MỤC LỤC

Trang
Danh mục sơ đồ bảng biểu 2
Danh mục từ viết tắt 3
Lời nói đầu 4
A. Tổng quan về Tổng công ty đường sông Miền Bắc 6
1.Quá trình hình thành và phát triển 6
2. Đặc điểm hoạt động kinh doanh 11
2.1. Ngành nghề sản xuất kinh doanh 11
2.2. Sản phẩm, loại hàng hoá 12
2.3. Tình hình sản xuất kinh doanh 12
3. Đặc điểm về quản lý 14
3.1. Bộ máy quản lý hoạt động kinh doanh 14
3.2. Công tác quản lý 16
B. Đặc điểm tổ chức hạch toán kế toán tại đơn vị 17
1. Tổ chức bộ máy kế toán 17
1.1. Mô hình tổ chức bộ máy kế toán 17
1.2. Mối quan hệ tổ chức bộ máy kế toán với bộ máy quản lý chung
19
2. Thông tin kế toán 20
3. Đặc điểm tổ chức vận dụng chế độ kế toán 20
3.1. Hệ thống tài khoản 20
3.2. Hệ thống chứng từ 21
3.3. Hệ thống báo cáo tài chính 23
3.4. H ệ thống sổ sách 23
4.Kế toán một số phần hành ở đơn vị 27
4.1. Hạch toán tài sản cố định 27
4.2. Hạch toán tiền lương,các khoản trích theo lương và thanh toán 31
với người lao động
4.3. Hạch toán lợi nhuận và phân phối lợi nhuận

- PTGĐKD: Phó Tổng giám đốc kinh doanh
- PKD: Phòng kinh doanh
- PKHKT: Phòng khoa học kỹ thuật
- PKHĐT: Phòng kế hoạch đầu tư
- SXKD: Sản xuất kinh doanh
- TGĐ: Tổng giám đốc
- TSCĐ: Tài sản cố định
- NLĐ: Người lao động
- NVQLDN: Nhân viên quản lý doanh nghiệp
LỜI NÓI ĐẦU
Mục tiêu cơ bản của kế toán là cung cấp thông tin tài chính cho những người ra
quyết định. Để thực hiện được điều đó, kế toán phải thực hiện nhiều công việc:
ghi nhận, lượng hoá và phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh bằng cách sử
dụng một hệ thống các chứng từ và sổ sách để ghi chép. Các bước: ghi chép,
phân loại và tổng hợp là công cụ để tạo lập hệ thống thông tin kế toán. Từ đó,
công việc tiếp theo của kế toán là tổng hợp và tính toán các chỉ tiêu thông tin
theo yêu cầu quản lý trong và ngoài doanh nghiệp. Các công việc trên được tiến
hành liên tục, kế tiếp nhau tạo thành chu trình kế toán trong doanh nghiệp mà kế
toán phải thực hiện. Thông tin hạch toán kế toán là những thông tin động về tuần
hoàn của vốn trong doanh nghiệp, toàn bộ bức tranh về hoạt động sản xuất kinh
doanh từ khâu đầu tiên là cung cấp vật tư cho sản xuất, qua khâu sản xuất đến
khâu cuối cùng là tiêu thụ đều được phản ánh đầy đủ và sinh động qua thông tin
kế toán. Các thông tin sử dụng để ra quyết định quản lý được thu từ nhiều nguồn
khác nhau, nhưng thông tin của hạch toán kế toán cung cấp đóng một vai trò
quan trọng và không thể thiếu được. Vì vậy, công tác tổ chức kế toán có ý nghĩa
vô cùng quan trọng đối với mọi doanh nghiệp. Tổ chức công tác kế toán được
thực hiện khoa học và hợp lý sẽ giúp doanh nghiệp phù hợp với cơ chế, yêu cầu
quản lý trong những điều kiện mới.
Đối với Tổng công ty đường sông Miền Bắc, một doanh nghiệp Nhà nước còn
non trẻ mới trải qua quãng đường 10 năm hoạt động, công tác tổ chức kế toán ở

doanh có điều kiện bung ra chiếm lĩnh thị trường, phát triển sản xuất tạo ra sự
cạnh tranh làm động lực thúc đẩy vận tải thuỷ phát triển. Hoạt động vận tải thuỷ
đang phát triển mạnh, có đủ các thành phần kinh tế tham gia, trong đó thành
phần kinh tế ngoài quốc doanh đang chiếm lĩnh thị phần vận tải với tỷ trọng cao,
đa dạng và dễ thích nghi với cơ chế thị trường. Tuy nhiên, hầu hết các doanh
nghiệp này đều vẫn có quy mô sản xuất nhỏ, hoạt động một cách tự phát, không
theo quy hoạch định hướng chung, chưa có sự gắn kết nhau trong sản xuất, thậm
chí cạnh tranh thiếu lành mạnh, làm suy yếu lẫn nhau. Đặc biệt là thiếu những
doanh nghiệp đầu đàn, có tiềm lực, có khả năng đi đầu trong việc đổi mới
phương tiện, công nghệ, mở mang doanh nghiệp, thị trưòng, tập hợp lực lượng
đông đảo xung quang mình để trở thành những tập đoàn mạnh, đưa vận tải thuỷ
ngày một phát triển.
Căn cứ vào tình hình thực tế, ngày 13/08/1996 Bộ GTVT ra Quyết định số 2125/
QĐ-TCCB-LĐ thành lập Tổng công ty đường sông Mền Bắc bằng cách đưa các
công ty vận tải, các cảng và một số công ty, xí nghiệp khác trực thuộc Bộ GTVT
sang Tổng công ty nhằm đáp ứng mọi nhu cầu phục vụ sự nghiệp bảo vệ Tổ
quốc, phát triển kinh tế đất nước.
Trong ngành thuỷ nội địa Việt Nam, Tổng công ty đường sông Miền Bắc là một
doanh nghiệp Nhà nước có tiềm lực lớn nhất cả nước về lực lượng vận tải thuỷ,
hệ thống cảng sông và cơ sở đóng mới, sửa chữa phương tiện thuỷ; có vị trí quan
trọng trong hoạt động vận tải và xếp dỡ đường thuỷ nội địa phía Bắc VN. Giai
đoạn đầu mới thành lập, Tổng công ty đã có đội tàu khá mạnh với tổng công suất
31.776 cv (cv:mã lực) và 180.455 tấn phương tiện. Đội tàu tương đối đủ các
chủng loại để hoạt động từ vùng biển đến đồng bằng lên miền núi theo yêu cầu
của chủ hàng. Đội tàu có các loại: tự hành, sông pha biển, đoàn kéo - đẩy 600T,
800T, 1000T, 1200T với các loại sà lan 100T, 200T, 250T, 300T, 400T giúp cho
Tổng công ty kinh doanh có hiệu quả. Tại các thành phố lớn (Quảng Ninh, Hải
Phòng…) có các chi nhánh, đơn vị thành viên, đại diện cho Tổng công ty tiến
hành công tác tiếp thị, điều hành vận tải, bốc xếp.
Đến năm 2004, Tổng công ty có 20 đơn vị thành viên với lực lượng lao động

Đối với Tổng công ty theo quyết định mới nhất của Thủ Tướng Chính Phủ và Bộ
Trưởng Bộ GTVT từ nay đến cuối năm 2006, Tổng công ty sẽ chuyển sang hoạt
động theo mô hình Công ty mẹ - Công ty con, Cảng Hà Nội và Cảng Việt Trì
vào công ty mẹ, tiếp tục cổ phần hoá các đơn vị còn lại.
Tính đến 01/01/2006, Tổng công ty có 239 tàu/39053 mã lực/188575T, xà làn
đẩy các loại 791 chiếc/181075T.
Từ khi thành lập (năm 1996) đến nay Tổng công ty đã gặp không ít khó khăn đó
là: sự cạnh tranh trong sản xuất vận tải, bốc xếp và cơ khí ngày càng gay gắt và
quyết liệt, đội ngũ phương tiện vận tải, kết cấu cơ sở hạ tầng do khó khăn về vốn
nên chậm được đổi mới… nhưng được sự quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo Bộ
GTVT, sự giúp đỡ của các vụ chức năng… sự chỉ đạo điều hành thống nhất, có
hiệu quả của lãnh đạo Tổng công ty cùng sự nỗ lực của toàn thể cán bộ CNV,
Tổng công ty đã đạt được những kết quả rất khả quan và nhận được sự khen
thưởng của Đảng, Nhà nước: Huân chương lao động hạng 3, bằng khen của
Chính Phủ và Bộ GTVT hàng năm.
Dưới đây là mô hình tổ chức hoạt động của Tổng công ty
Sơ đồ 1: Mô hình tổ chức hoạt động Tổng công ty
TỔNG CÔNG TY
ĐƯỜNG SÔNG MIỀN BẮC
Công ty cổ phần vận tải
thuỷ 1
Công ty cổ phần vận tải
thuỷ 2
Công ty cổ phần cơ
khí 75
Công ty vật tư kỹ thuật
và xây dựng công
trình thuỷ
Công ty cổ phần vận tải
thuỷ 3

- Kinh doanh dịch vụ vận tải hàng hoá đường sông và vận tải đa phương thức
- Sửa chữa, đóng mới phương tiện vận tải thuỷ
- Sản xuất kinh doanh, khai thác vật liệu xây dựng
- Xuất nhập khẩu trực tiếp vật tư, thiết bị phụ tùng, phương tiện vận tải chuyên
nghành
- Vận tải hành khách bằng đường thuỷ nội địa. Dịch vụ vận chuyển hành khách
du lịch trên sông, vịnh, hồ
- Vận tải hàng hoá, hành khách bằng đường bộ
- Xây dựng các công trình giao thông, công ngiệp, dân dụng
- Đại lý các mặt hàng: máy móc, vật tư, thiết bị, phụ tùng, nhiên liệu
- Hoán cải, thiết kế, sửa chữa phương tiện vận tải thuỷ
- Phá dỡ tàu cũ
- Thiết kế, sửa chữa, đóng mới lắp đặt thiết bị nâng hạ
- Tư vấn việc làm
- Xuất khẩu lao động
- May trang phục bảo hộ lao động cho cán bộ, công nhân viên và thuyền viên
vận tải
- Sửa chữa phương tiện vận tải đường bộ
- Thiết kế phương tiện vận tải thuỷ
- Sửa chữa, lắp đặt thiết bị thông tin liên lạc, điện tử
- Kinh doanh nhà đất
- Khảo sát xây dựng
- Đào tạo công nhân Cao đẳng, Đại học, Ngoại ngữ
- Tư vấn đầu tư và xây dựng các công trình giao thông, thuỷ lợi, bưu điện,
đường dây…
Những ngành nghề sản xuất kinh doanh mà Tổng công ty đang thực hiện trên
đây được chia thành ba lĩnh vực:
* Sản xuất vận tải và dịch vụ
* Sản xuất cảng sông
* Sản xuất cơ khí và dịch vụ

2002 2003 2004 2005
1. Doanh thu
thuần
10
9
340,966 473,798 535,4 620,103
- Sản xuất vận tải
và DV
10
9
244,041 353,474 386,6 450,450
- Sản xuất cảng
sông
10
9
40,790 48,342 68,9 85,112
- Sản xuất cơ khí
và dịch vụ
10
9
56,135 71,981 79,9 84,541
2. Chi phí 10
9
338,366 470,074 530,1 631,981
3. Kết quả SXKD 10
9
+2,6 +3,724 +5,3 +6,122
4. Thu nhập BQ đ/ng/thg 814000 976700 1174000 1276000
5. Vốn 10
9

chính sách đối với người lao động, lao động – tiền lương, bảo hộ lao động thanh
tra, bảo vệ chính trị nội bộ, phục vụ tích cực cho việc chỉ đạo sản xuất kinh
doanh và công tác quản lý của Tổng công ty.
- Phòng kế hoạch đầu tư
Là phòng nghiệp vụ tham mưu cho HĐQT, TGĐ về: chiến lược và mục tiêu phát
triển SXKD trong từng giai đoạn của Tổng công ty. Tìm các biện pháp tối ưu để
thực hiện mục tiêu đề ra phù hợp với đường lối phát triển kinh tế của Đảng.
- Phòng kinh doanh
Là phòng nghiệp vụ tham mưu cho HĐQT, TGĐ về lĩnh vực vận tải, xếp dỡ
trong đó có việc trực tiếp thương thảo ký kết hợp đồng kinh tế với các đơn vị lớn
như: Tập đoàn than Việt Nam, Tổng công ty điện lực Miền Bắc…và các lĩnh vực
kinh doanh khác trên thị trường trong và ngoài nước nhằm khai thác đạt hiệu quả
kinh tế cao, đảm bảo kinh doanh đúng pháp luật của Việt Nam và tập quán,
thông lệ quốc tế.
- Phòng tài chính - kế toán
Là phòng nghiệp vụ tham mưu cho HĐQT, TGĐ về lĩnh vực quản lý tài chính -
kế toán theo đúng thể lệ, chế độ chính sách hiện hành. Sử dụng công cụ kế toán
để kiểm tra, giám sát, thúc đẩy việc thực hiện sản xuất kinh doanh và quản lý
kinh doanh.
- Phòng KHKT và hợp tác quốc tế
Là phòng nghiệp vụ tham mưu giúp HĐQT, TGĐ tổ chức điều hành và thực hiện
các hoạt động về lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, vật tư, hợp tác quốc tế, đầu tư nội
địa và quốc tế trong Tổng công ty.
Có thể khái quát cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Tổng công ty như sau:
Sơ đồ2: Mô hình bộ máy quản lý Tổng công ty đường sông Miền Bắc