Lời nói đầu
Hà Tây là tỉnh thuộc vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, là tỉnh giàu
tiềm năng về đất đai, tài nguyên, nguồn nhân lực. Qua mời năm đổi mới nhất là
giai đoạn 1996-2000 kinh tế Hà Tây đã có sự phát triển nhanh với tốc độ tăng
trởng cao và bền vững. Trong năm năm (1996-2000), GDP tăng bình quân hàng
năm 7,3%, GDP bình quân đầu ngời đạt 315 USD/ năm . Cơ cấu GDP có bớc
chuyển biến rõ nét theo hớng tích cực. Năm 1995 cơ cấu GDP là: Nông nghiệp-
Công nghiệp-Dịch vụ (48,3-25,3%-26,3%). Năm 2000 cơ cấu là: Nông nghiệp-
Công nghiệp-Dịch vụ (41%-30,5%- 8,5%)...Có đợc kết quả nh trên là do sự cố
gắng của các ngành các cấp trong đó có sự đóng góp quan trọng của ngành th-
ơng mại tỉnh. Con số 28,5% là con số đầy ý nghĩa trong điều kiện những năm
đổi mới, những năm gần đây hoạt đông thơng mại của tỉnh gặp rất nhiều khó
khăn về cơ chế chính sách, về cơ sở vật chất kỹ thuật của ngành, về vốn, về tổ
chức mạng lới thơng mại ...vv.Trong những năm qua hoạt đông thơng mại trên
địa bàn tỉnh diễn ra sôi động phong phú và có đợc kết quả đáng khích lệ tạo
điều kiện để các hoạt động kinh tế khác phát triển, nhất là đã giải quyết tốt việc
tiêu thụ sản phẩm hàng hoá cho nông dân, phát triển sản xuất theo hớng sản
xuất hàng hoá, tạo điều kiện cho phân công lao động, chuyên môn hoá sản xuất,
khai thác tốt các tiềm năng và thế mạnh của tỉnh...vv.
Nghị quyết đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hà Tây lần thứ IX đặt ra mục tiêu
đến năm 2005 là:
* Tốc độ tăng trởng GDP hàng năm 8%.
* Giá trị sản xuất Nông nghiệp tăng 4-5%/ năm, CN-TTCN tăng 12%/ năm,
TM-DV-DL tăng 8-9%/ năm.
* Kinh ngạch xuất khẩu tăng 15%/ năm.
* Cơ cấu GDP đến 2005: N
2
-CN & XDCB-TMDVDL lần lợt tơng ứng 35%-
35%-30%.
Yêu cầu về phát triển kinh tế nh trên đòi hỏi ngành thơng mại cần đẩy mạnh
hoạt động thơng mại trên địa bàn tỉnh hơn nữa. Việc đẩy mạnh hoạt đông thơng
Nguyễn Nguyên Dũng.
2
Chơng I:
Cơ sở lý luận về hoạt động th-
ơng mại
1) Khái niệm hoạt động thơng mại.
Theo bộ luật thơng mại:
Hoạt động thơng mại là việc thực hiện các hành vi thơng mại.
+ Hành vi thơng mại là hành động của thơng nhân nhằm mục đích thu lợi
nhuận, làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa thơng nhân với các bên có liên
quan trong thơng mại (Thơng mại là sự trao đổi, mua, bán hàng hoá; cung ứng
dịch vụ thơng mại nhằm mục đích thu lợi nhuận).
+ Hành vi thơng mại gồm các hành vi sau:
Một là: Mua hàng hoá để bán lại cho ngời tiêu dùng hoặc cho thơng nhân
khác.
Hai là: Mua máy móc, thiết bị, nguyên, vật liệu ... để sản xuất hàng hoá và
bán các hàng hoá đó .
Ba là: Mua, bán, cho thuê và thuê cơ sở thơng mại.
Bốn là: Sử dụng hối phiếu.
Năm là: Đại diện thơng mại.
Sáu là: Môi giới thơng mại.
Bảy là: Uỷ thác mua bán hàng hoá.
Tám là: Đại lý mua, bán hàng hoá.
Chín là: Thuê mua tài chính.
M ời là: Gia công trong thơng mại.
M ời một là: Đấu thầu hàng hoá.
M ời hai là: Đấu giá hàng hoá.
M ời ba là: Giao nhận kho vận.
M ời bốn là: Giám định hàng hoá.
M ời năm là: Quảng cáo thơng mại.
Rõ ràng rằng khi sản xuất cha phát triển, của cải làm ra cha nhiều cha d thừa
thì không có sự trao đổi, mua bán hàng hoá, dịch vụ dẫn đến không có hoạt
động thơng mại.
+ Ai cũng có thể tiến hành hoạt động thơng mại.
Điều này quá rõ ràng vì muốn tồn tại con ngời phải trao đổi hàng hoá & dịch
vụ để thoả mãn các nhu cầu. Nếu ai đó bị cấm tiến hành mọi hoạt động thơng
mại chắc chắn khó tồn tại và phát triển. Tuy nhiên trong một số hoạt động th-
ơng mại chỉ một số ngời, tổ chức mới đợc phép tiến hành theo luật định.
4) Vai trò của hoạt động thơng mại đối với sự phát triển kinh tế-xã hội của
một tỉnh
4.1) Hoạt động thơng mại thúc đẩy sản xuất hàng hoá phát triển, chấn hng
các quan hệ hàng hoá tiền tệ, tạo động lực kích thích đối với ngời sản xuất,
thúc đẩy phân công lao động xã hội, tổ chức lại sản xuất, hình thành nên các
vùng chuyên canh, chuyên môn hoá sản xuất hàng hoá lớn ở tỉnh.
4
4.2) Hoạt động thơng mại kích thích sự phát triển của lực lợng sản xuất trong
tỉnh.
Hoạt động thơng mại có mục đích là lợi nhuận. Ngời sản xuất sẽ tìm mọi
cách để cải tiến công tác, áp dụng khoa học kỹ thuật công nghệ mới, hạ chi phí
để thu nhiều lợi nhuận. Đồng thời cạnh trạnh trong hoạt động thơng mại bắt
buộc ngời sản xuất trong tỉnh phải năng động, không ngừng nâng cao tay nghề,
chuyên môn và tính toán thực chất hoạt động sản xuất kinh doanh, tiết kiệm các
nguồn lực, nâng cao năng suất lao động. Đây là những nhân tố tác động làm
cho lực lợng sản xuất phát triển .
4.3) Hoạt động thơng mại kích thích nhu cầu và tạo ra nhu cầu mới.
Ngời tiêu dùng mua bán không xuất phát từ tình cảm mà bằng lý trí. Lợi
ích của sản phẩm hay mức độ thoả mãn nhu cầu của sản phẩm sẽ tái tạo nhu
cầu. Hoạt động thơng mại một mặt làm cho cầu trên thị trờng trung thực với
nhu cầu, mặt khác nó làm bộc lộ tính phong phú đa dạng của nhu cầu. Hoạt
động thơng mại đáp ứng tốt hơn là chế độ trao đổi hiện vật. Thơng mại buộc các
hoạt động XDCB.
Khi tiến hành hoạt động thơng mại mà dễ dàng thuận lợi thì sẽ có nhiều
ngời tiến hành do vậy vốn đợc bỏ vào kinh doanh không còn nhàn rỗi nữa.
4.6) Hoạt động thơng mại mở ra các mối quan hệ kinh tế của tỉnh với các tỉnh
khác trong vùng và cả nớc, mở rộng quan hệ quốc tế.
Thông qua hoạt động xuất nhập khẩu, hội chợ triển lãm,... ngời sản xuất
trong tỉnh có thể giới thiệu sản phẩm, tiếp cận với khách hàng từ tỉnh bạn và nớc
ngoài để ký kết hợp đồng hợp tác làm ăn. Đồng thời khách hàng cũng có thể
biết đến tỉnh có thế mạnh gì, tiềm năng ra sao, chính sách phát triển thế nào
thông qua hoạt động thơng mại từ đó mà tìm đến mua hàng, bán hàng, đặt quan
hệ kinh tế,văn hoá... với các doanh nghiệp, ngời làm ăn kinh tế trong tỉnh.
5) Một số nhân tố ảnh hởng đến hoạt động thơng mại của một tỉnh.
5.1) Vị trí địa lý.
Vị trí địa lý có ảnh hởng rất lớn đến hoạt động thơng mại của một tỉnh.
Nếu tỉnh nằm ở vùng có nhiều thuận lợi về giao thông, thông tin liên lạc; gần
các trung tâm thơng mại, kinh tế, văn hoá lớn; tiếp giáp với các thị trờng có nhu
cầu tiêu thụ hàng hoá của tỉnh, gần các cửa khẩu... thì chắc chắn hoạt động th-
ơng mại sẽ dễ dàng và thuận lợi vì chi phí vận chuyển có thể thấp, dễ có quan
hệ buôn bán hợp tác với các đối tác khác, xuất nhập khẩu dễ hơn...Ngợc lại tỉnh
ở vị trí không gần các thị trờng tiêu thụ lớn các hàng hoá, không có hệ thống đ-
ờng giao thông quan trọng của cả nớc đi qua, hệ thống thông tin liên lạc không
đợc phát triển ở đây... hoạt động thơng mại sẽ rất khó khăn. Vì hàng hoá sản
xuất ra không có thị trờng lớn để tiêu thụ, chí phí sẽ cao vì giao thông khó khăn,
khó có các hàng hoá dịch vụ phục vụ sản xuất hơn...
5.2) Trình độ phát triển kinh tế của tỉnh.
Kinh tế của tỉnh phát triển ở trình độ thấp, hàng hoá có không nhiều hoặc
có nhng chất lợng không cao, hệ thống cơ sở hạ tầng không phát triển, sức mua
của dân c thấp, thu nhập của ngời làm kinh tế không cao,... chắc chắn sẽ ảnh h-
ởng tiêu cực đến hoạt động thơng mại.Vì kinh tế phát triển ở trình độ cao thì thu
nhập của dân c trong tỉnh cao cầu sẽ cao, hàng hoá có nhiều với chất lợng khá,
ngoài để có những cái còn thiếu cho nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của nhân
dân. Các tỉnh lân cận là những nơi mua hàng của tỉnh, cung cấp các hàng hoá
tỉnh cần cho sản xuất, cho xuất khẩu, cho nhập khẩu, cho tiêu dùng. Tỉnh nào
gần nơi cung cấp nguồn nguyên nhiên liệu, khoa học kỹ thuật công nghệ, nguồn
hàng hoá tiêu dùng,... sẽ có điều kiện phát triển kinh tế tốt. Tỉnh nào có thị tr-
ờng tiêu thụ sản phẩm của mình sẽ phát triển kinh tế thuận lợi. Các tỉnh khác
vừa là thị trờng vừa là nguồn hàng dồi dào để cho thơng nhân của tỉnh khai thác
tiến hành hoạt động thơng mại.
Thị trờng các nớc trên thế giới sẽ ảnh hởng đến hoạt động ngoại thơng
của tỉnh. Tỉnh xuất các mặt hàng các nớc cần và nhập các mặt hàng tỉnh cần từ
nớc ngoài. Nhu cầu, cơ cấu nhu cầu, thói quen tiêu dùng, đặc điểm thị trờng các
nớc sẽ ảnh hởng đến nội dung và hình thức hoạt động ngoại thơng của tỉnh. Kết
quả hoạt động ngoại thơng của tỉnh phụ thuộc vào khả năng tìm kiếm, khai thác
thị trờng xuất nhập khẩu nớc ngoài, khả năng cung cấp hàng hoá dịch vụ với
chất lợng tốt nhất,...
5.5) Quan điểm, đờng lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Chính phủ,
UBND tỉnh về thơng mại.
Rõ ràng khó phát triển hoạt động thơng mại khi quan điểm, đờng lối của
Đảng không muốn, chính sách, pháp luật của Chính phủ, UBND tỉnh có nhiều
vấn đề đặt ra không hợp thực tế và quy luật khách quan. Quan điểm, đờng lối,
chính sách, pháp luật về thơng mại của các cấp uỷ Đảng, Chính phủ và UBND
các cấp có ảnh hởng trực tiếp dến hoạt động thơng mại. Để hoạt động thơng mại
phát triển cần có quan điểm, chính sách tốt nghĩa là các quan điểm, chính sách
đó phù hợp những gì thực tế đòi hỏi, phải giải quyết đợc các vớng mắc trong khi
tiến hành hoạt động thơng mại.
5.6) Nhận thức t tởng và trình độ của thơng nhân trong tỉnh.
7
Đây là nhân tố khá ảnh hởng. Khi nhận thức, tởng cha thông thì hành
động khó có kết quả tốt, trình độ mà kém khó nghĩ ra phơng án hay để nắm bắt
cơ hội và tạo ra cơ hội làm ăn. Trong hoạt động thơng mại thơng nhân đóng vai
hoạt động thơng mại trên địa bàn, lập chiến lợc phát triển thơng mại, cấp giấy
phép và xem xét các hoạt động kinh doanh thơng mại, phổ biến và kiểm tra việc
thực hiện các văn bản pháp luật về thơng mại của Nhà nớc, đào tạo cán bộ làm
công tác thơng mại, chỉ đạo các cơ quan trực thuộc chống buôn lậu, làm hàng
giả, chống gian lận thơng mại, chống đầu cơ lũng đoạn thị trờng, quản lý các
hoạt động xúc tiến thơng mại trên địa bàn,... Sự hoạt động có hiệu quả hay nói
khác đi là sự quản lý Nhà nớc có hiệu quả của các cơ quan này sẽ làm cho hoạt
động thơng mại phát triển bởi vì các công việc họ làm chính là việc thực hiện cơ
chế, chủ trơng, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nớc, tạo cơ sở hạ tằng
cho hoạt động thơng mại. Các cơ quan quản lý Nhà nớc về thơng mại hoạt động
8
không hiệu quả thì sự quản lý Nhà nớc về thơng mại bị buông lỏng điều này sẽ
khiến cho thị trờng không lành mạnh, các hoạt động thơng mại phát triển tự
phát không theo định hớng. Muốn hoạt động thơng mại phát triển cần thiết phải
có sự quảnlý Nhà nớc có hiệu quả.
Các doanh nghiệp thơng mại của tỉnh có vai trò rất quan trọng trong việc
đẩy mạnh hoạt động thơng mại trên địa bàn. Bởi vì thông qua hoạt động của
mình các doanh nghiệp thơng mại đã phát triển và mở rộng thị trờng, tìm kiếm
bạn hàng cung cấp và tiêu thụ sản phẩm cho cả tỉnh. Kết quả hoạt động của
doanh nghiệp thơng mại đóng góp phần lớn trong các chỉ tiêu đo sự phát triển
của hoạt động thơng mại. Doanh nghiệp thơng mại Nhà nớc còn thể hiện sự chủ
đạo trong nhiều lĩnh vực, dẫn dắt các thành phần kinh tế khác tham gia vào thị
trờng, chi phối và điều tiết giá cả một số mặt hàng. Doanh nghiệp thơng mại
hoạt động có hiệu quả sẽ làm cho hoạt động thơng mại phát triển và ngợc lại.
5.11) Truyền thống, tôn giáo, phong tục tập quán của nhân dân trong tỉnh.
Đây là nhân tố ảnh hởng đến nhu cầu và cách tiêu dùng hàng hoá do vậy
nó ảnh hởng đến hoạt động thơng mại. Một nơi có truyền thống không ăn thịt
thì nơi đó thịt không thể bán đợc, một nơi có tục kiêng ăn, kiêng mặc những thứ
loè loẹt vào một số tháng nào đó thì khó có thể buôn bán các thứ trang phục loè
loẹt đó trong các tháng kiêng...vv. Truyền thống, tôn giáo, phong tục tập quán
+ L u chuyển hàng hoá bao gồm:
* Lu chuyển hàng ban đầu (Ngời sản xuất bán cho thơng nghiệp, bán
cho ngời tiêu dùng sản xuất, bán cho dân c): Phản ánh khối lợng hàng hoá rời
khỏi lĩnh vực sản xuất đi vào lĩnh vực lu thông.
* Lu chuyển hàng hoá trung gian (Thơng nghiệp bán cho thơng nghiệp,
bán cho dân c, bán cho ngời tiêu dùng sản xuất): Phản ánh khối lợng hàng hoá
lu chuyển trong các tổ chức thơng nghiệp cha ra khỏi lĩnh vực lu thông, nói lên
quy mô kinh doanh của ngành thơng nghiệp.
* Lu chuyển hàng hoá bán buôn (Ngời sản xuất và thơng nghiệp mua
của ngời sản xuất, mua của dân c, mua của thơng nghiệp, mua của ngời tiêu
dùng sản xuất ): Phản ánh khối lợng hàng hoá mua về với mục đích để tiêu
dùng sản xuất hoặc tiếp tục bán.
* Lu chuyển hàng hoá bán lẻ: Phản ánh khối lợng hàng hoá mua về thoả
mãn nhu cầu tiêu dùng cá nhân. Lu chuyển hàng hoá bán lẻ cho phép tính toán
các chỉ tiêu nghiên cứu tiêu dùng và mức sống của dân c.
+ Tổng mức lu chuyển hàng hóa xã hội phản ánh tổng khối lợng hàng
hoá lu thông trên thị trờng bao gồm cả bán lẻ lẫn bán buôn.
Tổng mức lu chuyển hàng hoá xã hội = Tổng mức bán ra xã hội +
Tổng mức mua vào xã hội
Tổng mức lu chuyển hàng hoá xã hội cho biết vai trò của hoạt động th-
ơng mại đối với sự phát triển kinh tế xã hội ở địa phơng.Tổng mức lu chuyển xã
10
hội càng lớn thì hàng hoá đợc lu thông càng nhiều. Điều này cho thấy kinh tế xã
hội của tỉnh càng phát triển.
6.3) Tổng kinh ngạch xuất nhập khẩu:
+ Tổng kinh ngạch xuất nhập khẩu là tổng giá trị xuất khẩu cộng với
tổng giá trị nhập khẩu.
+ Tổng kinh ngạch xuất nhập khẩu cho biết kết quả của hoạt động ngoại
thơng của tỉnh. Tổng kinh ngạch xuất nhập khẩu càng lớn thì hoạt động ngoại
thơng càng phát triển. Đồng thời còn phản ánh nền kinh tế của tỉnh là nền kinh
Hà Tây có diện tích tự nhiên 2.192,95 Km
2
bao gồm 14 huyện, thị xã
trong đó Hà Đông là tỉnh lỵ. Toàn tỉnh có 24 phờng và 300 xã.
Tính đến hết năm 2000:
+ Dân số Hà Tây là 2.423.000 ngời, đứng thứ bảy so với toàn quốc. Hà
Tây có 3 dân tộc khác nhau trong đó dân tộc kinh chiếm tỷ lệ 99%.
+ Lao động ở trong độ tuổi 1276.300 ngời chiếm 52,55% dân số.
+ Công nhân viên chức địa phơng quản lý khoảng 48.200 ngời.
+ Tổng sản phẩm GDP theo giá thực tế: 7540 tỷ đồng.
Cơ cấu GDP theo ngành:
Công nghiệp& xây dựng cơ bản: 2.304.000.000 đồng chiếm 30,5%
Nông-lâm-thuỷ sản: 3090 tỷ đồng chiếm 41%
Thơng mại dịch vụ: 2146 tỷ đồng chiếm 28,5%
Cơ cấu GDP theo thành phần kinh tế:
Ngoài Nhà nớc và khu vực có vốn đầu t nớc ngoài 79%
Khu vực Nhà nớc chiếm 21%
+Tốc độ tăng GDP bình quân 1996-2000 khoảng 7,2% năm cao hơn cẩ
nớc (6,8%). GDP bình quân đầu ngời năm 1996 khoảng 2 triệu đồng, năm 2000
đạt gần 3,112 triệu đồng tơng ứng với trên 200 USD nhng chỉ bằng 60% mức
bình quân của cả nớc.
+ Ngành nông lâm nghiệp và thuỷ sản: Giá trị sản xuất nông nghiệp thời
kỳ 1996-2000 của tỉnh tăng với tốc độ 8,1% năm. Năm 2000 đạt khoảng 3285
tỷ đồng (theo giá cố định năm 1994) tăng gần 709 tỷ đồng so với năm 1996.
Bình quân lơng thực trong 4 năm qua hàng năm tăng 3,22%, sản lợng lơng thực
bình quân/ ngời năm 1999 đạt 414 kg/ngời. Ngành trồng trọt chiếm tỷ trọng
cao, năm 1999 đạt trên 68% về giá trị sản lợng. Ngành trồng trọt có nhiều sản
phẩm có thể xuất khẩu đợc, các thế mạnh của sản phẩm trồng trọt là:
12
Sản lợng thóc năm 2000 đạt khoảng 877.000 tấn.
nớc nh tơ lụa Hà Đông, sản phẩm rèn Đa Sĩ, nón chuông, khảm trai Phú Xuyên,
Sơn mài mỹ nghệ Thờng Tín... Giá trị sản xuất tiểu thủ công nghiệp của các
làng nghề ở một số huyện trong tỉnh rất cao nh Hoài Đức, Phú Xuyên, Thờng
Tín, Thanh Oai, Hà Đông... Các làng nghề phát triển tạo điều kiện cho xuất
khẩu phát triển, giải quyết công ăn việc làm, thu hút vốn nhàn rỗi,... của nhân
dân vào sản xuất, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn... Các sản
phẩm công nghiệp của Hà Tây còn gặp khó khăn về thị trờng mặt hàng, sản
13
phẩm. Các cơ sở công nghiệp còn nhỏ bé, trình độ công nghệ lạc hậu cha đủ sức
cạnh tranh mạnh trên thị trờng.
+ Đời sống văn hoá-xã hội của nhân dân trong tỉnh đợc chú trọng. Các
hoạt động văn hoá thông tin có nhiều tiến bộ trong việc giữ gìn truyền thống
lịch sử, bản sắc văn hoá dân tộc. Công tác y tế có nhiều thành tựu đến nay
100% số xã có cơ sở y tế. Năm 2000 theo thống kê trung bình đã có trên 9,5 bác
sĩ/ vạn dân, 16,6 giờng bệnh/vạn dân. Công tác kế hoạch hoá gia đình đợc duy
trì tốt năm 2000tỷ lệ sinh giảm, tỷ lệ tăng tự nhiên giảm. Số hộ xem truyền hình
đạt 80%. Công tác triển khai xoá đói giảm nghèo đã triển khai có hiệu quả hơn.
Công tác giáo dục, đào tạo có nhiều tiến bộ, số học sinh phổ thông năm 1999-
2000 tăng 1%, 12/14 huyện thị đợc công nhận đạt tiêu chuẩn phổ cập THCS.
+ Hà Tây là tỉnh có nhiều tiềm năng về du lịch, với nhiều di tích lịch sử
văn hoá (nhiều chỉ sau Hà Nội và Thành phố HCM ) gắn liền với lịch sử phát
triển của dân tộc. Hà Tây có nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng nh: Chùa H-
ơng, Chùa Thầy, Đồng mô,... Hàng năm lợng khách đến với Hà Tây không phải
nhỏ. Đây là điều kiện để du lịch và hoạt động thơng mại Hà Tây phát triển.
+ Hà Tây có hệ thống cơ sở hạ tầng khá tốt so với một số tỉnh khác
* Về giao thông: Hà Tây chỉ có 20% đờng tốt, 40% đờng trung bình,
50% đờng xấu. Hà Tây có cả đờng sông, đờng thuỷ, đờng sắt, đờng bộ và hàng
không. Đờng sắt có tổng chiều dài khoảng 42,5km, đờng thuỷ gồm các tuyến
sông do trung ơng quản lý dài khoảng 148km, địa phơng quản lý dài 7km. Có
các cảng Sơn Tây, Hồng Vân, Vạn Điểm (thuộc Sông Hồng), Vân Đình, Tế
* Giá trị sản xuất công nghiệp tăng bình quân trên 12% một năm.
+ Giai đoạn 2005-2010:
* Nhịp tăng trởng GDP: 9-12% một năm.
* Cơ cấu kinh tế NN-CN&XDCB-TMDV: 23%-40%-37%.
* GDP/ ngời một năm đạt: 940 USD.
* Lơng thực quy thóc: 12-13 triệu tấn năm 2010, đa ngành rau quả thành
ngành chính để cung cấp cho Hà Nội và các khu công nghiệp.
* Giá trị sản lợng công nghiệp tăng từ 11-11,5%, hình thành và xây dựng
các khu công nghiệp và 17 cụm công nghiệp trên địa bàn.
* Du lịch cố gắng thu hút 2,5 triệu lợt khách trong đó khách quốc tế
khoảng 450-500 nghìn lợt. Hình thành các cụm du lịch Hà Tây.
* Phấn đấu đến 2010 đờng quốc lộ đi qua tỉnh100% bê tông nhựa, các
tỉnh lộ đợc đợc trải nhựa hoặc đá dăm nhựa đạt tỷ lệ 50%.
* Phấn đấu đến năm 2005 có 5,6 máy điện thoại / 100 dân, năm 2010 co
7,5 máy điện thại/ 100 dân.
Tóm lại Hà Tây là tỉnh có nhiều tiềm năng về nguồn nhân lực, đất đai và
tài nguyên. Nhân dân Hà Tây có tri thức khá cao có đời sống tinh thần phong
phú đa dạng. Kinh tế Hà Tây những năm qua phát triển khá tốt, mọi hàng hoá
đều có sản lợng khá cao đáp ứng đầy đủ nhu cầu của nhân dân trong tỉnh về
hàng hoá đó đồng thời còn d thừa cho xuất khẩu. Nông nghiệp của tỉnh có nhiều
thành tựu, các mặt hàng chủ yếu của nông nghiệp có mức sản lợng cao, chất l-
ợng khá, phục vụ khá tốt cho hoạt động thơng mại. Nguồn hàng hoá của nông
nghiệp phong phú đa dạng. Công nghiệp- tiểu thủ công nghiệp có tốc độ tăng tr-
ởng khá, đã tạo ra nhiều sản phẩm phục vụ sản xuất và tiêu dùng nội tỉnh và
xuất khẩu. Nhu cầu và sức mua của nhân dân trong tỉnh cha đợc cao, còn thấp,
các nhu cầu chủ yếu vẫn tập trung vào hàng hoá thiết yếu phục vụ cho tiêu dùng
và sản xuất. Tuy vậy nhu cầu này khá lớn và đa dạng đây là yếu tố thuận lợi cho
việc phát triển hoạt động thơng mại. Hàng hoá của tỉnh sản xuất ra tuy nhiều
nhng chất lợng cha cao và giá thành khó cạnh tranh. Thị trờng vẫn là điều khó
15
hạn chế rất tốt sự phát triển của t thơng, cung cấp đầy đủ các mặt hàng thiết yếu
cho nhân dân, quân đội và phục vụ cho hoạt động sản xuất công nông nghiệp.
Từ 1986 đến 1991 Sở thơng mại du lịch Hà Sơn Bình đợc thành lập. Sở đã chỉ
đạo các công ty chuyển đổi cơ chế kinh doanh làm ăn cho phù hợp với chủ tr-
ơng của Đảng, thị trờng hàng hoá của tỉnh đã có bớc phát triển mới. Thơng
nghiệp Nhà nớc dần mất đi vai trò chủ đạo, thay vào đó là sự phát triển của t th-
ơng. Chức năng và nhiệm vụ của Sở thay đổi căn bản, tơng đối giống nh ngày
nay. Sở không còn trực tiếp can thiệp vào thị trờng và các công ty nữa mà thực
hiện chức năng quản lý Nhà nớc về thơng mại. Từ cuối năm 1991 đầu năm 1992
tỉnh Hà Sơn Bình tách thành Hà Tây và Hoà Bình, Sở thơng mại du lịch Hà Tây
đợc thành lập với chức năng và nhiệm vụ cơ bản giống nh ngày nay. Năm 1994
do yêu cầu của phát triển kinh tế Sở thơng mại du lịch Hà Tây tách thành Sở th-
ơng mại và Sở du lịch Hà Tây. Hoạt động của Sở giống nh ngày nay.
16
Lịch sử hình thành và phát triển của Sở là lịch sử hào hùng vẻ vang. Từ khi
thành lập đến nay Sở đã có đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế nói
chung và hoạt động thơng mại nói riêng của tỉnh.
2) Chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của Sở Thơng Mại Hà Tây.
2.1) Chức năng: Sở Thơng Mại Hà Tây là cơ quan chuyên môn thuộc UBND
tỉnh Hà Tây, giúp UBND tỉnh thực hiện chức năng quản lý Nhà nớc về thơng
mại trên địa bàn tỉnh theo quy định cuả pháp luật.
2.2) Nhiệm vụ và quyền hạn của Sở Thơng Mại Hà Tây.
2.2.1) Về công tác quy hoạch, kế hoạch và tổ chức thị trờng.
+ Lập quy hoạch, kế hoạch về phát triển thơng mại trên địa bàn tỉnh trình
UBND tỉnh phê duyệt. Căn cứ vào quy hoạch, kế hoạch đợc phê duyệt, xây
dựng các đề án, chơng trình, phát triển thơng mại cụ thể của tỉnh trình UBND
tỉnh phê duyệt và tổ chức thực hiện các đề án, chơng trình đó.
+ Xét hoặc tham gia xét duyệt các chơng trình, đề án của tỉnh có liên
quan đến thơng mại.
+ Duyệt kế hoạch nhập khẩu của các doanh nghiệp có vốn đầu t nớc
tiết kiệm.
+ Cấp giấy phép kinh doanh giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh
đối với thơng nhân kinh doanh hàng hoá dịch vụ thơng mại.
+ Thực hiện việc đăng ký thành lập văn phòng đại diện, chi nhánh của th-
ơng nhân Việt Nam trên địa bàn tỉnh.
+ Thực hiện việc đăng ký thành lập văn phòng địa diện chi nhánh ở nớc
ngoài cho các doanh nghiệp hoạt động thơng mại đặt trụ sở chính trên địa bàn
tỉnh.
+ Thực hiện việc đăng ký hoạt động cho văn phòng đại diện, chi nhánh
của thơng nhân nớc ngoài trên địa bàn tỉnh.
+ Thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nớc về HTX thơng mại dịch vụ thơng
mại trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật.
+ Quản lý hoạt động xúc tiến thơng mại trên địa bàn tỉnh.
+ Thực hiện các nhiệm vụ mà Bộ thơng mại đã phân cấp hoặc uỷ quyền
cho UBND tỉnh, hoặc các nhiệm vụ khác về thơng mại do UBND tỉnh giao và
theo quy định của pháp luật.
2.2.3) Về công tác thanh kiểm tra kiểm soát thị trờng.
+ Chỉ đạo cơ quan kiểm kiểm soát thị trờng thuộc Sở theo quy định của
pháp luật.
+ Chỉ đạo cơ quan kiểm tra, kiểm soát thị trờng thuộc Sở phối hợp với
các lực lợng chức năng khác trên địa bàn tỉnh trong việc kiểm tra kiểm soát thị
trờng nhằm thực hiện các nhiệm vụ đấu tranh chống buôn lậu, buôn bán hàng
quốc cấm, hàng giả, hàng kém chất lợng, đầu cơ lũng đoạn thị trờng kinh doanh
trái phép, gian lận thơng mại và các hành vi khác vi phạm pháp luật thơng mại
trên địa bàn tỉnh.
+ Giám sát, kiểm tra việc thi hành pháp luật của văn phòng địa diện, chi
nhánh của thơng nhân Việt Nam, thơng nhân nớc ngoài trên địa bàn tỉnh và xử
lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
+ Chủ trì hoặc tham gia giải quyết có liên quan đến lĩnh vực quản lý về
thơng mại.
của doanh nghiệp.
+ Phối hợp với Sở quản lý ngành giám sát, kiểm tra việc thực hiệ kế
hoạch kinh doanh hàng năm của doanh nghiệp.
+ Yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện chế độ báo cáo tình hình hoạt
động thơng mại theo quy định của Bộ thơng mại và các cơ quan hữu quan khác.
Đối với doanh nghiệp TW đóng trên địa bàn tỉnh và doanh nghiệp
thuộc các thành phần kinh tế khác đăng ký kinh doanh th ơng mại tại tỉnh.
+ Yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện chế độ báo cáo thống kê và tình
hình hoạt động thơng mại theo quy định của Bộ thơng mại và các cơ quan hữu
quan khác.
2.2.5) Về công tác đào tạo.
+ Căn cứ vào nhu cầu và xu hớng phát triển thơng mại của tỉnh lập quy
hoạch, kế hoạch đào tạo cán bộ làm công tác thơng mại cho tỉnh.
19
+ Tổ chức việc đào tạo, bồi dỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp
vụ ... cho cán bộ công chức thuộc Sở quản lý và doanh nghiệp hoạt động thơng
mại trên địa bàn tỉnh.
2.2.6) Thực hiện các công tác và nhiệm vụ khác do Tỉnh uỷ và UBND tỉnh
giao cho.
2.2.7) Chỉ đạo, hớng dẫn chuyên môn nghiệp vụ quản lý Nhà nớc về thơng
mại đối với các cơ quan quản lý Nhà nớc về thơng mại ở cấp huyện, thị xã
trong tỉnh.
3) Tổ chức của Sở Thơng Mại Hà Tây.
Sở bao gồm :
+ Giám đốc, các Phó giám đốc.
+ Các phòng chuyên môn giúp việc : 4 phòng.
+ Các đơn vị trực thuộc:
*Các doanh nghiệp trực thuộc: 16 doanh nghiệp.
*Chi cục quản lí thị trờng.
3.1) Giám đốc là ngời điều hành mọi công việc của Sở, là ngời có quyền quyết
trong việc cung cấp các hàng hoá cho vùng Tây Bắc vì ở gần hơn chi phí vận
chuyển rẻ hơn. Hà Tây giáp Hà Nội đây vừa là thuận lợi vừa là khó khăn. Bởi vì
Hà Nội là thủ đô của cả nớc, là trung tâm kinh tế-chính trị-văn hoá-khoa học kỹ
thuật của cả nớc. Hà Nội có điều kiện phát triển thơng mại, là nơi tiêu dùng
hàng hoá nông sản thực phẩm, nguyên nhiên vật liệu cho sản xuất tiêu dùng rất
lớn. Đây là một thị trờng rất hấp dẫn và là nơi tiêu thụ rất nhiều sản phẩm của
các tỉnh. Hà Tây gần Hà Nội nên có lợi thế hơn các tỉnh khác trong việc cung
cấp hàng hoá nhất là hàng nông sản, thực phẩm đồng thời cũng dễ dàng mua
các hàng hoá phục vụ tiêu dùng và sản xuất của nhân dân trong tỉnh và phục vụ
cho xuất nhập khẩu. Điều này khiến cho hoạt động thơng mại của tỉnh phát
triển. Tuy nhiên đây cũng là một thách thức lớn đối với các hàng hoá của Hà
Tây bởi gần nơi có hàng hoá nhiều và có khả năng cạnh tranh cao do vậy hàng
hoá của tỉnh rất có thể sẽ thua ngay trên sân nhà và mất thị trờng trong tỉnh nhất
là các hàng hoá công nghiệp, hàng công nghệ và một số hàng khác. Điều này
ảnh hởng tiêu cực đến hoạt động thơng mại Hà Tây.
Hà Tây có nhiều đờng giao thông quan trọng của cả nớc đi qua nh đờng
quốc lộ số 1,6,32..., có cả đờng hàng không, đờng sắt, đờng thuỷ nên giao thông
thuận tiện hàng hoá lu thông dễ dàng. Điều này sẽ khiến cho hoạt động thơng
mại phát triển vì hàng hoá các tỉnh miền nam, miền trung, vùng Tây Bắc sẽ qua
Hà Tây vào Hà Nội và các tỉnh khác, cạnh các con đờng sẽ là các cửa hàng,
điểm mua bán, điểm dịch vụ... sầm uất.
Kinh tế Hà Tây mời năm qua liên tục phát triển, hàng hoá làm ra ngày
càng nhiều về số lợng, chủng loại hàng, chất lợng đợc nâng cao dần. Đây là
điều kiện để phát triển thơng mại vì có hàng hoá mới có thể tiến hành hoạt động
thơng mại đợc.
Nhân dân trong tỉnh có truyền thống tốt đẹp, có thói quen tiêu dùng
không cầu kỳ, giữa các vùng dân c rất hoà thuận... điều này sẽ khiến cho lu
thông hàng hoá dễ dàng hoạt động thơng mại diễn ra thuận lợi. Tuy nhiên mức
thu nhập của dân c còn thấp nhu cầu cha cao sẽ khiến cho hoạt động thơng mại
bị hạn chế.
27%. Có thể thấy thực trạng mức LCHHXH của tỉnh qua bảng:
(Đơn vị tính: Tỷ đồng)
STT
Chỉ tiêu
1996 1997 1998 1999 2000
Tổng mức LCHHXH
1672,6 1797,7 2066 2489 2780
I
Phân theo TPKT
1 Kinh tế Nhà nớc 453,3 488,1 523 657 810,8
2 Kinh tế tập thể 11 13 16,6
3 Kinh tế t nhân cá thể 129,3 1395,6 1511,5 1796 1916,9
4 Kinh tế hỗn hợp 20,7 23 40,5
II
Phân theo NKT
1 Thơng mại 812,9 850,9 1161 1398 1699,2
2 Khách sạn nhà hàng 153,3 162,5 270 325 430
3 Dịch vụ 100,9 120,1 63 76 6
4 Sản xuất trực tiếp bán 605,4 664,2 571 699 609,1
Nguồn: Sở Thơng Mại & Cục Thống Kê tỉnh Hà Tây.
3) Thực trạng tình hình lu thông hàng hoá ra vào tỉnh Hà Tây.
22
Trong các năm qua hàng hoá ra vào tỉnh Hà Tây phần lớn đợc vận
chuyển bằng đờng bộ theo các quốc lộ 1, 6, 32,...Do Hà Tây là tỉnh nông
nghiệp, hàng công nghiệp chiếm tỷ trọng nhỏ nhu cầu hàng hoá tiêu dùng trên
địa bàn không lớn nên khối lợng hàng hoá lu thông ra vào địa bàn còn chiếm tỷ
trọng nhỏ so với các tỉnh trong vùng và cả nớc. Tuy nhiên khối lợng hàng hoá lu
thông qua địa bàn Hà Tây chủ yếu giữa Hà Nội và các vùng trong cả nớc chiếm
tỷ trọng rất lớn. Đây là một thuận lợi lớn cho tỉnh để phát triển các loại hình
dịch vụ thơng mại cho khách vãng lai.
3 Ngoài NN 5000 5500 6000 7000 14000
II
Tổng KNNK
14306 25194 56020 56300 61000 43,7%
1 DNNN 5148 11900 15490 19400 24000
1.1 DNNNTW 4360
1.2 DNNNĐP 11130
2 LD-ĐTNN 9158 13294 38330 37800 27000
3 Ngoài NN 2200 10000
Qua bảng ta thấy:
Tổng kinh ngạch XNK của tỉnh những năm qua đều có mức tăng khá.
Xuất khẩu:
Năm 1996 toàn tỉnh xuất đợc 14,9 triệu USD, tăng 55% so với 1995.
Năm 1997 là 18,5 triệu USD, tăng 24% so với năm 1996.
Năm 1998 : 29,8 triệu USD, tăng 61% so với năm 1997.
Năm 1999: 36 triệu USD, tăng 20,9% so với năm 1998.
Năm 2000: 45 triệu USD, tăng 25% so với năm 1999.
Tốc độ tăng XK bình quân thời kỳ 1996-2000 khoảng 31,9%/năm.
24
Nhập khẩu:
Năm 1996 toàn tỉnh đạt 14,3 triệu USD, tăng 318% so với năm 1995.
Năm 1997: 25,119 triệu USD, tăng 75,79% so với năm 1996.
Năm 1998: 56,02 triệu USD, tăng 122,75% so với năm 1997.
Năm 1999: 56,3 triệu USD, tăng 0,5% so với năm 1998.
Năm 2000: 61 triệu USD, tăng 8,3% so với năm 1999.
Tốc độ tăng NK bình quân thời kỳ 1996-2000 khoảng 43,7%/năm.
Hà Tây vẫn chủ yếu là nhập siêu qua các năm. Mức tăng tăng trởng XNK
khá cao, cao hơn mức tăng trung bình của cả nớc. Năm 2000 bình quân giá trị
XK đầu ngời đạt 18,5 USD/ ngời thấp hơn rất nhiều (khoảng 10 lần) so với mức
180 USD/ ngời, mức của nơi có hoạt động ngoại thơng phát triển.
25
Copyright: Tài liệu đại học ©