Lời mở đầu
Bảo hiểm thương mại là một hoạt động dịch vụ tài chính ngày càng có vị trí quan
trọng trong nền kinh tế quốc dân Việt Nam. Bảo hiểm không chỉ thực hiện việc huy động
vốn cho nền kinh tế mà điều quan trọng là góp phần đảm bảo ổn định tài chính cho các cá
nhân, gia đình, cho mọi tổ chức và doanh nghiệp để khôi phục đời sống và hoạt động sản
xuất kinh doanh.
Một cá nhân hay một tổ chức khi có nhu cầu tìm cho mình một loại hình bảo hiểm
phù hợp, họ phải mất rất nhiều thời gian và công sức để thu thập thông tin, xem xét và đánh
giá các công ty bảo hiểm. Mặt khác họ cũng phải có những kiến thức nhất định về bảo hiểm
bởi ngay trong một hợp đồng bảo hiểm cũng chứa đựng rất nhiều từ ngữ chuyên môn khó
hiểu. Để giúp người tham gia bảo hiểm mua được loại hình bảo hiểm phù hợp với mức phí
cạnh tranh, hoạt động môi giới bảo hiểm đã ra đời.
Môi giới bảo hiểm là cầu nối giữa người mua bảo hiểm với người bảo hiểm, và đứng
về phía người mua bảo hiểm để thúc đẩy các giao dịch bảo hiểm, giúp cho cả doanh nghiệp
bảo hiểm và khách hàng tiết kiệm thời gian và chi phí để thực hiện một giao dịch có hiệu
quả nhất, qua đó thúc đẩy thị trường bảo hiểm phát triển.
Từ năm 1993 khi công ty đầu tiên được cấp phép để hoạt động trong lĩnh vực kinh
doanh môi giới bảo hiểm, đến nay đã có tổng số 9 công ty môi giới bảo hiểm được cấp phép
và hoạt động tại Việt Nam. Trong thời gian qua, Chính phủ Việt Nam có kế hoạch mở cửa
thị trường bảo hiểm để tăng cường vai trò của các công môi giới bảo hiểm và cân bằng cơ
cấu môi giới bảo hiểm và công ty bảo hiểm trên thị trường.
Bên cạnh những đóng góp tích cực của các công ty môi giới bảo hiểm đối với thị
trường bảo hiểm Việt Nam, các công ty môi giới bảo hiểm cũng gặp nhiều thách thức như:
các quy định về pháp luật,khách hàng …Do đó đòi hỏi phải có sự can thiệp của cơ quan có
thẩm quyền để xác định lại vai trò của các công ty môi giới bảo hiểm trên thị trường.
Để tăng cường hơn nữa nền tảng và khuôn khổ pháp luật đối với việc quản lý và
giám sát của nhà nước đối với hoạt động môi giới bảo hiểm, cần thiết phải tiến hành một
cuộc nghiên cứu toàn diện về hoạt động của các công ty môi giới bảo hiểm cả của quốc tế và
Việt Nam.
1
I.GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ MÔI GIỚI BẢO HIỂM.

Do các hoạt động Thương Mại ở Anh phát triển,vào đầu những năm 1700,MGBH đã
trở thành 1 phần trong hoạt động thương mại ở luân đôn.
Do yêu cầu của những người tham gia BH để bảo vệ cho những rủi ro thường gặp đã
hình thành một loại hình trung gian BH với mục đích hỗ trợ cho những người có nhu cầu có
2
thể tìm kiếm được những công ty BH tốt,và hoạt động MGBH lâu đời là Lloydss.Marsh và
Aon đều trở thành những hãng BH lớn nhất trên thế giới.
Tại Việt Nam,công ty MGBH đầu tiên ra đời năm 1993,công ty liên doanh BH và Tái
BH Bảo Việt Aon(Aon Inchinbrrok),công ty nước ngoài đầu tiên gia nhập thị trường BH
việt Nam,và cho đến nay,toàn thị trường đã có 9 công ty MGBH với luợng phí BH thu xếp
khá thấp(dưới 10%)so với các nước có thị trường Bh phát triển.
1.3.BẢN CHẤT VÀ ĐẶC ĐIỂM.
1.3.1.KHÁI NIỆM VÀ BẢN CHẤT CỦA MGBH.
MGBH là một hoạt động trung gian BH quan trọng hỗ trợ cho hoạt động KD.Hoạt
động MGBH thực hiện các hoạt động tư vấn giúp khách hàng đánh giá rủi ro cần phải
BH,sản phẩm BH phù hợp với mức phí BH hợp lí,hỗ trợ việc giải quyết và thương lượng bồi
thường,giúp cho các DNBH và khách hàng tiết kiệm thời gian và chi phí giao dich BH, đồng
thời tạo mối quan hệ tin tưởng lẫn nhau giữa DNBH và bên mua BH
Có nhiều định nghĩa về hoạt động MGBH và MGBH khác nhau...
Theo luật KDBH số 13 ngày 17/2/2000 của Cộng hoà Slovenia, theo điều
219 :”Người MGBH là một cá nhân trung gian trong việc thực hiện các hợp đồng BH cho
một hoặc nhiều nhà BH.Trung gian ở đây được coi là một người thực hiện dịch vụ mà mục
tiêu là nỗ lực thuyết phục người nắm giữ đơn BH thảo luận với người Bh sẽ là 1 thực thể
pháp lí thực hiện các hoạt động thương mại,hoạt động dịch vụ liên quan đến trung gian trong
việc tiến hành BH”.
Theo luật BH trung quốc điều 123 quy định :” MGBH là một tổ chức,dựa trên quyền
lợi của người yêu cầu BH và nhận hoa hồng phù hợp với pháp luật,cung cấp dịch vụ trung
gian giữa người yêu cầu BH và công ty BH để họ kí kết hơp đồng BH”.
Theo luật KDBH Việt Nam điều 3 khoản 4 ,hoạt động MGBH được định nghĩa cụ thể
như sau:” Hoạt động MGBH là việc cung cấp thông tin,tư vấn cho bên mua BH về sản phảm

Phạm vi/qui trình dịch vụ:
Phân tích và đánh giá rủi ro
Thiết kế chương trình BH
Cung cấp giẩi pháp BH hữu hiệu nhất với mức phí phù hợp nhất
Quản lí rủi ro
Hỗ trợ khiếu nại bồi thường.......
Lợi ích:
Tư vấn cho khách hàng về quản lí rủi ro một cách hiệu quả nhất.Đây là lĩnh vực
chuyên môn của MGBH, trong khi khách hàng chỉ biết rõ về công việc kinh doanh của
hộ.điều này tiết kiệm được thời gian và chi phí cho DNBH.đồng thời tư vấn về khiếu nại để
đảm bảo cho khách hàng có được mức bồi thường thoả đáng.
MG giới thiệu khách hàng mới cho DNBH
Tạo thêm công ăn việc làm,tăng thu các khoản thuế liên quan đến phi BH
MG tái BH.
Là người hỗ trợ,giúp đỡ các DNBH gốc làm việc với các DNBH gốc
4
Hầu hết các DNBH trên thế giới đều yêu cầu MGTBH tư vấn,giúp đỡ khi các rủi ro
được BH quá lớn so với khả năng tai chính của họ trong việc thanh toán bồi thường tổn thất
nếu xảy ra rủi ro.Đối với các rủi ro tiềm ẩn lớn ,MGTBH sẽ giúp DNBH phân tích phạm vi
rủi ro để thu xềp TBH khi cần thiết.

Nhiệm vụ:
Tiếp nhận thông tin từ các doanh nghiệp BH gốc,qua đó nghiên cứu và đánh giá sơ
bộ.Sau đó tư vấn cho họ để mang đi chào TBH.
Có thể đại diện TBH gốc hoặc cùng với cán bộ nghiệp vụ của công ty BH gốc đi chào
TBH
San bằng mọi khó khăn để đi đến kí kết hợp đồng TBH
Cung cấp thông tin và giải trình các nghiệp vụ cần TBH cho các DN TBH chuyên
nghiệp
Tác dụng:

của các DNBH được phép hoạt động hợp pháp
Đòi hỏi chuyên môn ,kĩ năng nghiệp vụ cao.tuy nhiên Ở VN nhân viên MGBH làm
việc tại các công ty MGBH không có quy định bắt buộc phải có những chứng chỉ về chuyên
môn(trừ những người giữ chức vụ quản í,điều hành công ty MGBH)
1.3.4. CHỨC NĂNG CỦA HOẠT ĐỘNG MGBH
Đánh giá và phân tích rủi ro BH cho khách hàng
Cung cấp các dịch vụ phân tích và nghiên cứu: khách hàng thường xuyên yêu cầu có
sự tư vấn độc lập đối với các dịch vụ do các công ty BH cung cấp.Dịch vụ này rất quan
trọng đối với những khách hàng không có đủ khả năng nghiên cứu,phân tích,tìm hiểu những
thông tin cần thiết phục vụ cho việc tham gia BH.
Gắn kết nhu cầu của khách hàng với một hoặc một số công ty BH phù hợp,do đó tăng
khả năng lựa chọn cho người có nhu cầu mua BH và giúp đỡ người mua chọn lựa được công
ty BH và sản phẩm BH phù hợp.Khách hàng có thể dựa vào các nhà MGBH để được tư vấn
về khả năng tài chính của công ty BH.
Thu phí hộ và thanh toán hộ tiền bồi thường giữa các công ty BH và người đựoc
BH.còn trong trường hợp MGTBH là giữa công ty BH và công ty TBH.
Cung cấp các dịch vụ tính phí BH,giám định tổn thất và dịch vụ quản lí bồi thường.
1.3.5. TRÁCH NHIỆM PHÁP LÍ CỦA DN MGBH
Với vai trò là người trung gian BH,đại diện cho khách hàng thực hiện thu xếp các hợp
đồng BH,các điều khoản,điều kiện BH,lựa chọn DNBH...DNMG phải chịu hoàn toàn trách
nhiệm với bên mua BH về mọi vấn đề liên quan đến hoạt động tư vấn của mình dẫn đến việc
người tham gia BH không được BH theo yêu cầu của khách hàng,do lỗi của DNMGBH.Tất
cả những tôn thất xảy ra đối với người được BH,nhưng không được DN bồi thường do lỗi
của nhà MGBH chính là trách nhiệm của nhà MGBH.điều đó cho thấy trách nhiệm của nhà
MGBH là rất lớn.và theo quy định của các nước trên thế giới,các DNMGBH bắt buộc phải
tham gia BH trách nhiệm nghề nghiệp đối với hoạt động MGBH và quy định các mức trách
nhiệm khác nhau.Loại hình BH náy nhằm giúp cho người được BH ,được BH 1 cách tốt
hơn, giúp cho các DNMGBH cũng được BH khỏi những sơ xuất có thể xảy ra.
6
Như vậy,để hoàn thành được các nghĩa vụ trên,MGBH phải thực hiện các nghĩa vụ:

HĐBH.Xúi giục bên mua BHhuỷ bổ HĐBH hiện có để mua HĐBH mới.Do tổ chức MGBH
phải chịu trách nhiệm trước bên mua BH về mọi thiệt hại do sự tư vấn của mình gây ra cho
bên mua BH.Cho nên ngoài việc duy trì khả năng tài chính lành mạnh thì tổ chức MGBH
phải mua BH TNDSNN để đáp ứng mọi trách nhiệm phát sinh đối với bên mua
BH.DNMGBH phải mua BH trách nhiệm tương ứng với quy mô hoạt động của DN bảo đảm
đáp ứng tất cả các trách nhiệm phát sinh.
7
2.MÔ HÌNH HOẠT ĐỘNG MGBH.
Các công ty MGBH có thể được tổ chức dưới các hình thức doanh nghiệp sau:
- Kinh doanh cá thể:
- Công ty hợp doanh
- Các công ty đăng ký, bao gồm: Công ty bị giới hạn bởi các cổ phiếu. Công ty giới
hạn bởi các đảm bảo và Công ty trách nhiệm vô hạn.
Tuy nhiên, theo nghiên cứu của Ban nghiên cứu Công ty TBH Swiss Re, các công ty
MGBH đang được tổ chức theo 3 mô hình chính: Mô hình MGBH toàn cầu, mô hình MGBH
chuyên biệt và mô hình MGBH bán buôn. Một số công ty MG áp dụng 1 mô hình, một số
khác lại áp dụng các đặc điểm của cả 3 mô hình để hoạt động.
Mô hình môi giới bảo hiểm toàn cầu (global broker)
Loại hình này chia các chức năng tổ chức, thu xếp và dịch vụ thành 3 bộ phận kinh
doanh riêng biệt. Một số MGBH toàn cầu chia hoạt động kinh doanh bảo hiểm thành 3 bộ
phận: bán lẻ, thu xếp BH và dịch vụ. Bộ phận bản lẻ làm việc trực tiếp với các khách hàng
lớn, xây dựng chương trình BH sau khi phân tích những rủi ro có liên quan. Quá trình này
được thông qua và được công ty BH cấp đơn BH. Thông qua việc tập trung vào thu xếp dịch
vụ BH, những công ty MGBH lớn có khả năng thoả thuận với công ty BH để có được những
điều kiện, điều khoản tốt hơn cho khách hàng của mình. Bộ phận dịch vụ sẽ cung cấp cho
khách hàng các dịch vụ trong thời gian thực hiện chương trình BH
Mô hình KD MGBH toàn cầu theo nghiên cứu của Ban tư vấn công ty TBH Swiss Re:
Mô hình môi giới bảo hiểm chuyên biệt
8
Bộ phận bán lẻ

Thị trường Mỹ
Thị trường châu
Âu
Môi giới bán lẻ và
bộ phận dịch vụ
Khách hàng
Công ty quản lý
rủi ro độc lập
Môi giới
bán buôn
Các thị trường
bảo hiểm
Rủi ro
Khách hàng
Khách hàng
Môi giới bảo
hiểm độc
lập/chuyên biệt
Bộ phận bán lẻ
của môi giới bảo
hiểm bán buôn
Môi giới bảo
hiểm bán
buôn và bộ
phận dịch vụ
Thị trường
London
Thị trường
Mỹ
Thị trường

đầy đủ các thông tin mà cơ quan quả lí BH yêu cầu.
1.1.2. YÊU CẦU,ĐIỀU KIÊN ĐỐI VỚI DN MGBH.
Theo quy định tại điều 13 luật BH Đài Loan : “tối thiểu 1 người trong Ban Giám
Đốc,Ban kiểm soát hoặc ban lãnh đạo của tổ chức ĐL,MG hoặc giám định tổn thất phải có
chứng chỉ ĐL,MG ,giám định tổn thất theo quy định tại luật này.”
10
Điều 16 : “Vốn điều lệ đã đóng tối thiểu của DN xin phép hoạt động ĐL.MGBH,hoặc
giám định tổn thất là 2 triệu đài tệ.Vốn đóng góp của các cổ đông sáng lập và các cổ đông
khác phải bằng tiền mặt.”
Theo luật BH Singapo quy định: Điều 35 Y : CQ quản lí BH sẽ không chấp nhận đơn
đề nghị theo diều 35X trừ khi người đứng đơn là 1 tổ chức,có vốn không thấp hơn vốn pháp
định,và đang được BH trách nhiệm nghề nghiệp theo một hợp đồng đang còn hiệu lực với
phạm vi phù hợp với giới hạn trách nhiệm và các yêu cầu miễn thường theo quy định.(tuỳ
vào từng phạm vi hoạt động MG,CQQL BH sẽ đưa ra những yêu cầu khác nhau)
1.1.3. CÁC QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÍ VÀ GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG MGBH.
Do MGBH là khâu trung gian trong chu trình KDBH nên việc giam sát hoạt động
MGBH luôn được các nước coi trọng và có những quy định pháp lí rất cụ thể.Các quy định
pháp lí này hầu hết được các nước đưa vào luật KDBH và các văn bản hướng dẫn thi
hành.Tuy nhiên,mức độ chặt chẽ chi tiết các quy định này ở mỗi nước là khác nhau,và phụ
thuộc vào chính mức độ phát triển của hoạt động MGBH tại các nước đó.
Thông thường , những qui định pháp lí đối với hoạt đông MG và ĐL có sự khác biệt
nhất định.Mặc dù có sự khác biệt nhất định về mức đọ chi tiết và cụ thể,nhưng nội dung và
giám sát hoạt động của các nước đều bao gồm một số nội dung cơ bản:
a. Các quy định chung :
- Các quy định trong luật kinh doanh BH và các van bản hướng dấn thi hành.
- Các yêu cầu của cơ quan quản lí BH trong quá trình giám sát hoạt động của DN
b. Các quy định cụ thể cho hoạt động MGBH.
- Quy định về nội dung hoạt động của công ty MGBH gồm:Thực hiện nghiên cứu,
tư vấn rủi ro.Phân tích chi tiết, mô tả rủi ro.Giải thích HĐBH và các tài liệu liên quan, đặc
biệt là các điều khoản cụ thể liên quan đến khác hàng.Thông báo cho khách hàng những quy

Khi nhận được đơn trên, cơ quan quản lí BH sẽ xem xét và có thể quyết định chấp
nhận đơn hoặc từ chối đơn.
- Quy định về điều kiện đăng kí hoặc cấp phép hoạt động MGBH.
Điều kiện để được đăng kí hoặc cấp phép cho một công ty MGBH do cơ quan quản lí
BH ban hành.Cơ quan quản lí BH cũng hoàn toàn có quyền bổ sung,sửa đổi hoặc ban hành
các điều kiện đăng kí hoặc cấp phép mới.
Các công ty MGBH nào không đáp ứng các điều kiện do CQ quản lí BH ban hành có
thể sẽ không được xem xét đăng kí hoặc cấp giấy phép hoạt động,hoăch chịu 1 khoản tiền
phạt nhất định.
- Quy định về vốn pháp định và các khoản ký quỹ.
Các nước đều quy định 1 mức vốn pháp định và khoản tiền kí quỹ tối thiểu cho các cá
nhân,tổ chức muốn xin cấp giấy phép hoạt động MGBH.Khoản kí quỹ này có thể thực hiện
bằng tiền mắt,bằng trái phiếu chính phủ,trái phiếu kho bạc hay 1 hình thức khác tuỳ theo quy
định của mỗi nước.
- Quy định về mức phí phải nộp hàng năm.
Theo quy định của một số nước,các công ty MGBH sau khi đã được đăng kí hoặc cấp
phép hoạt động phải đóng 1 khoản phí hàng năm cho CQ quản lí BH.
Mức phí hàng năm của mỗi loai hình công ty MG có thể khác nhau CQ quản lí BH
cũng có quyền miễn toàn phần hoặc từng phần mức phí phải đóng hàng năm cho bất cứ công
ty MG nào nếu thấy cần thiết
- Quy định về việc huỷ bỏ đăng kí hoặc thu hồi giấy phép.
12