nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số
6/2010
25
ThS. Đoàn Trung Kiên*
1. Bỏn phỏ giỏ l hin tng c bit
n khỏ sm trong thc tin thng mi
quc t. Mc dự cũn cú nhng quan im
khỏc nhau song phỏp lut ca hu ht cỏc
nc u coi õy l hnh vi cnh tranh
khụng lnh mnh. Do ú, nhiu nc ó ban
hnh ra o lut v chng bỏn phỏ giỏ t rt
sm chng hn nh Canada (1904); New
Zealand (1905), Australia (1906), Hoa K
(1916) Trờn bỡnh din quan h thng mi
a biờn, iu VI Hip nh chung v thu
quan v thng mi (GATT) nm 1947 l
vn kin phỏp lớ u tiờn quy nh v vn
ny. Tuy nhiờn, iu VI GATT nm 1947
mi ch quy nh nhng vn mang tớnh
nguyờn tc chung v chng bỏn phỏ giỏ,
khụng quy nh c th v th tc ỏp dng
ADA va b sung thờm cỏc iu khon chi
tit thi hnh cho phự hp vi thc tin
ca quc gia mỡnh. ch ng ni lut hoỏ
cỏc ch nh ca WTO nhm ỏp ng yờu
cu ca tin trỡnh hi nhp, nm 2004, Vit
Nam ó ban hnh Phỏp lnh chng bỏn phỏ
giỏ hng hoỏ nhp khu vo Vit Nam
(PLCBPG). thc thi lnh vc phỏp lut
ny, cỏc nc trờn th gii cng nh Vit
* Ging viờn Khoa phỏp lut kinh t
Trng i hc Lut H Ni nghiên cứu - trao đổi
26tạp chí luật học số
6/2010
Nam u thnh lp c quan chuyờn trỏch
chu trỏch nhim x lớ vn chng bỏn
phỏ giỏ. Tuy nhiờn, mụ hỡnh c quan x lớ
vn chng bỏn phỏ giỏ trờn th gii li
rt a dng. Vỡ vy, bi vit ny s phõn tớch
thc trng mụ hỡnh c quan chng bỏn phỏ
giỏ hng hoỏ nhp khu vo Vit Nam trờn
c s so sỏnh vi mụ hỡnh c quan chng
bỏn phỏ giỏ ca cỏc nc trờn th gii, qua
ú xut hng hon thin mụ hỡnh c
quan chng bỏn phỏ giỏ hng hoỏ nhp khu
ng x lớ v vic chng bỏn phỏ giỏ xem
xột, trỡnh B trng B cụng thng ra
quyt nh ỏp dng hoc khụng ỏp dng cỏc
bin phỏp chng bỏn phỏ giỏ i vi hng
hoỏ nhp khu vo Vit Nam; (iv) Ch trỡ,
phi hp vi cỏc c quan liờn quan hng
dn thc hin, r soỏt vic chp hnh cỏc
quyt nh ỏp dng cỏc bin phỏp chng bỏn
phỏ giỏ. Theo iu 12 PLCBPG, khi t chc
iu tra vic nhp khu hng hoỏ nc ngoi
vo Vit Nam xut ỏp dng cỏc bin
phỏp chng bỏn phỏ giỏ theo quy nh ca
phỏp lut, c quan iu tra chng bỏn phỏ
giỏ cú thm quyn iu tra cỏc ni dung sau:
(i) Xỏc nh hng hoỏ bỏn phỏ giỏ vo Vit
Nam v biờn bỏn phỏ giỏ; (ii) Xỏc nh
thit hi ỏng k hoc e do gõy ra thit hi
ỏng k cho ngnh sn xut trong nc trờn
c s xem xột cỏc ni dung sau: (a) Khi
lng, s lng hoc tr giỏ hng hoỏ bỏn
phỏ giỏ vo Vit Nam so vi khi lng, s
lng hoc tr giỏ hng hoỏ tng t c
sn xut hoc tiờu th trong nc ó, ang
hoc s tng lờn ỏng k mt cỏch tuyt i
hoc tng i; (b) Tỏc ng v giỏ ca
hng hoỏ b yờu cu ỏp dng bin phỏp
chng bỏn phỏ giỏ n vic phi h giỏ hoc
kỡm hóm kh nng tng giỏ hp lớ ca hng
hoỏ tng t trong nc; (c) Tỏc ng xu
(2)
hay U ban thng mi Hn Quc
(KTC)
(3)
l c quan cú trỏch nhim trong
vic iu tra c vic bỏn phỏ giỏ v thit hi
do vic bỏn phỏ giỏ ny gõy ra. Tuy nhiờn,
mt s nc trờn th gii li thnh lp hai
c quan c lp thc hin iu tra vic
xỏc nh hnh vi bỏn phỏ giỏ v xỏc nh
thit hi do hnh vi bỏn phỏ giỏ gõy ra cho
ngnh sn xut trong nc. Chng hn nh
Phỏp lut chng bỏn phỏ giỏ ca Hoa K,
Canada Chng hn theo phỏp lut chng
bỏn phỏ giỏ ca Hoa K, B thng mi
(DOC) l c quan hnh phỏp cú thm quyn
iu tra vic bỏn phỏ giỏ v xỏc nh biờn
b bỏn phỏ giỏ, cũn U ban thng mi
quc t Hoa K (ITC) l c quan c lp
cú thm quyn iu tra v thit hi do hnh
vi bỏn phỏ giỏ gõy ra cho ngnh sn xut
ni a ca Hoa K.
(4)
Phỏp lut chng bỏn
phỏ giỏ ca Canada thỡ quy nh: Cc dch
v biờn gii Canada (CBSA) cú trỏch nhim
iu tra hnh vi bỏn phỏ giỏ vo th trng
Canada, cũn To ỏn thng mi quc t
Canada (CITT) cú trỏch nhim tin hnh
iu tra v kh nng gõy ra hoc e do gõy
t¹p chÝ luËt häc sè
6/2010
thấy chỉ những nước có lịch sử áp dụng
biện pháp chống bán phá giá từ lâu, có
nhiều kinh nghiệm trong công tác điều tra
chống bán phá giá, có nguồn nhân lực phục
vụ công tác điều tra dồi dào và có sự đầu
tư lớn về tài chính cho công tác điều tra
chống bán phá giá như Hoa Kỳ, Canada
mới áp dụng mô hình hai cơ quan điều tra
chống bán phá giá độc lập để xác định
hành vi bán phá giá và xác định thiệt hại
do hành vi bán phá giá gây ra.
- Hội đồng xử lí vụ việc chống bán
phá giá
Theo Nghị định của Chính phủ số
04/2006/NĐ-CP ngày 9/1/2006 về việc
thành lập, quy định chức năng, nhiệm vụ,
quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Hội đồng
xử lí vụ việc chống bán phá giá, chống trợ
cấp và tự vệ, thì Hội đồng xử lí vụ việc
chống bán phá giá là tổ chức trực thuộc Bộ
công thương có chức năng: (i) Nghiên cứu,
xem xét hồ sơ, các kết luận của Cục quản lí
cạnh tranh về các vụ việc chống bán phá giá;
(ii) Thảo luận và quyết định theo đa số về
việc không có hoặc có bán phá giá hàng hoá
vào Việt Nam gây ra hoặc đe doạ gây ra thiệt
hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước;
chống bán phá giá.
Tóm lại, các cơ quan chống bán phá giá
hàng hoá nhập khẩu vào Việt Nam được
thành lập và hoạt động dựa trên nguyên tắc
có sự phân công trong việc thực hiện chức
năng và nhiệm vụ của từng cơ quan. Cục
quản lí cạnh tranh có chức năng chính là
điều tra vụ việc, còn chức năng xử lí vụ việc
lại thuộc về Hội đồng xử lí vụ việc chống
bán phá giá. Việc trao thẩm quyền điều tra
vụ việc và xử lí vụ việc cho hai cơ quan khác
nhau như vậy là để bảo đảm tính khách quan
trong quá trình giải quyết vụ việc. Tuy nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số
6/2010
29
nhiờn, vic trao thm quyn iu tra v x lớ
v vic cho hai c quan chng bỏn phỏ giỏ
s lm cho b mỏy chng bỏn phỏ giỏ tr
nờn cng knh, ũi hi Nh nc phi xõy
dng c ngun nhõn lc phc v cho b
mỏy chng bỏn phỏ giỏ di do v cú s u
t mnh v kinh phớ cho b mỏy ny hot
ng. Bờn cnh ú, cỏc thnh viờn ca Hi
ng x lớ v vic chng bỏn phỏ giỏ a
s gúp phn nõng cao cht lng hot ng
ca b mỏy chng bỏn phỏ giỏ ng thi
cng gúp phn tit kim c nhiu kinh phớ
hot ng v tp trung c ngun nhõn lc
cho c quan iu tra chng bỏn phỏ giỏ. Bi
trờn thc t, chc nng ca Hi ng x lớ
v vic chng bỏn phỏ giỏ thc cht l ch l
tham mu, t vn cho B trng B cụng
thng v vic cú ỏp dng bin phỏp chng
bỏn phỏ giỏ hay khụng. Chớnh B trng B
cụng thng mi l ngi cú thm quyn
quyt nh cui cựng v vic ỏp dng bin
phỏp chng bỏn phỏ giỏ ch khụng phi l
Hi ng x lớ v vic. Do ú, nu hp nht
c quan iu tra chng bỏn phỏ giỏ v Hi
ng x lớ v vic chng bỏn phỏ giỏ thnh
mt c quan thỡ s lm b mỏy chng bỏn
phỏ giỏ tr nờn thng nht, gn nh, tit
kim c kinh phớ hot ng v hiu qu
hot ng s c nõng cao.
Th hai, tỏch chc nng thc thi chớnh
sỏch phũng v thng mi, trong ú cú chc
nng chng bỏn phỏ giỏ ra khi chc nng
ca Cc qun qun lớ cnh tranh. Nh ó
cp trờn, theo Ngh nh s 06/2006/N-
CP ngy 9/1/2006, Cc qun lớ cnh tranh cú
chc nng giỳp B trng B cụng thng
thc hin ba chc nng l: (i) Qun lớ Nh
nc v cnh tranh (thc thi Lut cnh
tranh); (ii) Bo v quyn li ngi tiờu dựng
mt lónh th quc gia thỡ chớnh sỏch phũng
v thng mi li nhm bo v cỏc nh sn
xut trong nc v iu chnh mi quan h
gia doanh nghip quc gia xut khu v
doanh nghip quc gia nhp khu. Vỡ vy,
a s cỏc nc trờn th gii thit lp mt c
quan c lp thc hin chớnh sỏch phũng v
thng mi m khụng giao thc hin chc
nng ny cho c quan qun lớ nh nc v
cnh tranh. Trong khi ú, Cc qun lớ cnh
tranh ca Vit Nam va thc hin chc nng
qun lớ Nh nc v cnh tranh v bo v
quyn li ngi tiờu dựng, va thc hin c
chc nng thc thi chớnh sỏch phũng v
thng mi. Vic quy nh nh vy l phự
hp trong giai on u khi chỳng ta cha cú
nhiu kinh nghim trong vic thc thi chớnh
sỏch cnh tranh, bo v quyn li ngi tiờu
dựng v chớnh sỏch phũng v thng mi.
Tuy nhiờn, vic giao cho Cc qun lớ cnh
tranh thc hin nhiu chc nng khỏc nhau
nh trờn l khụng cũn phự hp vi thc tin
v thụng l quc t. Trong quỏ trỡnh nghiờn
cu mụ hỡnh c quan qun lớ cnh tranh ca
cỏc nc trờn th gii cho thy khụng cú bt
kỡ mt c quan qun lớ cnh tranh no thc
hin thờm chc nng thc thi chớnh sỏch
phũng v thng mi. V v trớ phỏp lớ thỡ
c quan qun lớ cnh tranh ca cỏc nc
cú th l c quan thuc quc hi, chớnh ph
chng tr cp, t v thng mi v phi hp
vi cỏc doanh nghip, hip hi ngnh hng
trong vic i phú vi cỏc v kin chng bỏn
phỏ giỏ, chng tr cp v t v thng mi
liờn quan n hng hoỏ xut khu ca Vit
Nam ra th trng nc ngoi.
Túm li, vic hon thin c quan chng
bỏn phỏ giỏ theo xu hng nh phõn tớch
trờn s bo m xõy dng c mụ hỡnh c
quan chng bỏn phỏ giỏ thng nht, gn nh,
tng cng c hiu qu, tp trung c
ngun lc v chuyờn mụn hoỏ c hot
ng ca c quan thc thi chớnh sỏch phũng
v thng mi cng nh c quan qun lớ
cnh tranh Vit Nam./.
(1).Xem: TS. nh Th M Loan (Ch biờn), Ch ng
ng phú vi cỏc v kin chng bỏn phỏ giỏ trong
thng mi quc t, Nxb. Lao ng-xó hi, tr. 18.
(2).Xem: Khon 1 iu 6 Quy nh ca Hi ng s
384/96 ngy 22/12/1995 v vn bo v chng li
hng nhp khu b bỏn phỏ giỏ t cỏc nc khụng
phi l thnh viờn ca Cng ng chõu u.
(3).Xem: Sang Jun Kim, Hwang Mok Park and Jin,
Distinctive aspects of Korean Anti-dumping scheme
and its current tend, May 2000, mundi.
com/images/lexmundi/PDF/sang.pdf
(4).Xem: Phũng thng mi v cụng nghip Vit Nam,
Phỏp lut v chng bỏn phỏ giỏ - Nhng iu cn
bit, H Ni, 2004, tr. 80.
nhng quy nh bo v (m bo) hot
ng ca cụng on vi t cỏch l t chc
i din cho ngi lao ng. iu cn rỳt
ra õy l cỏch thc th ch hoỏ vn
ny trong lut. Hoc l quy nh mt cỏch
giỏn tip thụng qua vic xỏc nh cỏc hnh
vi b cm (Philippines, Nht Bn, Indonesia)
hoc l quy nh mt cỏch trc tip vo
mt s quan h c th bo v hot ng
cụng on nh: vic lm, tin lng, i
x Tuy nhiờn, dự theo hỡnh thc no thỡ
cng cn phi quy nh rừ cỏc ch ti x lớ
khi cú vi phm./.