nghiên cứu - trao đổi
24

Tạp chí luật học số 2/2005 ThS. Nguyễn Thị Nga *
gh quyt Hi ngh ln th 8 Ban chp
hnh trung ng ng khoỏ VII ó
ch rừ: "Phi ci cỏch mt bc, c bn cỏc
th tc hnh chớnh c v th ch v t chc
thc hin", loi b nhng khõu xin
phộp, xột duyt khụng cn thit, gim phin
h, ngn chn t ca quyn, sỏch nhiu,
tham nhng, hi l, vi phm phỏp lut, lp
li trt t, k cng trong vic ban hnh
th tc hnh chớnh". Ngh quyt cng nhn
mnh: "Tp trung ci cỏch th tc hnh
chớnh trong cỏc lnh vc tỏc ng trc tip
ti i sng sn xut kinh doanh ca nhõn
dõn". Theo tinh thn ú, Ngh nh s
38/N-CP ngy 04/5/1994 ca Chớnh ph
v ci cỏch mt bc th tc hnh chớnh
trong vic gii quyt cụng vic ca cụng
dõn v t chc c ra i. õy l c s
phỏp lý trc tip nht thc hin chng

lc 1/7/2004).
Th nht, cú th nhn thy rng trc
thi im Lut t ai nm 2003 ra i ó
cú quỏ nhiu cỏc vn bn phỏp lut quy
nh v trỡnh t, th tc hnh chớnh trong
giao t, cho thuờ t. õy l tr ngi rt
ln cho cỏc c qun lý t ai a phng
cng nh cỏc ch th s dng t trong vic
N

* Ging viờn Khoa phỏp lut kinh t
Trng i hc Lut H Ni nghiªn cøu - trao ®æi
T¹p chÝ luËt häc sè 2/2005 25

vận dụng các văn bản pháp luật để triển
khai việc giao đất, cho thuê đất trên thực tế.
Có thể dẫn chứng qua hàng loạt các văn bản
sau đây:
- Thủ tục hành chính trong giao đất, thuê
đất đối với các tổ chức trong nước được quy
định tại Thông tư số 293/TT-TCĐC ngày
14/3/1997 của Tổng cục địa chính.
- Thủ tục hành chính về thuê đất đối với
các tổ chức đang ở hình thức giao đất mà pháp
luật quy định phải chuyển sang thuê đất thì
thực hiện theo quy định tại Thông tư liên bộ số
856/LB-BTC-TCĐC ngày 12/7/1996 giữa Bộ

trung thống nhất của pháp luật khi quy định
về vấn đề này.
Thiết nghĩ, việc quy định thủ tục hành
chính về giao đất, cho thuê đất trong hàng
loạt các văn bản pháp luật nêu trên mà
không quy tụ thành một văn bản chính
thống là việc làm không cần thiết và không
hợp lý. Khẳng định như vậy là vì, việc Nhà
nước đặt ra các điều kiện, các yêu cầu, các
trình tự và bước đi cần thiết mà các cơ quan
quản lý nhà nước về đất đai và các chủ thể
được giao đất, cho thuê đất cần phải tiến
hành nhằm đảm bảo cho việc giao đất, cho
thuê đất được diễn ra thông suốt, trôi chảy
trong một hành lang pháp lý, một trật tự ổn
định chứ bản chất của vấn đề không phải là
phân biệt các loại đất khác nhau với các
nguồn gốc và chủ thể khác nhau để quy
định trình tự, thủ tục. Vì vậy, không cần
thiết phải quy định quá nhiều các trình tự,
thủ tục khác nhau qua một loạt các văn bản
nêu trên. Nếu các thủ tục hành chính trong
giao đất, cho thuê đất được thống nhất quy
định ở một văn bản chung sẽ tránh được sự
trùng lắp, qua đó cũng khắc phục được tình
trạng mâu thuẫn, chồng chéo - vốn tồn tại
khá phổ biến trong các văn bản pháp luật
đất đai thời gian qua.
Thứ hai, tại các văn bản trên, các quy


Th ba, cng chớnh t s bt cp, s an
xen chng chộo v th tc rm r, kộo di
khi giao t, cho thuờ t m trong thc tin
thc hin phỏp lut thi gian qua cho thy
nhiu sai phm ó ny sinh khp cỏc a
phng trong c nc; mt b phn khụng
nh cỏn b cú thm quyn giao t, cho thuờ
t ó li dng s h ca phỏp lut chõy
ỡ , gõy phin h, sỏch nhiu dõn.
Trc nhng tn ti v bt cp nờu trờn,
s cn thit khỏch quan t ra l phi cú s
thay i cn bn chớnh sỏch, phỏp lut v
th tc hnh chớnh trong qun lý v s dng
t ai núi chung v v giao t, cho thuờ
t núi riờng. Lut t ai nm 2003 c
Quc hi thụng qua ngy 26/11/2003 v cú
hiu lc t ngy 01/7/2004 ó th hin rừ
nhng yờu cu ny. Cú th nhn thy rừ nột
s thay i v th tc hnh chớnh trong giao
t, cho thuờ t qua nhng ni dung c th
sau õy:
Th nht, trờn c s lut hoỏ nhng quy
nh phự hp, nhng nhõn t hp lý v th
tc hnh chớnh trong giao t, cho thuờ t
ng thi loi b nhng bt cp, nhng mõu
thun v nhng chng chộo trong hng lot
cỏc vn bn phỏp lut ó c cp trong
phn trờn; thay vo ú, trỡnh t th tc giao
t, cho thuờ t gi õy c quy nh
thng nht ch trong mt iu lut (iu

nhng thụng tin cn thit cú liờn quan n
n quỏ trỡnh giao t, thuờ t. Thụng qua
ú m thc hin ỳng v y quyn v
ngha v ca mỡnh.
Th hai, trỡnh t, th tc giao t, cho
thuờ t theo Lut t ai nm 2003 c
phõn thnh hai trng hp c th l t ó
c gii phúng mt bng v t cha c
gii phúng mt bng. õy l quy nh hp
lý v cn thit m trong cỏc vn bn quy
phm phỏp lut trc õy khụng c phõn
nh mt cỏch rừ rng. i vi t ó c
gii phúng mt bng, thi hn hon tt
cỏc th tc giao t, thuờ t ch trong 20
ngy. Quy nh ny nhm mc ớch to iu
kin cho ngi cú nhu cu s dng t
nhanh chúng cú t s dng, kp thi
nm bt c thi c kinh doanh. c bit,
Lut t ai nm 2003 vi s xut hin ca
t chc phỏt trin qu t, t chc ny cú
chc nng qun lý qu t, vn ng u t,
gii thiu a im cho cỏc ch th cú nhu
cu s dng t Thụng qua t chc ny,
cỏc ch th u t thun li, d dng trong
vic tỡm kim a im u t v nhanh
chúng cú "t sch" thc hin u t m
khụng phi tn thi gian, cụng sc ln tỡm
mt cỏch khú khn v khụng cú nh hng
ỳng n hoc li phi thụng qua nhng cũ
t khụng my tin cy m thc t thi gian

ng ký quyn s dng t trc thuc s ti
nguyờn v mụi trng cp tnh hoc phũng
ti nguyờn v mụi trng cp huyn. Ln
u tiờn cú s xut hin ca mt c quan l
u mi duy nht, chu trỏch nhim chớnh nghiªn cøu - trao ®æi
28

T¹p chÝ luËt häc sè 2/2005

trong việc tiếp nhận hồ sơ của các tổ chức
cá nhân có nhu cầu xin giao đất, thuê đất;
trực tiếp thẩm định và kiểm tra hồ sơ cũng
như thực hiện các thủ tục hành chính cần
thiết khác liên quan đến giao đất, cho thuê
đất. Với quy định này sẽ giảm bớt được các
bước, các khâu trung gian không cần thiết
vốn hết sức khó khăn, phức tạp cho người
dân trong thời gian trước đây. Đồng thời
cũng là nhằm nâng cao năng lực, trách
nhiệm cho các cơ quan chuyên môn và các
cán bộ có thẩm quyền quản lý nhà nước về
đất đai trên cơ sở xác định rõ chức năng,
nhiệm vụ, quyền hạn. Thông qua tổ chức
này sẽ góp phần thúc đẩy nhanh chóng việc
thực hiện các thủ tục hành chính cần thiết
của người được giao đất, thuê đất, đảm bảo
lợi ích thiết thực cho họ, khắc phục tình

dụng đất. Thông qua đó việc thúc đẩy tiến
trình thực hiện các thủ tục hành chính được
trôi chảy và thông suốt; giảm bớt sự phiền
hà cho dân, tiết kiệm được thời gian, tiền
của cho cả cơ quan quản lý đất đai và người
sử dụng đất.
Từ những nhận định và đánh giá trên
đây có thể khẳng định rằng cải cách thủ tục
hành chính trong quản lý và sử dụng đất đai
nói chung và trong giao đất, cho thuê đất
theo Luật đất đai năm 2003 nói riêng không
chỉ là cơ sở cần thiết cho việc bảo vệ một
cách hữu hiệu các quyền và lợi ích hợp
pháp cho người dân, nâng cao ý thức chấp
hành pháp luật của người sử dụng đất mà
còn nâng cao năng lực, trách nhiệm của các
cơ quan công quyền trong việc thực hiện
trật tự quản lý hành chính nói chung và trật
tự quản lý, sử dụng đất đai nói riêng. Điều
đó cũng góp phần quan trọng trong việc nghiªn cøu - trao ®æi
T¹p chÝ luËt häc sè 2/2005 29

đảm bảo pháp chế xã hội chủ nghĩa./.