phát triển kinh tế xã hội. Hoạt động sử dụng
vốn đầu t có quá trình từ khâu chuẩn bị dự án đến triển khai thực hiện dự án và
khai thác thành quả đầu t. Quá trình này thờng tơng đối dài, có khi hàng chục
năm.
Thứ ba, do mục tiêu, công dụng của vốn đầu t phát triển là phục vụ phát
triển, nên quá trình đầu t vốn nhằm hình thành chủ yếu cơ sở hạ tầng kinh tế, xã
hội, kỹ thuật và các tài sản cố định trong nền kinh tế.
Vẫn còn nhiều điểm khác nhau giữa vốn đầu t phát triển và vốn thông th-
ờng. Từ phân tích trên ta có thể rút ra khái niệm chung nhất về vốn đầu t phát
triển là: " Vốn đầu t phát triển là loại vốn có thời hạn đầu t dài hạn, hình thành tài
sản cố định, bỏ vào đầu t nhằm mang lại hiệu quả trong tơng lai".
4.3 Phân loại vốn đầu t trong doanh nghiệp
Căn cứ vào các tiêu thức khác nhau ngời ta có thể phân loại vốn đầu t
trong doanh nghiệp khác nhau:

chất kỹ thuật cho sự ra đời của bất kỳ cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ nào thì
cần phải có vốn đầu t để xây dựng nhà xởng, cấu trúc hạ tầng, mua sắm và lắp
đặt máy móc thiết bị, tiến hành xây dựng cơ bản và thực hiện các chi phí khác.
Do vậy một cơ sở muốn ra đời thì cần phải có vốn đầu t.
Đầu t quyết định sự tồn tại của cơ sở: Sau một thời gian hoạt động các
vật chất kỹ thuật sẽ bị hao mòn, h hỏng, lạc hậu. Để duy trì sự hoạt động bình th-
ờng cần phải định kỳ tiến hành sửa chữa lớn hoặc thay mới các cơ sở vật chất kỹ
thuật đã h hỏng hao mòn này hoặc đổi mới để thích ứng với nhu cầu phát triển
của công nghệ sản xuất mới. Khi đó thì cơ sở mới có thể tồn tại đợc.
Đầu t quyết định sự phát triển của các cơ sở: Trên thị trờng mọi hành
vi của doanh nghiệp luôn hớng tới lợi nhuận, chỉ tồn tại thôi thì cha đủ, doanh
nghiệp phải phát triển, tìm chỗ đứng vững chắc cho mình. Vì vậy doanh nghiệp
phải đầu t nâng cao khả năng cạnh tranh, đầu t để nâng cao chất lợng sản phẩm
nhằm thoả mãn nhu cầu ngày càng cao của khách hàng; đầu t góp phần đổi mới
công nghệ, nâng cao trình độ khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất lao
động, hạ giá thành sản phẩm; đầu t nâng cao chất lợng nguồn nhân lực, nâng cao
tay nghề, cải tiến phơng pháp quản lý phù hợp với trình độ máy móc thiết bị.
Sinh viên: Nguyễn Xuân Tùng Khoa: Kinh tế Đầu t - K41
12
Chuyên đề tốt nghiệp
4.5 Các nhân tố ảnh hởng tới hoạt động đầu t trong doanh nghiệp
Trong doanh nghiệp để tiến hành một hoạt động đầu t, thông thờng ngời ta
căn cứ vào rất nhiều yếu tố khác nhau nh tỷ suất sinh lời của vốn đầu t, tỷ lệ lãi
suất thực tế, lợi nhuận kỳ vọng. Cụ thể:
Tỷ suất sinh lời của vốn đầu t hay còn gọi là lợi nhuận thuần thu đợc từ
hoạt động đầu t. Đầu t và lợi nhuận thuần thu đợc từ hoạt động đầu t có quan hệ
đồng biến với nhau. Các nhà đầu t sẽ gia tăng quy mô đầu t nếu lợi nhuận thuần
thu đợc từ hoạt động đầu t tăng và ngợc lại, nếu lợi nhuận giảm hay nói cách
khác là mức gia tăng lợi nhuận giữa các năm giảm thì các nhà đầu t sẽ giảm dần
quy mô đầu t.

chỉ tiêu phản ánh một khía cạnh khác nhau về hiệu quả đầu t và đợc sử dụng
trong những điều kiện nhất định.
1. Hệ số hoàn vốn (RR) còn gọi là tỷ suất lợi nhuận vốn đầu t.
Hệ số hoàn vốn phản ánh mức độ thu hồi vốn đầu t ban đầu từ lợi nhuận
thuần thu đợc hàng năm.
- Nếu tính cho từng năm hoạt động:
W
ipv
RR
i
=
I
vo
Trong đó: W
ipv
: lợi nhuận thuần thu đợc năm (i) tính theo mặt bằng hiện tại.
I
vo
: Vốn đầu t ban đầu.
- Nếu tính cho toàn bộ công cuộc đầu t :
NPV
npv =
I
vo
Trong đó: NPV là giá trị hiện tại của thu nhập thuần của cả đời dự án, RRi và
NPV càng lớn càng hiệu quả cao.
2. Tỷ suất sinh lời vốn tự có
Vốn tự có là bộ phận của vốn đầu t, là yếu tố cơ bản xem xét tiềm lực tài
chính cho việc tiến hành các công cuộc đầu t của các cơ sở.
Nếu tính cho một năm hoạt động :

E
npv
càng lớn càng tốt
Số lần quay vòng của vốn lu động:
Sinh viên: Nguyễn Xuân Tùng Khoa: Kinh tế Đầu t - K41
14
Chuyên đề tốt nghiệp
Vốn lu động là một bộ phận của vốn đầu t. Vốn lu động quay vòng càng
nhanh, càng cần ít vốn và do đó càng tiết kiệm vốn đầu t.
O
i
Công thức tính:
WCi
L
=
W
Ci
Trong đó: O
i
là doanh thu thuần năm i.
W
Ci
là vốn lu động bình quân năm i.
Chỉ tiêu
WCi
L
càng lớn càng tốt.
3. Thời gian thu hồi vốn đầu t (T)
Thời gian thu hồi vốn đầu t là số thời gian cần thiết để dự án hoạt động thu
đủ vốn đầu t đã bỏ ra.

1
0
=
ichi
n
i


=
1
0
(1+IRR)
i
(1+IRR)
i
Công cuộc đầu t đợc coi là hiệu quả khi IRR lớn hơn hoặc bằng IRR định
mức. IRR định mức có thể là lãi suất đi vay vốn để đầu t, có thể là tỷ suất lợi
nhuận định mức do Nhà nớc quy định nếu vốn đầu t do Ngân sách Nhà nớc cấp.
Sinh viên: Nguyễn Xuân Tùng Khoa: Kinh tế Đầu t - K41
15
Chuyên đề tốt nghiệp
6 Điểm hoà vốn
Điểm hoà vốn là điểm mà tại đó doanh thu vừa đủ trang trải các khoản chi
phí bỏ ra. Hay khối lợng sản phẩm hoặc mức doanh thu thấp nhất cần phải đạt đ-
ợc của dự án để đảm bảo bù đắp đợc chi phí bỏ ra.
Công thức tính: f
x =
( p - v )
Trong đó: x là số sản phẩm cần phải sản xuất để hoà vốn.
f : là tổng định phí của cả đời dự án.

phải thực hiện để đem lại phúc lợi cho ngời dân.
II Tổng quan về ngành thép Việt Nam và sự cần
thiết đầu t phát triển ngành thép
1 Tình hình tài nguyên trong nớc phục vụ ngành thép
a) Quặng sắt
Đến nay ngành địa chất đã phát hiện đợc trên 200 điểm quặng sắt lớn nhỏ
trong cả nớc, trong đó 91 mỏ và điểm quặng đáng kể đã thăm dò ở các mức độ
khác nhau có tổng trữ lợng địa chất khoảng 1,2 tỷ tấn, trong đó trữ lợng đã thăm
dò trên 1 tỷ tấn. Có 6 mỏ và và khu vực chứa quặng sắt tơng đối lớn và tập trung
là Thạch Khê, Quý Xa, Trại Cau, Tiến Bộ, Cao Bằng, Hà Giang có trữ lợng địa
chất khoảng 850 triệu tấn, trong đó trữ lợng chắc chắn có thể khai thác đợc đánh
giá đến thời điểm hiện nay khoảng 400 triệu tấn. Trong đó tổng số các mỏ, điểm
quặng sắt đã đợc tính trữ lợng, mới chỉ có mỏ Trại Cau đợc khai thác ở quy mô
công suất 7,5 triệu tấn quặng nguyên khai, thu gần 4 triệu tấn quặng tinh, đến
any mỏ Trại Cau đã đợc khai thác gần hết, trữ lợng còn lại khoảng 3,6 triệu tấn
nhng nằm phân tán rất khó khai thác. Các mỏ khác mới chỉ thăm dò sơ bộ, một
số mỏ thăm dò chi tiết nhng trữ lợng nhỏ, điều kiện khai thác, vận tải khó khăn,
không đảm bảo hiệu quả đầu t.
b) Than mỡ
Là nguyên liệu cha thể thay thế trong công nghệ sản xuất gang lò cao. Tuy
nhiêkhai thác nguồn than mỡ của Việt Nam rất hạn chế cả về tiềm năng và trữ l-
ợng có thể huy động vào khai thác. Mặt khác, chất lợng than mỡ trong nớc không
cao, ảnh hởng rất lớn tới khả năng sản xuất cốc luyện kim. Hiện nay, trữ lợng
khai thác ở vùng Thái Nguyêkhai thác chỉ còn 3,6 triệu tấn, không đủ cho các lò
cao nhỏ của công ty gang thép Thái Nguyêkhai thác sử dụng lâu dài. Trong tơng
lai khi xây dựng các nhà máy thép liêkhai thác hợp theo công nghệ truyền thống
có sử dụng lò cao luyện gang chúng ta sẽ phải nhập khẩu toàkhai thác bộ mỡ để
đáp ứng nhu cầu sản xuất.
c) Than Atraxit và các loại than gầy khác
Nớc ta có tiềm năng lớn về than Antraxit với trữ lợng chắc chắn vào

Tuy nhiên, do còn hạn chế về trữ lợng và chất lợng quặng kim loại, chúng
ta sẽ vẫn phải nhập khẩu thêm một phần Ferro cao cấp mà trong nớc cha đáp ứng
đợc để sản xuất thép hợp kim trong tơng lai.
Trong nớc có đủ nguyên liệu để sản xuất gạch chịu lửa thông dụng nh đất
sét Trúc Thôn, Tuyên Quang, Tân Mài - Quảng Ninh, ta có khả năng tổ chức sản
xuất, tự túc phần lớn gạch chịu lửa cao cấp, nếu trong nớc không sản xuất đợc sẽ
phải nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu.
g) Nguồn nguyên liệu thép phế
Nguồn thép phế trong chiến tranh đã và sử dụng hết từ nhiều năm trớc.
Nguồn thép phế thải ra từ sản xuất và tiêu dùng trong xã hội rất hạn chế do
nền kinh tế còn kém phát triển, mức sống dân c còn thấp. Do vậy, hiện nay cả n-
ớc chỉ có khả năng thu gom đợc khoảng trên dới 300.000 tấn/năm. Lợng thép
phế thải ra sẽ tăng dần cùng với sự tăng trởng tiêu thụ thép của toàn xã hội, song
trong 10 năm tới cha thể trở thành nguồn cung cấp đáng kể cho các lò điện hiẹn
có và sẽ xây dựng.
Sinh viên: Nguyễn Xuân Tùng Khoa: Kinh tế Đầu t - K41
18
Chuyên đề tốt nghiệp
Từ năm 1995 đến nay, ngành thép sản xuất phôi thép chủ yếu bằng lò
điện. Tuy nhiên, do có khó khăn về nguồn thép phế nên chỉ huy động đợc
khoảng 60% tổng công suất các lò điện, hàng năm đều phải nhập khẩu một lợng
lớn phôi thép để cán. Để đáp ứng cho các lò điện, một mặt sẽ phải tăng cờng phá
vỡ tàu cũ, mặt khác phải đầu t sản xuất sắt xốp và nhập khẩu sắt phế. Về lâu dài,
nguyên liệu chủ yếu cho luyện thép vẫn là gang.
Tóm lại, nớc ta có tiềm năng đáng kể về quặng sắt, chất trợ dung, nguyên
liệu sản xuất Ferro và gạch chịu lửa, than Atraxit và khí thiên nhiên phục vụ phát
triển ngành thép Việt Nam.
Cơ sở tài nguyên trong nớc tuy khá phong phú và đa dạng song vẫn có
những hạn chế nhất định về trữ lợng, chất lợng, điều kiện khai thác và vận
chuyển không thuận lợi cho việc phát triển sản xuất thép đi hoàn toàn từ nguyên

công nghệ và các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật thuộc loại thấp lạc hậu. Tổng dung l-
ợng lò điện 160 tấn/mẻ. Trong đó:
Lò điện hồ quang:
Có tổng số 20 lò điện hồ quang cỡ nhỏ ở 10 nhà máy thép và công suất
trung bình 8,2 tấn/mẻ.
Năng lực sản xuất khoảng 300.000 tấn/năm và phụ thuộc vào khả năng thu
mua thép phế trong nớc, khả năng này sẽ không tăng vì nguồn thép phế ở Việt
Nam không dồi dào.
Các chỉ số vận hành lò không cao và một trong những nguyên nhân chính
là chất lợng thép phế thấp.
Máy đúc liên tục:
Có 4 máy đúc phôi liên tục ở 4 nhà máy và công suất khoảng 70 - 120
nghìn tấn/máy.
Biện pháp đúc nối tiếp cha đợc áp dụng.
Trong tơng lai phải có biện pháp cụ thể để tăng sản lợng thép. Tuy nhiên
việc tăng năng suất này phải đi đôi với việc tăng thu mua thép phế là yếu tố chính
hạn chế sản lợng các nhà máy.
Công nghệ cán thép.
Về các sản phẩm thép thanh, thép hình:
Có 16 nhà máy sản xuất trên 95% khối lợng các sản phẩm thép thanh, thép
hình ở Việt Nam. Tuy vậy, chỉ có 2 nhà máy liên doanh là loại liên tục hiện đại,
còn lại các nhà máy khác thuộc loại nhỏ có công suất nhỏ và công nghệ bán liên
tục.
Các sản phẩm dẹt:
Hiện tại vẫn cha có nhà máy cán sản phẩm dẹt đợc xây dựng ở Việt Nam,
chỉ có một vài liên doanh với các công ty nớc ngoài mới đi vào hoạt động để sản
xuất thép tấm, lá mạ kẽm, ống thép
Hiện trạng các nhà máy sản xuất sản phẩm dẹt đợc mô tả dới đây:
Dây chuyền tôn mạ kẽm: Hiện có 3 liên doanh đã bắt đầu đi vào hoạt động
sản xuất từ năm 1996.

2000 là 1,58 triệu tấn.
Hiện tại, ngành thép Việt Nam cha sản xuất đợc các sản phẩm tấm lá. Các
sản phẩm dài sản xuất trong nớc cũng phần lớn đợc cán từ phôi thép nhập khẩu.
Khả năng tự sản xuất phôi thép trong nớc còn nhỏ bé, chỉ đáp ứng đợc khoảng
25%, còn lại 75% nhu cầu phôi thép cho các nhà máy cán phải nhập khẩu từ bên
ngoài.
Phôi thép và thép cán trong nớc có chất lợng thông thờng và còn phụ thuộc
nhiều vào chất lợng phôi thép nhập khẩu. Khả năng xuất khẩu còn hạn chế. Cha
có cơ sở tập trung sản xuất thép đặc biệt phục vụ chế tạo cơ khí.
Nhìn chung, cơ cấu sản xuất của ngành thép hiện nay vẫn còn thiếu đồng
bộ, mất cân đối giữa sản xuất phôi với thép cán, giữa cơ cấu mặt hàng và cơ cấu
chất lợng sản phẩm.
4 Đánh giá xuất phát điểm của ngành thép
Những năm qua, tuy ngành thép đã đợc đầu t đáng kể và phát triển mạnh
mẽ, đạt đợc tốc độ tăng trởng khá cao, có tiềm lực tăng gấp hàng chục lần năm
Sinh viên: Nguyễn Xuân Tùng Khoa: Kinh tế Đầu t - K41
21
Chuyên đề tốt nghiệp
1990, song vẫn còn tình trạng kém phát triển so với các nớc trong khu vực và thế
giới, thể hiện ở các mặt:
Trang thiết bị có quy mô nhỏ, phổ biến thuộc thế hệ cũ, kém hiện đại,
trình độ công nghệ thấp, thiếu đồng bộ. Chất lợng sản phẩm còn hạn chế, nhất là
khu vực t nhân.
Cơ cấu mặt hàng sản xuất hẹp, đơn điệu, mới cán đợc các sản phẩm dài,
cha có sản phẩm dẹt cán nóng, cán nguội. Sản xuất gia công sau cán mới có ống
hàn, tôn mạ kẽm và chế phẩm dây, đinh, lới
Năng lực sản xuất phôi thép quá nhỏ bé, các nhà máy và cơ sở cán thép
còn phụ thuộc nhiều vào phôi thép nhập khẩu. Toàn bộ sản phẩm cán dẹt trong n-
ớc cha sản xuất đợc, phải nhập khẩu.
Chi phí sản xuất còn cao, năng suất lao động thấp, giá thành không ổn

Nh vậy sự phát triển của ngành thép có vai trò trực tiếp tới sự phát triển
của ngành xây dựng.
Đối với ngành giao thông vận tải, việc phát triển kinh tế của một đất nớc
luôn luôn gắn liền với việc phát triển của mạng lới giao thông vận tải. Giao thông
vận tải bao gồm đờng bộ, đờng sắt, đờng thuỷ, đờng không. Mặt khác,
việc phát triển ngành giao thông vận tải gắn liền với việc đầu t xây dựng, nâng
cấp các con đờng, cầu, cảng, đờng sắt, sân bay. Tất cả các hoạt động trên đều cần
đến một khối lợng thép lớn. Đến lợt mình, việc phát triển giao thông vận tải lại
tạo điều kiện cho việc phát triển sản xuất và mạng lới cung cấp thép trong cả nớc.
Hiện nay, nhu cầu về các phơng tiện nh ô tô, xe máy ngày một tăng. Ước
tính đến năm 2005 nhu cầu thép cho ngành công nghiệp xe máy khoảng 8000
tấn và năm 2010 khoảng 14000 tấn. Lợng tiêu thụ thép trong ngành công nghiệp
xe máy khoảng 25 Kg/chiếc, của ô tô khoảng 170- 250 Kg/chiếc, chủ yếu là thép
lá, thép cán nguội, thép mạ. Trong ngành công nghiệp này tỷ lệ nội địa hoá ngày
càng cao, do đó nhu cầu về thép cũng không ngừng tăng lên.
Ngoài ra, đối với các ngành công nghiệp khác nh đóng tàu thì nhu cầu sử
dụng thép hàng năm khoảng 4000 5000 tấn thép, trong đó chủ yếu là thép
tấm, còn lại là thép cán tròn và các loại thép hình.
Đối với ngành công nghiệp sản xuất đồ gia dụng, sự phát triển kinh tế xã
hội gắn liền với thu nhập của ngời dân cũng gia tăng. Vì vậy, nhu cầu về các
hàng gia dụng cũng tăng nh máy giặt, tủ lạnh, điều hoàv.v. mà nguyên liệu sản
xuất của ngành này cũng xuất phát từ thép.
Đối với ngành công nghiệp chế tạo máy, trong công cuộc công nghiệp hoá
hiện đại hoá đất nớc hiện nay thì lợng máy móc, thiết bị sản xuất ra hàng năm
không ngừng tăng lên. Thép cũng là nguyên liệu không thể thiếu trong việc sản
xuất của ngành này.
Nh vậy, qua đó thấy đợc thép có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển
của một số các ngành công nghiệp nớc ta hiện nay.
6 Sự cần thiết đầu t phát triển ngành thép
Từ những phân tích trên ta thấy:

Chuyên đề tốt nghiệp
Chơng 2
Thực trạng đầu t phát triển của
Tổng công ty thép Việt Nam giai đoạn 2000 - 2002
I Khái quát về Tổng công ty thép Việt Nam
1 Quá trình hình thành và phát triển của Tổng công ty thép Việt
Nam
Tổng công ty thép Việt Nam tên giao dịch quốc tế là: VIETNAM STEEL
CORPORATION; đợc viết tắt là: VSC; Địa chỉ: số 91, phố Láng Hạ, quận Đống
Đa, thành phố Hà Nội.
Tổng công ty thép Việt Nam đợc thành lập theo quyêt định số 344/TTg,
ngày 04 tháng 07 năm 1994 của Thủ tớng Chính phủ trên cơ sở hợp nhất Tổng
công ty thép và Tổng công ty kim khí thuộc Bộ Công Nghiệp nặng nay là Bộ
Công Nghiệp.
Thực hiện chủ trơng của Đảng và Nhà nớc về thủ tục đổi mới, sắp xếp lại
các doanh nghiệp Nhà nớc, ngày 29 tháng 04 năm 1995 Thủ tớng Chính phủ ký
quyết định 255/TTg thành lập lại Tổng công ty thép Việt Nam theo nội dung
quyết định số 91/TTg ngày 07 tháng 03 năm 1994 về thí điểm thành lập tập đoàn
kinh doanh.
Ngành sản xuất thép ở Việt Nam đã đợc Đảng và Nhà nớc quan tâm xây
dựng rất sớm. Ngay sau hoà bình, trong điều kiện đất nớc còn chia cắt, khu Liên
hợp Gang thép Thái Nguyên do Trung Quốc giúp đã đợc xây dựng từ năm 1959
với quy mô công suất khoảng 10 vạn tấn/năm và đã cho ra đời mẻ gang đầu tiên
năm 1963. Song do chiến tranh và khó khăn nhiều mặt, 15 năm sau khu Liên hợp
Gang thép Thái Nguyên mới có sản phẩm cán. Đến năm 1978, Trung Quốc
ngừng công việc phục hồi trong tình trạng dở dang không đồng bộ. Năm 1973 ta
đã xây dựng thêm nhà máy luyện cán thép Gia Sàng với công suất 50.000
tấn/năm do CHDC Đức giúp để bổ sung, hoàn thiện dây chuyền sản xuất luyện
và cán, đảm bảo công suất thiết kế 10 vạn tấn/năm cho cả khu Liên hợp Gang
thép Thái Nguyên.