nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 4/2009 45 ThS. Đoàn Trung Kiên *
1. Trong bi cnh hi nhp kinh t quc
t, mt mt chỳng ta phi thc hin nghiờm
tỳc cỏc cam kt v vic m ca th trng,
loi b dn cỏc hng ro phi thu quan theo
cỏc cam kt song phng v a phng
hng ti h thng thng mi a biờn t do
hn, mt khỏc chỳng ta cng cn phi cú
nhng c ch bo h mi phự hp vi thụng
l quc t, nhm bo v quyn v li ớch chớnh
ỏng ca cỏc nh sn xut trong nc cng
nh quyn v li ớch ca ngi tiờu dựng khi
xy ra hnh vi cnh tranh khụng lnh mnh
trong thng mi quc t. C ch bo h ú
chớnh l cỏc bin phỏp phũng v thng mi,
trong ú cú bin phỏp chng bỏn phỏ giỏ.
(1)

Nhn thc c iu ny, ngy 29/4/2004
U ban thng v Quc hi ó thụng qua
Phỏp lnh chng bỏn phỏ giỏ hng hoỏ nhp
khu vo Vit Nam. Phỏp lnh ny quy nh

trin ngnh sn xut hng hoỏ tng t ca
Vit Nam, ngoi vic phi chu thu sut
thu nhp khu cũn phi chu thu b sung.
Mc thu b sung do Chớnh ph trỡnh U
ban thng v Quc hi xem xột.
(3)
Hin
nay, vic ỏp dng thu sut thu nhp khu
b sung trong trng hp ny c quy nh
ti Phỏp lnh chng bỏn phỏ giỏ hng hoỏ
nhp khu vo Vit Nam v c gi l thu
chng bỏn phỏ giỏ.
(4)
Nh vy, thu chng
bỏn phỏ giỏ hng hoỏ nhp khu vo Vit
Nam khụng phi l sc thu mi trong h
thng cỏc sc thu Vit Nam m thc cht
chớnh l thu nhp khu b sung c ỏp
dng trong trng hp hng hoỏ b bỏn phỏ
* Ging viờn Khoa phỏp lut kinh t
Trng i hc Lut H Ni nghiªn cøu - trao ®æi
46 t¹p chÝ luËt häc sè 4/2009

giá nhập khẩu vào Việt Nam gây ra hoặc đe
doạ gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành sản
xuất trong nước”.
(5)

lãnh thổ bị coi là bán phá giá khi nhập khẩu
vào Việt Nam nếu hàng hoá đó được bán với
giá thấp hơn giá thông thường theo quy định
tại khoản 2 và khoản 3 của Điều này.
2. Giá thông thường của hàng hoá nhập
khẩu vào Việt Nam là giá có thể so sánh
được của hàng hoá tương tự đang được bán
trên thị trường nội địa của nước hoặc vùng
lãnh thổ xuất khẩu theo các điều kiện thương
mại thông thường.
3. Trong trường hợp không có hàng hoá
tương tự được bán trên thị trường nội địa
của nước hoặc vùng lãnh thổ xuất khẩu hoặc
có hàng hoá tương tự được bán trên thị
trường nội địa của nước hoặc vùng lãnh thổ
xuất khẩu nhưng với khối lượng, số lượng
hoặc trị giá hàng hoá không đáng kể thì giá
thông thường của hàng hoá nhập khẩu vào
Việt Nam được xác định theo một trong hai
cách sau đây:
a) Giá có thể so sánh được của hàng hoá
tương tự của nước hoặc vùng lãnh thổ xuất
khẩu đang được bán trên thị trường của một
nước thứ ba trong các điều kiện thương mại
thông thường;
b) Giá thành hợp lí của hành hoá cộng
thêm các chi phí hợp lí khác và lợi nhuận ở
mức hợp lí, xét theo từng công đoạn từ sản xuất
đến lưu thông trên thị trường của nước hoặc
vùng lãnh thổ xuất khẩu hoặc nước thứ ba”.

l i tng np thu chng bỏn phỏ giỏ.
- V thm quyn ỏp dng thu chng bỏn
phỏ giỏ: Phỏp lut chng bỏn phỏ giỏ ca cỏc
nc u quy nh rừ thm quyn ỏp dng
thu chng bỏn phỏ v thụng thng thm
quyn ny thuc v nhng c quan qun lớ
nh nc v thng mi. Chng hn theo
phỏp lut chng bỏn phỏ giỏ ca Hoa K, c
quan cú thm quyn ra quyt nh ỏp dng
thu chng bỏn phỏ giỏ l B thng mi Hoa
K (DOC). Theo phỏp lut chng bỏn phỏ giỏ
ca Trung Quc, c quan cú thm quyn ra
quyt nh ỏp dng thu chng bỏn phỏ giỏ l
B ngoi thng v hp tỏc kinh t (MOFTEC).
Phự hp vi thụng l ú, Phỏp lnh chng
bỏn phỏ hng hoỏ nhp khu vo Vit Nam
quy nh ngi cú thm quyn ra quyt nh
ỏp dng thu chng bỏn phỏ l B trng B
cụng thng. Da vo kt lun ca c quan
iu tra v kin ngh ca Hi ng x lớ v
vic chng bỏn phỏ giỏ, B trng B cụng
thng cú quyn ra quyt nh ỏp dng bin
phỏp thu chng bỏn phỏ giỏ.
(8)

- V iu kin ỏp t thu chng bỏn
phỏ giỏ: trỏnh lm dng vic ỏp dng
cỏc bin phỏp chng bỏn phỏ giỏ vỡ mc
tiờu bo h mt s ớt cỏc nh sn xut ni
a, Hip nh chng bỏn phỏ giỏ ca WTO

vo Vit Nam. Thu chng bỏn phỏ giỏ ch
c ỏp dng sau khi c quan nh nc cú
thm quyn Vit Nam tin hnh iu tra
ỏp dng bin phỏp chng bỏn phỏ giỏ v cỏc
ni dung liờn quan n hng hoỏ bỏn phỏ giỏ
vo Vit Nam, biờn bỏn phỏ giỏ v mc
thit hi ỏng k hoc e do gõy ra thit nghiên cứu - trao đổi
48 tạp chí luật học số 4/2009

hi ỏng k cho ngnh sn xut hng hoỏ
tng t trong nc. Nu kt lun cui cựng
ca c quan iu tra cho thy ó hi t
iu kin: 1) Xỏc nh c hng hoỏ bỏn phỏ
giỏ vo Vit Nam vi biờn phỏ giỏ vt
quỏ 2% giỏ xut khu hng hoỏ ú vo Vit
Nam; 2) Xỏc nh mc thit hi ỏng k
hoc e da gõy ra thit hi ỏng k cho
ngnh sn xut hng hoỏ tng t trong nc;
3) Xỏc nh mi quan h nhõn qu gia vic
bỏn phỏ giỏ v thit hi ny thỡ trờn c s kin
ngh ca Hi ng x lớ v vic, B trng
B cụng thng cú th ra quyt nh ỏp dng
thu chng bỏn phỏ giỏ. Trong trng hp
cn thit, nhm ngn chn nhng hu qu
xu cú th tip tc xy ra trong quỏ trỡnh iu
tra, cn c vo kt lun s b ca c quan
iu tra, B trng B cụng thng cú th ra

Phự hp vi quy nh ca ADA, khon 1
iu 5 Phỏp lnh chng bỏn phỏ giỏ hng
hoỏ nhp khu ca Vit Nam quy nh:
Bin phỏp chng bỏn phỏ giỏ ch c ỏp
dng mc cn thit, hp lớ nhm ngn
nga hoc hn ch thit hi ỏng k cho
ngnh sn xut trong nc. C th hoỏ
nguyờn tc ny, Phỏp lnh chng bỏn phỏ giỏ
hng hoỏ nhp khu vo Vit Nam quy nh
c th: thu sut thu chng bỏn phỏ giỏ
khụng c vt quỏ biờn bỏn phỏ giỏ
trong kt lun s b (i vi thu chng bỏn
phỏ giỏ tm thi) hoc trong kt lun cui
cựng (i vi thu chng bỏn phỏ giỏ chớnh
thc).
(9)
Theo im 2 mc III Thụng t s
106/2005/TT-BTC ngy 5/12/2005 ca B
Ti chớnh, phng phỏp tớnh thu chng bỏn
phỏ giỏ c quy nh nh sau:
Thu chng bỏn
phỏ giỏ
=
S lng hng hoỏ nhp
khu b ỏp dng thu chng
bỏn phỏ giỏ
x
Giỏ tớnh
thu
(10)

chng bỏn phỏ giỏ hng hoỏ nhp khu vo
Vit Nam quy nh thi hn ỏp dng thu
chng bỏn phỏ giỏ khụng quỏ 5 nm k t
ngy cú quyt nh ỏp dng bin phỏp chng
bỏn phỏ giỏ. õy l khong thi gian
cỏc nh sn xut hoc xut khu hng hoỏ
thuc i tng chu thu cú th iu chnh
mc giỏ bỏn hp lớ, loi tr nhng nh
hng tiờu cc ca hng hoỏ nhp khu phỏ
giỏ vo th trng Vit Nam, loi b
nhng thit hi n ngnh sn xut trong
nc. Tuy nhiờn, trong trng hp cỏc nh
sn xut hoc xut khu hng hoỏ mc dự
ang b ỏp dng bin phỏp chng bỏn phỏ
giỏ nhng vn tip tc bỏn phỏ giỏ, gõy ra
hoc e do gõy ra thit hi ỏng k cho
ngnh sn xut trong nc thỡ thi hn ỏp
dng thu chng bỏn phỏ giỏ cú th c gia
hn trong trng hp B trng B cụng
thng ra quyt nh r soỏt vic ỏp dng
thu chng bỏn phỏ giỏ theo quy nh ti
Chng IV ca Phỏp lnh.
(12)

4. T nm 1994 n nay, hng hoỏ xut
khu ca Vit Nam ó l i tng ca hng
chc v kin v b ỏp t thu chng bỏn phỏ
giỏ nhiu th trng nc ngoi nhng ti
th trng trong nc, chỳng ta cha khi
xng bt c v iu tra chng bỏn phỏ giỏ

50 tạp chí luật học số 4/2009

li ớch thng mi thụng thng m cũn b
nh hng bi quan h v chớnh tr gia cỏc
i tỏc. Trong mi quan h ny, cỏc quc gia
cú tim lc kinh t mnh luụn cú li th v
cú th tỏc ng mnh n cỏc quc gia cú
tim lc kinh t yu hn. Vỡ th, nu hng
hoỏ xut khu ca Vit Nam b nc ngoi
iu tra ỏp dng thu chng bỏn phỏ giỏ thỡ
chỳng ta cng khú cú th gõy sc ộp chớnh
tr hoc ỏp dng cỏc bin phỏp tr a
thng mi i vi h nhng nu chỳng ta
ch ng tin hnh iu tra ỏp dng thu
chng bỏn phỏ giỏ i vi hng hoỏ nhp
khu vo Vit Nam thỡ quc gia cú hng hoỏ
nhp khu b iu tra cú th s dựng sc ộp
chớnh tr hoc e da ỏp dng cỏc bin phỏp
tr a thng mi buc chỳng ta phi
nhng b Tuy nhiờn, vo thi im hin
nay, Vit Nam ó l thnh viờn ca WTO nờn
mt mt Vit Nam phi thc hin nghiờm tỳc
cỏc cam kt v vic m ca th trng, tng
bc d b cỏc hng ro thu quan v phi
thu quan, mt khỏc Vit Nam cng cn phi
nhanh chúng khc phc nhng nguyờn nhõn
núi trờn tớch cc v ch ng s dng cỏc
bin phỏp chng bỏn phỏ giỏ nh l mt
trong nhng biờn phỏp bo h mi phự hp
vi cỏc quy nh ca WTO bo v th

thc hin theo quy nh nh i vi thu nhp khu.
(11). V nguyờn tc, ADA quy nh c quan iu tra s
tin hnh iu tra v tớnh toỏn biờn bỏn phỏ giỏ riờng
cho mi nh sn xut, xut khu sn phm ang b iu
tra. Trong trng hp cú nhiu nh sn xut, xut khu
liờn quan n vic iu tra khin vic iu tra i vi tt
c cỏc ch th ú khụng th tin hnh c thỡ c quan
iu tra cú th hn ch phm vi iu tra trong s lng
nht nh cỏc nh sn xut, xut khu m cỏc c quan
ny la chn. Biờn phỏ giỏ s c tớnh riờng cho
tng nh sn xut, xut khu c la chn iu tra.
Nhng nh sn xut, xut khu khụng c la chn
iu tra nhng ó cung cp nhng thụng tin cn
thit, kp thi cú th xem xột trong quỏ trỡnh iu tra
vn s c xỏc nh biờn phỏ giỏ riờng tr khi s
lng cỏc ch th ny l quỏ ln khin vic iu tra tr
nờn quỏ nng v cn tr kh nng c quan iu tra cú
th hon thnh quỏ trỡnh iu tra ỳng thi hn. i
nhng nh sn xut, xut khu khụng c iu tra cũn
li, biờn phỏ giỏ s c n nh khụng cao hn
biờn phỏ giỏ bỡnh quõn gia quyn ca nh sn xut,
xut khu c la chn iu tra.
(12).Xem: Khon 3 v khon 4 iu 22 Phỏp lnh
chng bỏn phỏ giỏ hng hoỏ nhp khu vo Vit Nam.