GS.TS. Võ Thanh Thu
 !"#Quan hệ Kinh tế Quốc tế 
MỤC LỤC

1. CÁC NGUYÊN TẮC ÁP DỤNG TRONG QUAN HỆ KTQT 2
2. BÁN PHÁ GIÁ (BẢN 1) 6
3. BÁN PHÁ GIÁ (BẢN 2) 10
4. LIÊN KẾT KINH TẾ QUỐC TẾ 16
5. TÀI TR XUẤT KHẨU 20
6. HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI VIỆT MỸ (BẢN 1) 29
7. HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI VIỆT MỸ (BẢN 2) 38
8. RÀO CẢN KỸ THUẬT (BẢN 1) 49
9. RÀO CẢN KỸ THUẬT (BẢN 2) 57
10. TỔ CHỨC THƯƠNG MẠI THẾ GIỚI WTO (BẢN 1) 68
11. TỔ CHỨC THƯƠNG MẠI THẾ GIỚI WTO (BẢN 2) 77
12. TỔ CHỨC THƯƠNG MẠI THẾ GIỚI WTO (BẢN 3) 89
13. TỔ CHỨC THƯƠNG MẠI THẾ GIỚI WTO (BẢN 4) 100
14. TỔ CHỨC THƯƠNG MẠI THẾ GIỚI WTO (BẢN 5) 109
15. TỔ CHỨC THƯƠNG MẠI THẾ GIỚI WTO (BẢN 6) 118
Trang 1
GS.TS. Võ Thanh Thu
 !"#Quan hệ Kinh tế Quốc tế 


 !"!#

I. CÁC NGUYÊN TẮC ÁP DỤNG TRONG QUAN HỆ KINH TẾ
QUỐC TẾ:
1/. Nguyên tắc “Tối huệ quốc” MFN –Most Favoured Nation:
a- Khái Niệm :
$%&'()*+, /%*0,12#$34*56

,V-, >/6,.,Q5de<
bcW,?5)*6/4>/6,2#5B/24&'/%*0,,
'%,,2,Q,?5)`('2#2f(*I5B/24
'3/),',K<
I*X>/>/6,*?*E/%*0,6/4>/6,&'
/%*0,5B/,g,,(6>/.4*!( '2*?A.
,,,*,!;Q,,45UO4,2h2?*A.,,,()*
,,3E5]',R5,R& ,a,R&G<
iEX%5H5 *5G,,?5)16/4>/6,9, ()*>/6,
.2,*E,R!*\,4
b#>/.5'(;!5H2h2?*,,45U*!
( 
b.X*T,N,*!( *?jk
d- Nguyên tắc chế độ thuế quan ưu đãi phổ cập GSP (The
Generalized Systems Preferential)
* Khái niệm:
',?5)*6/4>/6,5F,34*, ,,,,#4
**H ' ,,,, 5.**H 2 5.',#
4,?3?',,,'%<
)/,V, ,?5)*/?>/./5CT,X&'
bK(*/?F,(L*/?>/.56'X2Y/*S,,,
5.F,2D(**H<
blW,,,& (F*',#4*'Y(F,
3*'Y(''& *,,(F*',#4,?3?<
* Bản chất :
?5)/5C5G,7$%\*,!;Q2#,R;\$
34*'2#5de3J*2M=.W'*SV.,,,5.*
*H<
?5)l2#(.*V1,R5,R& 92#3/),
,,,5G,X/5C*I,?5)lOK,,,,,

b,;KY(J* %,K(VW4*(.%O>/+<<
b,;KY( %,K(VW;KY(.O'%D<<
b,;KY(3 %,K(VW5q*.;N,O'54*8
'()*;6'.
b,;KY(2# %,K()*J*3^mO5q,!O*d
,!O'*H*.<<
* Cơ chế hoạt động:
- Những nước đang có chế độ ưu đãi phổ cập:
b4.%O,R2Krs,?5)/5C2,./5.
 *5)* ts,**HO3.q(u,*', vw<
bvwON,Ox*.&.OZgO'.O_,:7n(:3/.OyO
y&IO.( ,O%& O$%Z..OZq'.OcO/zHO
+&.OlD,O/..OZ..Ol&.2.Ol&I.O*.O.*.O
v;*.O.&*.OlVO Z/.'{/(.
bX*O/:|:$O/zl=O.O}O,,>/6,.
*/&Xxl"O...O.:w%O~7:$%:.O{/:.:<
- Nước được hưởng GSP:
bZ.q(A,5.**H'A,2D(*
*H<,,2D(**H*5G,Q()*,?5)5F,
34*O,RB//5C!,,,5.**H<6(m
>/6,.'/5CO,,,5G,Q5G,&4*2*.
;,3.'2f(*I,?5)l<
- Hàng hoá được hưởng ưu đãi:
b'5G,Q/5C5G,$& *'.
R(,,;KY(,#4',,;KY(#4<
b|.(W,'5G,Q5G,,,,,
Q/5C3.',R;8.5T5U2M'5G,7$%\*,R
;Q3H/*/?7/J*X2Y/, ,5R<
bi4,3T;/.%& 3e()*(F*''5R*
|.(W,5G,,,,,Q/5C*\,4\.**E

5C,g*K>/.()*.5 ,?3?2#52HF,2#K
Q* *'+O3K,J*, ;KY(* ()*,5G,
Q/5CO;@2#5G,Q/5C*S,?5)*/?>/.l<
R.*/,/Y5G,;8W5H7,5U'R.,R
*'+X2Y/5C*C>/.1>/*E.,#*,?,+
*?*9.%,.:
b/,/Y.,#A/%X*&4/O,*?*.%
3)XX2Y/5G,,&'5C*C>/.1>/*E.,#*,?
,+*?*9?/;KY(,/6,a*/5G,^(* (W,
2,A (W,, A/%X*&4/O,*?*.%3)
XX2Y/;8W*ZH//?[/./
b/,/Y*•*p[/%5U*•&4+*n(*6*H/
56&.5)'/%X*&4/K5G,;K7/J** ,,,
7/J*2Y/F,>/%5U*•&4+*n(*65.56/%X*&4/
X2Y/5H&'('7/J*2Y/;.,,Ql<i'
'R.5 *5G,*/,/Y*•*p*E(5G,,&';KY(
*\,;\;K7/J** ,,,5G,Q*/?X2Y//5C<€
,,,,#4**H2,./O,,>/%5U*/,/Y
B*•*p,R2,./<
Ngoài ra còn có hai quy tắc khác, đó là : Quy tắc cộng gộp và quy
tắc bảo trợ :
* Quy tắc cộng gộp theo khu vực:
:I4*6'%*EA,,Q;@2h2?*()**e.
,()*26,*2/\,,D^()*'R.,R
7/J*7N* 3J*2M()*,'5R*2/\,O,P5G,,&',R
7/J*7N()*,2,*,a2/\,5R<
* Quy tắc bảo trợ
:)*;6,•,O...OX*ZKOI‚ƒI.&.Ovw<<<
W>/%*0,3K*G<[/%*0,'%,D/%W&4/X*S
,,Q5H;K7/J*.*'Y(* ,5G,Q;@,R

*T2#K&'&C*T, ,5G,Q7/J*2Y/F,&C
*T, vwO5G,,&'5G,X,/%H*]*S,5G,Q
5?vwO'G,& <
:X*>/%5UX,/%H>/.,*N3.KE&h
5U.&hF,E%/,+/, X*K<X*,JXO*/%*0,O
4,,/%H*'/F,&/2* (*;\(;*, ,!>/.
K>/.,>/,K<i4,,/%H*'/F,&/2* (*K
5G,*\,4* 2/\, >/.F,A!*!*\<
:/:|:$>/% 5UA;KY(, ()*,
5G,Q5G,D5.'*!( * ()*,5G,Q
2,('2#(J**/,/Y7/J*7N<
:.:w%2#,R>/%5UBX*K
:}>/%5U
A;KY(K5?};./22e,;K
7/J*<[/%*0,W,A,/%?5>/.2/\,(X/
U,*\* ,5G,Q;./
."'2#5G,5.'3/#3* ,,R2/\,(X/
U,*\5R<
3"'2#5G,*K>/.3J*2M *5)'2,'
b\.,pO$&.UOF,2H(*.†
bRRO*(Q3.3EO*.%5T3.3EO ,0*F,
5RR& ',#*I!2,†
b|.%2h4/OC4/OF,AJ/4/
.%A5H(F,3.3E$34**!*\2,O?/(.*V
*G_,A *5)5G,D*IA>/%5U5F,
34*†F,
bA *5),+*?*5H3K5K(4,3K>/K
'**E* 3E*25G,5.'2/(X/U,
*\†
,"',R*H5G,(/.'3& O2#K&'3&…O5H

Trang 3
GS.TS. Võ Thanh Thu
 !"#Quan hệ Kinh tế Quốc tế 
b...O%/,+/,V&'&*E3'%, 7/J*
2Y/*5!F,&'(*'3K<
b/:|:$2#5de7/J*2Y/7/J**E
J%,NX7/J*7N.%*2.>/%5U,V*N,Oa
7/J*2Y/,R*H3U%/,+/*Y(*.<
bX*X*,JXJ%,NX7/J*7N5G,,J
3,!>/.,V-VWd*!( "
* Chứng từ về vận chuyển thẳng:
:6*G7/J*2Y/5?vwOX*O.:w%'/zl=O
'7/J*2Y/5>/.&C*T()*,*N3.O,N*S,N
(5B/24X,/%H*]5C5G,5NK5G,*E
,,!>/.K>/.,X2Y/3.q(
biX5!;/6*,J* ,7/J*2Y/5G,QO*H4
4,5>/.()*.%B/,>/,K†F,
bJ%,NX, ,!>/.K>/., ()*.%B/
,>/,K
:H4(#*K,V7,'†
:'%o''7?'F,'%&*'/F,
7/6*'/O‰*'/;8W†
:ˆ,XA*E* , ;KY(*25>/.
,,,>/,K<
b#,R,,J%**O3J*2MJ%**.%*?'5G,
,&',+*?*VWO3K;.&4(/.'OR.5!, 
,/,J'OX5!*H4*/%?5'5"
:6'7/J*;.}OX2Y/,R*HK7/J**E
,,J%*'KO5!F,,,J%*2,&'(3^,N
,N('5G,X2Y/*]<!>/.K>/.},R

:)/, 4U,R*H2>/**J5B,!3KB
>/.42*?*!( A.i4*.('.M&'
 !( 'R.
 [/%B;QA/*V*/4
 !( U,W
 +/
%&'()
*
(+,' ((/0123'45/623/&,+7,89/:,5;(
,'<6=,>$
/:,5;(,' /:,=,>






 


!"
 





!"



*%.M'i4*.( *5)\.*/%*0,6/4
>/6,:`'/%*0,678>/6,.Š<
b[/.45+/*A..3.M'i4*.(B,!
3K5G,*?*&X\.*/%*0,Đối xử quốc gia'Đối xử
Tối huệ quốc<
bG4}'%‹Œr5C*#>/.\&/X*[/.4
*!( 3E*=L{"i4*.(
b[/.4*!( 3E*=L{"*I
&/X*.MO,a=.6/4>/6,`"#5B/24>/%
5U*jk<,*'jk',./>/%,?6
/4>/6,O.%&X*N,O#5B/24/
bI45U*!( i4*.(:.MZy"
2h*uŒ*E.M(',i4*.(>/%,?6/4
>/6,:>/.4*!( 3E*,R5B/24O=.&'>/%,?
'%5G,7I(7D*. 'n(<
b.%Oi4*.(*Q*'*'jkO[/6,)
.MK*#>/.&/X*',i4*.({:[/.4
*!( 3E*=L<
bi4*.(,V*N,.Xjk''%u*rr
n(s
bi4*.(,V*N,.XT,N,*! 
?jk*Ei4*.(30,3/),K,.(2?*'*\,4,,
/%*0,, jk.
Nguyên tắc đối xử quốc giaNT,aNguyên tắc tối
huệ quốcMFN&'./%*0,B*K>/.*pJ*, 4
*!( 5.!('h=.*\,;\&'3K5K(4,*/$*-
()*,,(*_,A,.(2?*B(Q,8.*U*('*J*,K
,,,*'5C,JX2,V*N,*Q*'*'
, jk<
4* T,N,! ?jk4,R

vŒy`y  .  5   s:rt  p  *0*  &'  |.  (W,
vŒy`y"O,R*T;6r<t(F*'5C5G,5.'.
(W,,0*K(*/?O*5R,R•<u•(F*',R*/?;/J*•†
r<•t(F*',R*/?;/J*:••</?;/J*v3E>/$4
.%&'O••<
b)*E73e'*'*/?;/J*56*'3),,
;KY(X2Y/*Sylvy*Iv2H*Sn(r•<)*E
73e*/?;/J**Iv5C5G,,,' ,5U,V;,
,/Y3U;‘<I5RO(N,*/?;/J*30*5+/K(5H*S5RK(
7/6•73e*/?>/."&'(N,*/?;/J*v6=5CQ(N,
:••.%*Sn(s<I&)*E4* *E‹u•;6(F*'
5C,R*/?;/J*:••O*5R*••;6(F*'5C,R*/?;/J*
•<6()*;6(F*', ,,'#4O*/•;KO
#*#O,#4*#*O54*8O%*?O;KY(,.;/O(.%(F,'
;KY(m;@5G,73e*/?>/.'n(r</%
i4*.(&'()**;6A,*'(, ylvy
5G,& *73e*/?>/.()*;6(F*'OR((F*'
5?r•O*.%Er•/
Từ tháng 3/1997, Việt Nam chính thức tham gia Hiệp định hợp tác
ASEAN – EU
:4* vw,Ru,*'q(ON,Ox*.&.OZgO'
&.O_,:7n(:3/.OyOy&IO.( ,O%& O$%Z..OZq
' .O  cO  /z 5H '  + &.O  lD,O  /..O Z. &.O
l&.2.Ol&I.O*.O.*.O v;*.O.&*.O lVOZ/.'
{/(.<
Chính sách ưu đãi thuế quan mới của EU: '%
uŒsŒ•O)5q$/„/5C*#>/.,,>/%5U(B4
*6/5C*/?>/.l"<l(;@,R4/&\,*tn(*S
rŒrŒs5?trŒrŒ•<I5RO'R., i4*.(*?*W,
5G,Ql*,'2#,R(F*''O2H,K'%

3.q(,,,l‡3E*‡<|;R,/O*I*E
E5F,34*, pO5G,Q,?5)*/?>/./5C*6*!;
,,,5.**H‡3E*‡<
4*.(^(*.;,,,,l3E
*
bH5G,Q/5C*/?>/.2X2Y/;KY(
Ql'.:w%O,,5B/24;./K5G,5N
:lKY(K5G,&'(* ,5.**H5G,Ql
, .:w%<
:lKY(K5G,;K7/J** ,5.**H5G,Q
&>/.*/$*I>/%*0,7/J*7N, ,?5)l.:w%<
:lKY(K5G,X,/%H*]5?.:w%*S,7/J*
2Y/&>/.<
:lKY(2X2Y/'.:w%*#>/."K5G,52f(
3^,N*S7/J*7N<
:BUQ/5ClK5G,5..3QX2Y/
2*#>/.;KY(<
:lKY(K&'A;KY(R*,?5)l.:w%
',,5.**H&>/.<
* THỤY SỸ
:i4*.(^(*.;,,,,5G,Ql, W%
l}
blKY(#4
:/z;}'/5C,&G&;KY(#4Oa56
()*;6*5R3UW <A;KY('%5G,(L
*/?*(p*GF,/5CK(*/?<A;KY(
56,,,2D(**H3.q(&G&'#;K<
+/?*5G,(L*/?<
blKY(,#4<
:/z;}'/5C,*J*,K,,;KY(,#4,U/*/?<

J!O 5R('*n,2Kn*/_*65+/*
,'W,W,;\**H2*?<
 'R.7/J*2Y/, i4*.(5G,Q[/%,?6/4>/6,25.'*U*}O*V, *.B, ;KY(.
*n52HE*/?X2Y/K(OK(3E>/$*S“:u•7/6,dt:u•<
 U*7/J*2Y/;@'%,'5G,T5U,RB/*/X&G,4,*?,X*U*<_*.,R*H\35G,*U*
,'7/J*2Y/' **!&.'* .(6>/.4*!( ,0,,0!OR+* */X&G,4, ,5U,,
,V;,B5+/*'**H;K7/J*,#:#4OK(*H/A-**!( >/6,*?<
 '5)&\,2V,*V,,,.4i4*.(K(./,R$,.;N,, *., ;KY((E**U**'
',<
  *5)*!( U,W,R5B/24**H*/X&G,,.4'*/ai4*.(;@5G,Q,,U,
W,J*&G!O_!O@!5R,V2. !O(N,;6&.5).*n/
Trang 5
GS.TS. Võ Thanh Thu
 !"#Quan hệ Kinh tế Quốc tế 
 i4*.(5G,Q,,,V;,?5)*/?>/./5Cl, ,,,**H&'()*,!)5Hi4*.(5Y%( 7/J*2Y/O
(Q)*U**n2Kn, *.;,2#5G,Q,?5)/5C'%<5$%,P&'()**,*N,&56
i4*.(?/2#5G,F,2#,dQ,?5)'%A.<
Thách thức của Việt Nam khi thực thi và được hưởng các nguyên tắc này:
 ,*N,&J*&'*E5)**H2*?, ,*.,d*JOn&\,, *., B2*?R,/O, *S
''*S.4R,d%?/<*\,4,,/%*0,*6/4>/6,'/%*0,5678>/6,.*E2,,
,5.'R.'U,W'i4*.(2.<X%'R.'U,W, i4*.(K*\,4565+/', 
*.'7/J*2Y/',,& U,W,,,,/,J'i4*.(<
 )*;6.4',;@(J*5A5F,>/%B5F,&G* *5)*!( 'U,W5F,34**&=\,7/J*
X2Y/'$6<
 |.4i4*.(K*\, *.3E5]*5B/24(J*5;\3K)O/5C*SV.',<
 ?5)*/?>/./5Cl, ,,,**H,P&'()**,*N,&56i4*.(?/2#5G,QA.<
 K*,!,J/O,K*TB2*?OK(3 ,',#2.,V;, *!O,V;,*/?<<<<&'(K(*V5),&X'
*\,-, V-*>/K&hB2*?<
 /%*0,5678>/6,.'/%*0,*6/4>/6,&'(,,, *5)5+/*, ,,.4i4*.(;@F2R2n
!2K, *.,,'5+/*2,VW.M<<<5G,Q>/%B*!*\(E!,?()*5G,7,

2. Nguyên tắc xác định phá giá:
b Z  5)  Z"  ”    *U  *#
*":7/J*2Y/ˆ"
b?/Z•&',R
bZ,R*H*V3^*U*/%4*56F,
*I+*n(*I,#*N,
bZ”:ˆ"Œˆ
a.)Tính biên độ phá giá ( BĐPG):
Cách tính GTTT
G2#,R)5U., lQ,7/J*2Y/
:l2#5G,3,7/J*2Y/*5B/24*!
( *#*†F,
:R3Q,7/J*2Y/*5B/245F,34*†F,
:l6&G3.2#52H–••;6&Gl3Q
,X2Y/*E
”7/J*2Y/l;.,*N3.†F,
”*';K7/J*b,V',VO3'O>/K&h
,/—"b&G/X
Gl5G,7/J*2Y/*S()*,,RB2
*?*U*3''/%&4/5+/',V
-J5U"*E,,>/*0,*2#5G,W5H7,5U
<
b.)Cách tính GXK:
ˆ”('';K7/J*,'3l,'X2Y/
5+/*<
G3l2#*,X%5G,
 .U,7/J*2Y/5G,*\,4*)3),#*%†
F,
 I()**e.*/X5B3a'5R*E
ˆ”(';KY(X2Y/5G,3&+5+/*,()*

*/a*,X2Y/'KQ, _,&G
, ,_
Trong bán phá giá thường xuyên, ()*7V4,';@
3* ,K*J,5?2A';K7/J**,3U& 
.2e*U*†&_,5R,K;@.*n3Q;\5),>/%B7/J*
4<A';K7/J**,&_,5R,R*H5G,&#2D*Q& 
*U*,5?2,KK(7/6*Q& <R()**.&/X,R
*U,4,3K)4,3*7/%4,
,/%H/q&\,&CV<A$*6;K7/J*,/%H'
'.()*'3QKQ, ,KX2Y/*E,V''
;\&CV5Tq,7C)
Việc bán phá giá không thường xuyên ;@7/J*42'
;K7/J*,'F,,V-"()**F;KY(* (
*7/J*2Y/;6'%* 3J*,N'('R,+<i4,3
*I2H/'%,R*H,RAKQ7J/* (*5?4,, 
*.A',/,J*,,-'3Q4,&'(.
*n-* *5), '<A-'%,P;\
(J*(*_,&G*S4,,/%H/q&\,* (*,R*H5G,
*2e3Q4,5..,V;,3K)O(F,aAK
Q_,&G2,,R*H5G,5.'*$*V,27I(7D*
A ,?*!( </%O4,3*7/%
2#34)5G,4,3K)*0 <
4.Điều kiện xem xét bán phá giá:

 !"#$%&'()
*+,
 K,R'3, ','
**U**,
 '3K$%*4* 52HOF,
5I $%*4* (*p5?';K7/J*

;./
:n;/J*
:U+
:Z5)
:)5U.Q,X2Y/
:l/%K(*\,*?'/%,!;/%K(.
;63'
:l6&G'*q2
:lK&G
:E* *J*4
:!
:,5)*/,\,5?&/q*B
:/%5)n&\,
:G/X
:•&4*/q65+/*
:+/*
:Kn/%5)6
:6,5)*n*Q
7,5U(6&4A.4,3'X
2Y/'*4* ,()*';K7/J**,,+*V5?
A%?/*62,'4,3"O?/,,%?/*6'%$%
*4* ,';K7/J*5R*E2#5G,>/%*4* ,
';K7/J*5R'X2Y/3U3$%.<
* Nguy cơ gây thiệt hại cho ngành sản xuất trong nước :
H7,5U/%,!$%*4* ,';K7/J**,,+
7I(7D*
 6,5)*nX2Y/'2Kn*nX2Y/
**!&.†
 Kn*nn&\,7/J*2Y/, '7/J*2Y/
5?2Kn*nX2Y/†

5H(*,25B/*.s*:rn("<l./25B/*.O,!>/.
,N,n30*5+/W()*(N,*/?,63<l./2
W5G,()**.O?/'X2Y/%/,+/5& 
(N,*/?7/J*2Y/*n&"*E,!>/.,N,n;@*?
'7,5U& ;6*B*/?K)*dr*O,X(
J*&'r•*.%;./2X5G,%/,+/<l./5R(N,*/?
(;@5G,W<i4,'*/?;@5G,*\,4*d‹
'%;./27,5U& (N,*/?,/6,aK)<
:H/*V*/?J5U2H/, vw"
b!>/.5B/*.&J%;6&4/, *5H(*,25B/
*.5H*V35)'J5U35)'%,,K>/*E
W*/?,63<l./2W5G,()**.O
?/'X2Y/5BU'*/?+*U,.!35)
7/J*2Y/*n"*E,!>/.,N,n;@*?'
7I(7D*4,'*/?*dr*O,X(J*&'r•*
.%;./2X5G,5BU'*/?2f(*I5+%5-3^
,N<i4,'*/?;@5G,*\,4*d‹'%2H*S
2.>/%?*5U'*/?<
:/%O2#K3J*2M*G3',P3U
5F*,,34,63<I>/%5U, jk,P
&/X*, J*B/,*E*/?,63,g5G,
5F*2'R.5G,3$%*4* 52H.%5Ip.
$%*4* 52H,';K7/J*Q,X2Y/<X%O
?/()*'R.5G,7,5U&',R4*G3
2#$%*4* 52H,';K7/J*(F*'5RQ,
X2Y/*E;@2#3U5F**/?,63',,34
,62,<4* ,';K7/J**,
5G,H/&'*E* ;/%K(52HB;K&GO(N,*/*W
*,O&G/X;K7/J*O*6,5)**H;K7/J*O4,&'(
,&.5)O5+/**,,,g*/2,, ';K7/J*

,.<
6&'()*,#,W&G (',,,5.;8
W()*,3'5H3K);K7/J**,'3K5K(()*
B*!( ,#3^<
#**E*.,J&>/.*3,g
*/+*/h(.*V*!( O5#2Y5^;./& &',,
J5B,R*V,V*U %,K(* ,X2Y/,PA.
,X2Y/,7/J*2Y/< ,X2Y/4,5B/*.
'W,,34,63;@5), (*\,*?
*&GV,X*,J*, .R(&GV,,n3K&'A';K7/J*
(F*'*!*\'A*/a(F*'5RO*;6
'%K2H*A';K7/J*;8W(F*''%5+/
',>/*E;K7/J*, p<
F,a&GV,,/, *'7C),R*H3UK(?/
W34,63*#*;N,( 
,V*U, ,,';K7/J*,.!, R(,d& ,!>/.
,R*Y(>/%B5..A>/%?*5U,R&G,p<VE
X%*()*;6*.,Ja,,7/J*2Y/J**V,,\,X
5)36,K,V*UQ,X2Y/('2?*>/K,/6
,a2R,R*H*.%5T<
III. TÌNH HÌNH ÁP DỤNG THUẾ CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ TRÊN THẾ GIỚI :
H*S2jk.5O*V5?*5H(,/6n(rO
**?5C,R*J*,Krt,/),5B/*.B,63'
,R*J*,K&'rss&+W*/?,63chiếm 50% tổng
số cuộc điều tra"<B/'%*H4O2#K*J*,K,,,/),5B/
*.B,635B/,R2?*&/X5?4,W*/?
,63<,& (F*',U/*/?,63
Trang 8
GS.TS. Võ Thanh Thu
 !"#Quan hệ Kinh tế Quốc tế 

'7/J*2Y/, *.3U,X2Y/5B/*.'W*/?
,63'%,'*n<7/B/,*
*?*n,;8W34,63()*
,#,W3K)*E,R*H\2?^**.*,_*.;@
K56R34'%B/!22( ,7/J*2Y/
B/(F*'*n( <
2. Phân tích về một số bài học rút ra từ vụ chống phá giá đối với
cá da trơn:
a.) Khái quát về pháp luật chống bán phá giá của Hoa
Kỳ:
V;,,6, .2M5G,*H4*#
>/./X*,63n(r‹r<l./2jk.5*,!;Q
2?*>/K5'(, dw//.%'n(r‹‹•O,,>/%5U,
.2MB,63K*/$*-*I45UB,6
3, jk<,!;Q5RO.2M5C3.'[/%5U
B,63',6*G,J'n(r‹‹uO*5R
*?*E*\,4B5B/*.'W*/?,63<
b.) Vụ cá da trơn:
* Khi “Catfish” không được gọi là “Catfish”
$/

,/%4

B

W

,

.



|.



4


.

*!

}

`y"

8


5!

2Q


24

&

x


.(

5C

3



<

$/
,/%4

*\,

,J
*

5C

30
*
5+/

*
S

()
*

;./

2


3U,,

'

;K

7/J
*
i4
*

.(

, 

*.

( 

(@

5C


*

5H

,J(

,,

'

;K

7/J
*
i4
*

.(

;8

W

*
S

1,.*Ž

;9

,,,



*
'

,

.

*!

*



2/

\,
#

.(

,

,

}O

5C

*


4

5U

*!

(


A.

i4
*

.(

'

.

M
,R

4/

&
\,

'

.

*!

,

i

4
*

.(

,R

*H

&'()
*

*
A

/%

$

,

;\

4/

.

'

n(



*



s

*4/

.

'
n(

r<

n(

rO



*
N,

&
'

*J

!





*
'

2K

r•

7/

'

*J
!

2K


5)

()
*

,

?

U,
*/

*
6

•<

5#

&
.

}

*
J

,#'

,


;

,

,

.

*!

i

4
*

.(O
"

J

5B

,-

& O

'

"


&
G


W

*U

*

5C

5G,
*

*H

3^

/q

&
\,

*'


,V



.(

5C

,6

*E


$%
&


&
)

B

C

(,O`y

&
X

&
/X

^


:

(


*
\,

;\

&',

.

*!9

3J
*

,J
;\

*\,

&'

,R

!


&'

&


,

*/),

d

,R

*

.*
x,*.&/.I<

6

,

,

i4
*

.(*/),


c™9<
 
[/%

5U

BC



4/

;./

5R

5G,

(Q

)

*



4,
,J(

(p


5U

*
!

*
\

B

C

(,

,P

5G,

3.

'
*


,,

3.

;;;;

;K

Y(

,

(
E





*


,

1
*
.9

F,
13.;.9<
c.) Tình tiết vụ việc:
F,

a

,R

,

i

4
*
.(

'

n(





5
*

;6

&
G

ts
*


4/



&
G

X

2Y/

*
S

n(


5?



&'

r•uO•

'

*
n*Q

,



,

.

*!

}

l./

5$%

p


&
'

Z

/%"

5C

)

5!

&



*4
*




5

2H

E

X

2Y/

,

,

.

*!i4
*
.(<


i'





*#

3

su

`{

•tu"<

i4*.(,.K&',,RB2*?*U*O.%2
|k2?*&/X2*?i4*.(&'*U*O,,3.;.5C56
(F*(/#'2R2n<i',P*S5$%OW2435C
,/%H;..5 (O*5RO,3.;., i4*.(5G,‡K
W‡&'5?*S Bangladesh<
* Các công ty Việt nam đối phó như thế nào với vụ kiện:
- Các biên sơ bộ:
-$./01#1"#
%*2 *23  4 56789: ;<=>
?@=A<BC2 *56789:7 <$%DE<24
/?@2BC2 *#FG7?@7
BC $%  2  *  #   FG      ?@
BCH</11I37,94 đến 61,88%.
-$.%<J6KJ69:7L
*#MNO4=#PQ"#!R1$%
M%'(%R1J'('S1&#H
?2   * 56 8  9: 7   < L : = >





'*

G

2Y

,J

'

'%

trŒrŒt

s•

`{
‹•s"<

]

5U

4,



T

,N,



7D
*

78

'
'%

ruŒsŒt<

|k

,R



>/%?
*

,/6


,a


turrs"
Trang 9
GS.TS. Võ Thanh Thu
 !"#Quan hệ Kinh tế Quốc tế 
3. Các giải pháp đối phó với các vụ kiện:
i4, *.(.,,W5B/*.,6 5d eJ*
B/2?*N,,/%(#',, N 78 ,/% 4< F,
a*-*W,,6&'*-*W,',VR5G,
,  &' 13 *6 *W9< B/ '% ,R =. &' ,, . 4
2#*H*K&,g\.*,K(*V5!*/+('K\.*
3^,N< ,.4,+h*N,5G,^,,KN
,K( *V ,R *H &'(7J/ 5 (6 >/. 4A. ,! >/. 5B/ *. '
. 4 ,N 2# &'(R *6* &<

| 5RO ,, . 4
,+K,4,,/Y3U*# *'A&4/,,/),5B/*.&'
>/.*p'5+/*2? ,&'(4,, p<
,.4i4*.(*>/*E5B/*.K
G*,,!>/.5B/*.<.% E 4, ,6 0 ,N ( 1.
5_9 ' 1. ;.9 *E . 4 ,+ *X */' 4, ,/
,J ,,!>/.5B/*.*J*,K,,*#*(',!>/.'% ,+<
B/>/.*pJ*2#K&',N(^1&@K*/),
B (E9 (' &' giảm thiểu mức áp thuế chống bán phá 
,' *J ,' *6*<
, . 4 2# G *,* W 24 , .
*! ' W *#( 5C3U  (N, */? ;/J* ,. ! B/ ;  ,,
.45G,,&'G*,<
# *p *   ,  ,, ZK ,$/ e &' J* >/.
*p< A*#*,/,J(/) ,R *H 3U ,! >/. 5B/ *.
*S ,6 ,J X '  5RO ,R *H  * */? 3  ,.

 &'  * *H (  & >/. 4 Q >/6, . 7K% . W
24<m4).4,+*'&X ()* R( ,/%
*,5H,/Y3U,,,W24,6 3< ,4(
W,V, R(,/%*,'%q(
b  (N, 2K n '  ,  4 ) 3U
24 ,6 3   Q,'†
b,N/&/X*B,63* ,,*U
*7/J*2Y/,V, 4)†
b'(4,&/X*;',,2*?.,/%'
B,635H ,N/ ,, W24 *,5$% *  ,,
>/6, . (' '  i4* .( ,R2Kn3U245H*E(H/
,?*/X*',?&G,, ',#4) 5U. *  >/6,
. 5R ,P  >/. 5H( ,  ,! >/. >/K &h ,6 3
†
b'( 4,  ,, *'  4 ) 5H ' *4
*/ ,/Y 2? * ^(5N,,5de, 4,5B/*.
,63†
b ,5U()*2? ,^(G*,A.,,*'
, 4)**G3U24<
i4,.Xjk_,_*.(*5G,;\$
34*5678**!( O3.q(,K4,K>/%?*,,*.
,JB3<!A.O*.,R*H;8W,!,?K>/%?*
*.,J,R4/>/K'2,#3^, jk<] O*S
r‹‹•*rŒ5C,R*T,)r•sW*.,J*!( 5G,
K>/%?**jkO*5R,RW&>/.*3
rt•"<;6W*.,J'%*E.2M3U24uWOvw
WO,,,5.**HuW<n(r,R•W24B
3*E.2M3U24*tW<
V-S.3.'U5U;6‹Œ•Œ:
>/%5U,*?**'()*;65B/, &4,63

USD. Đáng nổi bật là giá trị kim ngạch xuất khẩu cá tăng mạnh ở
hầu hết các thị trường. Cá tra, ba sa được tiêu thụ mạnh ở EU và
Đông Âu. Nga nhập gần 54,9 triệu USD cá tra, ba sa Việt Nam,
bằng 2.751% so với năm 2005. Ba Lan đạt 45 triệu USD, bằng
858% so với năm 2005. Điều này chứng tỏ thị trường cá tra, ba sa
tại Nga, Đông Âu và EU rất có triển vọng.
Nga đã trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của cá tra, basa
Việt Nam,
l6&4/*ST,W,62On(sO3J*,JA;N,D, 
*.'',K*!( (O*-%;Ki4*.(5 *2(
 ,7/J*2Y/tOts*•wl|OG*!8.*•wl|;\2?2?
 ,n(<i4*.(J5J/5 *uO•*•wl|*U7/J*2Y/'
n(r<
* Xây dựng thương hiệu mạnh:
iW,.*!,R()*4>/K('iylv2#*<
l./ 2 |k  W */?3   56  , . *! i4*
.(O &G 7/J* 2Y/ , . *! ,  iylv * ,, *U *
2,*np*VWvwOX*O•,"< i4*.(,P30*5+/
;8 W ,.*! * 3A. n<  h  2 5! KO , . *!
5G,*/%B*#>/.*$('&'5B*'RTŠa^,g
** . 0,P5-5H*/a} ',,
>/6, . 2, 3?* B ;K Y(<  4( '% , *J% ^O
,J*&G*6*'…&',.5-,()*;KY(5H*$(X
*U * , '<  ! 4/ (  ' ,, 34  
(.2I*aG&',+*?*
Trang 10
GS.TS. Võ Thanh Thu
 !"#Quan hệ Kinh tế Quốc tế 
NGÀNH DỆT MAY VIỆT NAM TRƯỚC NGUY CƠ
BỊ KIỆN CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ TẠI

1/. Tóm tắt nội dung chương trình giám sát:
:R(;KY(\2?(;*>/+'OO5q&R*O5q3!O&I
\2?7,5U*IyO(Ct;6:A&4/*XG5H(;*;@
*\,4*I(Cr;6"
:[/%*E;K7/J*(/.(W,,V;K7/J*";@5G,7,
5U2,+*?*
:.5 (;*i4,$*V,,,*#**/*J*>/
*E(;*;@5G,*\,4s*r&+
2/. Các nhóm vấn đề bất cập liên quan đến chương trình giám sát:
a- Căn cứ pháp lý:
:i4,(;*2#aG>/%5U, jkB5B/*.
,63'/%*0,2#$34*5678†
:#*K(C5B/24'5H*?'(;**I&/X*
.M†
:|k2#,R*Y(>/%B*?'(;*
b- Về đối tượng giám sát
:|.(W,;KY(\2?(;*>/)O,.5G,,W*H

:,;KY(\2?(;*5G,7I(&' %,K("2#K
&'A;KY(5G,;K7/J*3Q,,5!U5C&33%5H*?*&X
,!,?(;*'%*23K*$,,5!U;K7/J*A;K
Y('%& 2#,R/,+/'5R2#%/,+/|k(
;*"<
c- Về thủ tục giám sát
:.*?*&X5G,,,/%*0,O,,!'3,(
;*,W*H••2#5K(3K*V2K5O(3 ,
:¡/,+/56*-*W,(;*
bJ*,K,,3,, >/*E(;*K,R;\*.(
.3E&/X',/,J*#*, ,,3&>/.,,3
*\,*?;K7/J*O7/J*2Y/OX2Y/O3&…R(;KY(*/),

• ,%?/*6*/*W*\,*?
• *U*.%*?
Minh hoạ:
Trang 11
Các yếu tố SX thực tế và giá trò
thay thế
3O,V>/K&h',V
,/, ,*.%*?
G/X*S,*.%*?
Giá trị áp đặt áp
dụng cho các
nước khơng có
nền kinh tế thị
trường
GS.TS. Võ Thanh Thu
 !"#Quan hệ Kinh tế Quốc tế 
* Phương pháp tính biên độ phá giá đối với nền kinh tế phi thò
trường (NME):
- Bước 1: Tính giá ròng cho mỗi đợt bán hàng vào Hoa Kỳ
- Bước 2: Tính bình quân có trọng số cùng với giá ròng của mỗi số
hiệu kiểm soát của Hoa Kỳ (sản phẩm được sử dụng để khớp nhau
như được DOC đònh nghóa)
- Bước 3: Tính giá trò thông thường căn cứ vào các yếu tố sản xuất
đối với số hiệu kiểm soát của Hoa Kỳ
- Bước 4: Tính biên độ trên mỗi đơn vò đối với từng số hiệu kiểm
soát của Hoa Kỳ
- Bước 5: Nhân biên độ trên mỗi đơn vò với số lượng của số hiệu
kiểm soát của Hoa Kỳ
- Bước 6: Cộng tất cả các biên độ phá giá (ví dụ: kể cả các biên độ
âm và dương đối với tất cả số hiệu kiểm soát).

:Z2?/24K(/*K‰';KY(*!*\, *U
**,O*N,&';KY(3* *U*},RA
5F,5H(6J*;KY(5G,X2Y/5.3U5B/*.<
:Z);@>/%?*5UB;KY(*!*\,(W,5V,*?'
5B/*.Ox,P;@,R>/%?*5U, (EB;KY(*!
*\<
tŒ<3/),
:3/),B(N,.;63*5B/24*!( 2#
,#3^"&'&h, (p5!24<3/),B3
,+,/,J5-,,*#*'A24,+*?*
bi4,*V*,K'3.* *U*
})5U.'
b*U*#*, ;KY(*!*\5G,
X2Y/*S,'
Œ<4* *\,*?
:I5U=.* &/X*1*4* *\,*?9&';\*4* 
(.*VX/>/KO*\,*?F,>/.*p<
bx,U/*,4(7,5U7I(,RK'
;K7/J**,5.,U/*4* *\,*?.%3U
5I ,U/*4* *\,*?*,5), & 
'X2Y/5.3U,3/),3
.%2#<
:Z);@2H(*.7I(&4/5!24,R,/,J5-3^,NB
*4* *\,*?.%5I $%*4* *\,*?.%2#<
bH5*V,V7,'5+%5-, ,N,N
&>/.5?*4* *\,*?',3/),B(6
>/.4$>/KOZ);@;;,,,N,N
*5!24A*#*;‘,RG&h<
:B,3/),*4* , Z)&I$>/.šI
Trang 12

theo BCTC tương tự)
L = J * 4.6% 0.56625
Tổng chi phí sản xuất M = J + K + L 16.81510
Lợi nhuận N = M * 14% 2.35411
Giá thành sản phẩm O = M + N 19.16922
III. So sánh

Giá trò bình thường P = O - D 19.13629
Giá trò ròng tại Hoa Kỳ Q 7.50000
Biên độ trên mỗi đơn vò R = P - Q 11.63629
Biên độ tính theo tỷ lệ S = R / Q * 100% 155.1506%
IV. Kết luận> 2% Bán Phá Giá
GS.TS. Võ Thanh Thu
 !"#Quan hệ Kinh tế Quốc tế 
b3* *U**,K(
b6&G;K7/J*K(
bKn2.*,,#;/J*K(
bU+'.*/K(
b|.*/(J*'X2Y/
bKn&G/XK(
bl6&G,#n4,&'(K(
b;K
VI. Các giai đoạn diều tra chống bán phá giá tại Hoa Kỳ:
Ngày Sự kiện
0

Đơn kiện được

được gia hạn
Quyết Đònh Cuối
Cùng
của ITC
287
Ngày 397, nếu
quyết đònh sơ
bộ và quyết
đònh cuối cùng
của DOC đều
được gia hạn
DOC ban hành
lệnh
áp dụng thuế
chống
phá giá
VII. Thủ tục của Bộ Thương mại Hoa Kỳ về diều tra chống bán
phá giá:
1/. Bảng câu hỏi:
- DOC sẽ đưa ra bảng câu hỏi cho các công ty được chọn để trả lời
bảng câu hỏi (bò đơn).
- Bảng câu hỏi dài và chi tiết và được chia thành các phần sau:
+ Phần A: Thông tin về tổ chức, phạm vi quản lý của
chính phủ trung ương đối với hoạt động xuất khẩu, nghiệp vụ kế
toán và hoạt động kinh doanh và thông tin chung về doanh số bán
hàng.
+ Phần B: Không áp dụng cho các vụ kiện thuộc nền
kinh tế phi thò trường.
+ Phần C: Thông tin về doanh số của hàng hóa tại Hoa
Kỳ.

Kỳ, thì có thể được thực hiện tại Hoa Kỳ.
+ Các Yếu Tố Sản Xuất: Sẽ được điều tra tại nhà máy
hoặc trụ sở công ty.
Lưu ý: Việc chuẩn bò tốt trước là cực kỳ quan trọng. Thông thường,
luật sư hỗ trợ cho công ty sẽ chuẩn bò cho công ty một tuần trước
khi thẩm tra.
5/. Báo cáo thẩm tra:
- Ngay sau khi DOC hoàn tất thẩm tra, DOC sẽ ban hành báo cáo
thẩm tra.
- Giải Trình Tóm Tắt: Căn cứ vào các báo cáo này, cùng với bất
kỳ vấn đề pháp lý nào khác có thể tồn tại, cả nguyên đơn và bò đơn
đều có thể nộp tóm tắt cho DOC (gọi là “giải trình tóm tắt vụ
kiện”).
- Phản Hồi Giải Trình Tóm Tắt: Trong vòng năm ngày, mỗi bên có
quyền phản đối bản giải trình tóm tắt của bên kia. DOC sẽ tổ chức
điều trần công khai (nếu được yêu cầu).
VIII. Lựa chọn bò đơn:
- Lựa chọn các nhà sản xuất lớn nhất
+ Đây là phương pháp được DOC sử dụng trong hầu hết
mọi trường hợp để lựa chọn bò đơn bắt buộc khi DOC không thể
điều tra hết tất cả các nhà sản xuất hoặc các nhà xuất khẩu do
nguồn lực hạn chế.
Trang 13
X.đònh sơ bộ
về thiệt hại
X.đònh sơ bộ
về bán PG
Q.đònh c/cùng
về bán PG
Q.đònh c/cùng

kinh tế phi thò trường:
1/. Cách thức xác đònh:
- Thông tin có được công khai từ một “quốc gia tương tự” đơn lẻ,
ngoại trừ đối với nhân công.
+ Ngoại Lệ: Khi một yếu tố được cung cấp từ một nhà
cung cấp thuộc nền kinh tế thò trường và được thanh toán bằng tiền
tệ của quốc gia thuộc nền kinh tế thò trường, thì DOC sẽ sử dụng
giá được thanh toán cho nhà cung cấp của nền kinh tế thò trường
(nếu việc cung cấp từ nền kinh tế thò trường đó chiếm 33% trong
toàn bộ nguồn cung cấp của yếu tố đó)
Lưu ý: Các nguồn cung cấp từ Ấn Độ, Hàn Quốc, Thái Lan, và
Indonesia không thích hợp để được xem là “nguồn cung cấp của nền
kinh tế thò trường”.
+ Nhân công: DOC sẽ sử dụng “mức lương thấp” phản
ánh quan hệ giữa lương và thu nhập quốc gia tại các quốc gia có
nền kinh tế thò trường.
2/. Mức lương nhân công:
- Hiện nay, Mức lương Nhân công tại Việt Nam là 0,65 USD/giờ.
- Do sự thay đổi có lợi trong cách DOC tính mức lương nhân công
nên mức lương nhân công của Việt Nam dự đoán sẽ giảm đáng kể.
Thực tế là DOC đã công bố sơ bộ mức lương nhân công mới tại
Việt Nam là 0,36 USD/giờ.
- Mức lương Nhân công được sửa đổi hàng năm.
3/. Quốc gia tương tự:
- Quốc gia đó phải có trình độ phát triển kinh tế có thể so sánh
được với trình độ phát triển kinh tế của quốc gia có nền kinh tế phi
thò trường.
+ Chủ yếu nhấn mạnh vào GDP trên đầu người như là
biện pháp có thể so sánh về kinh tế.
+ Quốc gia đó phải có những nhà sản xuất đáng kể đối

'&>/.'6G'5),,';K7/J*O,,'
7/J*2Y/.%X2Y/O)3K4*/aO<<<<F,a
,_*.5.,K,,B',V>/6,.O,V-4(2M
(S.5G,*'&X‰'&';\6GA.,,,!
>/.',,.*V,G5HK>/%?**.,J3<
R&',.*V*;\&2?*&e&…',R+%?/2D(, ,,
';K7/J*',,'7/J*2Y/<iE*?3, 2R2n&J*
B*?/2?*N,'24(*E;\6G2#5q3),
,,,!>/.A/>/.5.*Q*'()*,K*Q&<
Œ<  Hệ thống pháp luật về kinh tế và thương mại của Việt Nam
đang trong quá trình xây dựng và hoàn thiện:
:,*.,/%H*SB2*?2? ,*X*/>/.&/3.
,J;.B2*?*U*5U7C),-=.,.
5G,.*X2•<F,a4*6&/X*B2*?Š*!( 
, ,_*.5C5G,7$%\(O3T;/';8.5T&*W,
‰'&'*()*.5 0X%4*6&/X*
, ,_*.,.*H5+%5-'aG&/X**!( >/6,*?
.%5G,<&=\,,63O,_*.,.,R&/X*
5H56R'X2Y/'i4*.(3U3,P
A>/5U,+*?*5H56R4,'7/J*2Y/,
,_*.3U,,56*,*!( 2,W34'%<
:56R34,6*E'&/X*B,63
,_*.,d,+',g,,&/X*&>/.2,,a
G,/Y>/6,*?<] O5B/*.7,5U35)
&'J5BJ*N,* B2}*/X*OA>/%5UB2?*,R*+(
>/.*p&*4,*V*,W*H,V;K7/J*O.*/O
&G/XO<<<<?/2#,R4*62?*aG*#&4
>/6,*?*EJ*2R,R*H5B/*.'5..2?*&/X*V,G5G,<
:4,56R34,63,P,+,K*T
4*6*'<'X2Y/,R*H24.*',,>/%?*5U&

(N,,'*J,'*6*<
5/. Việt Nam chưa được công nhận là nền kinh tế thò trường:
:/6,a2#*H2#&/h5?*\,*?&'()*;6,,.
,#XB2*?, ,_*.&'B2*?*U*"<
+KEXJ5B'%*S.2V., <
bNJ*O2#,RA*/,V‰'2,>/.
5H$34*5$/&'B'5$/&'B2*?*U*<|
5RO4,*S.X()*B2*?&'B2*?*U*.%
2#B/2W*/),'5(.*V,->/., *S
56*,*!( '4,5'%,R*H,U/KQ3Q
>/.4,V*U<
bN.O,_*.5.*>/*E7$%\B
2*?*U*5U7C),-=.',5?.%*.,P
,.,R5*T2?*'BB2*?, *.5.Q5$/*
>/*E'%<
:?/*>/*E5B/*.356'7/J*2Y/,
i4*.(('56*,,.,#XB2*?,*.&'B
*E,_*.;@F3J*&G*4,,N(,_*.
2#3F,335)*J<
XII. Chiến lược chống lại các cáo buộc chống bán phá giá:
1/. Kiểm tra, ngăn chặn Chống phá giá:
- Mục đích của việc kiểm tra ngăn chặn chống phá giá :
+ Ước tính biên độ phá giá có thể có
+ Cung cấp các chiến lược kòp thời nhằm giảm hoặc
giảm thiểu biên độ phá giá.
- Gặp các luật sư chống phá giá:
+ Tìm hiểu về cách thức tổ chức của nhà sản xuất, kể cả
các nhà cung cấp liên quan.
+ Tìm hiểu cách thức nhà sản xuất kinh doanh tại Hoa
Kỳ và tại thò trường trong nước hoặc nước thứ ba.

giảm thiểu biên độ phá giá tốt hơn
- Gặp gỡ nhà sản xuất để thảo luận về các lónh vực cần quan tâm
và các lónh vực rủi ro từ việc kiểm tra ngăn chặn chống phá giá
- Giải thích dữ liệu cần thiết của công ty
- Thiết lập lòch biểu thu thập dữ liệu
- Thu thập dữ liệu tổng quát từ nhà sản xuất
+ Đánh giá dữ liệu về tính hoàn thiện và tính xác thực
+ Phân tích biên độ phá giá
+ Cung cấp văn bản phân tích cho ban quản trò công ty
+ Cung cấp chiến lược nhằm giảm thiểu biên độ phá giá
+ Xác đònh lòch biểu kiểm soát đònh kỳ
3/. Giảm thiểu biên độ trong tương lai:
- Giảm hoặc Giảm Thiểu Biên Độ:
+ Mua đầu vào từ các nền kinh tế thò trường
+ Thay đổi quốc gia xuất xứ
+ Sử dụng các nhà máy hiệu quả
+ Hợp tác với các nhà cung cấp
+ Cước phí vận tải đường biển
+ Cước phí vận tải đường bộ
+ Diễn giải sai lệch về tài khoản
+ Đặc điểm về sản phẩm của DOC
XIII. Một số vấn đề đối với các doanh nghiệp Việt Nam:
:ChuYn bU cho vW ki4n ch6ng bán phá giá , s8 dWng ph!ng pháp tính
tốn 6i vi nc khơng có nBn kinh t? thU trng vì Việt Nam vẫn bò
xem là nền kinh tế phi thò trường khoảng 12 năm nữa<
:+7I(7D**,,&h',!,? *5)*I/X*|.
45H,N(;\5),&Xcủa doanh nghiệp mình, không có
sự can thiệp của chính phủ Việt Nam.
Trang 15
GS.TS. Võ Thanh Thu

Có rất nhiều khái niệm về liên kết kinh tế quốc tế xét ở
trên góc độ khác nhau, sau đây là những khái niệm mang tính phổ
biến.
- Liên kết kinh tế quốc tế là việc thiết lập những luật lệ
và nguyên tắc vượt phạm vi một quốc gia để cải thiện thương mại
kinh tế và sự hợp tác giữa các nước.
- Liên kết kinh tế quốc tế được xem là mỗi quan hệ kinh
tế vượt ra khỏi biên giới một quốc gia, được hình thành dựa vào sự
thoả thuận hai bên hoặc nhiều bên ở tầm vó mô hoặc vi mô nhằm
tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh tế và thương mại phát
triển.
2/ Cơ sở hình thành các liên kết kinh tế quốc tế.
Điều kiện tự nhiên luôn gắn liền với sự ra đời và phát
triển của xã hội loài người. Song điều kiện sống và sự phát triển
của các vùng, các châu lục lại có sự khác biệt. Bởi vì cấu tạo tự
nhiên của trái đất đã phân thành các vùng với vò trí đòa lý, khí hậu,
tài nguyên thiên nhiên khác nhau. Chẳng hạn Châu mỹ có diện tích
tới 42.049.000 km2 nhưng cư dân chỉ vào khoảng 820 triệu người,
Châu Phi có 30.306.000 km2 dân số khoảng 780 triệu người, Châu
á diện tích 31.764.000 km2, song dân số lên đến 3,640 triệu, Châu
âu diện tích 22.985.000 km2 dân số vào khoảng 730 triệu…
Tổng sản phẩm quốc gia (GNP) của các châu lục cũng
khác nhau rất nhiều , Châu phi có diện tích rộng lớn, mật độ dân số
thấp, song bình quân GNP/ đầu người chỉ khoảng 700
USD/người/năm. Châu á có mật độ dân số gấp 5 lần, nhưng bình
quân GNP đầu người khoảng 2450 USD/ người/ năm, còn Châu âu
có GNP lên tới 13.900 USD/ người/năm. Chính sự phân bố không
đều về tài nguyên thiên nhiên, khí hậu, môi trường dẫn đến sự
khác nhau về trình độ phát triển, về thu nhập và mức sống, nên
hiện tượng di chuyển dân cư từ vùng mật độ dân số cao, điều kiện

vào các nước đồng minh trong liên kết để thực hiện bảo hộ một số
lónh vực nhất đònh Thực tế cho thấy nửa đầu thế kỷ 20 GDP của thế
giới tăng khoảng 2,7 lần, thì nửa cuối thế kỷ 20 tăng 5,3 lần.
Tạo điều kiện thuận lợi cho việc truyền bá chuyển giao
công nghệ, vốn, kinh nghiệm tổ chức quản lý giữa các quốc gia
nhất là giữa các nước phát triển và đang phát triển,
Mở rộng giao lưu tăng cường quan hệ kinh tế, chính trò, xã
hội giữa các nước, tham gia các vấn đề mang tính toàn cầu mà mỗi
một quốc gia không thể giải quyết được, cũng như giải quyết các
vấn đề hợp tác, tranh chấp quốc tế trong khuôn khổ các nước đã ký
kết.
c) Các hình thức liên kết kinh tế
Liên kết kinh tế quốc tế mà trước hết là theo khu vực đang
trở thành mô hình chủ yếu của nền kinh tế thế giới. Thông qua liên
kết kinh tế mà mậu dòch tự do được thúc đẩy nhiều hơn, tiến tới
liên kết về nhiều mặt và xoá bỏ dần sự tách biệt giữa các quốc gia.
Từ thấp đến cao thế giới đã trải qua các hình thức liên kết
sau.
1/ Khu vực mậu dòch tự do. (Free Trade Area).
Đây là hình thức kinh tế khá phổ biến hiện nay, trong đó
tất cả các hàng rào mậu dòch sẽ được bãi bỏ dần giữa các nước
thành viên, còn với các nước không phải là thành viên thì mỗi
thành viên vẫn giữ lại những hàng rào mậu dòch riêng của mình tức
không thống nhất một mức thuế quan chung để đánh ra bên ngoài.
Xây dựng các chương trình hợp tác kinh tế, đầu tư vì sự phát triển
chung tiến tới hình thành một thò trường thống nhất về hàng hoá và
dòch vụ.
Một hình thức khu vực mậu dòch tự do có từ rất sớm đó là
“ khu vực mậu dòch tự do Châu âu- AFTA được thành lập năm
1960, bao gồm Anh, Áo, Đan Mạch, Na uy, Bồ Đào Nha, Th Sỹ

GS.TS. Võ Thanh Thu
 !"#Quan hệ Kinh tế Quốc tế 
Là hình thức liên kết kinh tế có đặc điểm tương tự thò
trường chung. Nhưng tính tổ chức thống nhất cao hơn so với thò
trường chung.
Chính sách kinh tế đối ngoại, phát triển kinh tế chung.
Có nghóa là các nước xây dựng chính sách kinh tế đối ngoại và đối
nội như chính sách phát triển kinh tế vùng mà không bò chia cắt bởi
lãnh thổ quốc gia
Phân công lao động sâu sắc giữa các thành viên.
Thiết lập một tổ chức điều hành sự phối hợp kinh tế
giữa các nước.
5/ Liên minh tiền tệ (Monetary Union)
Một ví dụ rõ nét để minh hoạ cho hình thức liên kết này
chính là liên hiệp Châu âu (EU) sau khi hiệp ước Maastricht được
phê chuẩn một EU thống nhất đã ra đời, bao gồm 12 thành viên
của EEC trước đây. Sau đó đến tháng 1/1995 kết nạp thêm 3 thành
viên mới đó là Áo, Th Điển, Phần Lan, Vào tháng 5/2004 EU
kết nạp thêm 10 thành viên nữa. Nâng tổng số thành viên lên 25.
Nếu thành công EU sẽ có một đồng tiền chung, một tiếng nói
chung, dân cư di lại tự do giữa các thành viên Nói tóm lại gần như
xoá bỏ đường biên giới giữa các quốc gia, chỉ còn là một quốc gia
thống nhất.
Đây là hình thức liên kết kinh tế quốc tế cao nhất, đã đạt
trình độ của các hình thức liên kết trên và còn tiến xa hơn nữó là
chẳng những thống nhất về kinh tế mà còn về tài chính. Tiến tới
thành lập một “Quốc gia kinh tế chung” xây dựng chính sách kinh
tế chung, đối ngoại chung, hình thành một đồng tiên chung thống
nhất cho toàn khối, ngân hàng chung, quỹ tiền tệ chung, chính sách
lưu thông tiền tệ thống nhất, cũng như chính sách quan hệ tài chính

Tự do
di
chuyển
các
yếu tố
giữa
thành
viên
Các
chính
sách
phát
triển
kinh
tế
chung
Đồng
tiền
chung
Free trade of
area
Có Không Không Không Không
Customs
Union
Có Có Không Không Không
Common
Market
Có Có Có Không Không
Economic
Union

quả cao. Bởi vì trong quá trình thực hiện vốn di chuyển ra nước
ngoài, các công ty mẹ ngoài cung cấp vốn, kỹ thuật, thiết bò, kinh
nghiệm quản lý còn giám sát trực tiếp kết quả và hiệu quả kinh
doanh của các công ty con.
Các công ty quốc tế ra đời có một vai trò to lớn trong nền
kinh tế thế giới là thúc đẩy thương mại quốc tế phát triển. Các
công ty tư bản độc quyền xuyên quốc gia đã có ảnh hưởng và tác
động mạnh mẽ đến quá trình toàn cầu hoá.
Theo số liệu của UNCTAD, năm 1998 có hơn 53.000
doanh nghiệp hoạt động xuyên quốc gia với 450.000 cơ sở sản xuất
và chiếm gần 2/3 tổng khối lượng buôn bán trên thế giới, trong đo
¼ buôn bán nội đòa. Theo tài liệu Liên Hiệp Quốc thì 60.000 hãng
xuyên quốc gia trên thế giới chiếm ¼ sản lượng sản phẩm đầu ra
của thế giới, kiểm soát 2/3 thương mại thế giới, 4/5 nguồn vốn đầu
tư trực tiếp từ nước ngoài và 9/10 kết quả nghiên cứu công nghệ
trên thế giới.
Công ty xuyên quốc gia được hình thành dựa trên hệ thống
so sánh của hệ thống sản xuất và phân phối mang tính chất toàn
cầu nhằm thu lợi nhuận tối đa. Mỗi liên hệ giữa công ty mẹ và
công ty con được thực hiện dưới 2 dạng :
Thứ nhất: Liên kết dọc là liên kết giữa công ty mẹ và
công ty con ở các quốc gia khác nhau . Mỗi liên kết này giúp cho
các công ty đa quốc gia nắm chắc và chủ động trong cung cấp
nguyên vật liệu và các sản phẩm trung gian cần thiết từ nước
ngoài.
Thứ hai: Liên kết ngang là mỗi liên kết giữa các công ty
con ở các quốc gia. Mỗi liên kết này tạo điều kiện thuận lợi cho
các công ty tổ chức tốt mạng lưới dòch vụ, phân phối sản phẩm,
tiến hành marketing nhằm cho các sản phẩm nhanh chóng chiếm
lónh thò trường.

học kỹ thuật, công nghệ, chuyển giao phát minh sáng chế, khai
thác sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực thông qua đầu tư.
Các công ty đa quốc gia góp phần tăng phúc lợi của thế
giới nhưng cũng gay ra khó khăn cho bản thân quốc gia đi đầu tư
và quốc gia tiếp nhận đầu tư.
* Đối với quốc gia đầu tư :
+ Do một lượng vốn di chuyển sang các quốc gia khác cho
nên dẫn đến giảm việc làm trong nước gay tình trạng thất nghiệp
và bán thất nghiệp tăng. Thu nhập bình quân giảm dẫn đến phát
sinh về tệ nạn xã hội, gây khó khăn cho quản lý an ninh trật tự xâ
hội.
+ Thất thoát công nghệ tiên tiến của quốc gia, do các công
ty đa quốc gia vì mục đích lợi nhuận cao nên đã tăng cường xuất
khẩu công nghệ tiên tiến.
* Đối với quốc gia tiếp nhận đầu tư:
Các công ty đa quốc gia là một trong những nguyên nhân
dẫn đến nguy cơ phá sản của các doanh nghiệp vừa và nhỏ do năng
lực cạnh tranh tại thò trường nội đòa kém. Ví dụ Công ty P & G và
UNILEVER đầu tư vào Việt nam đã làm phá sản NET, DASSO.
+ Các công ty đa quốc gia tạo ra sự lệ thuộc về kỹ thuật ở
các nước sở tại. Thông thường các công nghệ đựơc chuyển giao
vào các nước đang và chậm phát triển là những công nghệ đã lạc
hậu, lỗi thời. Dẫn đến năng suất, chất lượng sản phẩm thấp, gây ô
nhiễm môi trường.
+ Khai thác cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên
+ Thông qua chiến dòch quảng cáo rầm rộ làm thay đổi thò
hiếu người tiêu dùng.
* Các hình thức công ty quốc tế.
- Phân loại theo nguồn vốn:
+ Công ty đa quốc gia (Multinational Company or

nền kinh tế ngày càng phát triển theo hướng quốc tế hoá và tập
đoàn hoá khu vực.
Toàn cầu hoá không phải là “trò chơi” hai bên đều thắng,
mà nó gây ra hiệu ứng hai mặt. Có những khu vực, những nứơc và
doanh nghiệp giàu lên nhanh chóng, nhưng cũng có nơi thua thiệt
hoặc thậm chí bò đẩy ra khỏi dòng chảy sôi động của thương mại và
đầu tư quốc tế, Do vậy để tránh thua thiệt và hưởng lợi trong cạnh
tranh quốc tế các Công ty xuyên quốc gia đã chủ động hội nhập,
sát nhập, liên hợp tăng sức cạnh tranh, học hỏi kinh nghiệm.
Ngược lại với các hình thức thuế quan và phi thuế quan
liên kết kinh tế quốc tế đem lại những lợi ích to lớn thông qua các
hình thức như khu vực mậu dòch tự do, liên hiệp quan thuế và đây
cũng là xu thế chung của các quốc gia trên con đường hội nhập!
Trang 19
GS.TS. Võ Thanh Thu
 !"#Quan hệ Kinh tế Quốc tế 
TÀI TRỢ XUẤT KHẨU
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC KHI VIỆT NAM THỰC THI CAM KẾT CỦA WTO VỀ
BỎ TÀI TRỢ XUẤT KHẨU
1/ Khái niệm về tài trợ và tài trợ xuất khẩu
- Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) có hai bộ
tiêu chuẩn về trợ cấp. Một bộ áp dụng cho nông sản,
được đề cập trong Hiệp định Nông nghiệp. Một bộ áp
dụng cho sản phẩm phi nông nghiệp, được quy định
trong Hiệp định về Trợ cấp và Biện pháp đối kháng
(SCM). Đối với nông sản, cho tới trước Hội nghị Hồng
Kông 12-2005, WTO không cấm hình thức trợ cấp nào
cả, kể cả trợ cấp xuất khẩu. Tuy nhiên, trước sức ép
của các thành viên cũ, các thành viên mới gia nhập
WTO từ năm 1995, kể cả Trung Quốc và Campuchia,

1995. Tuy nhiên, bất kể quy định của Hiệp định SCM,
các thành viên gia nhập WTO từ năm 1995 đều không
được hưởng bất kỳ ngoại lệ gì, trừ một vài trường hợp
hãn hữu, quy mô trợ cấp nhỏ, thời gian xin chuyển đổi
ngắn (thí dụ, Jordan được duy trì chỉ hai chương trình
trợ cấp xuất khẩu trong vòng hai năm). Thực tế này và
việc ép các nước mới gia nhập phải bãi bỏ trợ cấp xuất
khẩu nông sản là những ví dụ điển hình của cái gọi là
“tiêu chuẩn kép” trong đàm phán gia nhập WTO mà các
tổ chức như Oxfam và Action Aid đã đề cập.
- Muốn hiểu về trợ cấp xuất khẩu, trước hết phải
biết thế nào là trợ cấp. Theo Điều 1.1 của HĐ SCM, trợ
cấp phải là một khoản hỗ trợ tài chính của chính phủ
cho tư nhân, và khoản hỗ trợ đó phải mang lại món nợ
cho bên được nhận hỗ trợ. Bên cạnh đó, khoản hỗ trợ
phải mang tính chất khu biệt, có nghĩa là cấp cho
những doanh nghiệp nhất định nào đó. Hỗ trợ tài chính
bao gồm: (a) Cơ chế của chính phủ mang lại các khoản
tiền trực tiếp (như cho vay), hoặc có thể mang lại các
khoản tiền trực tiếp đó (ví dụ như đứng ra bảo đảm cho
vay); (b) Các khoản thu nhập của chính phủ đến hạn
có thể có, nhưng được bỏ qua hoặc không thu (ví dụ
như miễn giảm thuế); (c) Chính phủ cung cấp hàng
hoá hoặc dịch vụ, hoặc mua hàng hoá; (d) Chính phủ
trả tiền cho một thiết chế do mình lập ra hoặc chỉ đạo
tư nhân thực hiện các công việc (a) - (c) nói trên.
- Trong quá trình xem xét tranh chấp về trợ cấp,
các ban hội thẩm và Ban phúc thẩm của WTO đã giải
thích cụ thể hơn các thuật ngữ. Trong các vụ US-Lead
and Bismuth II, US-Sofwood Lumber IV, Canada-

liên quan". Vì thế, trong vụ này, Ban phúc thẩm phán
rằng, việc miễn một loati thuế nhập khẩu cho doanh
nghiệp liên quan đến xuất khẩu cũng bị coi là trợ cấp
xuất khẩu chính thức. Còn trong vụ Canada-Aicraft,
Ban phúc thẩm giải thích trợ cấp xuất khẩu chính thức
là loại trợ cấp "dù trực tiếp hay gián tiếp có mục đích
hỗ trợ và phát triển nền xuất khẩu của canada".
- Cũng theo Ban phúc thẩm trong vụ Canada-
Aicraft, trợ cấp xuất khẩu trên thực tế "được luận ra từ
việc tổng hợp tất cả các sự kiện thực tế liên quan" tuỳ
theo từng vụ. Ví dụ, trong vụ Australia-Leather, Ban
hội thẩm đã phân tích các sự việc để đi đến kết luận
công ty Howe đã nhận trợ cấp xuất khẩu của Chính phủ
Trang 20
GS.TS. Võ Thanh Thu
 !"#Quan hệ Kinh tế Quốc tế 
Úc, mặc dù trên văn bản hoặc chính sách không hề có
trợ cấp nào như thế cho Howe. Điều kiện ban đầu để
nhận khoản trợ cấp này là công ty Howe phải tăng sản
lượng, mở rộng sản xuất và thị trường. Thế nhưng, Ban
hội thẩm nhận xét, thị trường Úc quá nhỏ đối với Howe,
cho nên để đáp ứng điều kiện nói trên, công ty buộc
phải tăng lượng xuất khẩu. Khi ký kết hợp đồng trợ
cấp, Chính phủ Úc chắc chắn thấy trước điều này, như
vậy đã chủ ý hỗ trợ hoạt động xuất khẩu của Howe.
Ban hội thẩm kết luận, "những sự việc này trên thực tế
đã biến các mục tiêu tăng trưởng bán hàng thành mục
tiêu tăng trưởng xuất khẩu".
2/ Vai trò và hậu quả của tài trợ
- Trợ cấp xuất khẩu được quy định trong các điều

xuất khẩu hay không; hoặc cũng có thể nhờ đến sự
giúp đỡ của Tổ chuyên gia thường trực (Permanent
Group of Experts - PGE) thuộc Uỷ ban trợ cấp và Các
biện pháp thuế đối kháng. Mặc dù đây không phải là
điều khoản bắt buộc, nhưng một khi đã đề nghị PGE trợ
giúp, Ban hội thẩm phải chấp nhận ý kiến kết luận của
PGE và không được sửa đổi kết luận đó. PGE cũng có
quyền tư vấn cho bất kỳ thành viên WTO nào về trợ
cấp, trong đó có trợ cấp xuất khẩu.
Nếu các bên kháng án, DSB phải thông qua
báo cáo cuối cùng của ban hội thẩm trong vòng 30
ngày kể từ khi nó được công bố. Trong trường hợp
kháng án, Ban phúc thẩm sẽ xem xét lại những vấn đề
về luật (không xem xét những vấn đề về sự việc). Ban
phúc thẩm phải công bố báo cáo cuối cùng trong vòng
60 ngày kể từ khi nhận đơn kháng án, nhưng nếu trong
vòng 30 ngày vẫn chưa thể công bố báo cáo, Ban này
phải giải thích nguyên nhân. Quy trình này ngắn hơn
một nửa so với các quy trình giải quyết tranh chấp
khác.
Nếu Ban hội thẩm hoặc Ban phúc thẩm cho
rằng có trợ cấp xuất khẩu, quốc gia bị đơn phải huỷ bỏ
ngay trợ cấp trong thời hạn do DSB quy định. Trong
thời hạn đó, nếu trợ cấp xuất khẩu vẫn không bị huỷ
bỏ, quốc gia nguyên đơn có quyền áp dụng biện pháp
trả đũa (countermeasures) thích đáng. Theo Điều 22.4,
Hiệp định về giải quyết tranh chấp trong WTO, các biện
pháp trả đũa tính theo mức độ thiết hại. Tuy nhiên,
trên thực tế, có nhiều trường hợp trọng tài phán quyết
rằng biện pháp trả đũa được tính theo mức độ trợ cấp,

hoặc thuế đối kháng; (c) Nếu cho rằng cả 3 điều kiện
nói trên đều đã được xác minh, nước nhập khẩu có thể
áp thuế đối kháng.
Trang 21
GS.TS. Võ Thanh Thu
 !"#Quan hệ Kinh tế Quốc tế 
Mức thuế đối kháng không được vượt quá mức trợ cấp.
Thậm chí, nếu mức thiệt hại nhỏ hơn mức trợ cấp thì
áp mức thuế tương ứng với thiệt hại. Thuế đối kháng
phải được áp dụng trên nguyên tắc không phân biệt đối
xử và không hối tố. Sau một thời gian nhất dịnh (muộn
nhất là 5 năm) sau khi áp dụng hoặc sau lần xem xét
lại mới nhất, thuế đối kháng phải chấm dứt. Tuy nhiên,
nếu cơ quan có thẩm quyền xác minh được rằng nếu
chấm dứt áp thuế đối kháng sẽ dẫn đến việc phục hồi
trợ cấp và xảy ra thiệt hại, thuế đối kháng sẽ không
được huỷ bỏ. Nếu không hài lòng với phán quyết cuối
cùng của cơ quan có thẩm quyền, có thể kiện lên toà
án nước nhập khẩu theo quy trình xem xét lại các
quyết định hành chính.
Trước hết, WTO là nơi kiện tụng giữa các quốc
gia. Hầu hết các vụ kiện về trợ cấp đều liên quan đến
trợ cấp xuất khẩu. Vì thế, chính phủ là nơi biết rõ nhất
và chia sẻ những tri thức đó. Thế nhưng, những gì diễn
ra xung quanh vụ thép Trung Quốc giá rẻ vào Việt Nam
cho thấy, có vẻ như ngay cả các cơ quan liên quan trực
tiếp nhất cũng chỉ biết lơ mơ và trả lời còn lờ mờ về
thương mại quốc tế, cụ thể là về bán phá giá. Có lẽ đối
với trợ cấp cũng không khá hơn. Điều này quả thật rất
đáng ngại.

báo cáo này là một nguồn không thể thiếu của luật
WTO, vì vậy, nếu cứ quen như ở nhà chỉ chăm chăm
lục tìm văn bản sẽ không đủ.
Đó là cho chính phủ. Nhưng điều này không có
nghĩa là doanh nghiệp không có việc gì làm ở đây. Ví
dụ, đừng hy vọng nhiều vào việc trợ cấp xuất khẩu, vì
phần lớn nó sẽ rơi vào trường hợp bị cấm, bị áp thuế
rất cao, lợi bất cập hại. Mặt khác, dù cơ hội ít ỏi, nhưng
cũng cần tìm hiểu cặn kẽ để xem lúc nào có thể nhận
trợ cấp xuất khẩu mà không bị cấm. Doanh nghiệp
cũng có thể chủ động đề nghị chính phủ điều tra các
mặt hàng nhập khẩu cùng loại có nhận trợ cấp nhập
khẩu hay không; hoặc yêu cầu chính phủ đưa vấn đề ra
cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO. Nhưng muốn
thế, giống như chính phủ, họ cũng phải nắm rõ các quy
định liên quan và nắm được các thông tin cần thiết để
tin rằng có sự trợ cấp như vậy. Bài học chung nhất là
biết để tránh, khi nhỡ xảy ra rồi thì biết để sửa và chịu
thiệt hại ít nhất.
3/ Phân loại các hình thức tài trợ
- Ngay tại Điều 1 của Hiệp định này đã quy định:
Một ngành công nghiệp được coi là đã nhận được trợ
cấp khi ngành này “được lợi” do 4 hành động sau đây
của Chính phủ: 1/Hoạt động của Chính phủ liên quan
đến việc chuyển tiền trực tiếp (ví dụ các khoản cho vay
không, cho vay và hỗ trợ cổ phiếu), bảo đảm chuyển
tiền hoặc chuyển nợ trực tiếp (như bảo lãnh thuế).
2/Chính phủ miễn hoặc hoãn thu các khoản thuế đến
hạn (ví dụ các biện pháp khuyến khích tài chính như tín
dụng, thuế). 3/Chính phủ cung cấp hàng hoá hoặc dịch

- Vì vậy, tính từ thời điểm này thì tín dụng hỗ trợ
xuất khẩu chỉ còn được tối đa là 10 năm nữa để duy trì
và cắt giảm dần dần theo đúng lộ trình mà đoàn đàm
phán gia nhập WTO có thể thương lượng đạt được.
Đồng thời trong quãng thời gian đó hoạt động tín dụng
này cũng cần có sự chuyển biến cho phù hợp hoặc
thậm chí có thể ch m dứt hoàn toàn. Tuy nhiên, khi mà
hầu như không một quốc gia thành viên nào của WTO
lại không duy trì trợ cấp thì Việt Nam cũng sẽ phải
nghiên cứu để duy trì trợ cấp phù hợp nhất. Quan trọng
là hình thức trợ cấp này nên thuộc loại “đèn xanh” và
cũng có thể là “đèn vàng”, nhưng có thể được bỏ qua
không sử dụng các biện pháp đối kháng hay biện pháp
đối kháng sử dụng có thể chấp nhận được.
- Trong vòng 5-10 năm tới tín dụng hỗ trợ xuất
khẩu phải thực sự tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy
xuất khẩu, hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu Việt
Nam đối với những ngành hàng ưu thế (như nông sản,
thuỷ sản, hạt tiêu, hạt điều, gạo, hàng thủ công mỹ
nghệ, hàng mây tre lá ) hay những thị trường thế
mạnh (thị trường Đông Âu truyền thống, thị trường
Trung Quốc, Nhật Bản, EU, Mỹ ) đủ sức trụ vũng và
cạnh tranh được trên thị trường quốc tế. Tiến tới dù
không còn sự hỗ trợ này của Chính phủ thì các doanh
nghiệp, các ngành hàng trên sẽ lại có được sự giúp sức
của Hiệp hội ngành nghề, làng nghề hay Hiệp hội
doanh nghiệp lúc đó là đủ tầm hỗ trợ. Vì thế ngay từ
bây giờ song song với việc hỗ trợ xuất khẩu thì Chính
phủ cũng cần quan tâm tới việc hỗ trợ hình thành và
phát triển các hiệp hội làng nghề hoặc hiệp hội doanh

động bảo vệ môi trường làm định hướng phát triển cho
các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam trong hội
nhập.
* Trợ cấp bị cấm &',,2K*G,J%/,+/XK
5N5G,A(W,*/7/J*2Y/J*5UOF,K;8W
'*,*.%,'X2Y/<_3U,J(E,_
5G,7$%\^(&'(3? *( >/6,*?O'5R,R
2Kn*,5)*/,\,5?*.5T*!( , ,,*'
2,<A*G,J'%K3Uo3e+*I()**.
3H/>/%5U<_,R*H3U5..,!,?K>/%?**.,J
, jk?/2#*/$*I*.3H/o3e5R<?/,!,?
K>/%?**.,J2?*&/X^()*2K*G,J*/),R(3U
,J(O2K*G,J5RK5G,o3e.%&X*N,<?/2#5G,
o3eO,/%5!,R*H,RA34K2& 
2K*G,J5R<*G';K7/J**,3U
*4* 3Q'X2Y/5G,*G,JO*/?,6*G,J,R*H
5G,W56'X2Y/<
* Trợ cấp có thể áp dụng: đối với những khoản
trợ cấp trong nhóm này, nước nguyên đơn phải chứng
minh được rằng khoản trợ cấp đó có tác động tiêu cực
đối với lợi ích của họ. Nếu không chứng minh được điều
đó, khoản trợ cấp được phép áp dụng. Hiệp định quy
định ba hình thức thiết hại có thể gây ra bởi các khoản
trợ cấp thuộc nhóm này. Thứ nhất, trợ cấp của một
nước có thể gây thiệt hại đến ngành sản xuất nội địa
của nước nhập khẩu. Thứ hai, trợ cấp của một nước có
thể gây thiệt hại đến xuất khẩu của một nước khác khi
hàng của 2 nước cạnh tranh với nhau trên thị trường
của một nước thứ ba. Thứ ba, trợ cấp nội địa của một
nước có thể gây thiệt hại đối với hàng xuất khẩu của

triển hoặc những nền kinh tế chuyển đổi nữa vì thế tất
cả các ềtrợ cấp đèn đỏể đều bị hạn chế hoặc nếu nó
vẫn được duy trì sử dụng thì đương nhiên sẽ trở thành
đối tượng của các biện pháp đối kháng (điển hình là áp
mức thuế cao vào sản phẩm được trợ cấp ). Dẫu vậy
thì WTO vẫn ưu ái hơn tới các nước đang phát triển khi
có thể cho phép một số nước có thời gian quá độ 8 năm
để từng bước loại bỏ trợ cấp xuất khẩu và có thời gian
5 năm chuyển tiếp để cắt giảm
Hiệp định nông nghiệp của WTO yêu cầu các nước phải
giảm các hình thức trợ cấp bóp méo thương mại và chia
trợ cấp thành các nhóm:
* Hộp Xanh lá cây: gồm các biện pháp hỗ trợ
không hoặc hầu như không gây bóp méo thương mại
nên các nước được phép duy trì không giới hạn. Đặc
điểm của các biện pháp hỗ trợ thuộc Hộp Xanh lá cây là
do ngân sách chính phủ chi trả và không mang tính
Trang 23
GS.TS. Võ Thanh Thu
 !"#Quan hệ Kinh tế Quốc tế 
chất hỗ trợ giá trợ cấp khuyến khích sử dụng hàng nội
so với hàng nhập khẩu.
* Hộp Xanh lơ: gồm các khoản chi trả trực
tiếp từ ngân sách nhà nước mà gắn với sản xuất và
thuộc các chương trình thu hẹp sản xuất nông nghiệp.
Các nước không phải cam kết cắt giảm các biện pháp
này.
* Hộp Hổ phách: gồm các biện pháp hỗ trợ bị
coi là gây bóp méo sản xuất và thương mại, vì thế các
nước phải cam kết cắt giảm theo một lộ trình nhất

nhập khác, Việt Nam cam kết sẽ xóa bỏ trợ cấp xuất
khẩu kể từ ngày gia nhập WTO. Các hình thức hỗ trợ
nông nghiệp khác không gắn với xuất khẩu vẫn được
duy trì.
- Với sản phẩm phi nông nghiệp, trong suốt 12
năm đàm phán, Việt Nam đã kiên trì thuyết phục các
thành viên WTO cho Việt Nam hưởng ngoại lệ của Hiệp
định về Trợ cấp và Biện pháp đối kháng (SCM) nhưng
do đàm phán gia nhập là đàm phán một chiều, các
nước mới gia nhập trước đó đều không đòi được ngoại
lệ nên cuối cùng Việt Nam đã cam kết như sau:
+ Bãi bỏ trợ cấp thay thế nhập khẩu (như
thuế ưu đãi theo tỷ lệ nội địa hóa) và các loại trợ cấp
xuất khẩu dưới hình thức cấp phát trực tiếp từ ngân
sách nhà nước (như bù lỗ cho hoạt động xuất khẩu,
thưởng theo kim ngạch xuất khẩu, hỗ trợ lãi suất cho
hợp đồng xuất khẩu…) kể từ khi gia nhập WTO.
+ Với trợ cấp xuất khẩu “gián tiếp” (chủ yếu
dưới dạng ưu đãi đầu tư dành cho sản xuất hàng xuất
khẩu), sẽ không cấp thêm kể từ khi gia nhập WTO. Tuy
nhiên, với các dự án đầu tư trong và ngoài nước đã
được hưởng ưu đãi loại này từ trước ngày gia nhập
WTO, ta được một thời gian quá độ là năm năm để bãi
bỏ hoàn toàn.
Riêng với ngành dệt - may, tất cả các loại trợ cấp bị
cấm theo Hiệp định SCM, dù là trực tiếp hay gián tiếp,
đều được bãi bỏ ngay từ khi Việt Nam gia nhập WTO.
Tóm lại, Việt Nam đã cam kết xóa bỏ hoàn toàn trợ
cấp bị Hiệp định SCM cấm kể từ khi gia nhập, chỉ bảo
lưu năm năm cho các ưu đãi đầu tư sản xuất hàng xuất

khẩu được áp dụng từ 1998 nhưng mãi tới 2004, tổng
tiền thưởng mới đạt 29,4 tỉ đồng, tương đương gần 2
triệu đô la Mỹ (báo Tuổi Trẻ ngày 25-7-2006). Số
doanh nghiệp được thưởng là 349. Thật khó để nói
rằng hàng vạn doanh nghiệp xuất khẩu của ta, với kim
ngạch xuất khẩu trên 30 tỉ đô la Mỹ/năm, lại “gặp khó
khăn nghiêm trọng” khi Nhà nước bãi bỏ hình thức trợ
cấp này.
+ Đối tượng được hưởng trợ cấp xuất khẩu
cũng là việc cần bàn. Có ý kiến cho rằng bãi bỏ trợ cấp
xuất khẩu nông sản sẽ khiến nông dân gặp khó khăn,
nhưng từ trước tới nay, đã bao giờ người nông dân
được tiếp cận trực tiếp trợ cấp xuất khẩu, hay đối
tượng được hưởng chỉ là các doanh nghiệp? Cứ cho là
doanh nghiệp được hưởng thì giá mua sản phẩm của
nông dân sẽ tăng lên thì còn cần xét xem điều
Trang 24

GS.TS. Võ Thanh Thu
 !"#Quan hệ Kinh tế Quốc tế 
+ Trong báo cáo của Bộ Tài chính về những
cam kết của Việt Nam gia nhập WTO cho biết, theo quy
định của WTO về trợ cấp tập trung chủ yếu vào việc
phân biệt giữa các hình thức trợ cấp được phép với các
trợ cấp không được phép. Trợ cấp được phép áp dụng
bao gồm các hỗ trợ cho nghiên cứu phát triển, hỗ trợ
vùng khó khăn, hỗ trợ bảo vệ môi trường Trợ cấp bị
cấm, chủ yếu là các khoản trợ cấp xuất khẩu hoặc thay
thế hàng nhập khẩu sẽ phải loại bỏ hoàntoàn.
Cụ thể, trong cam kết WTO, Việt Nam phải bỏ

ta chỉ hỗ trợ vay vốn, Nhà nước chỉ hỗ trợ chênh lệch
giữa lãi suất thông thường và lãi suất ưu đãi, tổng cái
đó chỉ có năm triệu USD. Khi đàm phán với Hoa Kỳ,
phía họ nói Việt Nam trợ cấp bốn tỷ USD cho ngành dệt
may. Ðiều đó không phải. Khi chúng ta chứng minh đầy
đủ số liệu, đoàn Hoa Kỳ mới cho là đúng. Thứ nhất, vấn
đề cấp phép, Việt Nam cấp phép cho tất cả các doanh
nghiệp thuộc tất cả các thành phần kinh tế, kể cả các
doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia lĩnh
vực dệt may. Thứ hai, chênh lệch, Việt Nam chỉ ưu đãi
về lãi suất, trong thời gian qua chỉ có năm triệu USD,
như vậy không phải lớn. Nhưng, để thực hiện đàm
phán với Hoa Kỳ, Việt Nam đã bỏ Quyết định 55. Hoa
Kỳ sẽ bỏ hạn ngạch dệt may đối với Việt Nam. Khi bỏ
hạn ngạch dệt may của Hoa Kỳ, thì EU và Canada đã
bỏ hạn ngạch cho chúng ta từ năm 2005. Khi gia nhập
WTO, toàn bộ dệt may không bị hạn ngạch nữa. Ðây là
cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam. Chúng ta cũng
phải bỏ một số quy định cấm: nhập khẩu thuốc lá điếu,
ô-tô đã qua sử dụng, linh kiện liên quan máy tính. Trên
thực tế, cấm nhập ô-tô đã qua sử dụng đã bỏ rồi, vấn
đề hiện nay là thuế, làm thế nào bảo đảm quyền lợi
người tiêu dùng. Bộ Tài chính đang tiếp tục làm để xử
lý vấn đề thuế, vì đây cũng là một trong những vấn đề
đáng quan tâm. Chúng ta một mặt cần bảo vệ lợi ích
của người sản xuất, đồng thời cũng cần bảo vệ lợi ích
của người tiêu dùng. Phải cân đối hai lợi ích này, chứ
không thể chỉ chú ý đến lợi ích của người sản xuất, mà
không chú ý đến lợi ích của người tiêu dùng.
- Hai là, nền kinh tế của chúng ta có thời kỳ

giờ đã khác xa so với cách đây 15 năm.
- Ðối với nông nghiệp, các nước thành viên cũ,
mức thuế nông nghiệp khoảng 22%. Nhưng xu hướng
các nước mới gia nhập phải giảm thuế nhiều hơn để gia
nhập. Vì các nước cho rằng, các nước đã gia nhập phải
mất vài chục năm đấu tranh từ GATT để có thành quả
như bây giờ. Các nước mới gia nhập nhiều hay ít đều
phải đóng góp qua việc cắt giảm thị trường, cắt giảm
thuế.
- Nhưng, tổng thuế với nông nghiệp, Việt Nam có
lợi thế là có nhiều mặt hàng nông nghiệp xuất khẩu. Ðã
xuất khẩu được thì cạnh tranh được với thế giới. Chúng
ta lo mặt hàng thịt bò, thịt lợn. Chúng ta thấy, thịt bò,
thịt lợn là các mặt hàng từ chăn nuôi đơn lẻ, chưa có
theo hình thức trang trại. Cho nên, trong đàm phán rất
khó khăn. Các nước xuất khẩu thịt bò lớn: Hoa Kỳ,
Canada, Australia, New Zealand đều yêu cầu giảm thuế
tới 0-5%. Chúng ta trả lời: Bò Việt Nam phần lớn là bò
cóc, mỗi hộ nuôi 5-10 con, năng suất thấp, sức cạnh
tranh không cao. Giống bò của Việt Nam phần lớn phải
nhập khẩu, phần trợ cấp của Nhà nước trong lĩnh vực
này hầu như không có. Các nước cũng thấy được khó
khăn của Việt Nam và cũng đi đến mức giảm đến 4-5%
so với mức thuế hiện hành. Mức 0-5% thì chúng tôi
cũng nói thẳng đàn bò cóc Việt Nam chết, không tồn
tại. Và chúng tôi gia nhập WTO muốn để ổn định, phát
triển, mở cửa, nhưng mức độ phải phù hợp với Việt
Nam chứ không phải mở theo bất cứ điều kiện nào.
Cuối cùng, các nước cũng phải chấp nhận, ngay cả đàm
phán với Hoa Kỳ vấn đề cuối cùng là đàm phán về thịt