nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 9/2006 17

TS. Trần Minh Hơng *
y ý kin úng gúp ca nhõn dõn trc
khi ban hnh quyt nh qun lớ l mt
trong nhng hot ng quan trng nhm m
bo thc hin v phỏt huy dõn ch trc tip,
to iu kin cho cỏc tng lp nhõn dõn tham
gia mt cỏch tớch cc vo qun lớ nh nc,
qun lớ xó hi. Trờn thc t, hot ng ny
c cỏc c quan, t chc cú thm quyn
phi hp tin hnh tng i thng xuyờn
thụng qua vic t chc ly ý kin nhõn dõn
v mt ch trng, mt chớnh sỏch ln, v
d tho vn bn quy phm phỏp lut, v k
hoch xõy dng mt cụng trỡnh cú ý ngha
i vi s phỏt trin kinh t-xó hi ca t
nc hoc a phng, v ch trng v
mc úng gúp xõy dng c s h tng v cỏc
cụng trỡnh phỳc li cụng cng ý kin úng
gúp ca nhõn dõn cú th cú tớnh quyt nh,
cng cú th l t liu quan trng c quan
cú thm quyn tham kho trong quỏ trỡnh
ban hnh quyt nh tu thuc vo ni dung

t ai a phng v vic qun lớ, s dng
cú hiu qu qu t cụng ớch ca xó;
- Phng ỏn quy hoch khu dõn c;
ỏn nh canh, nh c, vựng kinh t mi; k
hoch, d ỏn huy ng v s dng cỏc khon
úng gúp ca nhõn dõn u t xõy dng
c s h tng do xó qun lớ;
- D tho ỏn phõn vch, iu chnh
a gii hnh chớnh xó, ỏn chia tỏch, thnh
L

* Ging viờn chớnh Khoa hnh chớnh - nh nc
Trng i hc Lut H Ni nghiªn cøu - trao ®æi
18 t¹p chÝ luËt häc sè 9/2006

lập thôn;
- Dự thảo kế hoạch triển khai các chương
trình, mục tiêu quốc gia trên địa bàn xã;
- Chủ trương, phương án đền bù giải phóng
mặt bằng, xây dựng hạ tầng cơ sở, tái định cư;
- Giải quyết việc làm cho người lao động
trên địa bàn xã;
- Những công việc khác mà chính quyền
xã thấy cần thiết.
Những công việc mà chính quyền xã có
trách nhiệm đưa ra nhân dân thảo luận hoặc
tham gia ý kiến trước khi quyết định hoặc

Việc lấy ý kiến nhân dân được tổ chức
công khai, trách nhiệm chủ yếu thuộc về uỷ
ban nhân dân xã (những công việc quan
trọng như dự thảo các văn bản, kế hoạch,
phương án; lên kế hoạch tổ chức lấy ý kiến
nhân dân; gợi ý những nội dung chủ yếu cần
bàn bạc; lựa chọn phương thức thực hiện
phù hợp tình hình và điều kiện cụ thể của địa
phương… do uỷ ban nhân dân xã chủ động
tiến hành) với sự tham gia của Uỷ ban Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam và các thành viên
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp.
Ý kiến của nhân dân tại cuộc họp hoặc
các ý kiến góp ý được tổng hợp báo cáo đầy
đủ, khách quan để uỷ ban nhân dân xã xem
xét, trình hội đồng nhân dân xã quyết định
theo thẩm quyền hoặc trình cơ quan có thẩm
quyền cấp trên xem xét, quyết định.
2. Lấy ý kiến nhân dân có tính chất
quyết định
Những việc chính quyền cấp xã bắt buộc
phải lấy ý kiến có tính quyết định của nhân
dân đã được quy định tại Điều 7 của Quy chế
thực hiện dân chủ ở xã. Cụ thể là:
“Nhân dân ở xã, thôn bàn và quyết định
trực tiếp những công việc sau:
- Chủ trương và mức đóng góp xây dựng
cơ sở hạ tầng và các công trình phúc lợi công
thụn, tho lun v biu quyt cụng khai hoc
b phiu kớn;
- Phỏt phiu ly ý kin cỏc h gia ỡnh.
Nh vy l tu thuc vo iu kin c
th ca tng thụn m vic bn bc v quyt
nh cú th tin hnh di nhng hỡnh thc
khỏc nhau. Hỡnh thc m bo cho nhiu
ngi tham gia nht l t chc hp ton th
nhõn dõn tng thụn. Trng hp khụng th
t chc hp ton th nhõn dõn c thỡ cú
th t chc hp cỏc ch h gia ỡnh hay c
tri i din h gia ỡnh. Cỏc cuc hp ny do
trng thụn phi hp vi ban cụng tỏc mt
trn, cỏc on th qun chỳng a phng
triu tp v ch trỡ. Dự l hp ton th nhõn
dõn, hp cỏc ch h gia ỡnh hay c tri i
din h gia ỡnh thỡ ni dung quyt nh u
phi c cỏc thnh viờn d hp bn bc v
biu quyt thụng qua. Vic thụng qua quyt
nh cú th tin hnh di hỡnh thc biu
quyt cụng khai hoc b phiu kớn; trong c
hai trng hp u phi lp biờn bn bỏo
cỏo u ban nhõn dõn xó v ni dung cuc
hp v kt qu biu quyt. Ngoi ra, nu
iu kin c th a phng khụng cho
phộp tin hnh mt trong hai hỡnh thc hi
ngh k trờn thỡ cú th t chc phỏt phiu ly
ý kin cỏc h gia ỡnh.
Qua tỡm hiu cỏc hỡnh thc ly ý kin
quyt nh ca nhõn dõn ó c cỏc a

cp cú thm quyn quan tõm hn bao gi
ht. Hot ng ny ó gúp phn quan trng
gi gỡn v phỏt huy nhng nột p ca
truyn thng vn hoỏ dõn tc. Tuy nhiờn,
trong vic xõy dng v thc hin hng c,
quy c, nhiu a phng, bờn cnh
nhng thnh tu l ch yu cng cũn mt s
vn cn nghiờn cu lm tt hn. ú l:
Trong cỏc bn hng c, quy c cũn ớt
quy nh th hin c thự ca tng thụn,
lng; mt s quy nh trong hng c, quy
c ch l sao chộp li iu khon ca vn
bn phỏp lut; vic ph bin ni dung cỏc
quy nh trong hng c, quy c cho dõn
mt s a phng cha ỏp ng yờu cu.
3. Cú nờn thay th ly ý kin nhõn dõn
c s bng trng cu ý dõn?
Nh ó phõn tớch trờn, ly ý kin nhõn
dõn trc khi ban hnh quyt nh qun lớ l
hot ng ó cú cn c phỏp lớ c th v
c c quan cú thm quyn tin hnh
tng i thng xuyờn. Cũn trng cu ý
dõn thỡ cha c t chc vỡ nhiu lớ do
khỏc nhau, trong ú cú lớ do cỏc quy nh
ca Hin phỏp v vn ny cha c c
th hoỏ. Theo chng trỡnh xõy dng lut,
phỏp lnh ca Quc hi khoỏ XI thỡ ti kỡ
hp th X (d kin vo thỏng 10 nm 2006)
Quc hi s cho ý kin v D tho Lut
trng cu ý dõn.

cp tham kho v quyt nh vỡ nhng lớ
nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 9/2006 21

do sau õy:
Th nht, i vi nhng vn loi ny
nu t chc trng cu ý dõn thỡ phm vi
tham gia ca dõn s b gii hn ch khõu
quyt nh qua vic th hin thỏi tỏn
thnh hay phn i. Trong khi ú cp chớnh
quyn c s l cp gn dõn nht, ni cú
nhng iu kin thun li nht ngi dõn
cú th tham gia vo c quỏ trỡnh t khi bt
u cho n lỳc kt thỳc. Nhng nm qua,
vi vic kt hp s dng mt cỏch hp lớ hai
hỡnh thc ly ý kin nhõn dõn l ly ý kin
nhõn dõn cú tớnh cht quyt nh v ly ý
kin nhõn dõn cú tớnh cht tham kho, Nh
nc ta ó to iu kin cho nhõn dõn tớch
cc tham gia vo qun lớ nh nc, qun lớ
xó hi. Phng chõm dõn bit, dõn bn, dõn
lm, dõn kim tra luụn luụn c cao
trong hot ng qun lớ c s. Duy trỡ cỏc
hot ng ly ý kin nhõn dõn l mt trong
nhng bin phỏp bo m cho chớnh quyn
n gn dõn hn, to iu kin cho nhõn dõn
i thoi cụng khai vi i din chớnh quyn.

dng lut, phỏp lnh nm 2006 ca Quc hi
nc Cng ho xó hi ch ngha Vit Nam
khoỏ XI ngy 19 thỏng 11 nm 2005 ó ra
nhim v xõy dng Phỏp lnh dõn ch c
s trong chng trỡnh chớnh thc. Hot ng
ny ang c cỏc c quan cú trỏch nhim
trin khai trờn thc t. Cú l trong tng lai
khụng xa Quc hi s t vn xõy dng
Lut dõn ch c s. Nu a nhng vn
vn t chc ly ý kin nhõn dõn c s vo
phm vi iu chnh ca Lut trng cu ý dõn
thỡ vic xõy dng Phỏp lnh dõn ch c s
s khụng cũn cn thit na./.

(1). Ban hnh kốm theo Ngh nh ca Chớnh ph s
79/2003/N-CP ngy 7/7/2003.
(2). Ngh quyt ca Quc hi ngy 19/11/2005 v
chng trỡnh xõy dng lut, phỏp lnh nm 2006.