Những điều có thể bạn
chưa biết về BitTorrent
BitTorrent là một giao thức chia sẻ tài nguyên trên mạng ngan hàng, đồng
thời là tên của một chương trình chia sẻ tài nguyên đồng đẳng được phát triển
bởi lập trình viên Bram Cohen. BitTorrent dùng để tải về những dữ liệu lớn
mà không tốn chi phí máy chủ và băng thông mạng.
BitTorrent là bất hợp pháp?
Về mặt kỹ thuật thì việc trao đổi thông tin bằng torrent là hoàn toàn hợp pháp,
tuy nhiên nội dung mà bạn tải về máy có hợp lệ hay không lại là chuyện hoàn
toàn khác. Theo một số kết quả điều tra thì ước tính chỉ có 1% trong số 1021
tập tin mẫu chọn lựa ngẫu nhiên được chia sẻ qua torrent là không vi phạm
bản quyền, vì vậy cũng không có gì là ngạc nhiên khi mà nhiều người cho
rằng download bằng torrent là trái với pháp luật.
Tất nhiên đối với nước ta việc sử dụng phần mềm “lậu” đã quá phổ biến nên
việc này chẳng có gì đáng nói nhưng ở các nước khác luật về vấn đề này rất
nghiêm nên có một thời gian đã có nhiều vụ kiện tụng liên quan đến phương
thức chia sẻ file này. Tuy nhiên đến thời điểm này thì torrent vẫn sống tốt mà
không gặp phải vấn đề gì.
BitTorrent làm việc như thế nào?
Thông thường khi muốn tải về một tập tin nào đó từ trên mạng, bạn chỉ cần
nhấp vào liên kết tương ứng và các máy chủ lưu trữ sẽ bắt đầu gửi cho máy
tính của bạn tập tin đó. Máy của bạn đóng vai trò là máy khách (client) và
nhận dữ liệu gửi về từ máy chủ (server).
Mô hình kết nối client-server.
Không giống như phương thức truyền dữ liệu dựa vào máy chủ (server-
based), BitTorrent là phương thức chia sẻ file dựa trên mạng đồng đẳng hay
mạng ngang hàng (peer-to-peer hay P2P). Trong mạng này tất cả các máy tính
tham gia đều ngang hàng nhau và được gọi là peer, mỗi máy tính đóng vai trò
vừa là máy chủ vừa là máy khách đối với các máy khác trong mạng P2P.
BitTorrent là một cải tiến dựa trên giao thức đồng đẳng trước đó cho phép
Các máy trong mạng tự trao đổi với nhau cho tới khi nào có được đầy đủ các
phần của tập tin.
Một số thuật ngữ của BitTorrent
Nếu bạn mới sử dụng BitTorrent thì chắc hẳn bạn sẽ không khỏi thắc mắc
ngoài các thông số quen thuộc như Down speed, Up speed, ETA,… thì trên
giao diện của các client BitTorrent còn có khá nhiều thông số khác. Sau đây
là thông tin về các chỉ số thường thấy ở các trình download torrent.
Availability: là số lượng bản sao hoàn chỉnh của tệp đang có ở các máy
ngang hàng tại thời điểm đang download. Mỗi một máy seed sẽ cộng
thêm 1 vào chỉ số này. Nếu một máy có một phần của tệp mà các máy
khác không có thì cộng phần này vào chỉ số (ví dụ: một máy đã tải về
được 65,3% thì cộng thêm 0.653 vào chỉ số này).
Choked: diễn tả máy ngang hàng đang tải lên làm nghẽn đường truyền
dữ liệu đến của các máy ngang hàng khác. Tình trạng này có thể do hai
nguyên nhân sau:
o Máy ngang hàng là seeder, nó đã có đầy đủ tập tin và không
muốn nhận thêm bất kỳ một mảnh dữ liệu nào từ các máy ngang
hàng khác.
o Máy ngang hàng đang tải lên đã đạt đến giới hạn của băng thông.
Interested: diễn tả máy ngang hàng cần tải về mảnh dữ liệu nó thiếu từ
máy ngang hàng khác.
Ratio: tỉ lệ giữa dung lượng file đã upload/download. Các trang torrent
lớn dựa vào thông số này để quản lý người sử dụng, thông thường bạn
phải upload ít nhất là 70% dung lượng đã download (tương đương
ratio>0.7) hoặc account của bạn sẽ bị khóa.
Peer/Leech: là các máy đang sử dụng BitTorrent để tải dữ liệu.
Thường các máy này chưa có đủ tập tin hoàn chỉnh.
Seeder: là các máy đã có bản sao đầy đủ của file và đang tải lên file đó.
Số lượng seed càng nhiều thì thời gian tải file về càng nhanh.
Snubbed: một máy sẽ bị gắn mác snubbed khi quá thời gian 60s mà
seeder có thể khiến cho bạn mất vài ngày mới có thể download xong 1 tập tin
cỡ 3GB.
Nguy cơ nhiễm các phần mềm có hại: do việc chia sẻ file qua torrent là
hoàn toàn tự do và không có ai kiểm soát nên kẻ xấu có thể lợi dụng để phát
tán các loại virus hay malware sang các máy tính khác. Vì vậy hãy chọn các
trang cung cấp torrent lớn như Thepiratebay, Mininova, Demonoid, và hãy
đọc các comment trước khi tải file torrent về máy vì nếu có virus thì gần như
chắc chắn sẽ có người comment cảnh báo.
Tốn băng thông đường truyền: bạn có thể nhận thấy rằng kết nối Internet
của bạn sẽ bị chậm lại trong khi download bằng torrent, đặc biệt là khi
download hoặc upload nhiều file cùng lúc. Nguyên nhân là do băng thông
đường truyền của bạn được sử dụng cho việc download và upload dữ liệu
cùng một lúc. Để khắc phục bạn có thể đặt tốc độ down/up giới hạn cho từng
file và download/upload một file duy nhất trong một thời điểm.
Trên đây là một vài nét cơ bản về giao thức chia sẻ file bằng BitTorrent. Hy
vọng qua bài viết này các bạn chưa hoặc mới biết về torrent sẽ có thêm hiểu
biết về phương thức này. Rất mong bạn đọc có thể chia sẻ thêm những kinh
nghiệm khác để bài viết hoàn thiện hơn.