Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
3
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CỔ PHẦN HOÁ DOANH
NGHIỆP NHÀ NƯỚC
5
1.1. Sự cần thiết phải cổ phần hoá doanh nghiệp
nhà nước. 5
1.1.1. Doanh nghiệp nhà nước và vai trò của doanh
nghiệp nhà nước 5
1.1.2. Sự cần thiết phải cổ phần hoá doanh nghiệp nhà
nước tại Việt Nam 7
1.2. Nội dung và qui trình cổ phần hoá doanh
nghiệp nhà nước. 11
1.2.1. Nội dung cơ bản của chủ trương cổ phần hoá
doanh nghiệp nhà nước 11
1.2.2. Qui trình cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước 13
1.3. Kinh nghiệm của Trung Quốc và Thành phố
Hồ Chí Minh về cổ phần hoá doanh nghiệp nhà
nước. 14
1.3.1. Kinh nghiệm Trung Quốc 14
1.3.2. Kinh nghiệm Thành
phố Hồ Chí Minh
18
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CỔ PHẦN HOÁ DOANH NGHIỆP NHÀ
NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
21
1
2
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
3.2.2. Hoàn thiện cơ chế chính sách
về cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước
35
3.2.3. Lựa chọn doanh nghiệp nhà nước cổ phần hoá
đồng thời củng cố lại doanh nghiệp trước khi tiến
hành cổ phần hoá 42
3.2.4. Hoàn thiện cơ chế định giá doanh nghiệp nhà
nước
43
3.2.5. Cần có cơ chế phân bổ và tổ chức bán cổ phiếu
hợp lí hơn
46
3.2.6. Gắn sự phát triển thị trường chứng khoán với cổ
phần hoá doanh nghiệp nhà nước 49
KẾT LUẬN
50
TÀI LIỆU THAM KHẢO
51
3
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
MỞ ĐẦU
Trong tiến trình chuyển đổi từ cơ chế tập trung quan
liêu bao cấp sang cơ chế thị trường, sự đa dạng các loại
hình sở hữu đã trở thành đòi hỏi tất yếu và ngày càng phổ
đổi sắp xếp 45% số doanh nghiệp hiện nay của Hà Nội, do
đó đòi hỏi các cấp, các ngành, các nhà nghiên cứu cần phải
tìm được những giải pháp thích hợp hơn.
Để góp phần nhỏ bé sức lực của mình trong việc giải
quyết vấn đề thực tiễn đặt ra đó chúng tôi mạnh dạn chọn
đề tài khoá luận tốt nghiệp cử nhân của mình là: “Cổ phần
hoá doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn Hà Nội”.
5
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Nội dung khoá luận được kết cấu thành 3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về cổ phần hoá
doanh nghiệp nhà nước.
Chương 2: Thực trạng cổ phần hoá doanh nghiệp
nhà nước trên địa bàn Hà Nội.
Chương 3: Một số giải pháp đẩy mạnh tiến trình cổ
phần hoá doanh nghiệp nhà nước.
6
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
CHƯƠNG 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CỔ
PHẦN HOÁ
DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
1.1. SỰ CẦN THIẾT PHẢI CỔ PHẦN HOÁ
DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
1.1.1. Doanh nghiệp nhà nước
và vai trò của doanh nghiệp nhà
đối tượng quản lý trực tiếp của nhà nước, chịu trách nhiệm
trước nhà nước về việc bảo toàn và phát triển số vốn của
nhà nước giao cho, đồng thời thực hiện các mục tiêu mà
nhà nước giao.
1.1.1.2. Vai trò của doanh nghiệp nhà nước
8
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Hiện nay Việt Nam đang xây dựng và phát triển nền
kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo cơ chế thị trường
có sự điều tiết của nhà nước, các doanh nghiệp đều bình
đẳng trong kinh doanh và trước pháp luật. Nhưng không có
nghĩa là chúng có vị trí như nhau trong nền kinh tế. Phạm
vi hoạt động của thành phần này càng ngày càng giảm
nhưng vẫn giữ vai trò chủ đạo. Nó tồn tại trong những
ngành, lĩnh vực then chốt của nền kinh tế để nhà nước có
đủ sức thực hiện chức năng điều tiết vĩ mô, khắc phục
những khiếm khuyết của thị trường. Doanh nghiệp nhà
nước là công cụ vật chất để nhà nước can thiệp vào kinh tế
thị trường điều tiết thị trường theo mục tiêu của nhà nước
đã đặt ra và theo đúng định hướng chính trị của nhà nước.
Doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong những ngành,
lĩnh vực kinh doanh mang lại ít lợi nhuận hoặc không có lợi
nhuận (mà các thành phần kinh tế khác không đầu tư), do
đó nó phục vụ nhu cầu chung của nền kinh tế, đảm bảo lợi
ích công cộng.
Hơn nữa, doanh nghiệp Nhà nước còn đầu tư vào lĩnh vực kinh doanh
đòi hỏi vốn lớn mà các thành phần kinh tế khác không đủ sức đầu tư, do đó
mà doanh nghiệp nhà nước lại càng có vai trò quan trọng. Việc đánh giá vai
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Công ty cổ phần có thời gian tồn tại lâu dài vì vốn góp có
sự độc lập nhất định với các cổ đông. Trong công ty cổ
phần, quyền sử dụng vốn tách rời quyền sở hữu nên hiệu
quả sử dụng vốn cao hơn. Đó là vì vốn trao vào trong tay
các nhà kinh doanh giỏi, biết cách để làm cho đồng vốn
sinh lời. Mặt khác, do cơ chế phân bổ rủi ro đặc thù, chế độ
trách nhiệm hữu hạn đối với các khoản nợ trong mức vốn
của công ty nên các nhà đầu tư tài chính có thể mua cổ
phần, tạo cơ hội để huy động vốn. Đặc biệt, cổ phần hoá
doanh nghiệp nhà nước cũng là cách để người lao động
tham gia vào công ty chứ không phải là làm thuê nên tăng
trách nhiệm của họ đối với công việc.
Các doanh nghiệp nhà nước được tiến hành cổ phần
hoá thì vốn chủ sở hữu doanh nghiệp nhà nước được bán
cho nhiều đối tượng khác nhau như các tổ chức kinh tế xã
hội, các cá nhân trong và ngoài doanh nghiệp đã tạo cơ chế
nhiều người cùng lo. Nhà nước có thể giữ lại một tỷ lệ cổ
phần hoặc không. Như vậy hình thức sở hữu tại doanh
nghiệp đã chuyển từ sở hữu nhà nước duy nhất sang sở hữu
hỗn hợp. Từ đây dẫn đến những thay đổi quan trọng về
hình thức tổ chức quản lý cũng như phương hướng hoạt
11
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
động cuả công ty. Doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hoá
sẽ tổ chức hoạt động theo luật doanh nghiệp.
Có thể khái quát về cổ phần hoá doanh nghiệp
nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước ( ví dụ
như: cung cấp các sản phẩm chủ yếu về tư liệu sản xuất và
vật phẩm tiêu dùng cho xã hội...). Nhưng do cơ chế bao
cấp, nền kinh tế tự cung tự cấp kéo dài cả khi đất nước đã
hoà bình thống nhất, dẫn đến triệt tiêu động lực sản xuất
kinh doanh. Sản xuất không theo nhu cầu mà theo chỉ tiêu
pháp lệnh của nhà nước, sản xuất đình trệ không có hiệu
quả. Nhất là vào những năm 1960 tình hình trở nên xấu hơn
khi các doanh nghiệp không có khả năng cạnh tranh trên thị
trường quốc tế.
Mục đích của việc thành lập doanh nghiệp nhà nước
nhằm tạo tích luỹ cho ngân sách nhà nước, tạo việc làm cho
người lao động nhưng trong thực tế các doanh nghiệp nhà
nước không đáp ứng được những mục tiêu này. Do doanh
nghiệp nhà nước thường có xu hướng tập trung vào những
13
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
ngành cần vốn lớn sử dụng ít lao động, cộng thêm với trình
độ của đội ngũ quản lý doanh nghiệp có nhiều yếu kém,
nên doanh nghiệp nhà nước hoạt động kém hiệu quả không
đảm bảo được các mục tiêu nhà nước đặt ra đối với doanh
nghiệp nhà nước khi thành lập.
Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến thực trạng kém hiệu
quả của doanh nghiệp nhà nước là:
-Do ảnh hưởng của cơ chế kế hoạch hoá tập trung trong
điều kiện chiến tranh kéo dài. Trong cơ chế đó coi kinh tế
quốc doanh dựa trên chế độ sở hữu toàn dân, xem nhẹ quy
luật kinh tế khách quan của thị trường nên hạch toán doanh
15
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
+ Công nợ của các doanh nghiệp nhà nước lớn, nợ
phải thu chiếm 65% , nợ phải trả chiếm 125 % vốn nhà
nước trong doanh nghiệp. Trong đó nợ phải trả cho ngân
hàng chiếm 25%.
+ Quy mô của doanh nghiệp nhà nước phần lớn nhỏ
bé, số lượng nhiều. Năm 1996 có 33% doanh nghiệp nhà
nước có vốn nhỏ hơn 1 tỷ đồng trong đó 50% có số vốn
nhỏ hơn 500 triệu đồng; số doanh nghiệp có vốn từ 1 đến 5
tỷ đồng chiếm tỷ lệ 30 %. Còn số doanh nghiệp có số vốn
lớn hơn 10 tỷ đồng chỉ chiếm 23 % trong số các doanh
nghiệp nhà nước đang hoạt động. Nhiều doanh nghiệp cùng
loại hoạt động chồng chéo về ngành nghề kinh doanh, cấp
quản lý trên cùng 1 địa bàn tạo nên sự cạnh tranh không
lành mạnh, nảy sinh nhiều tiêu cực.
+ Khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp nhà nước rất
yếu vì chưa chứng tỏ khả năng cạnh tranh trên thị trường vì
mang tâm lý trông chờ ỷ lại không tự xây dựng kế hoạch
kinh doanh cho doanh nghiệp. Trên thực tế đã chứng minh
khả năng cạnh tranh và khả năng thành công của doanh
16
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
nghiệp phụ thuộc nhiều vào kế hoạch kinh doanh và kế
hoạch cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc lựa chọn sản
phẩm cho doanh nghiệp là yếu tố quan trọng hàng đầu. Vì
nhiều chủ sở hữu trong đó có đông đảo người lao động; tạo
động lực mạnh mẽ và cơ chế quản lý năng động cho doanh
nghiệp để sử dụng có hiệu quả vốn, tài sản của nhà nước và
của doanh nghiệp. Huy động vốn của toàn xã hội, bao gồm:
cá nhân, các tổ chức kinh tế, các tổ chức xã hội trong và
ngoài nước để đầu tư đổi mới công nghệ, phát triển doanh
18
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
nghiệp. Phát huy vai trò làm chủ thực sự của người lao
động, của các cổ đông, tăng cường sự giám sát của nhà đầu
tư đối với doanh nghiệp; đảm bảo hài hoà lợi ích của nhà
nước, doanh nghiệp, nhà đầu tư và người lao động.
Về đối tượng doanh nghiệp cổ phần hoá: có đủ điều
kiện hạch toán độc lập, không gây khó khăn hay ảnh hưởng
xấu đến sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và các bộ
phận còn lại.
Hình thức cổ phần hoá: Giữ nguyên vốn nhà nước
hiện có tại doanh nghiệp, phát hành cổ phần thu hút thêm
vốn đầu tư. Bán một phần vốn nhà nước hiện có tại doanh
nghiệp. Bán toàn bộ vốn nhà nước hiện có tại doanh
nghiệp. Thực hiện các hình thức 2 hoặc 3 kết hợp với phát
hành cổ phần thu hút thêm vốn.
Phương thức bán cổ phần: Cổ phần được bán công
khai tại doanh nghiệp nhà nước cổ phần hoá, hoặc tại các tổ
chức tài chính trung gian theo cơ cấu cổ phần lần đầu đã
được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt trong phương án cổ
phần hoá và sẽ được thực hiện theo phương thức bán đấu
cổ phần hoá doanh nghiệp sẽ chỉ định người đại diện làm
chủ tịch hội đồng, cơ quan tài chính (cung cấp) cử người
đại diện làm chủ tịch hội đồng; hoặc lựa chọn công ty kiểm
toán và tổ chức kinh tế có chức năng định giá. Giá trị quyền
sử đụng đất được tính vào giá trị doanh nghiệp đối với diện
tích đất nhà nước giao cho doanh nghiệp để kinh doanh nhà
và hạ tầng; doanh nghiệp nhà nước cổ phần hoá được
hưởng các quyền sử dụng đất theo quy định của luật đất
đai. Xác định lợi thế kinh doanh của doanh nghiệp nhà
nước cổ phần hoá được so với lãi suất của trái phiếu chính
phủ kỳ hạn 10 năm ở thời điểm gần nhất. Cho phép tính giá
trị thương hiệu vào giá trị doanh nghiệp, nếu rõ ràng thì
được thị trường chấp nhận. Kết quả xác định giá trị doanh
nghiệp là cơ sở xác định mức giá sàn để tổ chức bán cổ
phần cho các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp. Toàn bộ
21
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
giá trị doanh nghiệp nhà nước để cổ phần hoá do bộ trưởng
các bộ, chủ tịch UBND tỉnh thành phố quyết định, trừ
trường hợp giá trị doanh nghiệp thực tế nhỏ hơn so với trên
sổ sách kế toán của doanh nghiệp từ 500 triệu đồng trở lên,
thì cần phải thoả thuận bằng văn bản của bộ tài chính.
1.2.2. Qui trình cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước
Về quy trình cổ phần hoá thì nhà nước đã có
hướng dẫn cụ thể trong nghị định 64/2002/NĐ-CP đồng
thời phải tuân thủ theo quy định của pháp luật hiện hành
của nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Việc cho phép thành lập công ty cổ phần phải do cơ
người đăng ký mua số cổ phiếu và số tiền mỗi người đã
góp. Số tiền gửi chỉ được lấy ra khi công ty đã được cấp
giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc sau một năm kể
từ ngày cấp giấy phép thành lập công ty không thành lập
được
Các sáng lập viên triệu tập đại hội đồng thành lập để
thông qua điều lệ công ty và các thủ tục cần thiết khác.
Công ty cổ phần có thể được uỷ ban nhân dân thành
phố trực thuộc trung ương hoặc đơn vị hành chính tương
đương nơi công ty cổ phần đặt trụ sở chính cho phép phát
hành cổ phiếu hoặc trái phiếu. Nếu có đủ tiêu chuẩn và điều
kiện phát hành cổ phiếu.
1.3. KINH NGHIỆM CỦA TRUNG QUỐC VÀ
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VỀ CỔ PHẦN HOÁ
DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
1.3.1. Kinh nghiệm Trung Quốc.
23
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Trung Quốc là một nước sớm đi theo con đường xã
hội chủ nghĩa. Trong những thập niên trước đây, do áp
dụng một cách giáo điều mô hình kinh tế kế hoạch hoá tập
trung quan liêu bao cấp của các nước Liên Xô và Đông Âu,
cùng với tư tưởng đồng nhất chế độ công hữu với kinh tế,
nên quy mô doanh nghiệp nhà nước ở Trung Quốc luôn
chiếm tới 90% tổng tài sản quốc gia.
Để thực hiện một trong những nhiệm vụ cơ bản là cải
cách khu vực doanh nghiệp nhà nước, Trung Quốc đã sớm
đề ra nhiều chính sách cải cách: như mở rộng nhường
tổ chức ngoài doanh nghiệp thông qua bán cổ phiếu và cải
25
Copyright: Tài liệu đại học ©