nghiên cứu - trao đổi
44 tạp chí luật học số 11/2011 TS. NGUYN VN PHNG *
ut bo v mụi trng (BVMT) c
Quc hi nc CHXHCN Vit Nam
thụng qua ngy 19 thỏng 11 nm 2005 v cú
hiu lc t ngy 1 thỏng 7 nm 2006. Quỏ
trỡnh trin khai thc hin Lut BVMT trong
5 nm qua ó t c nhng kt qu tớch
cc, gúp phn quan trng trong cụng tỏc
BVMT nc ta. Tuy nhiờn, bờn cnh
nhng kt qu t c, cỏc quy nh ca
Lut BVMT cựng cỏc quy nh phỏp lut
liờn quan ó bc l mt s hn ch, bt cp
c v th ch v thc tin thi hnh. Vỡ vy,
vic sa i, b sung Lut BVMT l yờu cu
cp thit tng cng hiu lc, hiu qu
cụng tỏc BVMT nc ta trong thi gian
ti.
(1)
Trong phm vi bi vit ny, tỏc gi ch
cp mt s vng mc, bt cp v a ra
gii phỏp nhm hon thin cỏc quy nh v
BVMT trong hot ng xut khu, nhp

sinh nhiu cht thi, trong ú cú cht thi
nguy hi nhng cng cú nhng loi phng
tin phỏt sinh cht thi khụng ln. Bờn cnh
ú, nu so sỏnh vic phỏt sinh cht thi ca
mt s loi hỡnh sn xut hin nay thỡ hot
ng phỏ d tu c ó qua s dng s khụng
lm phỏt sinh nhiu cht thi hn so vi mt
s ngnh sn xut. Cỏc loi cht thi phỏt
sinh ch chim khong 3% trng lng tu
c, cũn ớt hn nhiu so vi cht thi ca
L
* Ging viờn chớnh Khoa phỏp lut kinh t
Trng i hc Lut H Ni nghiªn cøu - trao ®æi
t¹p chÝ luËt häc sè 11/2011 45
nhiều hoạt động kinh tế khác.
(3)
Do đó, về
mặt lí luận và thực tiễn thì không nên cấm
hoàn toàn việc nhập khẩu phương tiện giao
thông vận tải, tàu cũ để phá dỡ mà chỉ nên
cấm một số loại có khả năng làm phát sinh
nhiều chất thải, trong đó có chất thải nguy
hại và cho phép nhập khẩu những loại
phương tiện giao thông vận tải, tàu cũ chứa
ít chất thải với mục đích phá dỡ.
- Thứ hai, không thể lấy lí do các doanh
nghiệp phá dỡ phương tiện giao thông vận

loại, làm sạch thì tại mục b khoản 1 Điều 43
lại cho phép phế liệu có chứa những tạp chất
không nguy hại. Mục b khoản 1 Điều 43 quy
định: "không chứa chất thải, các tạp chất
nguy hại, trừ tạp chất không nguy hại bị rời
ra trong quá trình bốc xếp, vận chuyển".
Như vậy, có thể hiểu rằng trước khi "bị rời ra
trong quá trình bốc xếp, vận chuyển" thì các
tạp chất này lẫn trong phế liệu và như vậy
các phế liệu nhập khẩu được phép chứa một
số những tạp chất không nguy hại. Khẳng
định này còn được củng cố bởi quy định tại
mục b khoản 2 Điều 43 về điều kiện của tổ
chức, cá nhân nhập khẩu phế liệu là: "có đủ
năng lực xử lí các tạp chất đi kèm với phế
liệu nhập khẩu". Nếu phế liệu đáp ứng đầy
đủ yêu cầu là được làm sạch thì việc pháp
luật quy định bắt buộc đối với tổ chức, cá
nhân nhập khẩu phế liệu phải có năng lực xử
lí tạp chất đi kèm là không cần thiết. Và nếu
điều này là cần thiết nhằm BVMT chung thì
rõ ràng pháp luật đã cho phép nhập khẩu phế
liệu chứa những tạp chất không nguy hại, ít
nhất được hiểu là chứa một tỉ lệ nhất định
những tạp chất này.
Mặc dù trong quy định về điều kiện đối
với phế liệu nhập khẩu không khẳng định rõ
sự cho phép nhập khẩu những phế liệu có lẫn
những tạp chất không nguy hại nhưng với
những phân tích ở trên chúng ta thấy rõ sự

nng gõy nh hng ti mụi trng ch
khụng cn c vo ngun phỏt sinh l hot
ng sn xut hay hot ng tiờu dựng.
Ti mc 18 Danh mc cỏc ph liu c
phộp nhp khu lm nguyờn liu ban hnh kốm
theo Quyt nh s 12/2006/Q- BTNMT xỏc
nh cỏc loi bao bỡ nha ng nc khoỏng,
nc tinh khit ó qua s dng l loi ph
liu c phộp nhp khu. Nh vy, theo
quy nh ny, ch cỏc loi bao bỡ ng nc
khoỏng hoc nc tinh khit ó qua s dng
mi c phộp nhp khu cũn cỏc bao bỡ
nha nhng ng nc gii khỏt cỏc loi
nh Coca cola, Pepsi, 7 up , hoc ng cỏc
sn phm khỏc s khụng c phộp nhp
khu, k c trong trng hp ỏp ng nhng
iu kin khỏc ca cỏc quy nh v iu kin
i vi ph liu nhp khu. Mun c phộp
nhp khu, cỏc loi chai nha ny ó phi
c bm, ct vi kớch thc mi chiu ca
mu vn khụng quỏ 5 cm.
Mt iu hin nhiờn l cỏc chai nha
ng Coca cola, Pepsi, 7 up nu ó c
lm sch thỡ tớnh cht lớ, hoỏ v nguy c gõy
nh hng ti mụi trng khụng cú s khỏc
bit vi chai nha ng nc khoỏng, nc
tinh khit. Trong trng hp ny, mc dự
khụng xut hin nhng nguy c gõy nh
hng xu ti mụi trng nhng nu cho phộp
nhp khu s vi phm mc c khon 1 iu 43

3. Khỏi nim nhp khu theo phỏp
lut mụi trng
Lut BVMT khụng a ra khỏi nim
xut khu, nhp khu. Do ú, phi ỏp dng
khỏi nim xut khu, nhp khu trong cỏc
lnh vc phỏp lut khỏc.
Khon 2 iu 28 Lut thng mi nm
2005 xỏc nh: "Nhp khu hng hoỏ l vic
hng hoỏ c a vo lónh th Vit Nam
t nc ngoi hoc t khu vc c bit nm
trờn lónh th Vit Nam c coi l khu vc
hi quan riờng theo quy nh ca phỏp lut".
Cỏc quy nh ca Lut hi quan, Lut thu
xut khu, thu nhp khu quy nh: Khu
vc hi quan riờng bao gm khu ch xut,
doanh nghip ch xut, kho bo thu, kho
ngoi quan, khu kinh t thng mi c bit,
khu thng mi-cụng nghip v khu vc kinh
t khỏc c thnh lp theo Quyt nh ca
Th tng Chớnh ph, cú quan h mua bỏn
trao i hng hoỏ gia khu ny vi bờn
ngoi l quan h xut khu, nhp khu.
(5)

Khi cỏc doanh nghip trong cỏc khu vc
cú quy ch kinh t c bit lm phỏt sinh
cht thi m khụng cú h thng x lớ cht
thi thỡ cht thi phi c a ra ngoi
tỏi ch, tỏi s dng hoc x lớ. Di giỏc
ca lut thng mi, hot ng ny l hot

gõy ra s lỳng tỳng cho c quan qun lớ nh
nc v doanh nghip khi doanh nghip cú
nhu cu xut khu cht thi.
5. Kin ngh nhm hon thin Lut BVMT
Trong quỏ trỡnh hon thin Lut BVMT,
cn kt hp mt cỏch cú hiu qu ba mt ca
s phỏt trin bn vng: kinh t, xó hi v
BVMT. Do ú phi bo m s cõn bng
gia li ớch kinh t, li ớch xó hi, li ớch
mụi trng trong cỏc quy nh v BVMT
trong hot ng xut khu, nhp khu. Bờn
cnh ú, cn nhỡn nhn rừ, chớnh xỏc mi
quan h gia nhng quy nh v BVMT nghiên cứu - trao đổi
48 tạp chí luật học số 11/2011
trong hot ng xut khu, nhp khu v vn
bo m quyn s hu ca cụng dõn,
quyn t do kinh doanh ca doanh nghip.
Cng cn thy rng xỏc nh c gii hn
ca vic hn ch quyn ti sn ca cụng dõn,
quyn t do kinh doanh nhm bo m li
ớch cụng cng, li ớch mụi trng l vn
ln, khụng n gin v cn phi c nghiờn
cu mt cỏch thu ỏo.
Trờn c s nh hng v vi nhng
phõn tớch trờn õy, cn hon thin cỏc quy
nh v BVMT trong hot ng xut khu,
nhp khu ca Lut BVMT trong nhng vn

cụng v quỏ cnh hng hoỏ vi nc ngoi.
Kin ngh 5: Sa i Lut BVMT theo
hng quy nh rừ quyn c xut khu cht
thi ca cỏc ch th khỏc nhau v u quyn
cho Chớnh ph ban hnh vn bn hng dn
trỡnh t, th tc xut khu cht thi. Trờn c
s ú, Chớnh ph ban hnh quy nh ny.
Kin ngh 6: Sa i im b khon 2
iu 42 Lut BVMT theo hng: Cm nhp
khu phng tin giao thụng vn ti ó qua
s dng khụng bo m quy chun k thut
mụi trng phỏ d./.

(1).Xem: PGS.TS. Phm Vn Li, Nhng hn ch,
bt cp c bn ca Lut bo v mụi trng nm 2005
v yờu cu sa i, b sung (phn I), Bỏo phỏp lut
TP. H Chớ Minh, s ra ngy 15/12/2010.
(2).Ngun: http://vietbao.vn/Kinh-te/Ngung-ngay-nha
p-khau-tau-cu-de-do-lay-sat-vun/55124702/88/;
http://vietbao.vn/Kinh-te/Nhap-khau-tau-bien-Xung-
dot-giua-kinh-te-va-moi-truong/20616185/87/
(3). Thụng tin do ụng Nguyn Tiờn Nghi - Phú ch tch
Hip hi thộp Vit Nam cung cp, ngun: http://tuoitre.
vn/Kinh-te/164282/Cam-nhap-tau-cu-khong-co-lo-
trinh doanh-nghiep-gap-kho.html
(4).Ngun: http://tuoitre.vn/Kinh-te/164282/Cam-nhap-tau-
cu-khong-co-lo-trinh doanh-nghiep-gap-kho.html
(5).Xem: Khon 1 iu 4 Lut hi quan nm 2001
c sa i, b sung nm 2006, khon 2 iu 21
Ngh nh s 154/2005/N-CP ngy 15/12/2005 quy