Bệnh đốm trắng (SEMBV hay WSSV)
Trong nhiều năm gần đây, ngành nuôi tôm đang phát triển
một cách mạnh mẽ tại nhiều địa phương trong cả nước. Thế
nhưng cùng với sự phát triển về diện tích, dịch bệnh cũng
đang trở thành một nỗi lo vì gây nhiều thiệt hại cho nhiều
người nuôi tôm. Trong số các bệnh gây nhiều thiệt hại cho bà
con nuôi tôm, thì bệnh SEMBV (Systemic etodermal and
mesodermal baculovirus ) luôn là nỗi lo vì gây nhiều thiệt hại
nhất.
Cũng giống như bệnh MBV (Penaeus monodon - type
baculovirus ), là một thứ bệnh do virus gây ra, gây chết hàng
loạt giai đoạn tôm giống Pls 15-20 và không có thuốc điều
trị. Bệnh đốm trắng hay đốm trắng đỏ thân có tên gọi là
SEMBV (Systemic etodermal and mesodermal baculovirus )
hay WSSV (White-spot syndrome Virus) cũng là một thứ
bệnh do virus gây ra và cũng không có thuốc điều trị.
Bệnh đốm trắng hay đốm trắng đỏ thân (SEMBV) gây nhiều
thiệt hại cho người nuôi tôm, nhất là những vùng nuôi nuôi
tôm không có sự qui hoạch chăt chẽ và hệ thống kênh mương
dẫn thoát nước, vì khả năng lây lan của bệnh là rất lớn, có thể
gây thành dịch và không có thuốc điều trị. Bệnh đốm trắng
(SEMBV) có thể lây lan bằng nhiều con đường khác nhau, từ
trong nguồn nước hay từ các giá thể có trong tự nhiên như
chim, cá, cua, còng nên rất khó kiểm soát. Tôm bị bệnh đốm
trắng (SEMBV) thường có những triệu chứng ban đầu như
bơi trên mặt nước, tập trung thành từng đàn quanh bờ ao và
sẽ chết hàng loạt trong vòng từ 5 -7 ngày sau đó với những
dấu hiệu trên cơ thể như đốm trắng, rụng râu, thân có màu đỏ
và trong ruột trống rỗng. Vì không có thuốc điều trị, nên để
đối phó với bệnh đốm trắng (SEMBV), các biện pháp ngăn
ngừa để kiểm soát bệnh ngay từ khi chuẩn bị ao nuôi và một
ao ở mức cần thiết (từ 10-25 phần ngàn).
Bảo đảm chắc chắn nguồn nước cung cấp vào trong ao
nuôi không có mang mầm bệnh và các động vật ăn thịt khác
bằng cách xử lý trước nước trong ao dự trữ.
Chọn giống cẩn thận bằng các biện pháp gây sốc như
kiểm tra qua formalin 3ppm và nước ngọt để loại bọ những
con bị yếu, không thả giống quá dày, trung bình chỉ nên từ
20-25 con giống Pls 15/mét vuông để nâng cao tỉ lệ sống của
tôm, tránh được tình trạng tôm sống ăn thịt tôm chết, có thể
nhiễm bệnh, gây thành dịch.
Thường xuyên kiểm tra môi trường nước trong ao nuôi,
bảo đảm sự ổn định độ mặn, pH, tảo, oxy hòa tan. Giữ sạch
đáy ao tránh cho tôm bị mòn đuôi, đóng rong trên thân và
nhất là tránh gây xây xước trên thân tôm, là những cơ
hội bệnh xâm nhập.
Cần có một chế độ dinh dưỡng đấy đủ và hợp lý,
thường xuyên bổ sung vitamin C và nhất là tuyệt đối không
được dùng thức ăn tươi để cho tôm ăn.
Tích cực ngăn chặn các giá thể mang mầm bệnh trong
tự nhiên như chim, cá, cua, còng Vì đó là các nguồn gốc
lây lan của bệnh từ bên ngoài vào trong ao nuôi.
Xử lý nước thải bằng các loại hóa chất như chlorine,
thuốc tím… trước khi thải nước trong ao nuôi tôm ra ngoài
nguồn nước chung.
Và quan trọng nhất là cần có tính cộng đồng giữa
những người nuôi tôm kế cận nhau, thường xuyên trao đổi
thông tin để quản lý nguồn nước thải, tránh sự lây nhiễm của
bệnh mà có thể gây thành dịch.
Kể từ khi bệnh xuất hiện từ năm 1995, đến nay đã có nhiều
sự hiểu biết hơn về bệnh đốm trắng (SEMBV hay WSSV).
đề này, cần thiết làm giảm pH trong ao xuống mức 7, 5 - 8,
khi đó những đốm trắng sẽ biến mất và tôm sẽ trong khỏe
mạnh trở lại.
3- Khi tôm bệnh hoặc chết tìm thấy dọc theo bờ ao nuôi với
những đốm trắng và nâu đen, mang bị dơ và lượng thức ăn
tiêu thụ có giảm đi chút ít, tôm có thể bị bệnh do sự lây
nhiễm của một số vi khuẩn vào một số cơ quan nội tạng trong
cơ thể của tôm những không phải là bệnh đốm trắng. Để giải
quyết vấn đề cần thường xuyên thu nhặt tôm bệnh dọc theo
bờ ao và cân đối lại các điều kiện về môi trường trong ao
nuôi như chất thải lắng dưới đáy ao, mật độ tảo… sẽ giúp cho
tôm có thể hồi phục và phát triển.
4– Trong quá trình kiểm tra thường xuyên tôm bằng các vó,
nếu thỉnh thoảng có một vài con tôm có những dấu hiệu đốm
trắng trên thân trong vó trong khi tôm trong ao vẫn hoạt động
bình thường, không tụ tập dọc quanh bờ ao, lượng thức ăn
vẫn không thay đổi thì những đốm trắng trên thân tôm đa
phần xuất hiện vào cuối chu kỳ chuẩn bị lột vỏ của tôm
không phải là bệnh đốm trắng và nó sẽ biến mất khi tôm lột
thay vỏ.
Trong các trường hợp nói trên, chỉ có trường hợp đầu là chắc
chắn tôm bị bệnh do SEMBV, gây nhiều thiệt hại cho tôm,
còn các trường hợp còn lại là do yếu tố môi truờng trong ao
nuôi gây ra. Tuy nhiên để xác định được bệnh một cách
chính xác, thì chỉ có các phương tiện đầy đủ của các phòng
thí nghiệm với các trang thiết bị nhiều khi rất đắt tiền như
máy PCR hoặc phải được huấn luyện một cách đầy đủ về
chuyên môn như phương pháp cấy mô tế bào thì mới có thể
xác định được, trong khi thực tế người nuôi tôm nhiều khi có
những kiến thức về môi trường, dịch bệnh còn chưa được