Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o
Trêng ®¹i häc N«ng nghiÖp HÀ NỘI
*** NGUYỄN VĂN CÔNG
ĐỀ CƯƠNG SƠ BỘ
Đề tài: Sản xuất và tiêu thụ sản phẩm Nem chua
Trên địa bàn Thành phố Thanh hóa
Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
Mã số: 60 62 011 5
Lớp: Kinh tế nông nghiệp 21C
Người HDKH: PSG.TS NGÔ THỊ THUẬN
HÀ NỘI – 2013
Phần I: MỞ ĐẦU
1.1. Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài.
- Ở mỗi một Quốc gia hay mỗi địa phương khác nhau, đều có các sản phẩm
ẩm thực khác nhau mang đậm đà bản sắc dân tộc và vùng miền.
- Cùng với sự phát triển của đất nước và khoa học kỹ thuật ngày càng hiện
đại thì các sản phẩm thực phẩm chế biến ngày càng đa dạng. Nhưng không
thể thiếu các món ăn truyền thống của dân tộc.
- Khi nhắc tới Thanh hóa người ta liền nghĩ tới: Dân ca đi cấy, Điệu hò Sông
mã… và chắc hẳn có một món ăn không thể không nhắc tới đó là Nem chua
Thanh hóa.
- Nem chua là món ăn đặc sản của Thanh hóa mà ai đã từng một lần đặt chân
đến quê Thanh, đã một lần được thưởng thức sẽ không bao giờ quên
được hương vị đặc trưng mà không nơi nào có được. Đó là vị chua chua,
ngọt ngọt nơi đầu lưỡi của thịt lên men tự nhiên, cảm giác giai giai, giòn
giòn của da lợn hòa với vị thính thơm nồng, một chút cay cay của tiêu bắc,
điểm màu đỏ của ớt và màu xanh không thể thiếu của lá đinh lăng. Để tạo
nên hương vị đặc biệt của nem chua Thanh hóa mà không vùng nào có được
Trên cơ sở đánh giá thực trạng sản xuất và tiêu thụ, các yếu tố ảnh
hưởng mà đề xuất các giải pháp nhằm phát triển sản xuất và tiêu thụ sản
phẩm nem chua trên địa bàn Thành phố Thanh hóa.
1.2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể.
- Hệ thống hoá lý luận và thực tiễn về sản xuất và tiêu thụ sản phẩm
nem chua.
- Đánh giá thực trạng sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nem chua trên địa
bàn Thành phố Thanh hóa trong những năm qua.
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất và tiêu thụ sản phẩm
nem chua trên địa bàn Thành phố Thanh hóa.
- Đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển sản xuất và tiêu thụ
sản phẩm nem chua trên địa bàn Thành phố Thanh hóa cho các năm tiếp
theo.
1.3. Câu hỏi nghiên cứu.
Để thực hiện các mục tiêu nghiên cứu nêu trên, các câu hỏi nghiên
cứu trong đề tài này là:
1. Thế nào là sản xuất và tiêu thụ? Sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nem chua
có đặc điểm gì khác với sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thực phẩm nói chung?
3
2. Sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nem chua có vai trò, đặc điểm gì trong
phát triển kinh tế xã hội của địa phương?
3. Các mô hình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nem chua trên địa bàn Thành
phố Thanh hóa như thế nào?
4. Sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nem chua tại Thành phố Thanh hóa có các
hình thức nào? Loại hình hoạt động? Qui mô? Xu hướng phát triển?
5. Làm thế nào để ổn định sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nem chua và nâng
cao chất lượng sản phẩm đảm bảo cho an toàn thực phẩm?
1.4. Đối tượng, phạm vi và nội dung nghiên cứu.
1.4.1. Đối tượng nghiên cứu của đề tài.
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các hoạt động sản xuất, tiêu thụ sản phẩm
2.1.1. Lý luận về sản xuất Nem chua.
a. Các khái niệm cơ bản.
- Sản xuất, sản phẩm, phát triển sản xuất sâu, rộng.
- Yếu tố sản xuất: sản phẩm hàng hóa.
- Quy trình sản xuất.
b. Các quy luật trong sản xuất.
- Quy luật cung cầu.
- Quy luật giá trị.
- Quy luật cạnh tranh…
c. Đặc điểm và vai trò sản xuất Nem chua.
* Đặc điểm: Sản xuất và tiêu thụ phải tuân theo qui trình nghiêm ngặt về:
- An toàn thực phẩm của sản phẩm.
- Tiêu chuẩn chủng loại, kích thước.
- Thành phần dinh dưỡng…
* Vai trò:
- Tạo việc làm cho lao động địa phương.
- Góp phần xây dựng và phát triển kinh tế xã hội.
- Góp phần đa dạng hóa các món ăn dân gian.
- Cung cấp thêm cho người tiêu dùng các chất dinh dưỡng…
d. Các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất Nem chua.
- Giá nguyên liệu đầu vào.
6
- Dịch bệnh liên quan liên quan đến nguyên liệu.
- Giá sản phẩm đầu ra.
- Quy mô sản xuất.
- Đầu tư công nghệ và kỹ thuật.
- Kinh nghiệm và kỹ thuật sản xuất.
e. Các chủ trương chính sách khuyến khích cơ sở sản xuất Nem chua.
- UBND Tỉnh Thanh hóa và các sở như: Sở Tài chính, Sở Công thương, Hội
nông dân…
tiêu thụ sản phẩm nem chua.
- Sản xuất và tiêu thụ nem chua của nhân dân Thành phố Thanh hóa đã và
đang trở thành hàng hóa dịch vụ thương mại.
- Sản xuất và tiêu thụ nem chua đã đem lại thu nhập kinh tế cho các hộ sản
xuất khá hơn, tuy nhiên vẫn còn khó khăn như trong thời kỳ các bệnh về lợn
còn bùng phát và thị trường tiêu thụ chưa ổn định.
- Còn rất ít các nghiên cứu về sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nem chua Thanh
hóa.
8
Phần III. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.
3.1.1. Điều kiện tự nhiên.
3.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội.
- Diện tích đất.
- Nhân khẩu, lao động.
- Cơ sở hạ tầng.
3.1.3. Các ngành sản xuất chính.
3.1.4. Kết quả phát triển KT-XH.
3.2. Phương pháp nghiên cứu
3.2.1. Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong đề tài
- Phương pháp thống kê - kinh tế.
- Phương pháp PRA.
- Phương pháp chuyên gia, chuyên khảo.
- Mô hình kinh tế lượng (hàm sản xuất).
3.2.2. Trình tự nghiên cứu.
a. Chọn điểm:
- Chọn Thành phố Thanh hóa.
- Chọn xã đại diện gồm 3 xã phường: xã Đông Hương, phường Tân An,
phường Tân Bình vì đây là nơi có nguồn gốc ra đời của Nem chua cũng như
- Cây nguyên nhân, cây vấn đề
- Tổng hợp ý kiến chuyên gia, nhà quản lý, người dân
10
3.2.3. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu.
* Nhóm chỉ tiêu thể hiện điều kiện sản xuất và tiêu thụ nem chua: số lao
động bình quân/hộ, cơ sở; vốn sản xuất/hộ, cơ sở; phương tiện, dụng cụ máy
móc
* Nhóm chỉ tiêu thể hiện thực trạng sản xuất và tiêu thụ nem chua:
- Năng xuất, sản lượng.
- Đầu tư chi phí /đơn vị sản phẩm
- Giá trị sản xuất, Giá trị gia tăng, thu nhập hỗn hợp/đơn vị sản phẩm
- Giá thành 1 sản phẩm…
- Hiệu quả sử dụng chi phí
* Nhóm chỉ tiêu thể hiện phát triển sản xuất và tiêu thụ:
- Tốc độ tăng, giảm cơ sở sản xuất, năng suất, sản lượng qua các năm, số
lượng sản phẩm được tiêu thụ.
- Tốc độ tăng giảm hiệu suất sử dụng chi phí
* Hiệu quả xã hội và Môi trường
11
Phần IV- KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
4.1. Thực trạng sản xuất và tiêu thụ Nem chua trên địa bàn Thành phố
Thanh hóa những năm qua.
4.1.1. Số hộ gia đình và cơ sở sản xuất.
4.1.2. Sản lượng.
4.1.3. Các hình thức tổ chức sản xuất, tiêu thụ
4.1.4. Các chương trình, dự án hỗ trợ.
4.1.5. Thuận lợi, khó khăn
4.2. Thực trạng sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nem chua tại các cơ sở
sản xuất trên địa bàn Thành phố Thanh hóa.
4.2.1. Về sản xuất:
- Sản xuất phải gắn liền với hợp đồng bao tiêu sản phẩm.
- Sản xuất phải đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
4.4.3. Các giải pháp nhằm phát triển sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nem
chua.
- Giải pháp về quy hoạch, kế hoạch.
- Giải pháp về kinh tế.
13
- Giải pháp về kỹ thuật.
- Giải pháp về tổ chức liên kết sản xuất.
Phần V. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
5.1. Kết luận.
5.2. Kiến nghị.
KẾ HOẠCH TRIỂN KHAI ĐỀ TÀI
Thời gian Nội dung công việc Kết quả
15/3 – 15/4/2013
Thống nhất đề tài nghiên cứu với
GV hướng dẫn, hoàn thiện đề
cương sơ bộ
Được duyệt đề tài, đề cương
sơ bộ;
Có tài liệu thứ cấp
20/4 – 15/6/2013
Điều tra thử tại địa phương, hoàn
thiệu phiếu điều tra
Viết phần 1,2,3
Bản thảo phần 1,2,3
Phiều điều tra
Báo cáo tiến độ và được GV
hướng dẫn chấp thuận
20/6 – 15/8/2013
Bản tóm tắt thông qua Bộ môn
14
trước Bộ môn
20/6 -15/8/2014 Hoàn thiện báo cáo,
Chuẩn bị thủ tục bảo vệ
Được hội đồng duyệt
20/8 – 20/10/2014 Bảo vệ luận văn Hoàn thiện khóa học
15