MỤC LỤC Trang
MỞ ĐẦU 2
NỘI DUNG 4
I. THẾ NÀO LÀ LÃNH ĐẠO, THẾ NÀO LÀ QUẢN LÝ 4
1. Lãnh đạo là gì? 4
2. Quản lý là gì? 5
II. SỰ KHÁC NHAU GIỮA LÃNH ĐẠO VÀ QUẢN LÝ 6
1. Sự khác nhau về công việc của lãnh đạo và quản lý 7
2. Sự khác nhau về vai trò của nhà lãnh đạo và nhà quản lý 8
2.1. Vai trò của nhà lãnh đạo 8
2.2. Vai trò của nhà quản lý 9
3. Mối quan hệ giữa lãnh đạo và quản lý 10
III.LÃNH ĐẠO VÀ QUẢN LÝ VỚI THỂ CHẾ ĐẢNG LÃNH ĐẠO,
NHÀ NƯỚC QUẢN LÝ, NHÂN DÂN LÀM CHỦ Ở VIỆT NAM
10
1. Thể chế Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ ở Việt
Nam
11
2. Một số hạn chế trong mối quan hệ Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý,
nhân dân làm chủ ở Việt Nam hiện nay
13
3. Giải pháp nâng cao chất lượng của hệ thống lãnh đạo, quản lý, làm chủ
ở Việt Nam
14
VI.LIÊN HỆ THỰC TIỄN TẠI ĐƠN VỊ 16
1. Quản lý thực hiện kế hoạch giáo dục của ban giám hiệu 16
2. Chi bộ thực hiện vai trò lãnh đạo xây dựng nhà trường
17
KẾT LUẬN 19
TÀI LIỆU THAM KHẢO 20
MỞ ĐẦU

người mong muốn bạn là người có tài xoay xở và làm việc độc lập. Khi công việc
không thuận lợi, bạn phải gánh lấy trách nhiệm, và khi thành công thì các thành
2
viên trong nhóm phải được khen thưởng. Và vì, chúng ta phải biết trước cách làm
lãnh đạo để làm nhân viên cho tốt, và biết trước thì mới hiểu cách vươn lên làm
lãnh đạo cho đúng. Qua đó góp phần nâng cao chất lượng của hệ thống lãnh đạo,
quản lý, làm chủ ở Việt Nam.
NỘI DUNG
I. THẾ NÀO LÀ LÃNH ĐẠO, THẾ NÀO LÀ QUẢN LÝ
Những nhà nghiên cứu lý thuyết về “lãnh đạo học” và “quản lý học” cũng
chưa thống nhất về định nghĩa cho hai từ trên. Dưới góc độ của khoa học lãnh đạo
3
chúng ta sẽ tìm hiểu về lãnh đạo và quản lý để từ đó thấy được sự khác nhau giữa
lãnh đạo và quản lý.
1. Lãnh đạo là gì?
Có nhiều quan niệm khác nhau về lãnh đạo.
Theo James Gibson: Lãnh đạo là một phần công việc của quản
lý nhưng không phải toàn bộ công việc quản lý. Lãnh đạo là năng lực
thuyết phục ngườikhác hăng hái phấn đấu cho những mục tiêu đã xác định.
George Tery: Lãnh đạo là hoạt động gây ảnh hưởng đến con người
để họ phấn đấu tự nguyện cho các mục tiêu của tổ chức.
R. Tannenbaum, R. Weschler và F. Massarik: Lãnh đạo là ảnh hưởng
liênnhân cách được thực hiện trong tình huống và được định hướng thông
qua quátrình giao tiếp nhằm đạt được mục đích chung hoặc những mục đích
chuyên biệt.
H. Koontz và các tác giả: Lãnh đạo là quá trình tác động đến con người
saocho họ cố gắng một cách tự giác và hăng hái thực hiện mục
tiêu chung của tổ chức.
P. Hersey và Ken Blanc Hard: Lãnh đạo là một quá trình gây ảnh
hưởng đến các hoạt động của một cá nhân hay một nhóm nhằm đạt được mục đích

Quản lý (tiếng Anh là Management - điều khiển bằng tay) đặc trưng cho quá
trình điều khiển và dẫn hướng tất cả các bộ phận của một tổ chức, thường là tổ
chức kinh tế, thông qua việc thành lập và thay đổi các nguồn tài nguyên (nhân
lực, tài chính, vật tư, trí thực và giá trị vô hình).
Nói đến quản lý là một hoạt động có "tính tổ chức", "tính mục đích" nhằm
giúp con người thực hiện hoạt động có hiệu quả trên các lĩnh vực đời sống xã hội.
Trong đời sống xã hội, quản lý không chỉ với nghĩa là quản lý con người, quản lý
xã hội mà còn có nghĩa quản lý chung với tính cách là " công cụ", là "phương tiện"
5
cho con người trong quản lý các đối tượng. Ví dụ: Quản lý thông tin, Quản lý hiện
vật Về quản lý xã hội - quản lý con người - khái niệm quản lý được khái quát như
một hoạt động có tính tổ chức nhằm duy trì và phát triển một tập hợp người để
cùng nhau thực hiện có hiệu quả những nhiệm vụ và mục tiêu đã được đặt ra.
Theo quan điểm của khoa học lãnh đạo thì Quản lý là hoạt động như một
quá trình đạt các kết quả cụ thể một cách ổn định ngay cả trong điều kiện không
hoàn toàn kiểm soát và không chắc chắn.
II. SỰ KHÁC NHAU GIỮA LÃNH ĐẠO VÀ QUẢN LÝ
Lãnh đạo là đề ra chủ trương và tổ chức động viên thực hiện, còn quản lý là
tổ chức và điều khiển các hoạt động theo các yêu cầu nhất định. Từ điển Hán ngữ
của Trung Quốc thì cũng giải thích tương tự: Lãnh đạo là xoái lĩnh và dẫn đạo tiến
lên theo một hướng nhất định, còn quản lý là tiến hành thuận lợi một việc được
giao trách nhiệm, bảo quản và xử lý, chăm sóc đồng thời có ràng buộc chặt chẽ.
Như vậy, có thể hiểu: lãnh đạo là chỉ đường, vạch lối, nhìn xa trông rộng,
hướng tới mục tiêu cuối cùng, còn quản lý là tổ chức và điều khiển theo các hoạt
động đó. Lãnh đạo là đề ra chủ trương, đường lối, nguyên lý, sách lược, còn quản
lý là tổ chức thực hiện. Lãnh đạo quan tâm đến những vấn đề chiến lược, những
mục tiêu lâu dài, còn quản lý chú trọng những yêu cầu có tính chiến thuật, mục tiêu
cụ thể và thường ngắn hạn. Lãnh đạo có thể gắn vói những khía cạnh trừu tượng
của cuộc sống, còn quản lý thường phải xử lý những vấn đề rất thực tế. Lãnh đạo
thuộc lĩnh vực chính trị, người lãnh đạo là nhà chính trị, còn quản lý thuộc lĩnh vực

uy tín với bên ngoài thì toàn bộ tổ chức mất uy tín theo).
Có trình độ cao, tầm nhìn xa trông rộng, để có thể đưa ra những định hướng và
quyết định đúng đắn.
Biết phối hợp hài hòa với bộ phận quản lý.
7
Người quản lý thì không nhất thiết cần có trình độ cao, uy tín cao hay tầm nhìn
xa trông rộng như người lãnh đạo, nhưng ngược lại cần những đức tính như:
Hiểu được và tuân theo các quyết định của lãnh đạo
Có tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ, nắm sát các chi tiết (người lãnh đạo có thể
không mạnh những điểm này).
Tùy lĩnh vực quản lý mà cần có trình độ chuyên môn tương ứng nhất định.
Ví dụ: Một người làm trưởng phòng nhân sự (một chức vụ quản lý) ở một chỗ
này, thì dễ có thể chuyển sang làm trưởng phòng nhân sự ở chỗ khác, vì làm quản
lý nhân sự ở đâu cũng gần giống nhau, đòi hỏi cùng một loại kỹ năng. Nhưng một
người làm viện trưởng Viện Hóa (một chức vụ lãnh đạo) cần có uy tín trong ngành
hóa học, và khó có thể chuyển thành làm viện trưởng Viện Cơ Học.
Phương thức quản lý: Trên cơ sở tuân thủ pháp luật và các nguyên tắc, chế
tài quá trình quản lý được tiến hành chủ yếu bằng phương pháp hành chính; cưỡng
chế
2. Sự khác nhau về vai trò của nhà lãnh đạo và nhà quản lý
2.1. Vai trò của nhà lãnh đạo
Lãnh đạo có vô số công việc cần làm trong mỗi ngày làm việc của họ. Tuy
nhiên, việc xác định được các trọng tâm công việc là vô cùng quan trọng bởi nếu
không đạt được điều đó, tổ chức sẽ đi sai đường.
Thiết lập tầm nhìn cho tổ chức: Thông thường nhân tố này bị xem là mông
lung, song thực tế cho thấy tầm nhìn chính là ngọn hải đăng chỉ đường cho mỗi tổ
chức. Không có tổ chức nào có tầm nhìn kém, không có tầm nhìn rõ ràng hay thậm
chí không có tầm nhìn lại thành công trong thực tế.
Tập hợp quần chúng: Để tập hợp được quần chúng, lãnh đạo cần làm cho họ
thấu hiểu, thích thú, đam mê và tin tưởng. Quần chúng trong trường hợp nào cũng

giáo dục, thuyết phục, động viên mọi người trong quá trình thực hiện đường lối.
Còn quản lý là sự cụ thể hoá đường lối thành kế hoạch, thành nhiệm vụ và tổ chức
thực hiện nhiệm vụ bằng biện pháp hành chính và bằng pháp luật Giữa lãnh đạo,
quản lý có quan hệ chặt chẽ với nhau, không thể tách rời nhau – lãnh đạo không
quản lý dễ dẫn tới chung chung, thiếu cụ thể, ngược lại quản lý không lãnh đạo dễ
dẫn đến mất phương hướng. Để lãnh đạo tốt nhất thiết phải là nhà quản lý giỏi,
đồng thời để quản lý giỏi cần phải hiểu biết về người lãnh đạo.
Lãnh đạo và quản lý tuy khác nhau nhưng đều phục vụ chung một mục đích
cuối cùng. Dù là một tổ chức kinh tế, văn hóa, một quốc gia, mục tiêu dài hạn hay
ngắn hạn thì đều phục vụ một mục đích cuối cùng mà thôi. Các nhiệm vụ, kế hoạch
có đạt được thì các chủ trương, chiến lược mới có cơ sở để thực hiện, sự chỉ đạo
thường xuyên có chặt chẽ, có đúng pháp luật thì công việc mới hoàn thành, có hiệu
suất thì công việc cuối cùng mới có hiệu quả.
III. LÃNH ĐẠO VÀ QUẢN LÝ VỚI THỂ CHẾ ĐẢNG LÃNH ĐẠO,
NHÀ NƯỚC QUẢN LÝ, NHÂN DÂN LÀM CHỦ Ở VIỆT NAM
1. Thể chế Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ ở Việt
Nam
Thể chế chính trị “Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” chứa
đựng nhiều nội dung cần làm rõ để có biện pháp thực hiện hiệu quả nhất. Nói một
cách hình thức, thì ở Việt Nam cũng có phân biệt giữa lãnh đạo và quản lý, theo mô
hình “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý”. Nhưng đi vào chi tiết hơn, thì những
người đáng nhẽ phải là lãnh đạo (ví dụ viện trưởng một viện nghiên cứu) thì lại
thành quản lý, còn người đáng nhẽ làm chức năng quản lý (ví dụ trưởng phòng tổ
10
chức) thì có khi lại thành lãnh đạo. Tức là các chức năng quản lý và lãnh đạo nhiều
khi bị đảo lộn, và một bộ máy như vậy sẽ không có hiệu quả cao.
Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI về một số vấn đề cấp bách trong công tác
xây dựng Đảng được Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ký ban hành vừa qua đã được
đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân quan tâm. Bởi ai cũng hiểu, một Đảng cầm
quyền, nếu không chú trọng củng cố và nâng cao sức chiến đấu, xa rời dân, mất dân

Thực tiễn đã chứng minh rằng: Chỉ có nhân dân chứ không ai khác, là người
thẩm định chính xác nhất, và cũng chỉ có nhân dân mới là người lựa chọn sáng suốt
nhất đảng chính trị, nhà chính trị cầm quyền thay mặt mình lãnh đạo đất nước. Ai
thu phục được lòng dân, được dân ủng hộ thì người đó sẽ thành công. Ai làm mất
lòng dân thì dù tài giỏi, quyền hành đến mấy tất sẽ thất bại.
Trong mối quan hệ giữa ba chủ thể, Đảng, nhà nước và nhân dân, cũng như
giữ ba chức năng, lãnh đạo, quản lý và làm chủ, dễ dàng nhận thấy vai trò làm chủ
của nhân dân giữ vị trí tiền đề cho cả ba chức năng, vì không có nhân dân làm chủ
thì sự lãnh đạo và quản lý cũng không còn thuộc về chủ nghĩa xã hội nữa. Nhà
nước quản lý giữ vai trò làm phương tiện hay điều kiện để thực hiện quyền làm chủ
của nhân dân trong công việc quản lý quốc gia và xã hội. Còn sự lãnh đạo của
Đảng giữ vị trí then chốt trong việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân và dẫn
dắt chính quyền nhà nước quản lý đất nước. Điều quan trọng ở đây là bước vào giai
đoạn mới, nhịp độ công nghiệp hóa và xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa ngày càng khẩn trương, đồng thời trình độ dân sinh và dân trí
cũng ngày càng cao thì yêu cầu nâng cao chất lượng cuar lãnh đạo và quản lý sẽ
ngày càng cấp thiết và bức súc.
12
Trong mối quan hệ giữa Đảng và Nhà nước, Đảng thực hiện sự lãnh đạo về
chính trị, nhưng không thể vì thế mà có thể đứng trên Nhà nước hay trên luật pháp
nhà nước, không chịu sự ràng buộc của luật pháp; cũng không thể hòa vào trong
nhà nước, quốc gia hóa, hành chính hóa làm thay hay hoạt động trùng lặp, vì chức
năng của Đảng và Nhà nước hoàn toàn khác nhau, không thể nhầm lẫn.
2. Một số hạn chế trong mối quan hệ Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý,
nhân dân làm chủ ở Việt Nam hiện nay
Trong mối quan hệ Đảng - Nhà nước - nhân dân còn những khuyết điểm, hạn
chế sau:
Thứ nhất, sự lãnh đạo của Đảng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của quá trình
đổi mới tổ chức, hoạt động của Nhà nước; còn có tình trạng bao biện, chồng chéo
và buông lỏng nên chưa phát huy tốt vai trò lãnh đạo của Đảng và hiệu lực điều

đường lối, chính sách của Đảng, đó là đảm bảo cho tính “chính đáng” của sự lãnh
đạo của Đảng. Để làm được điều này, Đại hội lần thứ VII của Đảng đã chỉ rõ:
“Đảng kiên quyết khắc phục những tệ độc đoán, chuyên quyền, bao biện làm thay
công việc của nhà nước và các đoàn thể nhân dân. Song không thể từ đó lại dẫn đến
sai lầm cực đoan khác là buông trôi sự lãnh đạo của Đảng”
1
. Đại hội XI của Đảng
tiếp tục nêu: “khắc phục tình trạng buông lỏng sự lãnh đạo hoặc bao biện làm thay
chức năng, nhiệm vụ quản lý điều hành của chính quyền”
2
.
1
. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, NXB Sự thật, Hà Nội, 1991. tr.123.
2
. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.
tr.145.
14
Thứ hai, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và
Chính phủ: Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và Chính
phủ, nói gọn là đối với chính quyền, thực chất cũng là đổi mới phương thức cầm
quyền của Đảng. Điều cơ bản ở đây là cần phân định rõ phạm vi chức năng giữa
lãnh đạo và quản lý, quy định cụ thể quyền hạn và trách nhiệm, tổ chức đảng không
làm thay công tác chính quyền, cơ quan chính quyền không ỷ lại vào tổ chức đảng,
cả hai bên không làm việc trùng lặp và chồng chéo lên nhau đồng thời đề cao trách
nhiệm đối với Đảng, Nhà nước và pháp luật.
Thứ ba, nâng cao trách nhiệm của Chính quyền nhà nước đối với nhân dân
và xã hội: Chính quyền nhà nước là từ nhân dân mà ra, được sự ủy thác của nhân
dân để quản lý xã hội và quốc gia. Điều quan trọng hiện nay là một mặt, Nhà nước
cần có cơ chế tốt để luôn luôn phản ánh được chính xác và kịp thời ý nguyện của
nhân dân và giải quyết một cách nhanh chóng nhất, mặt khác, cần tạo mọi khả năng

Ngoài ra để gắn kết được nhà trường với xã hội thì hiệu trưởng phải có kế
hoạch tổ chức và điều khiển các hoạt động của hội cha mẹ học sinh, các tổ chức,
đoàn thể các nhà doanh nghiệp có những hoạt động hướng thiện, kết hợp ủng hộ
giúp đỡ nhà trường tài trợ các hoạt động giáo dục. Với tập thể học sinh các em vừa
là đối tượng giáo dục vừa là kết quả giaío dục, người hiệu trưởng phải có kế hoạch
thực hiện các chương trình giáo dục phù hợp, hài hòa từng thời gian, thời điểm một
cách cụ thể khoa học, giúp các em vừa học tâp, vừa rèn luyện và tham gia các hoạt
động giáo dục khác để tiếp thu kiến thức, bổ sung kỹ năng sống dần dần hình thành
nhân cách.
16
Tóm lại tổ chức điều khiển mọi hoạt động của nhà trường là một công việc
bao quát chỉ đạo xuyên suốt các hoạt động giáo dục chính khóa, ngoại khóa, hoạt
động trong lớp, hoạt động ngoài giờ lên lớp mà người làm chủ đó là tập thể sư
phạm nhà trường và đối tượng là học sinh.
2. Chi bộ thực hiện vai trò lãnh đạo xây dựng nhà trường
Trong quá trình lãnh đạo, chi bộ thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ là hạt
nhân chính trị lãnh đạo, cụ thể hoá các chủ trương chính sách của Đảng, Pháp luật
của Nhà nước vào thực tiễn đời sống nhà trường. Chi bộ đã chú trọng công tác bồi
dưỡng nâng cao trình độ nhận thức về chủ nghĩa Mác - Lê Nin, về đường lối đổi
mới của Đảng, Pháp luật của Nhà nước, về truyền thống tốt đẹp của nhà giáo Việt
Nam và truyền thống hiếu học tôn sư trọng đạo của nhân dân, làm cho cán bộ đảng
viên, giáo viên, học sinh có niềm tin đối với Đảng, Nhà nước, tạo ra được sự đoàn
kết thống nhất ý chí trong chi bộ, hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao.
Chi bộ đã lãnh đạo xây dựng các tổ chức chính trị trong nhà trường vững
mạnh cụ thể như xây dựng Công đoàn nhà trường thực sự là tổ ấm, là trung tâm
đoàn kết của tập thể Hội đồng sư phạm, phát huy quyền làm chủ của đoàn viên
Công đoàn. Chi bộ trở thành chỗ dựa vững chắc cho chuyên môn, nâng cao chất
lượng dạy và học.
Dưới sự lãnh đạo của chi bộ, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh nhà
trường đã thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng phong trào thi đua rèn luyện học tập

Việc phân biệt sự khác nhau này giúp chúng ta nhận thấy khả năng lãnh đạo
vượt lên trên khả năng quản lý. Nhà lãnh đạo giỏi cũng là nhà quản lý giỏi, tuy
nhiên có nhiều nhà quản lý giỏi lại không thể trở thành nhà lãnh đạo giỏi. Do đó,
chúng ta cần phải tìm hiểu những phẩm chất cần có của một nhà lãnh đạo giỏi và
một nhà quản lý giỏi để phân biệt sự khác biệt này./.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
VII, NXB Sự thật, Hà Nội, 1991.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
XI, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.
19
3. PGS, TS Nguyễn Hữu Đổng: Phân biệt hoạt động lãnh đạo và cầm quyền
của Đảng ta trong giai đoạn hiện nay, Tạp chí Lý luận chính trị, Số 1/2012.
4. Gaston Courtois, Lãnh đạo và quản lý - một nghệ thuật, NXB LĐXH,
Hà Nội, 2002.
5. Thạc sĩ Nguyễn Hữu Lam: Nghệ thuật lãnh đạo, Nxb Giáo dục, Hà Nội,
1997.
6. Lê Hồng Lôi, Đạo của quản lý, NXB ĐHQGHN, Hà Nội, 2004.
7. Hồ Văn Vĩnh, Giáo trình khoa học quản lý, NXB Chính trị quốc
gia, Hà Nội, 2003.

Sign Up
20