Thực trạng sử dụng CCTCPS phòng ngừa rủi ro tỷ giá ở NHTMCP ACB
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
KHOA TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

BÀI TẬP NHÓM
Môn: CÔNG CỤ TÀI CHÍNH PHÁI SINH
Đề tài: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG
CÔNG CỤ TÀI CHÍNH PHÁI SINH ĐỂ PHÒNG NGỪA
RỦI RO TỶ GIÁ TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU
GV hướng dẫn : Th.S Võ Hoàng Diễm Trinh
Nhóm thực hiện : Nhóm 10
ĐÀ NẴNG, THÁNG 9 NĂM 2013
BTN Công cụ tài chính phái sinh GVHD: Th.S Võ Hoàng Diễm Trinh
1
Thực trạng sử dụng CCTCPS phòng ngừa rủi ro tỷ giá ở NHTMCP ACB
MỤC LỤC
MỤC LỤC 2
LỜI MỞ ĐẦU 2
DANH MỤC VIẾT TẮT, KÝ HIỆU CÔNG THỨC 4
1. TỔNG QUAN VỀ CÔNG CỤ TÀI CHÍNH PHÁI SINH TẠI VIỆT NAM 5
2. LỢI ÍCH VÀ HẠN CHẾ KHI SỬ DỤNG CÔNG CỤ TÀI CHÍNH PHÁI SINH ĐỂ PHÒNG
NGỪA RỦI RO TỶ GIÁ 8
3. HOẠT ĐỘNG SỬ DỤNG CÔNG CỤ PHÁI SINH ĐỂ PHÒNG NGỪA RỦI RO TỶ GIÁ Ở
NHTMCP ACB 11
KẾT LUẬN 20
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 21
DANH SÁCH NHÓM 21
1. Ngô Nguyễn Yến Trang 36K15.1 10,3% 21
2. Nguyễn Thị Lệ Quyên 36K15.1 10,3% 21
3. Đặng Thị Như Phượng 36K15.1 10,3% 21

Nam, mặc dù NHNN đã cho phép hệ thống NHTM mại thực hiện các nghiệp vụ phái sinh để
phòng ngừa và hạn chế rủi ro tỷ giá từ lâu, nhưng đến nay, nhiều DN vẫn chưa nhận thức rõ
lợi ích của công cụ này.
Trước tình hình bất ổn của tỷ giá từ giai đoạn nửa cuối năm 2007 tới nay đã gây ra
những tác động tiêu cực đến các DN XNK vì họ không có sự chuẩn bị để đối phó với tình
hình này. Có thể nói đây là một vấn đề cấp thiết cần đưa ra thảo luận và tìm hướng giải
quyết. Bởi vậy, việc sử dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro tỷ giá là một vấn đề rất
đáng quan tâm ở DN XNK cũng như NHTM. Hơn nữa, quá trình sử dụng công cụ phái sinh
đòi hỏi cơ chế pháp lý phải liên tục được điều chỉnh và hoàn thiện nhằm thích ứng với môi
trường trong nước và quốc tế thường xuyên thay đổi.
Thấy rõ được tầm quan trọng của vấn đề sử dụng công cụ tài chính phái sinh để phòng
ngừa rủi ro tỷ giá trong thị trường hàng hóa và thị trường tài chính hiện nay. Nhóm 10 đã tập
trung nghiên cứu đề tài: “Thực trạng sử dụng công cụ tài chính phái sinh để phòng ngừa rủi
ro tỷ giá tại NHTMCP Á Châu”. Trong giới hạn đề tài, nhóm đi sâu vào nghiên cứu, phân tích,
đánh giá nhu cầu sử dụng công cụ tài chính phái sinh để bảo hiểm rủi ro tỷ giá ở Việt Nam, qui
tắc, qui trình thực hiện hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng hoán đổi tại NHTMCP Á Châu.
Đề tài nghiên cứu với mục đích là nhằm hiểu rõ hơn, nắm vững hơn về mặt lý thuyết và cơ
sở ứng dụng công cụ tài chính phái sinh trong vấn đề phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Đặc biệt là ứng
dụng vào thực tiễn bảo hiểm rủi ro tỷ giá ở NHTMCP Á Châu. Đối tượng nghiên cứu của đề tài
là thực trạng sử dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro tỷ giá ở NHTMCP Á Châu. Phạm
vi nghiên cứu là qui tắc, qui trình sử dụng hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng hoán đổi và đưa ra tình
huống cụ thể để phân tích.
Nội dung đề tài chia làm 3 phần:
Phần 1: Tổng quan về công cụ tài chính phái sinh ở Việt Nam
Phần 2: Lợi ích và hạn chế khi sử dụng CCTCPS để phòng ngừa RRTG
BTN Công cụ tài chính phái sinh GVHD: Th.S Võ Hoàng Diễm Trinh
3
Thực trạng sử dụng CCTCPS phòng ngừa rủi ro tỷ giá ở NHTMCP ACB
Phần 3: Hoạt động sử dụng CCTCPS để phòng ngừa RRTG tại NHTMCP Á Châu
Với nguyện vọng hoàn thành đề tài thật tốt, song với thời gian nghiên cứu có hạn, cho nên

25/2/1999 về Giao dịch kỳ hạn. Theo đó, các giao dịch kỳ hạn được thực hiện trong hợp
đồng mua bán USD và VND giữa NHTM với doanh nghiệp (DN) xuất nhập khẩu hoặc với
các NHTM khác được phép của NHNN.
Giao dịch hoán đổi đã có cơ sở pháp lý từ những năm 90, cụ thể là Quyết định số
430/QĐ-NHNN13 ngày 24/12/1997, sửa đổi, bổ sung Quyết định số 893/2001 /QĐ-NHNN
BTN Công cụ tài chính phái sinh GVHD: Th.S Võ Hoàng Diễm Trinh
5
Thực trạng sử dụng CCTCPS phòng ngừa rủi ro tỷ giá ở NHTMCP ACB
ngày 17/7/2001. Tiếp đến là Quyết định số 1133/QĐ-NHNN ngày 30/09/2003 về quy chế
thực hiện giao dịch hoán đổi lãi suất cho phép mở rộng danh mục các NHTM và các TCTD,
các DN được sử dụng công cụ hoán đối lãi suất. Hoán đổi lãi suất được thực hiện đối với cả
VND và ngoại tệ giữa các ngân hàng với DN vay vốn tại NH; giữa NH với những DN vay
vốn tại các tổ chức tín dụng (TCTD) khác, kể cả vay vốn nước ngoài; giữa các NH trong
nước với nhau và giữa các NHTM trong nước với các TCTD nước ngoài.
Giao dịch quyền chọn tiền tệ được thực hiện theo Quyết định số 1452/2004/QĐ-
NHNN của Thống đốc NHNN, chỉ bao gồm giao dịch giữa các ngoại tệ (không liên quan
đến VND). Đối tượng được tham gia giao dịch hối đoái bao gồm TCTD được phép, tổ chức
kinh tế, tổ chức khác, cá nhân và NHNN Việt Nam. TCTD được duy trì tổng giá trị hợp
đồng quyền chọn không có giao dịch đối ứng tối đa là 10% so với vốn tự có. Cũng trong
Quyết định này, các TCTD không được mua quyền chọn của tổ chức kinh tế, tổ chức khác
và cá nhân mà họ chỉ được phép bán quyền chọn cho các đối tượng này mà thôi.
Về tỷ giá giao dịch, Quyết định số 648/2004 do Thống đốc NHNN ban hành ngày
28/5/2004 quy định kì hạn của giao dịch kỳ hạn (Forward) và giao dịch hoán đổi (Swap) có
thời hạn từ 3 ngày đến 365 ngày với tỷ giá kì hạn được xác định trên cơ sở: (i) Tỷ giá giao
ngay của ngày kí hợp đồng kì hạn, hoán đổi; (ii) chênh lệch giữa 2 mức lãi suất hiện hành là
lãi suất cơ bản của VND (tính theo năm) do NHNN công bố và lãi suất mục tiêu do Cục dự
trữ Liên bang Mỹ (Fed) công bố; và (iii) kì hạn của hợp đồng.
1.2. Hợp đồng kỳ hạn (Forward)
Theo Quyết định số


Việt Nam có nhiều biến động, do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tiền tệ Đông Nam Á.
Khách hàng có nhu cầu thực hiện giao dịch hoán đổi với ngân hàng có thể là các công ty
xuất nhập khẩu, các ngân hàng khác hoặc là một tổ chức tín dụng phi ngân hàng.
1.4. Đánh giá việc sử dụng công cụ phái sinh để bảo hiểm rủi ro tỷ giá tại Việt
Nam
Bên cạnh một số kết quả nhất định và nổi bật thì sau hơn 10 năm quy định và triển khai
các công cụ tài chính phái sinh tiền tệ vẫn còn không ít những trở ngại, bất cập, cản trở sự
phát triển các công cụ này tại Việt Nam. Một số hạn chế về sự phát triển các công cụ tài
chính phái sinh tiền tệ tại NHTM Việt Nam trong thời gian qua như:
- Các giao dịch mua bán ngoại tệ tại NHTM Việt Nam chủ yếu là giao dịch giao ngay.
- Số lượng NHTM Việt Nam triển khai công cụ tài chính phái sinh tiền tệ còn quá ít dẫn đến
doanh số thực hiện công cụ tài chính phái sinh tiền tệ chiếm tỷ trọng thấp, chưa đến 10%.
- Các công cụ tài chính phái sinh tiền tệ đã triển khai tại một số NHTM Việt Nam chưa
phong phú, chưa đa dạng, chưa tạo nhiều tiện ích nên chưa hấp dẫn đối với khách hàng, vì
vậy số lượng khách hàng tham gia còn khá khiêm tốn.
- Hoạt động mua bán ngoại tệ nói chung và thực hiện công cụ tài chính phái sinh chủ yếu tập
trung tại hội sở chính của từng hệ thống NHTM Việt Nam và một số chi nhánh lớn của NH.
- Phần lớn các NHTM chưa thật sự quan tâm và đầu tư đúng mức để triển khai có hiệu quả
các công cụ tài chính phái sinh tiền tệ.
- Phần lớn các NHTM chưa chuẩn bị nguồn lực, hệ thống công nghệ để triển khai công cụ
tài chính phái sinh tiền tệ.
- Một số NHTM triển khai công cụ tài chính phái sinh tiền tệ thiếu sự kiểm soát dẫn đến tổn
thất lớn cho NH. Điển hình là sự kiện kinh doanh ngoại tệ tại một NHTM Việt Nam theo kết
quả của Thanh tra NHNN, đến ngày 31/12/2004 kinh doanh ngoại tệ lỗ của NH này lên tới
499,8 tỷ đồng, riêng quý IV/2004 chiếm 98,9% số lỗ nói trên (447,6 tỷ đồng). Trong số này,
hoạt động kinh doanh đồng EUR và USD lỗ tới 28,3 triệu USD. Đặc biệt, liên tiếp trong
những ngày cuối năm 2004, có 10 giao dịch mua ngoại tệ lên tới 30 triệu EUR/giao dịch.
Rủi ro chủ yếu từ rủi ro hoạt động, trong đó lỗ chủ yếu xuất phát từ các giao dịch không phải
do cán bộ phòng kinh doanh ngoại tệ thực hiện mà do lãnh đạo không trực tiếp kinh doanh
hoặc chỉ đạo cho nhân viên giao dịch thực hiện, giao dịch vượt quá hạn mức quy định. Các

về tỷ giá giữa các đồng tiền.
Nếu tỷ giá hối đoái bán ra lớn hơn tỷ giá mua vào thì nhà kinh doanh có lãi, ngược lại thì
bị lỗ. Trong nền kinh tế thị trường, tỷ giá luôn biến động, với biến đổi của tỷ giá hối đoái,
nguy cơ đối mặt với rủi ro tỷ giá hối đoái là rất lớn.
BTN Công cụ tài chính phái sinh GVHD: Th.S Võ Hoàng Diễm Trinh
8
Thực trạng sử dụng CCTCPS phòng ngừa rủi ro tỷ giá ở NHTMCP ACB
2.2. Hợp đồng kỳ hạn
2.2.1Hợp đồng kỳ hạn giảm rủi ro như thế nào
H pợ đ ngồ mua bán ngo iạ tệ kỳ h nạ th ngườ đ cượ ngân hàng áp d ngụ để đáp ngứ nhu
c uầ

ngo iạ tệ kỳ h nạ c aủ khách hàng. Ch ngẳ h n,ạ m tộ nhà xu tấ kh uẩ có m tộ h pợ đ ngồ
xu tấ

kh uẩ trị giá 120.000USD ba tháng n aữ sẽ đ nế h nạ thanh toán. Giả sử thị tr ngườ
ngo iạ h iố

đ cượ thả n iổ và tỷ giá USD/VND ba tháng n aữ như thế nào không ai có thể đoán
đ c.ượ

USD có khả n ngă lên giá c ngũ có khả n ngă xu ngố giá so v iớ VND. N uế USD lên giá
so

v iớ VND thì t tố cho nhà xu tấ kh u,ẩ nh ngư n uế USD xu ngố giá so v iớ VND thì nhà
xu tấ

kh uẩ sẽ bị thi tệ h i.ạ Để tránh thi tệ h iạ do bi nế đ ngộ tỷ giá USD/VND, nhà xu tấ
kh uẩ thoả


nhập khẩu hiện tại cần VND để thanh toán các khoản chi tiêu trong nước nhưng đồng thời
cần ngoại tệ để thanh toán hợp đồng nhập khẩu ba tháng nữa sẽ đến hạn. Đáp ứng nhu cầu
này, nhà xuất nhập khẩu có thể liên hệ với ngân hàng thực hiện hai giao dịch.
• Bán ngoại tệ giao ngay để lấy VND chi tiêu trong nước
• Mua ngoại tệ kỳ hạn để ba tháng sau có ngoại tệ thanh toán hợp đồng nhập khẩu
đến hạn.
Trong hai giao dịch trên, giao dịch thứ nhất là giao dịch hối đoái giao ngay, giao dịch
thứ hai là giao dịch hối đoái kỳ hạn. Rõ ràng trong tình huống này chỉ với giao dịch hối đoái
giao ngay hay chỉ với giao dịch hối đoái kỳ hạn chưa thể đáp ứng được nhu cầu giao dịch
của khách hàng, mà phải kết hợp cả hai loại giao dịch này lại với nhau mới đáp ứng được
nhu cầu của khách hàng. Sự kết hợp này hình thành nên một loại giao dịch mới, đó là giao
dịch hoán đổi. Sau đây sẽ xem xét chi tiết hơn về loại giao dịch này.
2.3. Hợp đồng hoán đổi
2.3.1 Hợp đồng hoán đổi giảm rủi ro tỷ giá như thế nào
Bất kỳ một dự án vay vốn nào bằng ngoại tệ để đầu tư, sản xuất kinh doanh nhưng khi
thu hồi vốn bằng một đồng tiền khác, lập tức xuất hiện rủi ro này.
Trong giao dịch hoán đổi, các bên tham gia bao gồm ngân hàng và khách hàng đều có
những lợi ích nhất định. Với khách hàng lợi ích thể hiện ở chỗ khách hàng thỏa mãn được
nhu cầu ngoại tệ hoặc nội tệ của mình ở thời điểm hiện tại, tức là vào ngày hiệu lực, đồng
thời cũng thỏa mãn nhu cầu mua hoặc bán ngoại tệ vào này đáo hạn. Điều này giống như
hợp đồng kỳ hạn, do đó khách hàng có thể phòng ngừa được rủi ro biến động tỷ giá.
Đối với ngân hàng lợi ích thể hiện ở chỗ một mặt ngân hàng đáp ứng được nhu cầu của
khách hàng góp phần nâng cao uy tín và gia tăng giá trị thương hiệu của mình.
Mặt khác, ngân hàng có thể kiếm được lợi nhuận từ chênh lệch giá mua và bán ngoại
tệ.
Ví dụ: DN B đi vay ngân hàng A 10.000 USD để nhập khẩu thiết bị từ Châu Âu và sản
xuất thành phẩm xuất khẩu sang EU. Chẳng hạn tỷ giá tại thời điểm nhập khẩu thiết bị là
EURUSD = 1,540. Doanh thu về bằng đồng EUR tại mức tỷ giá là EURUSD = 1,350. Có
thể thấy rằng trước đây chỉ cần 6493,5 EUR để trả nợ gốc nhưng với tỷ giá mới thì DN cần
đến 7407,4 EUR mới có thể trả được nợ gốc 10.000 USD. Rủi ro tỷ giá đã xuất hiện với

0032/NH-GP do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp ngày 24/04/1993, Giấy phép số
553/GP-UB do Ủy ban Nhân dân TP. Hồ Chí Minh cấp ngày 13/05/1993. Ngày 04/06/1993,
ACB chính thức đi vào hoạt động.
BTN Công cụ tài chính phái sinh GVHD: Th.S Võ Hoàng Diễm Trinh
11
Thực trạng sử dụng CCTCPS phòng ngừa rủi ro tỷ giá ở NHTMCP ACB
Các hoạt động kinh doanh chính:
+ Huy động vốn ngắn, trung và dài hạn theo các hình thức tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi thanh
toán, chứng chỉ tiền gửi; tiếp nhận vốn ủy thác đầu tư; nhận vốn từ các tổchức tín dụng trong và
ngoài nước; Cho vay ngắn, trung và dài hạn; chiết khấu thương phiếu, công trái và giấy tờ có
giá; đầu tư vào chứng khoán và các tổ chức kinh tế;
+ Làm dịch vụ thanh toán giữa các khách;
+ Kinh doanh ngoại tệ, vàng bạc;
+ Thanh toán quốc tế, bao thanh toán;
+ Môi giới và đầu tư chứng khoán; lưu ký, tư vấn tài chính doanh nghiệp và bào lãnh phát
hành;
+ Cung cấp các dịch vụ về đầu tư, quản lý nợ và khai thác tài sản, cho thuê tài chính và các
dịch vụ ngân hàng khác.
3.2. Thực trạng sử dụng công cụ tài chính phái sinh để phòng ngừa rủi ro tỷ giá
tại ACB
Bảng: DOANH SỐ THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG PHÁI SINH TẠI NHTMCP ACB 2008-
2011
Hợp đồng phái sinh 2008 2009 2010 2011
Kỳ hạn tiền tệ 7.421.107 1.600.673 22.577.199 53.445.556
Hoán đổi tiền tệ 1.740.102 1.341.755 2.913.464 1.631.731
Quyền chọn 132.340 954.783 33.399.926 101.386.315
Hoán đổi lãi suất - 1.877.790 - -
Tương lai - 3.170.454 - -
Tổng cộng 9.293.549 8.945.475 62.741.556 157.414.924
BTN Công cụ tài chính phái sinh GVHD: Th.S Võ Hoàng Diễm Trinh

chênh lệch giá cho bên kia, chứ không giao nhận ngoại tệ thực tế.
Vào ngày hiệu lực thanh toán của hợp đồng, nếu khách hàng không chuẩn bị đầy đủ toàn
bộ số tiền phải thanh toán cho ngân hàng hoặc không xuất trình chứng từ chứng minh mục
đích sử dụng ngoại tệ hợp pháp cho ngân hàng trong trường hợp dùng đồng Việt Nam để
BTN Công cụ tài chính phái sinh GVHD: Th.S Võ Hoàng Diễm Trinh
13
Thực trạng sử dụng CCTCPS phòng ngừa rủi ro tỷ giá ở NHTMCP ACB
mua ngoại tệ kỳ hạn, thì ngân hàng vẫn thực hiện hợp đồng kỳ hạn này và đồng thời thực
hiện luôn một giao dịch ngoại tệ bù trừ bắt buộc có cùng số lượng nhưng trái chiều với hợp
đồng kỳ hạn này theo tỷ giá giao ngay hiện hành do ngân hàng niêm yết hai chiều gồm giá
mua và giá bán tính tại thời điểm thực hiện giao dịch ngoại tệ bù trừ để làm cơ sở thanh toán
tiền chênh lệch giá, chứ không giao nhận ngoại tệ thực tế.
Trong trường hợp các chứng từ xuất trình của khách hàng cho thấy số lượng ngoại tệ
thực tế được chứng minh mục đích sử dụng nhỏ hơn giá trị của hợp đồng kỳ hạn này, ngân
hàng sẽ chỉ thực hiện hợp đồng kỳ hạn cho khách hàng với số lượng tối đa bằng với phần
ngoại tệ có thể xuất trình chứng từ của khách hàng. Đối với phần ngoại tệ còn lại mà khách
hàng không chứng minh được mục đích sử dụng, ngân hàng sẽ thực hiện luôn một giao dịch
ngoại tệ bù trừ bắt buộc.
Trong tr ng h p thanh toán ch m ti n chênh l ch giá, bên vi ph m s ch u m c ph tườ ợ ậ ề ệ ạ ẽ ị ứ ạ
t i đa b ng 150% lãi su t cho vay ng n h n hi n hành do ố ằ ấ ắ ạ ệ ngân hàng công b trong t ng th iố ừ ờ
k .ỳ
* Thanh lý hợp đồng
H p đ ng ch m d t hi u l c và m c nhiên đ c thanh lý sau khi hai bên đã th c hi n đ yợ ồ ấ ứ ệ ự ặ ượ ự ệ ầ
đ quy n và ngh a v theo quy đ nh trong h p đ ng.ủ ề ĩ ụ ị ợ ồ
3.2.1.2 Tình huống
Tình huống 1: Ngày 1/1/2013, công ty A nhập khẩu một lô hàng từ Châu Âu, và phải thanh
toán bằng đồng EUR với giá trị lô hàng là 20.000 EUR, nhưng ngày thanh toán là 1 tháng
sau. Công ty A lo rằng nếu một tháng sau mới mua EUR để thanh toán mà giá EUR lúc đó
lại tăng lên, thì sẽ bị lỗ ngoài mong muốn. Để tránh rủi ro Công ty A sẽ tới ACB ký hợp
đồng Mua Kỳ Hạn đồng EUR với số lượng là 2000 EUR, thời hạn 1 tháng, với giá Kỳ hạn là

chào tỷ giá kỳ hạn cho khách hàng như sau:
+ Đối với Saigonimex, ACB chào tỷ giá mua EUR/VND kỳ hạn 6 tháng. Để xác định

tỷ
giá này trước tiên cần xác định tỷ giá mua giao ngay EUR/VND = EUR/USD x
USD/VND = 1,2248 x 15888 =19459. Kế đến tỷ giá kỳ hạn được xác định theo

công
thức:
Fm = Sm +
Sm[Ltg(VND) - Lcv(NT)]N
100 x 360
= 19459 +
1945 9 [

0 ,68 *

12

− 6,5 ] 180

= 19621
100* 360
+ Đối với Cholimex, ACB chào tỷ giá bán EUR/VND kỳ hạn 3 tháng. Để xác định tỷ giá
BTN Công cụ tài chính phái sinh GVHD: Th.S Võ Hoàng Diễm Trinh
15
Thực trạng sử dụng CCTCPS phòng ngừa rủi ro tỷ giá ở NHTMCP ACB
này trước tiên cần xác định tỷ giá bán giao ngay EUR/VND = EUR/USD x

USD/VND =

kiện sau: (1) có giấy phép kinh doanh, (2) xuất trình các chứng từ chứng minh nhu cầu sử
dụng ngoại tệ, (3) mở tài khoản ngoại tệ và tài khoản VND ở ngân hàng, (4) trả phí giao dịch
theo qui định, (5) duy trì một tỷ lệ đặt cọc tối đa không quá 5% trị giá hợp đồng để bảo đảm
việc thực hiện hợp đồng, và (6) ký hợp đồng giao dịch hoán đổi với ngân hàng.
Ngày thanh toán – Trong giao dịch hoán đổi, ngày thanh toán bao gồm hai loại ngày
khác nhau: ngày hiệu lực và ngày đáo hạn. Ngày hiệu lực là ngày thực hiện thanh toán giao
dịch giao ngay trong khi ngày đáo hạn là ngày thực hiện thanh toán giao dịch có kỳ hạn.
Xách định tỷ giá hoán đổi – Một hợp đồng hoán đổi liên quan đến hai loại tỷ giá: tỷ giá
giao ngay và tỷ giá có kỳ hạn. Tỷ giá giao ngay là tỷ giá do ngân hàng niêm yết tại thời điểm
giao dịch do hai bên thoả thuận. Tỷ giá có kỳ hạn được tính trên cơ sở tỷ giá giao ngay,
chênh lệch lãi suất giữa VND và ngoại tệ, và số ngày thực tế của hợp đồng.
BTN Công cụ tài chính phái sinh GVHD: Th.S Võ Hoàng Diễm Trinh
16
Thực trạng sử dụng CCTCPS phòng ngừa rủi ro tỷ giá ở NHTMCP ACB
Quy trình thực hiện giao dịch hoán đổi – Tại ngân hàng TMCP ACB quy trình thực
hiện giao dịch hoán đổi tiến hành qua các bước sau đây:
• Khách hàng có nhu cầu thực hiện giao dịch hoán đổi đến liên hệ với phòng kinh doanh
tiền tệ của ngân hàng
• Căn cứ vào cung và cầu ngoại tệ, phòng kinh doanh tiền tệ sẽ chào giá và kỳ hạn cụ thể
cho khách hàng
• Nếu khách hàng đồng ý giá cả thì hai bên sẽ ký hợp đồng hoán đổi.
Số tiền ký quỹ: để đảm bảo tính cam kết thực hiện hợp đồng, Bên B cần ký quỹ tại Bên
A một khoản tiền như sau:
Số tiền ký quỹ = % × số lượng giao dịch = …
Vào ngày ký kết hợp đồng, ngân hàng được phép trích tiền gửi tài khoản thanh toán của
khách hàng để ký quỹ. Ngân hàng sẽ hoàn trả toàn bộ số tiền ký quỹ và tiền lãi ký quỹ sau
khi khách hàng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình cho ngân hàng.
Số tiền ký quỹ có thể thực hiện bằng ngoại tệ hoặc VND theo tỷ giá quy đổi do ngân
hàng quyết định.
Số tiền ký quỹ được hưởng mức lãi suất do ngân hàng quyết định trong từng thời kỳ.

Tình huống 1: Vào ngày 27/12/2007 Công ty X đang có 100.000 EUR trong tài khoản
mà không dùng tới, công ty này lại đang cần tiền đồng để thanh toán cho một số lô hàng
trong nước, nhưng công ty X lại có một khoản thanh toán tới hạn bằng đồng EUR vào ngày
10/01/2007. Công ty X sẽ tới ACB để ký một hợp đồng hoán đổi, với chi tiết như sau:
1. Vào ngày 27/12/2007, Công ty X bán giao ngay 100.000 EUR cho ACB với tỷ giá
23.236 để có tiền đồng thanh toán
2. Vào ngày 27/12/2007, Công ty X mua kỳ hạn 100.000 EUR của ACB với giá 23290,
hiệu lực của giao dịch này là ngày 10/01/2008.
Bằng việc tham gia vào hợp đồng hoán đổi này, công ty X vừa có tiền đồng để dùng
ngay đồng thời không phải lo lắng thanh khoản cho 2 tuần sau.
Tình huống 2: Công ty Saigonimex vừa thu ngoại tệ 90.000USD từ một hợp đồng xuất
khẩu. Hiện tại công ty cần VND để chi trả tiền mua nguyên liệu và lương cho công nhân.
Ngoài ra, công ty biết rằng ba tháng nữa sẽ có một hợp đồng nhập khẩu đến hạn thanh toán.
Khi ấy công ty cần một khoản ngoại tệ 80.000USD để thanh toán hợp đồng nhập khẩu. Để
thoả mãn nhu cầu VND ở hiện tại và USD trong tương lai, ở thời điểm hiện tại Saigonimex
có thể thoả thuận với ngân hàng hai loại giao dịch:
• Bán 90.000USD giao ngay để lấy VND chi tiêu ở thời điểm hiện tại.
• Mua 80.000USD kỳ hạn để có USD thanh toán hợp đồng nhập khẩu sẽ đến hạn sau ba
tháng nữa.
Trong khi đó, công ty Cholonimex đang cần ngoại tệ 90.000USD để chi trả cho một hợp
đồng nhập khẩu đến hạn. Ngoài ra, công ty biết rằng ba tháng nữa sẽ có một hợp đồng xuất
khẩu đến hạn thanh toán. Khi ấy công ty sẽ có một khoản ngoại tệ thu về 80.000USD cần
BTN Công cụ tài chính phái sinh GVHD: Th.S Võ Hoàng Diễm Trinh
18
Thực trạng sử dụng CCTCPS phòng ngừa rủi ro tỷ giá ở NHTMCP ACB
bán để lấy VND. Để thoả mãn nhu cầu USD ở hiện tại và VND trong tương lai, ở thời điểm
hiện tại Cholonimex có thể thoả thuận với ngân hàng hai loại giao dịch:
• Mua 90.000USD giao ngay để có USD thanh toán hợp đồng nhập khẩu đến hạn.
• Bán 80.000USD kỳ hạn để có VND chi tiêu sau ba tháng nữa.
Khách hàng có thể thực hiện từng loại giao dịch riêng lẻ nhằm thoả mãn nhu cầu

• Ngân hàng giao lại 80.000USD cho Saigonimex và nhận lại số VND bằng 80.000 x
16047 = 1.283.760.000VND.
3.3. Đánh giá việc sử dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa RRTG tại ACB
Cho đến nay, ở Việt Nam nói chung và ACB nói riêng, các nghiệp vụ phái sinh vẫn
chưa phát triển mạnh thể hiện ở doanh số giao dịch thấp. Ở một số NHTM khác mặc dù đã
triển khai nghiệp vụ option nhưng không có giao dịch. Mặc dù trên thế giới các nghiệp vụ
phái sinh để bảo hiểm rủi ro tỷ giá như forward, swap, futures, option đã được sử dụng phổ
biến từ rất lâu với doanh số hàng ngày lên tới hàng trăm tỷ USD. Chính vì vậy, việc ứng
dụng các công cụ phái sinh nhằm bảo hiểm rủi ro tỷ giá tại ACB đang gặp nhiều khó khăn.
Nguyên nhân chủ yếu là do: thiếu nhu cầu thực sự từ phía khách hàng, thiếu cơ sở pháp lý,
khách hàng thiếu kiến thức, hiểu biết về công cụ phái sinh.
KẾT LUẬN
Như vậy, nhờ có CCPS tiền tệ, các ngân hàng, doanh nghiệp có thể hạn chế được rất
nhiều rủi ro. Trên đà tăng trưởng trở lại của nền kinh tế và thị trường tài chính, các công cụ
phái sinh đã đem lại hiệu quả to lớn cho các chủ thể tham gia trong việc hạn chế những biến
động của tỷ giá. Từ đó, các chủ thể có thể chủ động hơn trong kế hoạch kinh doanh cũng
như yên tâm hơn trước các thách thức từ sự biến động tỷ giá. Ở Việt Nam, thị trường phái
sinh tuy mới là điểm khởi đầu của sự phát triển nhưng cũng gặp không ít khó khăn. Trong
điều kiện nhu cầu sử dụng công cụ phái sinh của các doanh nghiệp, các tổ chức tài chính
ngân hàng ngày càng tăng, dù có nhiều hạn chế từ chính sách và trình độ của các NHTM
nhưng chắc chắn với những giải pháp phù hợp, thị trường phái sinh nói chung và vấn đề sử
dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro tỷ giá sẽ được quan tâm phát triển.
BTN Công cụ tài chính phái sinh GVHD: Th.S Võ Hoàng Diễm Trinh
20
Thực trạng sử dụng CCTCPS phòng ngừa rủi ro tỷ giá ở NHTMCP ACB
Đề tài còn nhiều hạn chế do kiến thức và thời gian có hạn, nhóm nghiên cứu mong
nhận được sự thông cảm của cô giáo và tất cả các bạn. Nhóm nghiên cứu hy vọng rằng,
những gì trình bày ở trên sẽ đóng góp một phần nhỏ cho việc tìm hiểu về vấn đề sử dụng
công cụ TCPS ở Việt Nam nói chung và NHTMCP Á Châu nói riêng.
Xin chân thành cảm ơn.